Ẹnyene Ima Ima Esịtmbọm
“Ẹda ndien esịtmbọm ẹsịne [“ẹsịne ima ima esịtmbọm,” NW], ye mfọnido.”—COLOSSAE 3:12.
1. Ntak emi akwa udọn̄ odude aban̄a edinyene esịtmbọm mfịn?
AKANANAM idụhe ini ke mbụk oro ata ediwak owo ẹyomde un̄wam esịtmbọm nte idahaemi. Ediwak miliọn owo ẹsiyom un̄wam ke ẹsobode udọn̄ọ, biọn̄, unana utom, ubiatibet, ekọn̄, ndutịme, ye oto-obot afanikọn̄. Edi odu mfịna oro akam okponde akan, ndien oro edi idiọk idaha eke spirit ubonowo. Satan, emi ọdiọn̄ọde ete ini imọ edi ibio, ‘ke abian̄a ofụri isọn̄.’ (Ediyarade 12:9, 12) Ntem, akpan akpan mbon oro ẹdude ẹwọrọ ẹkpọn̄ ata esop Christian ẹdu ke itiendịk editaba uwem mmọ, ndien Bible inọhọ mbon oro ẹdisobode ke usen ubiereikpe Abasi oro edide idotenyịn ediset ke n̄kpa ndomokiet.—Matthew 25:31-33, 41, 46; 2 Thessalonica 1:6-9.
2. Ntak emi Jehovah mîwarake ndisobo mme idiọkowo?
2 Edi, tutu ke mme akpatre usen ẹmi, Jehovah Abasi ke akaiso ndinyene ime ye esịtmbọm nnọ mme anana esịtekọm ye mme idiọkowo. (Matthew 5:45; Luke 6:35, 36) Enye anam emi ke ukem ntak oro enye mîkawarake ndinọ idụt Israel oro mîkanamke akpanikọ ufen. “Ọbọn̄ Jehovah ọdọhọ ete, Ma uwem mi, n̄kpa idiọkowo inemke mi esịt, edi idiọkowo akam akabade ọkpọn̄ usụn̄ esie, ndien odu uwem: mbufo, O ufọk Israel, ẹkabade, ẹkabade; koro nsinam mbufo ẹkpekpan̄a?”—Ezekiel 33:11.
3. Nso uwụtn̄kpọ ke nnyịn inyene iban̄a mbọm oro Jehovah owụtde mbon oro mîdịghe ikọt esie, ndien nso ke nnyịn ikpep ito emi?
3 Jehovah ama owụt idiọk mbon Nineveh mbọm n̄ko. Jehovah ama ọdọn̄ Jonah prọfet esie ndikọtọt mmọ mban̄a nsobo oro ekekperede. Mmọ ẹma ẹnam n̄kpọ ke eti usụn̄ ẹban̄a ukwọrọikọ Jonah ẹnyụn̄ ẹkabade esịt. Emi ama onụk Abasi esịtmbọm, Jehovah, nditre ndisobo obio oro ke ini oro. (Jonah 3:10; 4:11) Edieke Abasi okokopde mbọm aban̄a mbon Nineveh, ẹmi ẹkpekenyenede ifet ediset ke n̄kpa, adan̄a didie akan oro ke anaedi enye okop mbọm aban̄a mme owo ẹmi ẹsakde iso ẹse nsinsi nsobo mfịn!—Luke 11:32.
Anana-Mbiet Utom Uwụt Mbọm
4. Didie ke Jehovah owụt esịtmbọm aban̄a mme owo mfịn?
4 Ke n̄kemuyo ye edu mbọm esie, Jehovah ọmọdọn̄ Mme Ntiense esie ndikaiso n̄ka n̄kese mme mbọhọidụn̄ mmọ ye “gospel Ubọn̄ Abasi.” (Matthew 24:14) Ndien ke ini mme owo ẹnamde n̄kpọ ye esịtekọm ẹban̄a utom unyan̄a uwem emi, Jehovah eberede mmọ esịt ndimụm etop Obio Ubọn̄ n̄kama. (Matthew 11:25; Utom 16:14) Ke ndikpebe Abasi mmọ, mme Christian akpanikọ ẹsiwụt ima ima esịtmbọm ebe ke ndifiak n̄ka mbịne mbon oro ẹnyenede udọn̄, ẹn̄wamde mmọ, ke ebiet ẹkemede, ebe ke ukpepn̄kpọ Bible. Ntem, ke 1993, se iwakde ikan Mme Ntiense Jehovah miliọn inan̄ ye ubak, ke idụt 231, ẹma ẹsịn se iwakde ikan biliọn hour kiet ke ndikwọrọ ikọ ke ufọk ke ufọk ye ke ndikpep mme mbọhọidụn̄ mmọ Bible. Ekem, mbufa mbon oro ẹnyenede udọn̄ mi ẹnyene ifet ediyak uwem mmọ nnọ Jehovah nnyụn̄ ndụk udịm Mme Ntiense esie oro ẹma ẹkena baptism. Ntem, mmọ n̄ko ẹyak idemmọ ẹsịn ke ndinam anana-mbiet utom uwụt mbọm emi ke ufọn mbon oro ẹdikabarede ẹdi mme mbet oro n̄kpakpa ererimbot Satan osụk omụmde akama.—Matthew 28:19, 20; John 14:12.
5. Ke ini mbọm Abasi osịmde utịt, nso iditịbe inọ ido ukpono oro adade ke ibuot Abasi ke idiọk usụn̄?
5 Idibịghike Jehovah eyenam n̄kpọ nte “owoekọn̄.” (Exodus 15:3) Ke ntak mbọm kaban̄a enyịn̄ esie ye ikọt esie, enye eyesọhi idiọkido efep onyụn̄ owụk edinen obufa ererimbot. (2 Peter 3:13) Mbon oro ẹdibemde iso ẹkụt usen iyatesịt Abasi ẹdidi mme ufọkabasi Christendom. Idem nte Abasi mîkanyan̄ake temple esie ke Jerusalem isio edidem Babylon ke ubọk, ntre enye idinyụn̄ inyan̄ake mme esop ido ukpono oro ẹdade ke ibuot esie ke idiọk usụn̄. Abasi eyesịn ke esịt mme andibuana ke Edidiana M’idụt ndisobo Christendom ye kpukpru orụk nsunsu ido ukpono eken. (Ediyarade 17:16, 17) “Ndien amaedi ami,” Jehovah ọdọhọ, “enyịn mi idinyeneke mbọm; ndinyụn̄ nyakke; mmada usụn̄ mmọ ndori mmọ ke ibuot.”—Ezekiel 9:5, 10.
6. Ke mme usụn̄ ewe ke onụk Mme Ntiense Jehovah ndiwụt mbọm?
6 Ke adan̄aemi ini osụk odude, Mme Ntiense Jehovah ẹkaiso ndiwụt mme mbọhọidụn̄ mmọ mbọm ebe ke ndikwọrọ etop edinyan̄a Abasi ifịk ifịk. Ndien nte ido edide, ke ebiet ẹkemede, mmọ n̄ko ẹsin̄wam mme owo oro ẹdude ke unana n̄kpọ obụkidem. Ke afan̄ emi, nte ededi, akpa mbiomo mmọ edi ndise mban̄a mme n̄kpọ oro n̄kpet n̄kpet mbonubon ye mbon oro mmọ ẹbuanade mbuọtidem ẹyomde. (Galatia 6:10; 1 Timothy 5:4, 8) Ediwak utom unọ un̄wam oro Mme Ntiense Jehovah ẹnamde ke ufọn ekemmọ mme andinịm ke akpanikọ oro ẹsobode nsio nsio afanikọn̄ ẹdi mme n̄wọrọnda uwụtn̄kpọ ediwụt mbọm. Edi, mme Christian inyeneke ndibet tutu afanikọn̄ otịbe mbemiso ẹwụtde ima ima esịtmbọm. Mmọ ẹsisọsọp ẹwụt edu emi ke ndinam n̄kpọ mban̄a mme n̄kpọntịbe uwem eke usen ke usen ẹmi ẹdide ẹka iso ẹfiak edem.
Ubak Obufa Edu
7. (a) Ke N̄wed Mbon Colossae 3:8-13, didie ke ẹbuan mbọm ye obufa edu? (b) Nso ke ima ima esịtmbọm anam edi mmemmem ọnọ mme Christian ndinam?
7 Edi akpanikọ nte ke obot idiọkn̄kpọ nnyịn ye idiọk odudu oro ererimbot Satan enyenede ẹdi n̄kpọ ubiọn̄ọ ẹnọ nnyịn ndiwụt ima ima esịtmbọm. Ntak edi oro Bible akpakde nnyịn ete isio “iyatesịt, ye ifụtesịt, ye udu, ye idiọk iban̄a, ye mbubiam ikọ” ifep. Utu ke oro ẹnọ nnyịn item ẹte ‘imen obufa owo isịne’—kpa edu oro ekemde ye mbiet Abasi. Akpa kan̄a, ẹnọ nnyịn ewụhọ ẹte isịne “esịtmbọm, ye mfọnido, ye nsụkidem, ye ifụre ifụre ido, ye ime.” Ekem Bible owụt nnyịn eti usụn̄ ndiwụt mme edu ẹmi. “Ẹme ime ye kiet eken, ẹnyụn̄ ẹfen kiet eken, edieke owo mbufo ekededi enyenede ikọ ye owo; kpa nte Ọbọn̄ ekefende mbufo, ẹfen mmọ en̄wen kpasụk ntre.” Edi mmemmem n̄kpọ ndifen edieke nnyịn ikọride ‘ima ima esịtmbọm’ inọ nditọete nnyịn.—Colossae 3:8-13.
8. Ntak edide akpan n̄kpọ ndinyene edu edifen nnọ?
8 Ke n̄kan̄ eken, edikpu ndiwụt mbọm mbọm edifen esịn itie ebuana nnyịn ye Jehovah ke itiendịk. Jesus ama otịm owụt emi ke uwụtn̄kpọ esie aban̄ade ofụn oro mîkefenke, oro eteufọk esie ekesịnde ke ufọk-n̄kpọkọbi “tutu enye osio kpukpru se enye akamade.” Ofụn oro ama odot ndibọ ufen emi koro enye ke usụn̄ akpade owo idem ama okpu ndikop mbọm nnọ ekemmọ ofụn oro ekekpede ubọk oyom mbọm. Jesus ama eberi uwụtn̄kpọ oro ke ndidọhọ ete: “Kpasụk ntre ke Ete Mi ke heaven edinam ye mbufo, ke mbufo kiet kiet mîfenke eyenete mbufo ke ofụri esịt.”—Matthew 18:34, 35.
9. Didie ke ima ima esịtmbọm enyene ebuana ye ata akpan ikpehe obufa edu?
9 Ndiwụt ima ima esịtmbọm edi akpan ikpehe ima. Ndien ima edi se ẹdade ẹdiọn̄ọ ata Ido Ukpono Christ. (John 13:35) Ntem, editịn̄ mban̄a obufa edu oro Bible etịn̄de eberi ete: “Ọkọrọ ke kpukpru n̄kpọ, ẹsịne ima, emi edide se ibọpde uwem adiana inam ọfọn ama.”—Colossae 3:14.
Ufụp—N̄kpọ Oro Ọbiọn̄ọde Mbọm
10. (a) Nso ikeme ndinam ufụp enyene orụn̄ ke esịt nnyịn? (b) Nso idiọk utịp ẹkeme ndito ufụp?
10 Ke ntak obot nnyịn nte mme anam idiọkn̄kpọ owo, mme ntụk ufụp ẹkeme ndisọsọp nnyene orụn̄ ke esịt nnyịn. Eyenete eren m̀mê n̄wan ekeme ndinyene mme ndammana ukeme m̀mê mme n̄kpọ obụkidem oro nnyịn mînyeneke. Mîdịghe ekeme ndidi owo enyene san̄asan̄a edidiọn̄ m̀mê ifetutom eke spirit. Edieke nnyịn ifụbede mme utọ owo oro ufụp, nte nnyịn iyekeme ndinam n̄kpọ ye mmọ ye ima ima esịtmbọm? Ekeme ndidi idinamke. Utu ke oro, mme ntụk ufụp ẹkeme ndidemede ke akpatre ke ikọ nsụkuyo mîdịghe mme edinam nsọn̄ido, koro Jesus eketịn̄ aban̄a mme owo ete: “Oto ke uyụhọ esịt ndien inua etịn̄.” (Luke 6:45) Ndusụk owo ẹkeme nditiene mbuana ke utọ nsụkuyo oro. Ntem ẹkeme nditịmede emem ubon m̀mê eke esop ikọt Abasi.
11. Didie ke nditọete Joseph duop mîkayakke ufan̄ ndomokiet inọ mbọm ke esịt mmọ, ndien ye nso utịp?
11 Kere ban̄a se ikotịbede ke akamba ubon kiet. Ikpọ nditọiren duop oro Jacob ekenyenede ẹma ẹfụbe Joseph ekpri eyenete mmọ ufụp koro enye ekedide enye ima ete mmọ. Nte utịp, “mmọ . . . ikwe nte ẹdọhọde enye ikọ emem.” Ekem, ẹma ẹdiọn̄ Joseph ye ndap ẹtode Abasi, owụtde nte ke enye ama okụt mfọn Jehovah. Emi ama anam nditọete esie “ẹdọdiọn̄ ẹsua enye.” Koro mmọ mîkosioho ufụp oro ifep ke esịt mmọ, emi ikayakke ufan̄ odu ọnọ mbọm onyụn̄ ada okosịm akwa idiọkn̄kpọ.—Genesis 37:4, 5, 11.
12, 13. Nso ke ikpanam ke ini mme ntụk ufụp ẹdụkde nnyịn esịt?
12 Ke nsọn̄ido, mmọ ẹma ẹnyam Joseph ẹsịn ke ufụn. Ke ukeme ndidịp idiọk edinam mmọ, mmọ ẹma ẹbian̄a ete mmọ ndikere nte ke idiọk unam okowot Joseph. Ediwak isua ke ukperedem idiọkn̄kpọ mmọ ama ayarade ke ini akan̄ ekenyịkde mmọ ndisụhọde n̄ka Egypt nnyụn̄ n̄kedep udia. Esenyịn udia, emi mmọ mîkọfiọkke ite edi Joseph, ama odori mmọ ikọ nte ke ẹdi uyep onyụn̄ ọdọhọ mmọ ete ẹkûdiyom un̄wam imọ aba ibọhọke mmọ ẹda Benjamin, ekpri eyenete mmọ ẹdi. Etisịm ini emi Benjamin ama akabade edi eyen ima ete mmọ, ndien mmọ ẹma ẹfiọk ẹte ke Jacob idiyakke enye aka.
13 Ntre ke adan̄aemi ẹdade ke iso Joseph, ubieresịt mmọ ama onụk mmọ ndinyịme ete: “Nnyịn ikedue etieti ke ikọ eyenete nnyịn [Joseph], koro, ikokụtde ndutụhọ ukpọn̄ esie, ke ini enye ekpede nnyịn ubọk, ndien nnyịn ikopke; oro esịn nnanenyịn emi etiene nnyịn.” (Genesis 42:21) Ebede ke mme edinam mbọm esie edi emi enyenede iwụk, Joseph ama an̄wam nditọete esie ndiwụt ata edikabade esịt mmọ. Ekem enye ama ayarade idemesie ọnọ mmọ onyụn̄ efen mmọ ke mfọnido. Ẹma ẹfiak ẹnyene edidianakiet ubon. (Genesis 45:4-8) Nte mme Christian, nnyịn ikpenyene ndikpep n̄kpọ nto emi. Ke ifiọkde ndiọi utịp oro ufụp akamade, nnyịn ikpenyene ndibọn̄ akam nnọ Jehovah nyom un̄wam ke ndikpụhọ mme ntụk ufụp ye ‘ima ima esịtmbọm.’
Mme N̄kpọ Efen Oro Ẹbiọn̄ọde Mbọm
14. Ntak emi nnyịn ikpefepde edisio idem nnyan nnọ afai nte mîdotke?
14 N̄kpọ ubiọn̄ọ efen oro odude ọnọ nnyịn ke ndiwụt mbọm ekeme ndisụn̄ọ nto edisio idem nnyan nnọ afai nte mîdotke. Mme mbre mbuba ye unọ idem inemesịt oro ẹwụtde afai ẹsịn udọn̄ ẹnọ uduọkiyịp. Ke mme ini Bible, mme okpono ndem ẹma ẹsise mme mbre afai kpukpru ini ye orụk ndutụhọ eken oro ẹtụhọrede owo ke an̄wambre Obio Ukara Rome. Mme utọ unọ idem inemesịt oro, nte ewetmbụk kiet ọdọhọde, “ama owot mme ntụk ukop mbọm mban̄a ndutụhọ emi anamde owo okpụhọde ye unam.” Ekese unọ idem inemesịt ke ererimbot eyomfịn ẹnyene ukem utịp oro. Oyom mme Christian, oro ẹdomode ndiwụt ima ima esịtmbọm, ẹnen̄ede ẹsasat n̄kpọ oro ẹkotde, mme ndise senima, ye mme edinam TV oro mmọ ẹmade. Mmọ ke ọniọn̄ ẹnyene ke ekikere mme ikọ eke Psalm 11:5 emi: “Owo eke amade afai, ukpọn̄ [Jehovah] asua mmọ.”
15. (a) Didie ke owo ekeme ndiwụt idiọk unana esịtmbọm? (b) Didie ke mme Christian akpanikọ ẹnam n̄kpọ ẹban̄a mme udọn̄ ekemmọ mme andinịm ke akpanikọ ye mme mbọhọidụn̄?
15 Eyedi owo ibụk eyenana esịtmbọm n̄ko. Emi edi akpan n̄kpọ, nte apostle John anamde an̄wan̄a ete: “Owo eke enyenede inyene ererimbot emi, onyụn̄ okụtde eyenete esie ke unana, onyụn̄ eberide mbọm abaha enye, ima Abasi ekeme didie ndidụn̄ owo oro ke esịt?” (1 John 3:17) Oku ye Levite ẹmi ẹkedade idem ke edinen ke uwụtn̄kpọ Jesus aban̄ade owo Samaria oro ekenyenede edu mbọhọidụn̄ ẹma ẹwụt ukem unana esịtmbọm oro. Ke ẹkụtde nnanenyịn eyenete mmọ owo Jew oro ekekperede n̄kpa, mmọ ẹma ẹwọn̄ọde ẹdụk edem usụn̄ n̄kan̄ eken ẹnyụn̄ ẹsan̄a ẹbe ekemmọ. (Luke 10:31, 32) Ke edide isio ye oro, mme Christian oro ẹnyenede esịtmbọm ẹsinam n̄kpọ usọp usọp ẹban̄a mme udọn̄ n̄kpọ eke obụkidem ye eke spirit nditọete mmọ. Ndien nte owo Samaria eke uwụtn̄kpọ Jesus oro, mmọ ẹsikere n̄ko ẹban̄a mme udọn̄ isenowo. Ntem mmọ ke idatesịt ẹsinọ ini, ukeme, ye inyene mmọ ke ndinam utom unam mbet aka iso. Ke usụn̄ emi mmọ ẹtịp n̄kpọ ẹsịn ke edinyan̄a ediwak miliọn owo.—1 Timothy 4:16.
Mbọm Ẹwụtde Mbonudọn̄ọ
16. Nso adan̄a ẹdu ẹnọ nnyịn ke ndise mban̄a mme mfịna udọn̄ọ?
16 Udọn̄ọ edi udeme anana mfọnmma ubonowo oro ẹkpan̄ade. Mme Christian ibọhọke emi, ndien ata ediwak mmọ idịghe nta mme ọfiọk ibọkusọbọ, m̀mê mmọ ndikeme ndinam utịben̄kpọ nte ndusụk mme akpa Christian ẹmi ẹkebọde mme utọ odudu oro ẹto Christ ye mme apostle esie ẹkesinamde. Ke mme apostle Christ ye n̄kpet n̄kpet nsan̄a mmọ ẹma ẹkekpan̄a, mme utọ utịbe utịbe odudu oro ẹma ẹbe ẹfep. Ntem, ukeme nnyịn ndin̄wam mbon oro ẹkụtde ukụt ẹto udọn̄ọ ikpọkidem, esịnede udọn̄ọ ibuot ye ndap ndap ekikere, enyene adan̄a.—Utom 8:13, 18; 1 Corinth 13:8.
17. Nso ukpepn̄kpọ ke nnyịn ikpep ito usụn̄ nte ẹkenamde n̄kpọ ye Job emi ọkọdọn̄ọde onyụn̄ atabade mme owo ke n̄kpa?
17 Mfụhọ esiwak ndisan̄a ye udọn̄ọ. Ke uwụtn̄kpọ, Job, abak-Abasi owo oro, ama okop mfụhọ ata etieti ke ntak ọkpọsọn̄ udọn̄ọ ye afanikọn̄ oro Satan akadade etiene enye. (Job 1:18, 19; 2:7; 3:3, 11-13) Enye ama oyom mme ufan oro ẹdinamde n̄kpọ ye enye ye ima ima esịtmbọm ẹmi ẹdinyụn̄ ‘ẹtịn̄de ikọ ndọn̄esịt.’ (1 Thessalonica 5:14) Utu ke oro, abian̄a abian̄a mbon ndọn̄esịt ita ẹma ẹkese enye ẹnyụn̄ ẹsọsọp ẹsịm idiọk ubiere. Mmọ ẹma ẹnam mfụhọ Job ọdọdiọn̄ okpon ebe ke ndinọ ekikere nte ke mme afanikọn̄ esie ẹketo ndusụk idiọkn̄kpọ oro enye anamde. Ke ẹwụtde ima ima esịtmbọm, mme Christian ẹyefep ndiduọ ndụk ukem afia oro ke ini ekemmọ mme andinịm ke akpanikọ ẹdọn̄ọde m̀mê ẹkopde mfụhọ. Ndusụk ini, akpan n̄kpọ oro mme utọ owo oro ẹyomde edi ibat ibat ediwaha nse mfọnido oro mbiowo ẹnamde m̀mê mme Christian efen oro ẹkọride ẹsịm ọyọhọ idaha ẹmi ẹdinọde n̄kpan̄utọn̄ ye esịtmbọm, ẹwụt edikere mban̄a, ẹnyụn̄ ẹnọ ima ima item N̄wed Abasi.—Rome 12:15; James 1:19.
Ndiwụt Mbon Mmemidem Mbọm
18, 19. (a) Didie ke mbiowo ẹkpenam n̄kpọ ye mbonusọn̄ m̀mê mbon oro ẹnamde idiọkn̄kpọ? (b) Idem ọkpọkọm oyom ẹnịm kọmiti ukpe ikpe, ntak edide akpan n̄kpọ mbiowo ndinam n̄kpọ ye anamidiọk ye ima ima esịtmbọm?
18 Ana mbiowo akpan akpan ẹwụt ima ima esịtmbọm. (Utom 20:29, 35) Bible ọnọ ewụhọ ete, “Nnyịn ẹmi ikopde idem ikpobiom mmemidem mbon mmemidem.” (Rome 15:1) Sia idide mme anana mfọnmma, kpukpru nnyịn inanam ndudue. (James 3:2) Oyom ima ke ndinam n̄kpọ ye owo emi “anam[de] ndusụk idiọk usio-ukot mbemiso ọfiọkde aban̄a oro.” (Galatia 6:1, NW) Mbiowo ikpedehede iyom nditie nte mme Pharisee oro ẹkedade idem ke edinen ẹmi mîkowụtke eti ibuot ke usụn̄ nte mmọ ẹkeyomde ẹnịm Ibet Abasi.
19 Ke edide isio, mbiowo ẹtiene mme uwụtn̄kpọ ima ima esịtmbọm eke Jehovah Abasi ye Jesus Christ. Akpan utom mmọ edi ndibọk, ndisịn udọn̄ nnọ, nnyụn̄ nnọ erọn̄ Abasi nduọkodudu. (Isaiah 32:1, 2) Utu ke ndidomo ndise mban̄a mme n̄kpọ ebe ke ekese ibet, mmọ ẹyom un̄wam ẹto nti edumbet eke Ikọ Abasi. Ntre, utom mbiowo ekpenyene ndidi ndibọp, ndinam nditọete mmọ ẹnyene idatesịt ye esịtekọm ẹban̄a mfọnido Jehovah. Edieke ekemmọ andinịm ke akpanikọ anamde ndusụk n̄kpri ndudue, ebiowo nte ido edide eyefep ndinen̄ede enye ke ebiet emi mbon en̄wen ẹkemede ndikop. Edieke oyomde ẹkam ẹtetịn̄ enye, mme ima ima ntụk eke mbọm ẹyenụk ebiowo ndida owo oro nsịk ndaha nnyụn̄ nneme mfịna oro nte mbon en̄wen mîdikopke. (Men Matthew 18:15 domo.) Inamke n̄kpọ m̀mê ọsọn̄ adan̄a didie ndinyene ufan ufan itie ebuana ye ndusụk owo, nte ebiowo anamde n̄kpọ ekpenyene ndidi ke ime onyụn̄ edi se inọde un̄wam. Enye ikpedehede iyom mme ntak ndisio utọ owo oro mfep ke esop. Idem edieke oyomde ẹkot kọmiti ukpe ikpe, mbiowo ẹyewụt ima ima esịtmbọm ke ndinam n̄kpọ ye owo oro anamde akwa idiọkn̄kpọ. Sụn̄sụn̄ ido mmọ ekeme ndin̄wam ndida owo oro nsịm edikabade esịt.—2 Timothy 2:24-26.
20. Ini ewe ke mme ntụk ediwụt mbọm mîdotke, ndien ntak-a?
20 Nte ededi, mme ini ẹsidu ẹmi asan̄autom Jehovah mîkemeke ndiwụt mbọm. (Men Deuteronomy 13:6-9 domo.) Christian ‘nditre ndidụk ndụk’ ye n̄kpet n̄kpet ufan m̀mê iman oro ẹma ẹkesio ẹfep ekeme ndidi ata udomo. Ke utọ idaha oro, edi akpan n̄kpọ ete owo okûyak idem ọnọ mme ntụk ukop mbọm. (1 Corinth 5:11-13) Mme utọ nsọn̄ọnda oro ẹkeme ndikam nsịn udọn̄ nnọ anamidiọk oro ndikabade esịt. N̄ko-n̄ko, ke ndinam n̄kpọ ye owo isio uduot, ana mme Christian ẹfep ediwụt mbọm nte mîdotke oro ekemede ndida n̄kosịm oburobụt ido idan̄.
21. Ke mme usụn̄ efen ewe ke oyom nnyịn iwụt ima ima esịtmbọm, ndien nso idi mme ufọn?
21 Ufan̄ idụhe nnyịn ndineme kpukpru ediwak usụn̄ ẹmi ẹyomde ima ima esịtmbọm—ke ndinam n̄kpọ ye mbonusọn̄, mbon oro ẹtabade owo ke n̄kpa, mbon oro ẹsobode ukọbọ ẹto mme nsan̄andọ oro mînịmke ke akpanikọ. Ẹkpenyene ndinam n̄kpọ n̄ko ye mbiowo oro ẹnamde utom ọkpọsọn̄ ye ima ima esịtmbọm. (1 Timothy 5:17) Nọ mmọ ukpono nyụn̄ nọ mmọ ibetedem. (Mme Hebrew 13:7, 17) Apostle Peter ekewet ete, “Kpukpru mbufo ẹwụt . . . ima ima esịtmbọm.” (1 Peter 3:8, NW) Ke ndinam n̄kpọ ke usụn̄ emi ke kpukpru idaha oro oyomde emi, nnyịn isịn udọn̄ inọ edidianakiet ye inemesịt ke esop inyụn̄ idụri mbonan̄wa idi akpanikọ. Akande kpukpru n̄kpọ, nnyịn ke ntre inọ Ete ima ima esịtmbọm nnyịn, Jehovah, ukpono.
Mme Mbụme ke Ndụn̄ọde
◻ Didie ke Jehovah owụt anamidiọk ubonowo mbọm?
◻ Ntak edide akpan n̄kpọ ndiwụt ima ima esịtmbọm?
◻ Nso idi ndusụk n̄kpọ ubiọn̄ọ ke nnyịn ndiwụt ima ima esịtmbọm?
◻ Didie ke nnyịn ikpanam n̄kpọ ye mbonudọn̄ọ ye mbon oro ẹkopde mfụhọ?
◻ Oyom mmanie akpan akpan ẹnyene ima ima esịtmbọm, ndien ntak-a?
[Ekebe ke page 19]
MME PHARISEE ORO MÎWỤTKE MBỌM
ẸKENỊM Sabbath usen nduọkodudu ndidi edidiọn̄ ke n̄kan̄ eke spirit ye eke obụkidem nnọ ikọt Abasi. Mme adaiso ido ukpono mme Jew, nte ededi, ẹma ẹnam ediwak ibet oro mîkowụtke ukpono inọ ibet Sabbath Abasi onyụn̄ anamde enye edi mbiomo ọnọ mme owo. Ke uwụtn̄kpọ, edieke owo ekededi ekenyenede mbabuat n̄kpọntịbe m̀mê ọdọn̄ọde, enye ikekemeke ndibọ un̄wam ke Sabbath ibọhọke uwem esie okodu ke itiendịk.
N̄ka Pharisee kiet ama ọsọn̄ọ eyịre ke ukabade ibet Sabbath esie tutu enye ọkọdọhọ ete: “Owo idọn̄ke mbon ntuan̄a esịt, m̀mê ndika n̄kese mbonudọn̄ọ ke Sabbath.” Mme adaiso ido ukpono eken ẹma ẹnyịme mme utọ edika n̄kese oro ke Sabbath edi ẹwụk ẹte: “Owo inyeneke ndisiaha mmọn̄eyet.”
Ntem, Jesus nte enende ama obiom mme adaiso ido ukpono mme Jew ikpe ke ndikefụmi mme ata akpan n̄kpọ oro ẹkeyomde ke Ibet, utọ nte unenikpe, ima, ye mbọm. Eyịghe idụhe enye ọkọdọhọde mme Pharisee ete: “Mbufo ẹnam ikọ Abasi ọwọrọ ikpîkpu oto ke item . . . mbufo”!—Mark 7:8, 13; Matthew 23:23; Luke 11:42.
[Mme ndise ke page 17]
Ke idụt 231 Mme Ntiense Jehovah ke ẹnam anana-mbiet utom uwụt mbọm ke ufọk mme owo, ke mme efak, idem ke mme ufọk-n̄kpọkọbi
[Mme ndise ke page 18]
Edisio idem nnyan nnọ afai, utọ nte oro ke TV, abiat ima ima esịtmbọm