Ndikan Satan ye Mme Utom Esie

“Ẹsụk idem ndien ẹnọ Abasi; ẹn̄wana ye Satan, ndien enye eyefehe ọkpọn̄ mbufo.”—JAMES 4:7.

1. Didie ke ‘ubọk idiọkowo’ otuk ubonowo mfịn?

JOB nte enende ọkọdọhọ ete: “Ẹda ererimbot ẹsịn mme idiọkowo ke ubọk.” (Job 9:24) Ndien kemi nnyịn isak iso ise ata ndiọkn̄kan ini ke ofụri mbụk owo. Ntak-a? Koro mmọemi ẹdi mme “ukperedem ini” emi Satan akarade isọn̄ ebe ke mme demon. Eyịghe idụhe nte, ke idak edinam Satan, ‘ndiọi owo ye mbon abian̄a ẹdọdiọn̄ ẹdiọk ẹka iso, ẹbian̄a owo, owo ẹnyụn̄ ẹbian̄a mmọ.’ (2 Timothy 3:1, 13) Akande oro, ukọbọ, ukwan̄ikpe, mfiomo, ubiatibet, nsọn̄ọn̄kpọ ndutịm uforo, ndiọi udọn̄ọ, ubiak ini usọn̄, mfụhọ eke ntụk—mmọemi ye mmọ efen ẹkeme ndinen̄ede mfịghe nnyịn.

2. Didie ke nnyịn ikeme ndiyọ en̄wan Satan mfịn?

² Akwa asua oro, Satan kpa Devil, ke ada ọkpọsọn̄ en̄wan etiene ubonowo ye mme ata andituak ibuot nnọ Abasi akpan akpan. Uduak esie edi ndiwọn̄ọde kpukpru mbon oro ẹdimụmde nsọn̄ọnda ikama n̄kpọn̄ Abasi nnyụn̄ nnam mmọ ẹtiene enye ye mme angel esie ẹdide demon ẹsụhọde ke nsobo. Nte ededi, nnyịn imenyene nsọn̄ọ nte ke edieke isọn̄ọde ida iyọ, Devil eyefehe ọkpọn̄ nnyịn. Ukem nte Jesus, nnyịn imekeme ‘ndikpep n̄kopitem’ nnọ Abasi ebe ke mme n̄kpọ oro nnyịn isobode, ndien ebede ke mfọnido Esie oro owo mîdotke, nnyịn imekeme ndinyene nsinsi uwem.—Mme Hebrew 5:7, 8; James 4:7; 1 Peter 5:8-10.

3, 4. (a) Nso idomo ẹtode an̄wa ke Paul ekenyene ndiyọ? (b) Nso ke Paul ekesikere nte ebiowo Christian?

³ Ẹma ẹdomo apostle Paul n̄ko ke ediwak usụn̄. Ke etịn̄de mme n̄kpọ oro ẹnamde enye odot nte asan̄autom Christ, enye ama ewet ete: “Ami mmasan̄a utom Christ n̄kan mmọ. Mmanam ọkpọsọn̄ utom n̄kan mmọ: mmodu ke ufọk-n̄kpọkọbi n̄kan mmọ: mmọbọ ufen mbe nde: mmekpere ndikpa ediwak ini. N̄kọbọ ubọkikpa edịp ye efụtenan̄ ke ubọk mme Jew utịm ikotion. Ẹda eto ẹmia mi ẹtịm utịm ikata; ẹtọn̄ọ mi ke itiat ini kiet; ubom mi osịp utịm ikata; mmadan̄ ke okoneyo kiet ye uwemeyo kiet ke inyan̄ ibom, mmasan̄a isan̄ ediwak ini, mmokụt afanikọn̄ ke akpa, mmokụt afanikọn̄ ke otu mbon un̄wo, mmokụt afanikọn̄ ke ubọk ikọt nnyịn, mmokụt afanikọn̄ ke ubọk mme Gentile, mmokụt afanikọn̄ ke obio, mmokụt afanikọn̄ ke in̄wan̄, mmokụt afanikọn̄ ke akwa inyan̄, mmokụt afanikọn̄ ke otu nditọete abian̄a; ediwak ini ndu ke ọkpọsọn̄ utom ye en̄wan, ye ataba idap; ediwak ini ndu ke biọn̄ ye nsatitọn̄ ye unana se ndiade; tuep omụm mi, nnyụn̄ nnyeneke se nsịnede.

⁴ “Ọkọrọ ye se itode-to isịm mi, mbiomo efen etiene efịk mi kpukpru usen, kpa ọkpọsọn̄ ekikere eke nnyenede kaban̄a kpukpru mme ufọk Abasi. Anie odu ke mmemidem, ndien ami ntre nditiene enye n̄kop mmemidem? Anie ke owo anam enye atuak ukot ọduọ, ndien ami ntre ndiyat esịt?” (2 Corinth 11:23-29) Ntem, Paul ama omụm nsọn̄ọnda akama ke ini okosobode mme ukọbọ ye mme idomo oto an̄wa, ndien nte ebiowo Christian, enye ama ekere ntotụn̄ọ ntotụn̄ọ aban̄a edisọn̄ọ nditọete iren ye iban oro ẹkekopde mmemidem ke esop idem, an̄wamde mmọ ndimụm nsọn̄ọnda n̄kama. Nso eti uwụtn̄kpọ ke emi edi ntem ọnọ mbiowo Christian mfịn!

Nsọn̄ọnda ke Idak Ukọbọ

5. Nso idi usọbọ inọ ataata ukọbọ?

⁵ Mme n̄kari ewe ke Satan ada ndibiat nsọn̄ọnda? Nte ẹwụtde ke enyọn̄ emi, kiet ke otu ata idiọk n̄kukan Satan edi ataata ukọbọ, edi usọbọ odu. N̄wed Mbon Ephesus 6:10, 11 ọnọ nnyịn item ete: “Ẹsọn̄ọ idem ke Ọbọn̄ ye ke ọkpọsọn̄ odudu Esie. Ẹsịne ofụri n̄kpọekọn̄ Abasi, man mbufo ẹdikeme ndin̄wana ye n̄kari [m̀mê, “n̄kari n̄kari edinam,” ikọ idakisọn̄, NW] Satan.”

6. Didie ke ẹkeme ndiwụt nte ke Mme Ntiense Jehovah ‘ẹdọdiọn̄ ẹkan’?

⁶ Ediwak ini ke mme ukperedem ini ẹmi, Mme Ntiense Jehovah ẹnyene ndiyọ mme idomo. Ntem, nnyịn imekeme nditiene Paul ntịn̄ nte: “Ke kpukpru n̄kpọ ẹmi nnyịn imakan, inyụn̄ idọdiọn̄ ikan, oto ke Enyeemi akamade nnyịn.” (Rome 8:37) Ẹwụt emi ebe ke n̄wetnnịm n̄kpọ aban̄ade nsọn̄ọnda Mme Ntiense Jehovah ke mme itienna ekikere Germany, Austria, Poland, ye Yugoslavia ke eyo Nazi ọtọn̄ọde ke 1933 osịm 1945, ke idak ukara ufịk Communist ke Edem Usiahautịn Europe ọtọn̄ọde ke 1945 osịm 1989, ye ke mme ini ukọbọ oro ẹkenọmọde mme ikpehe Africa ye Latin America ke mme ini ndondo emi.

7. Ewe akama-nduaidem uwụtn̄kpọ nsọn̄ọnda ke ẹnyene ẹto Ethiopia?

⁷ Mme Ntiense Jehovah ke Ethiopia ẹdi akama-nduaidem uwụtn̄kpọ kaban̄a utọ nsọn̄ọnda oro ọtọn̄ọde ke 1974 osịm 1991. Kiet ke otu mbon ukara ẹmi ẹsimụmde owo ama asian eyenete emi ẹkesịnde ke ufọk-n̄kpọkọbi ete: “Ọkpọfọn ndision̄o ekpe ke itie ubọkunam nyak akan ndifiak nsana mbufo nyak ẹsan̄a ke ifụre!” Ọsọn̄ido mbon ukọbọ ẹmi ẹma ẹtụhọde mme asan̄autom Jehovah, ndien ke ndusụk isua ẹma ẹkebe esop usion̄o ikpe ama ọnọ uyo ete ẹwot mmọ. Ẹma ẹsio okpo eyenete eren kiet ẹdinịm ke an̄wa nte ntọt uwụtn̄kpọ. Esopikpe efen oro akanamde n̄kpọ ke mfọnido ama asana nditọete eken ẹmi ẹkesion̄ode ikpe n̄kpa oro ayak, ndien ndusụk mme anam-akpanikọ ‘andikan’ ẹmi ẹma ẹnyene n̄kpọ ndinam ke ndutịm Mbono District “Ukpepn̄kpọ Abasi” ke Addis Ababa ke ntọn̄ọ ntọn̄ọ 1994.a—John 16:33; men 1 Corinth 4:9 domo.

8. Didie ke Satan odomo ndida ‘edinam ekpụk asana’ nnam n̄kpọ?

⁸ Satan omokpu ndibiat nsọn̄ọnda mme utọ anam-akpanikọ nditọete iren ye iban oro ebe ke ndida ataata en̄wan iso ye iso. Ntre, nso n̄kari n̄kari usụn̄ efen ke enye akama? Ediyarade 12:12 etịn̄ aban̄a mme ukperedem ini ẹmi ete: “Mbọm isọn̄ ye inyan̄, koro andidori ikọt Abasi ikọ ama osụhọde etiene mbufo; enye asan̄a ye akwa ifụtesịt, sia enye ọdiọn̄ọde ete ini imọ edi ibio.” Ke ama okokpu ndisobo mme anam-akpanikọ ikọt Abasi ebe ke mme ukọbọ, ke iyatesịt esie enye odomo ndiwot kpukpru owo, nte eyịghe mîdụhe ye ekikere ndisobo ikọt Jehovah ọkọrọ ye mbon eken. Ntem inua-okot unam ekpụk asana ama akaiso ke mme ikpehe akani Yugoslavia, ndien ẹma ẹdomo ndiwot ofụri orụk ke Liberia, Burundi, ye Rwanda.

9. Ntak emi mme n̄kari n̄kari edinam Satan ẹsiwakde ndikpu? Nọ mme uwụtn̄kpọ.

⁹ Ediwak ini, nte ededi, mme n̄kari n̄kari usụn̄ edinam Satan ẹsifiak ẹtiene enye, koro ukụt otode Satan esidemede mbon nti esịt ndifiọk nte ke n̄kukụre idotenyịn mmọ ọkọn̄ọ ke Obio Ubọn̄ Abasi, oro Mme Ntiense Jehovah ẹkwọrọde ifịk ifịk. (Matthew 12:21) Ke akpanikọ, mbon oro ẹnyenede udọn̄ ẹbụn̄ọ ẹdụk Obio Ubọn̄! Ke uwụtn̄kpọ, ke Bosnia ye Herzegovina ẹmi en̄wan abaharede, owo 1,307 ẹkedụk usọrọ Editi n̄kpa Jesus ke March 26, 1994, adade owo 291 awak akan eke isua oko. Ẹma ẹnyene n̄wakn̄kan ibat mme andidụk ke Sarajevo (414), Zenica (223), Tuzla (339), Banja Luka (255), ye mme obio en̄wen. Ke n̄kpet n̄kpet obio Croatia ẹma ẹnyene obufa n̄wakn̄kan ibat mme andidụk 8,326. Afai oro etịbede akan mmọ okụk ikakpanke Mme Ntiense Jehovah ke mme idụt oro ndinam ewụhọ “[edi]kwọrọ n̄kpa Ọbọn̄ tutu Enye edi.”—1 Corinth 11:26.

Ke Rwanda Emi En̄wan Abaharede

10, 11. (a) Nso ikotịbe ke Rwanda oro ọdọhọde ke idi idụt Christian? (b) Nso ke mme anam-akpanikọ isụn̄utom ẹketịn̄?

¹⁰ Ke 1993, Rwanda, ye mme asuanetop Obio Ubọn̄ 2,080, ama enyene owo 4,075 ẹkedụkde Mbono District “Ukpepn̄kpọ Abasi,” ndien owo 230 ẹkena baptism. Ke otu mmọemi, owo 142 ẹma ẹsọsọp ẹsịn n̄wed eben̄e utom usiakusụn̄ unọ un̄wam. Ukpepn̄kpọ Bible oro ẹnịmde ama ọdọk osịm 7,655 ke 1994—nte an̄wan̄ade Satan imaha n̄kọri emi! Okposụkedi ata ediwak ke otu mbio obio ẹdọhọde ke idi Christian, ẹma ẹtọn̄ọ uwotowo ke ufọt ekpụk ye ekpụk. L’Osservatore Romano eke Obio Ukara pope onyịme ete: “Emi edi ọyọhọ ọyọhọ ediwot ofụri orụk, emi ke ndiọkiso idem mbon Catholic ẹtienede ẹnyene ubọk.” Iren, iban, ye nditọwọn̄ ẹmi ẹkerede nte ibat ẹdide ubak miliọn kiet ẹma ẹkpan̄a, ndien ẹma ẹnam n̄kpọ nte miliọn owo iba ẹtaba ufọkidụn̄ mîdịghe ẹnyịk mmọ ẹfehe ẹwọrọ. Ke ẹmụmde edida san̄asan̄a Christian mmọ oro mîsan̄ake ye afai ẹkama, Mme Ntiense Jehovah ẹma ẹdomo ndidu ọtọkiet. Ẹma ẹwot ediwak nditọete nnyịn iren ye iban ke mme itie ikie. Edi ke esop kiet enyenede mme asuanetop Obio Ubọn̄ 65, emi ẹkewotde owo 13, ibat mme andidụk mbonoesop ama ọdọk osịm 170 ke August 1993. Mme n̄kpọ un̄wam ẹtode Mme Ntiense ke mme idụt efen ẹma ẹdu ke otu n̄kpọ un̄wam oro ẹkebemde iso ẹkesịm. Nnyịn ke ibọn̄ akam ke ibuot mme andibọhọ.—Rome 12:12; 2 Thessalonica 3:1, 2; Mme Hebrew 10:23-25.

¹¹ Kpa ye ofụri n̄kpọndịk emi, isụn̄utom ita ẹmi ẹkedude ke Rwanda ẹma ẹbọhọ ẹfehe. Mmọ ẹwet ẹte: “Nnyịn imọfiọk ite ke nditọete nnyịn ke ofụri ererimbot ẹmesobo mme ukem idaha oro m̀mê oro ẹdiọkde ẹkan, ndien nnyịn imọfiọk ite ke kpukpru emi edi idiọn̄ọ ukperedem ini eke idiọk editịm n̄kpọ emi. Edi, ke ini owo osobode emi ke idemesie, enye anam owo otịm ọfiọk ata idem n̄kpọ onyụn̄ anam owo ọfiọk nte uwem edide ọsọn̄urua n̄kpọ. Ndusụk itien̄wed ẹmenyene mbufa n̄kpọ en̄wen ẹwọrọde ẹnọ nnyịn, ndien nnyịn isak iso ise ini emi owo mîditịghi mme akpa n̄kpọ oro aba. Kan̄a kemi nnyịn iyom ndiyọhọ ke utom Jehovah.”

Mme Uyen Oro Ẹmụmde Nsọn̄ọnda Ẹkama

12, 13. (a) Nso edinam nsọn̄ọnda ke uyen kiet akanam? (b) M̀mọ̀n̄ ke mme uyen nnyịn ẹkeme ndibọ nsịnudọn̄ mfịn?

¹² Jesus ama owụt ete ke mbon oro ubon ẹsịnde ke ntak akpanikọ ẹyebọ utịp “utịm ikikie.” (Mark 10:29, 30) Emi ekedi ntre ye Entellia, n̄kaiferi isua duop ke n̄kan̄ edem edere Africa, emi akamade enyịn̄ Abasi—Jehovah—ndondo oro enye okokopde enye. Enye ama ekpep n̄kpọ ye Mme Ntiense Jehovah onyụn̄ esisan̄a ke minit 90 aka onyụn̄ ọnyọn̄ mme mbonoesop, idem okposụkedi ubon esie oro ẹkebiọn̄ọde ẹkesiwakde ndiberi usụn̄ mbaha enye ke ini enye ọnyọn̄de edi. Ke edide isua 13 ke emana, enye ama ọtọn̄ọ ndikwọrọ ikọ ke ufọk ke ufọk, ndien ubiọn̄ọ otode ubon ama ọdọdiọn̄ ọsọn̄ ubọk. Usen kiet mme iman esie ẹma ẹbọp enye ubọk ye ukot ẹnyụn̄ ẹnịm enye ke nainai eyo ke hour itiaba, ẹnyụn̄ ẹsitop mbat mmọn̄ ẹduọk enye ke ini ke ini. Mmọ ẹma ẹmia enye idiọk idiọk, ẹsịri enye enyịn n̄kan̄ kiet, ndien ke akpatre ẹbịn enye ẹsio ke ufọk. Nte ededi, enye ama enyene utom ke ufọkibọk ndien ekem odot ndinam utom nte nurse. Ke edide isua 20 ke emana enye ama ana baptism onyụn̄ esịn enyịn̄ usọp usọp nte asiakusụn̄ unọ un̄wam. Ke ẹmade nsọn̄ọnda esie, ubon esie ẹfiak ẹdara enye ndinyọn̄ ndi ufọk mmọ, ndien owo usụkkiet ke otu mmọ ẹmenyịme ukpepn̄kpọ Bible.

¹³ Entellia ọkọbọ ekese nsịnudọn̄ oto Psalm 116, akpan akpan Ps 116 ufan̄ikọ 1-4, emi enye esikotde ndien ndien: “Mmama koro Jehovah okopde uyo mi, ye n̄kpeubọk mi. Koro enye akpan̄de utọn̄ esie ọnọ mi, mmọdo nyeseme nnọ enye ke ofụri uwem mi. Mme urụk n̄kpa ẹkekan mi ẹkụk; mme ubiak obio ekpo ẹnyụn̄ ẹsịm mi: n̄kụt ukụt ye nnanenyịn. Ndien nseme n̄kot enyịn̄ Jehovah, nte, Mbọk, Jehovah, nyan̄a ukpọn̄ mi.” Jehovah esibọrọ mme utọ akam oro!

14. Didie ke Mme Ntiense ke Poland ẹwụt n̄wọrọnda nsọn̄ọnda?

¹⁴ Nte ekedide ke eyo Jesus, Satan esiwak ndida mbon ido ukpono oro ẹnyenede ukwan̄ ifiopesịt ndidemede ukọbọ—edi ikwe unen. N̄wọrọnda edi uwụtn̄kpọ nditọete nnyịn ke Poland, nte ẹbụkde ke 1994 Yearbook of Jehovah’s Witnesses. Idem ama oyom mme uyen ẹwụt idemmọ nte mbon nsọn̄ọnda. Ke 1946 kiet ke otu utọ uyen oro ekedi n̄kaiferi isua 15 emi ẹkedọhọde enye ẹte: “Kam nam idiọn̄ọ cross mbon Catholic. Mîdịghe ntre ẹyetop fi ẹwot!” Ke ndimụm nsọn̄ọnda n̄kama, ẹma ẹdụri enye ẹdụk akai, ẹtụhọde enye idiọk idiọk, ẹnyụn̄ ẹtop enye.—Men Matthew 4:9, 10 domo.

Mme N̄kari N̄kari Edinam Satan Eken

15, 16. (a) Idiọk usụn̄ unam n̄kpọ Satan edi nso, ndien didie ke nnyịn ikeme ndibiọn̄ọ enye? (b) Ntak emi ufọn mîdụhe n̄kparawa owo nnyịn ndituak ukot nduọn̄ọ?

¹⁵ Idiọk usụn̄ unam n̄kpọ Satan ke akpanikọ edi “ukara m̀mê nsobo”! Enye enyene ekese ibak ibak n̄kpọekọn̄ ke ubet n̄kpọekọn̄ esie. Eyịghe idụhe, ndien, apostle Paul ọkọnọde item ete: “Koro nnyịn mîn̄wanake en̄wan nnyịn ye obụk ye iyịp, edi in̄wana ye mbọn̄, ye mme enyene-odudu ye mme andikara ekịm ererimbot, ye udịm mme idiọk spirit eke ẹdude ke enyọn̄. Mmọdo ẹda ofụri n̄kpọekọn̄ Abasi, man mbufo ẹdikeme ndisọn̄ọ nda ke usen idiọk, ẹnyụn̄ ẹsọn̄ọ ẹda ke ẹma ẹkenam kpukpru n̄kpọ.” (Ephesus 6:12, 13) Mme udọn̄ n̄kpọ obụkidem, unọ idem inemesịt ye mme ekikere ẹsuande oro ẹsabarede, ikwọ Satan, mfịghe otode ubọkn̄ka ke ufọkn̄wed, edida n̄kpọsọn̄ ibọk ke idiọk usụn̄, ye ukpammịn—ekededi ke otu ẹmi ekeme ndibiat uwem nnyịn. Ntem, apostle oro akaiso ndinọ item ete: “Ẹnyụn̄ ẹda mbuọtidem nte otuekọn̄, emi ẹdidade ẹkeme ndinịme kpukpru enyịm ikan̄ andidiọk.”—Ephesus 6:16.

¹⁶ Emi etie nte enen̄ede edi se ẹyomde mfịn ke ikerede iban̄a ndek ndek ikwọ emi Satan adade ọyọhọ ererimbot emi. Ke ndusụk idaha nnennen ebuana esidu ye utuakibuot nnọ Satan. Ntọt kiet otode ọfis akwa etubom ekpeibet ke San Diego County (U.S.A.) ọkọdọhọ ete: “Nnyịn ima inyene kọnsat mi ke ebiet emi mbon mbre ikwọ ẹkenyenede nditọwọn̄ 15,000 ẹkwọde ‘Natas’—oro edi, Satan nte ẹwetde akpaedem.” Ẹnam utuakibuot nnọ Satan an̄wan̄a nte ukpe emi ndusụk n̄kparawa owo ẹtuahade ukot ẹduọn̄ọ ẹdụk “koro mmọ ẹkeyode ke n̄kịmenyịn, iyatesịt ẹnyụn̄ ẹyo ikpọn̄.” Mbufo mme uyen ke esop Christian, ufọn idụhe mbufo ndituak ukot nduọn̄ọ! Jehovah ọmọnọ mbufo n̄kpọekọn̄ eke spirit emi mme enyịm ikan̄ Satan mîdikemeke nditịbi.—Psalm 16:8, 9.

17. Didie ke ẹkeme ndikan mfụhọ eke ntụk?

¹⁷ Ẹtịm mme enyịm ikan̄ Satan oro ẹsakde ndinam n̄kpọ ke mme ntụk. Ebede ke mme mfịghe uwem, utọ nte udọn̄ọ ikpọkidem m̀mê ọkpọsọn̄ mfụhọ, asua nnyịn ekeme ndinam ndusụk owo ẹnyene ekikere unana edidot. Owo ekeme ndikop mmemidem ke ntak emi mîkemeke ndisịn ediwak hour ke utom Abasi m̀mê ke ntak atabade ndusụk mbonoesop. Ima ima ukpeme otode mbiowo ye nditọete iren ye iban eken oro ẹwụtde mfọnido ekeme ndin̄wam ndikan n̄kpọsọn̄ mfụhọ mfụhọ idaha. Ti kpukpru ini ete ke Jehovah ama mme anam-akpanikọ asan̄autom esie. (1 John 4:16, 19) Psalm 55:22 ọdọhọ ete: “Top mbiomo fo nọ Jehovah, ndien enye eyekama fi: enye idiyakke edinen owo esehede ke nsinsi.”

18. Ewe n̄kari Satan ke ndusụk owo ẹnyene ndin̄wana mbiọn̄ọ?

¹⁸ ‘N̄kari n̄kari’ edinam Satan ọmọwọrọ owụt idem ke ndondo emi ke usụn̄ efen. Ke ndusụk idụt ediwak ikpọ owo ẹnyene ekikere ẹdụkde mmọ esịt ọnọde ọkpọsọn̄ ekikere nte ke ẹma ẹsabade mmọ ke idan̄ ebe ke utuakibuot nnọ Satan ke ini ẹkedide nditọwọn̄. M̀mọ̀n̄ ke mme utọ ekikere oro ẹsito? Kpa ye ntotụn̄ọ ndụn̄ọde oro ẹnamde, ekikere oro nta mbon ererimbot ẹnọde ẹkpụhọde akamba akamba. Ndusụk owo ẹda mme utọ ekikere oro nte ẹdide ata ekikere, mbon efen ẹda nte mfụmmfụm ekikere—ndusụk edi eyịghe eyịghe usụn̄ usọbọ udọn̄ọ edi ntak—ndien mbon efen ẹda mmọ nte orụk ndap ndap ekikere oro ẹtode ndusụk ubiak ubiak ifiọk n̄kpọntịbe ini uyen.

19. (a) Mme ekikere ewe ke Job ekenyene ndiyọ? (b) Didie ke mbiowo ẹkeme nditiene uwụtn̄kpọ Elihu?

¹⁹ Edi n̄kpọ udọn̄ nte ke Job asan̄autom Abasi ekenyene ndiyọ “ọkpọsọn̄ ekikere” oro Satan eketịn̄de ebe ke Eliphaz ye Zophar. (Job 4:13-18; 20:2, 3) Job ke ntem ama okop “iyatesịt,” osụn̄ọde ke enye ‘nditịn̄ ikọ ibụmede ibụmede’ mban̄a “ndịk” oro eketịmerede enye ekikere. (Job 6:2-4; 30:15, 16) Elihu ama akpan̄ utọn̄ sụn̄-n̄ ke se Job eketịn̄de onyụn̄ an̄wam enye ke esịt akpanikọ ndikụt ekikere Jehovah emi enyenede kpukpru ọniọn̄ ke mme n̄kpọ ẹmi. Ukem ntre mfịn, mbiowo oro ẹnyenede mbufiọk ẹsiwụt nte ke mmimọ imekere iban̄a mbon ukụt ebe ke nditre ndidian “mbiomo” efen efen nnọ utọ mbon oro. Utu ke oro, ukem nte Elihu, mmọ ke ime ẹsikpan̄ utọn̄ ẹnọ mmọ ndien ekem ẹda aran Ikọ Abasi oro anamde ubiak osụhọde ẹyet. (Job 33:1-3, 7; James 5:13-15) Ntem owo ekededi oro mme ubiak ubiak ifiọk n̄kpọntịbe ẹtịmerede enye ntụk, edide ata idem n̄kpọ m̀mê oro ẹkerede-kere, m̀mê owo emi ‘mme ndap ye mme n̄kukụt ẹnamde okop ndịk’ nte Job okokopde, ekeme ndikụt ndọn̄esịt N̄wed Abasi oro anamde ubiak osụhọde ke esịt esop.—Job 7:14; James 4:7.

20. Didie ke ẹkeme ndin̄wam mme Christian oro ẹkopde mfụhọ ndimụm edida ukem ukem mmọ ke n̄kan̄ eke spirit n̄kama?

²⁰ Idahaemi Christian ekeme ndikụt ete, ke usụn̄ kiet m̀mê eken, Satan edi ntak ndiọi ekikere ẹmi. Edieke ndusụk owo ke esop ẹbọde ufen ke usụn̄ emi, eyewụt ọniọn̄ mmọ ndida utọ ekikere esịt oro akamade ndịk do nte ataata ukeme oro Satan esịnde ndibiat edida ukem ukem eke spirit mmọ. Mmọ ẹyom ime ye un̄wam N̄wed Abasi oro owụtde ifiọk. Ebede ke ndiwọn̄ọde mbịne Jehovah ke akam ye ke ndibọ ufọn nto utom ubọkerọn̄ eke spirit, mbon oro ẹkụtde ukụt ẹyenyene akwa ubom odudu. (Isaiah 32:2; 2 Corinth 4:7, 8) Ntem mmọ ẹyekeme ndiyọ ke edinam akpanikọ inyụn̄ iyakke idiọk ekikere odụk mmọ esịt edibiat emem esop. (James 3:17, 18) Ih, mmọ ẹyekeme ndin̄wana ye Devil, ẹwụtde ukem edu oro Jesus okowụtde ke ini enye ọkọdọhọde ete: “Daha Mi ke usụn̄, Satan.”—Matthew 4:10; James 4:7.

21. Didie ke N̄wed Abasi ọtọt aban̄a mme n̄kûkan Satan?

²¹ Nnyịn imọfiọk ite ke uduak Satan edi ndibiat ekikere nnyịn ke usụn̄ ekededi, kpa nte apostle Paul ọkọnọde item ke 2 Corinth 11:3 ete: “Mmefehe ndịk, mbak ke usụn̄ ekededi, nte urụkikọt akabian̄ade Eve ke n̄kari esie, ẹdibiat ekikere mbufo, ẹnam mbufo ẹtre ndinyene esịt akpanikọ ye eti ido ye Christ.” Nsobo oro kemi osịmde ofụri obụkidem, m̀mê n̄ka ubonowo oro adianarede ọkpọn̄ Abasi, eti nnyịn aban̄a nditaha oro mme idiọk ye afai afai “Mme Owotowo” mbon mbuaha-uduot eke eyo Noah ẹkedade ẹdi. (Genesis 6:4, 12, 13, ikọ idakisọn̄, NW; Luke 17:26) Idịghe n̄kpọ n̄kpaidem, ke ntre, nte ke Satan ebiere ndida mme n̄kari n̄kari ye n̄kûkan edinam ndiwụt iyatesịt esie, akpan akpan ye ikọt Abasi.—1 Peter 5:8; Ediyarade 12:17.

22. Ke ini Satan mîdidụhe aba, mme edidiọn̄ ewe ke ikeme ndidori enyịn ndinyene?

²² Owo ikam isiakke-siak Satan ke utịt utịt ibuot n̄wed Job eke Bible. Nsọn̄ọnda Job ama owụt nte ke idiọk ata oro enye akamiade nte ke mme owo ikemeke ndimụm nsọn̄ọnda n̄kama ye Abasi edi nsu. Kpasụk ntre, ke n̄kpet n̄kpet ini iso ke ini “akwa otuowo” eke mbon nsọn̄ọnda “[ẹtode] ke akwa ukụt ẹwọn̄ọ,” ẹyemụm Satan ẹsịn ke editụn̄ọ ukpe. Iren ye iban mbuọtidem, esịnede anam-akpanikọ Job, ẹyediana ye “akwa otuowo” oro, ndidara mme edidiọn̄ eke paradise, idem ke udomo okponde akan mmọ oro ẹkenọde Job!—Ediyarade 7:9-17; 20:1-3, 11-13; Job 14:13.

[Mme Ikọ idakisọn̄]

Mme Mbụme ke Ndụn̄ọde

◻ Nso nti uwụtn̄kpọ nsọn̄ọnda ke Job, Jesus, ye Paul ẹkenịm?

◻ Didie ke mbon nsọn̄ọnda ẹn̄wana ye Satan?

◻ Didie ke mme uyen ẹkeme ndibiọn̄ọ mme n̄kari n̄kari edinam Satan?

◻ Nso ke ẹkeme ndinam man ẹyọ mme n̄kari Satan?

[Ndise ke page 7]

Ke Ethiopia, Meswat ye Yoalan idahaemi ke ẹnam n̄kpọ Jehovah ofụri ini ẹtiene uwụtn̄kpọ ete mmọ, emi ẹkewotde

[Ndise ke page 7]

Entellia, uyen oro omụmde nsọn̄ọnda akama ke n̄kan̄ edem edere Africa