Ndi usụn̄ nte afo atuakde ibuot anam n̄kpọ?

EKPRI obio kiet ke Africa ke ayama ke utịn ufọt uwemeyo. Ẹkeme ndida ke n̄kpet n̄kpet itịghede n̄kop idat idat n̄kukwak, ikwọ, ye n̄kwak-ubọk idatesịt. Edi emi idịghe edinam unọ idem inemesịt. Enye edi akani ido utuakibuot mbon Africa. Nte ededi, uyom oro amia mbuba ye mbuaha uyom oro ọwọrọde oto n̄kpet n̄kpet ufọkabasi ukọkudọn̄ọ. Do mme okop idatesịt mme andituak ibuot ke ẹnam utịbe utịbe “ukọkudọn̄ọ” ẹnyụn̄ ẹtịn̄ ikọ ke usem. Ke ikpehe obio n̄kan̄ eken odu orụk utuakibuot efen. Inem inem uyo erenowo ke okot ekemmọ mme andituak ibuot ẹdide mbon Muslim akam.

Ih, ẹkeme ndikụt ata nsio nsio orụk utuakibuot ido ukpono ke ediwak ikpọ ye n̄kpri obio Africa. Ke ediwak emana mbon Africa ẹma ẹyụhọ ke nditiene mme ido ido ukpono mmọ. Edi ekem mme isụn̄utom Christendom ẹma ẹdi, ẹtienede mbonekọn̄ nsio nsio idụt Europe, ẹnyụn̄ ẹdomo ye unana esịtmbọm ndinam kpukpru owo “ẹkabade ẹdi Christian”​—⁠esịnede edikam nnam mme owo ẹkpụhọ enyịn̄ mmọ.

Nso ikedi utịp? Ntọn̄ọ ido ukpono oro abuakde n̄kani edinịm ke akpanikọ ye mme edinam mbon Africa ye mme ukpepn̄kpọ ido ukpono esenidụt. Tutu osịm mfịn emi ediwak mme andituak ibuot ẹdide “Christian” ke ẹkama ibọk ye n̄kpọ n̄kpemeidem. Kpa ye oro, mme isụn̄utom Christendom ẹda ke ibuot ata Ido Ukpono Christ ke idiọk usụn̄, ndien mmọ ẹkpọn̄ idiọkesịt ẹnịm nte n̄kpọ akpa. Ke akamba udomo, mmọ ẹdi ntak edu unana edinyene in̄wan̄în̄wan̄ esịt mban̄a Bible emi odude ke otu ndusụk mbon Africa mfịn.

Edi, ke ẹsụk ẹnanam ediwak orụk “Ido Ukpono Christ” ntatara ntatara. Ke mme isua ndondo emi ido ukpono ukọkudọn̄ọ amakabade ọwọrọ etop akpan akpan; mme ufọkabasi ukọkudọn̄ọ mbuọtidem amatara asuana. Ewetmbụk kiet ke n̄wedmbụk n̄kpọntịbe ama anam odudu oro mme ufọkabasi ẹmi ẹnyenede an̄wan̄a ke ndidọhọ nte ke ‘ekikere mbon Africa aban̄ade ido ukpono ke akamba udomo edi ke ufọn n̄kpọ obụkidem oro enye ọnọde. Ke ekikere mbon Africa, ana ido ukpono ekeme ndinọ uwem owo uyụhọ ke n̄kpọ obụkidem nnennen nnennen. Ke ntre, ye owo Africa emi onịmde ke akpanikọ nte ke ndutịm eke spirit edi akpan n̄kpọ ke se ikperede ndidi ke kpukpru n̄kpọ, ido unam n̄kpọ eke spirit [m̀mê ukọkudọn̄ọ mbuọtidem] eke mme ufọkabasi odu ke n̄kemuyo ye se usụn̄uwem esie oyomde.’ Ke mfụhọ, nte ededi, ẹtọn̄ọ ediwak ufọkabasi ukọkudọn̄ọ nte an̄wan̄ade nte se mîdịghe n̄kpọ efen ikan mbubehe un̄wana okụk.

Mfịn, se ibede n̄ka ido ukpono 6,000 ẹdu ke Africa. Ekeme ndidi afo emekere ke kpukpru ido ukpono ye n̄ka ẹmi ẹnyene ukpọhọde adade osịm edinyan̄a. Edi akpan mbụme edi, Didie ke Abasi ekere?

Nte Ido Ukpono Ekededi Enem Abasi Esịt?

Ke akpanikọ, Andibot ekondo ikemeke ndikpọn̄ nnyịn ye unana ndausụn̄ ke n̄kpọ emi. (Amos 3:7; Utom 17:​26, 27) Ndien uyarade odu barasuene nte ke ẹkeme ndikụt ndausụn̄ Abasi ke Bible. Baba, Bible idịghe n̄wed afiaowo nte ndusụk owo ẹkotde enye. Ke akpanikọ, owo ndomokiet​—⁠obubịt m̀mê afia​—⁠ikemede ndida ubọn̄ ke enye. Udiana N̄wed Timothy 3:16 (NW) ọdọhọ ete, “Ẹda odudu spirit ewet kpukpru N̄wed Abasi.” Mme enyene-ufọn ukpepn̄kpọ Bible, emi ẹdide akpanikọ, ediwak isua oro enye ebịghide, enye ndibọhọ ndotndot en̄wan, mme prọfesi esie oro ẹdide nnennen ye edisuana ke ererimbot ke anana mbiet udomo​—⁠mmọemi ẹdi in̄wan̄în̄wan̄ uyarade owụtde ke Abasi edi andinyene enye.

Nso ke n̄wed oro ekpep nnyịn? N̄kpọ kiet edi, enye asian nnyịn nte ke “Abasi kierakiet” kpọt odu. (John 17:3) Ke edide ntre, didie ke akpanikọ ekeme ndidu ke kpukpru ido ukpono? Nte mme otu ido ukpono inyeneke ntuaha ye kiet eken ke ini edide edisịm akpan n̄kpọ emi aban̄ade enyeemi Abasi edide ye se Abasi edide? James, andiwet Bible ama etịn̄ aban̄a “edisana ye ata ido ukpono.” (James 1:27, Today’s English Version) Edieke edifiọk ata ido ukpono edide se ẹyomde, ana edi nsunsu m̀mê idiọk ido ukpono odu n̄ko. Emi eyetuaha ye ekikere oro nte ke kpukpru ido ukpono ẹdi sụk nsio nsio usụn̄ ndisan̄a nsịm Abasi.

Mme Idaha Utuakibuot Oro Andibot Onịmde

Nso idi nnennen usụn̄ ndituak ibuot nnọ Abasi? Bible ekpep nnyịn ete ke ata utuakibuot ọkọn̄ọ ke nnennen ifiọk. Akwa prọfet oro, Jesus Christ, ama asian n̄wan Samaria inikiet ete: “Mbufo ẹtuak ibuot ẹnọ se mbufo mîfiọkke.” (John 4:22) Ndi emi, nte ededi, ekeme ndidi akpanikọ mban̄a fi n̄ko? Nte ẹma ẹkpep fi nte ke Ata Ọkpọsọn̄ Abasi enyene san̄asan̄a enyịn̄, Jehovah? (Psalm 83:18) Nte afo ọmọfiọk se mme uduak esie ẹdide kaban̄a owo ye isọn̄? (Matthew 6:​9, 10; Ephesus 1:9, 10; 3:11) Nte ido ukpono fo ọnọ fi ata idotenyịn kaban̄a ini iso oro ọfọnde akan? Ndien edieke ekerede ke afo edi Christian, nte afo emekeme ndida N̄wed Abasi nnam se afo onịmde ke akpanikọ an̄wan̄a, mîdịghe ndi mmọ ẹdi sụk n̄kpọ akpa oro afo mûdụn̄ọkede use?

Edieke afo okụtde nte ananade nnennen ifiọk, afo emekeme ndinyene enye oto edikpep Ikọ Abasi, kpa Bible. Jehovah Abasi odori enyịn mme ata andituak ibuot nnọ enye ndimehe ye se Edisana N̄wed oro ekpepde. Akande oro, enye odori enyịn mmọ ndida enye nsịn ke edinam ke uwem mmọ. Edu nnyịn ekpenyene ndibiet eke andiwet psalm emi ọkọdọhọde ete: “Ikọ fo edi utuenikan̄ ukot mi, ye un̄wana usụn̄ mi.” (Psalm 119:105) Adan̄a didie ke ido ukpono fo an̄wam fi ndinyene ifiọk mban̄a nnyụn̄ ndiọn̄ọ Bible?

Akpan ikpehe utuakibuot akpanikọ efen edi mbuọtidem ke Jesus Christ, idịghe n̄kukụre nte akwa prọfet edi nte ikpọn̄îkpọn̄ edibon Eyen Abasi. N̄wed Abasi etịn̄ in̄wan̄în̄wan̄ nte ke Jesus edi “Ọbọn̄ uwem.” (Utom 3:14; 4:12) Ediwak owo ẹdọhọ ke imenyene mbuọtidem ke Jesus, edi mbuọtidem mmọ edi ata esie adan̄a didie? Ata mbuọtidem ke Christ oyom ete ẹnam mme item esie. Abasi ke idemesie esịn udọn̄ ọnọ ndinam emi ke ini enye ọkọdọhọde ete: “Emi edi edima Eyen Mi: ẹkop uyo Esie.” (Mark 9:7) Mme ata andituak ibuot ke ntre ẹsidomo ndisan̄a ke nde-ikpat Jesus ketket nte ekekeme. (1 Peter 2:21) Usụn̄ kiet emi mmọ ẹnamde oro edi ndibuana ke an̄wan̄wa utom ukwọrọikọ oro enye ọkọtọn̄ọde. (Matthew 4:17; 10:5-⁠7) Nte ido ukpono fo esịn udọn̄ ọnọ fi nditiene nnyene ọkpọkpọ ebuana ke utom emi?

Ima n̄ko edi n̄kpọ emi ata utuakibuot oyomde. Ẹtịn̄ ẹban̄a Jehovah Abasi nte edide ata uwụtn̄kpọ ima, ndien Jesus ama etịn̄ ọnọ mme anditiene enye ete ke ẹdidiọn̄ọ mmọ ebe ke ima oro mmọ ẹnyenede ke otu idemmọ. (John 13:34, 35; 1 John 4:8) Ke ikerede iban̄a ediwak miliọn owo oro ẹdọhọde nte idide Christian mfịn, nte ima ikpọyọhọke ererimbot emi ke ataata usụn̄? Ke akpanikọ, nte ededi, ererimbot nnyịn edi ebiet emi ima ananade akan. Mme ekọn̄ ẹmeda uwem ediwak miliọn owo ke emana emi ikpọn̄. Ubiatibet ye afai ke ẹkaiso ndidọk. Ntre bụp idemfo ete, ‘Edieke kpukpru owo ẹkpedude ke ido ukpono mi, nte ima okpodu ke ererimbot emi akan emi?’

Ke akpatre, Bible owụt nte ke ana mme ata andituak ibuot ẹda san̄asan̄a ẹkpọn̄ ererimbot oro mîfiọkke Abasi. Ke ini Abasi okosiode idụt Israel eset onịm san̄asan̄a nte andinam edisana utuakibuot, enye ama odụri ikọt esie utọn̄ ndifep n̄kpet n̄kpet ebuana ye mme oburobụt idụt oro ẹkekande mmọ ẹkụk. (Deuteronomy 7:​1-⁠6) Ke John 17:16, Christ Jesus ukem ntre ama etịn̄ aban̄a mme anditiene enye ete: “Mmọ idịghe eke ererimbot, kpa nte Ami mmendịghe eke ererimbot.” Mme ata andituak ibuot nnọ Abasi inyeneke ebuana ndomokiet ke mme mbre ukara, oburobụt ido, idiọkitọn̄ unyamurua, m̀mê mme ekikere akwaifiọk owo ekededi oro ẹsuenede Abasi. (John 18:36; 1 John 2:​15-⁠17) Mmọ ẹnam ewụhọ oro ẹwetde ke N̄wed Mbon Rome 12:2: “Ẹkûnyụn̄ ẹkabade ẹbiet eyo emi.” Nte oro edi se ido ukpono fo esịnde udọn̄ ọnọ fi ndinam?

Un̄wam Odu

Ih, usụn̄ nte afo atuakde ibuot enen̄ede ebehe Abasi. Ke n̄kan̄ esie, ido ukpono akpanikọ kiet kpọt odu. (Ephesus 4:​4-⁠6) Edi ndusụk akpan n̄kpọ ẹban̄ade ukpepn̄kpọ Bible ke ibio nneme nnyịn emi otụk. Ntak mûdomoke ndikpep ekese n̄kpọ efen?

Inamke n̄kpọ m̀mê ewe ido ukpono ke afo akamana edidụk, Mme Ntiense Jehovah ẹkeme ndin̄wam fi ke afan̄ emi. Ẹdiọn̄ọ mmọ ke ofụri ererimbot ke ntak ntatara utom unọ ukpep Bible mmọ. Mmọ ẹda nte ke obiomo mmimọ ke idem ndin̄wam mme owo eke kpukpru orụk ye idaha ido ukpono ẹnyene ntotụn̄ọ ifiọk Bible. (Mme N̄ke 2:​1-⁠6) Mmọ ẹmịn̄ mme n̄wed ukpep Bible oro ẹtịmde ẹnam ndụn̄ọde.a Ke akpanikọ, mmọ ẹyekam ẹdi ufọk fo ke mfọn man ẹdikpep Bible ye afo ọkpọkpọ. Ediwak miliọn owo ke ofụri ererimbot ke ẹbọ ufọn idahaemi ẹto ndutịm unọ ukpep Bible emi. Ntak mûnamke oro ke idemfo? Ke akpanikọ, edi akpan n̄kpọ afo ndinam ntre koro nte afo atuakde ibuot enen̄ede anam n̄kpọ.

[Mme Ikọ idakisọn̄]

[Ndise ke page 5]

Mme isụn̄utom Christendom ẹda ke ibuot ata Ido Ukpono Christ ke ata idiọk usụn̄

[Ndise ke page 5]

Ediwak ufọkabasi ukọkudọn̄ọ ẹdi mbubehe un̄wana okụk

[Ndise ke page 6]

Mbuọtidem ke Jesus edi akpan ubak utuakibuot akpanikọ

[Ndise ke page 7]

Mme Ntiense Jehovah ẹn̄wam ediwak miliọn owo ndinyene nnennen ifiọk ebe ke mme ukpepn̄kpọ Bible mfọn