Nte ido ukpono oyụhọ mme udọn̄ fo?

OFỤM, mmọn̄, udia, itie udak ibuot​—⁠mmọemi ẹdi se ẹdiọn̄ọde ke ofụri ererimbot nte ẹdide se mme owo ẹyomde. Ke mmọ mîdụhe afo asak iso ese unana akpan n̄kpọ uduuwem ye n̄kpa. Nte ededi, ke anyanini emi ẹkebede, Moses andida nditọ Israel usụn̄ ama odụri ntịn̄enyịn owụt n̄kpọ efen oro mme owo ẹyomde, enyeemi akam edide akpan n̄kpọ akan udia m̀mê mmọn̄. Moses ọkọdọhọ ete: “Idịghe uyo ikpọn̄îkpọn̄ ke owo ada odu uwem, ke edi kpukpru se itode Jehovah ke inua ke owo ada odu uwem.”​—⁠Deuteronomy 8:3.

Ebede ke ntotụn̄ọ ikọ ẹmi, Moses ama owụt nte edide akpan n̄kpọ ndiyụhọ mme udọn̄ ido ukpono m̀mê n̄kpọ eke spirit nnyịn. Enye ama owụt ete ke uwem nnyịn ọkọn̄ọ ke ndiyụhọ mmọ! Ke ufan̄ isan̄ isua 40 mmọ ke wilderness, nditọ Israel ke ataata usụn̄ ẹkedu uwem ebe ke “se itode Jehovah ke inua.” Mmọ ẹma ẹbọhọ mme n̄kpọntịbe oro ẹkpekedade ẹkesụn̄ọ ke n̄kpa. Ke ewụhọ Abasi, udia ẹkekotde manna ama esidep ke ikpaenyọn̄ ke utịbe utịbe usụn̄. Mmọn̄ ama ọwọrọ ke itiat man mmọ ẹda ẹbịt itọn̄. Edi Abasi ama anam se ikande edikere mban̄a mme udọn̄ n̄kpọ obụkidem mmọ. Moses ọkọdọhọ ete: “Nte owo otụnọde eyen esiemmọ, kpa ntre ke Jehovah Abasi fo ọtọtụnọ fi.”​—⁠Deuteronomy 8:​4, 5; Exodus 16:31, 32; 17:5, 6.

Owo ikọkpọn̄ke nditọ Israel ye unana un̄wam kaban̄a edifiọk se inende m̀mê se ikwan̄ade, ke n̄kan̄ ido uwem m̀mê ke n̄kan̄ ido ukpono. Mmọ ẹma ẹbọ ndausụn̄ ẹto Abasi ke idemesie. Enye ama ọnọ mmọ Ibet Moses, kpa ata eti ibet oro okowụtde udia oro ọnọde nsọn̄idem, ibet usanaidem, ye nti edumbet ido uwem ye eke ido ukpono. Abasi ke ntre ama ofori nsọn̄idem ye mfọnọn̄kpọ eke spirit Israel. Mmọ ẹkedu uwem ebe ke “se itode Jehovah ke inua.”

Israel ke ntre ama okpụhọde ke in̄wan̄în̄wan̄ usụn̄ ọkpọn̄ mme idụt eken. Ke eyo Moses Egypt akakara nte ọwọrọiso odudu ererimbot. Enye ekedi ata idụt oro ẹkponode abasi. World Book Encyclopedia ọdọhọ ete: “Mbon Egypt eset ẹkenịm ke akpanikọ ẹte ke nsio nsio abasi (mme abasi ye mme abasi an̄wan) ẹma ẹnyene odudu ke kpukpru ikpehe obot ye kpukpru edinam owo. Mmọ ke ntre ẹma ẹtuak ibuot ẹnọ ediwak abasi. . . . Ke ikpọ ye n̄kpri obio kiet kiet ke Egypt, mmọ ẹma ẹtuak ibuot ẹnọ san̄asan̄a abasi mmọ ọkọrọ ye mme akpan abasi.”

Nte utuakibuot nnọ ediwak abasi emi ama oyụhọ mme udọn̄ eke spirit mbon Egypt? Baba. Egypt ama akabade edi idụt oro ekesịnde idem ntotụn̄ọ ntotụn̄ọ ke nsunsu ekikere ye oburobụt edinam idan̄. Utu ke ndifori uwem ye nsọn̄idem, usụn̄uwem mbon Egypt akada okosụn̄ọ ke “idiọk udọn̄ọ.” (Deuteronomy 7:15) Eyịghe idụhe, ndien, Bible eketịn̄de aban̄a mme abasi Egypt ye itekesịt, okotde mmọ “ibọk.”​—⁠Ezekiel 20:​7, 8.

Ukem idaha oro odu mfịn. N̄wakn̄kan owo ke nsụhọde n̄kaha ẹnyene ndusụk orụk mbuọtidem ke ido ukpono; ibat ibat ẹdidọhọ ke mmimọ ikponoke Abasi. Nte an̄wan̄ade, ndien, ido ukpono ke ofụri ofụri omokpu ndiyụhọ udọn̄ n̄kpọ eke spirit ubonowo. Ndi mme mfịna ekọn̄, asari, utie biọn̄, ye ọkpọsọn̄ unana okpodu mfịn edieke mme owo ẹkpenen̄erede ẹdu uwem ke “se itode Jehovah ke inua”? Ke akpanikọ ikpodụhe! Idem kpa ye oro, ibat ibat owo edikere ẹban̄a edikpụhọ ido ukpono mmọ. Kamse, ndusụk owo ikam inyịmeke-nyịme ndineme n̄kpọ mban̄a ido ukpono m̀mê ndinọ ntịn̄enyịn ke mbufa ekikere ẹban̄ade ido ukpono!

Ke uwụtn̄kpọ, eren kiet ke Ghana, Edem Usoputịn Africa, ama asian asan̄autom Christian ete: “Mmonịm ke akpanikọ nte ke Abasi ama ayarade idemesie ọnọ nnyịn mbon Africa ebe ke mme okopodudu oku ye mme oku iban nnyịn, kpa nte enye akayararede idemesie ọnọ mme Jew ebe ke mme prọfet mmọ. Edi n̄kpọ mbọm nte ke ndusụk nnyịn mbon Africa imokpu ndifiọk mme oku nnyịn edi utu ke oro itịn̄ iban̄a Jesus, Muhammad, ye mbon eken.”

Ke ediwak n̄kaowo eke mbon Africa ẹmi ẹtienede ido eset, ẹse Ido Ukpono Christ nte ido ukpono mfiaowo​—⁠kpa ndutịm esenidụt oro adade ekese ndiọi utu ke eti n̄kpọ edi. Edi nte unana edinyịme ndikere mban̄a nsio nsio ekikere edin̄wan̄wam m̀mê edibọbiọn̄ọ mme ukeme fo ndiyụhọ mme udọn̄ eke spirit fo? N̄ke mbon Africa kiet ọdọhọ ete: “Owo isisịnke ubọk iba ke usan udia n̄kukụre ke ntak ọbiọn̄.” Utọ edu udia udia oro iwụtke eti ido onyụn̄ edi n̄kpọndịk​—⁠akpan akpan edieke afo mûfiọkke se isịnede ke usan! Edi, ediwak owo ẹmek ido ukpono mmọ, itoho ke ndụn̄ọde ntịn̄enyịn, edi oto ke ntụk m̀mê ido ubon.

Utuakibuot oro oyụhọde udọn̄ eke spirit fo ekpenyene ndidi “edisana utom emi otode ukeme ukere n̄kpọ fo.” (Rome 12:1, NW) Enye ekpenyene ndidi ọniọn̄ ọniọn̄ edimek, oro ẹnyenede ifiọk ẹban̄a. Ẹyak nnyịn ke ntre idụn̄ọde mfịna aban̄ade owo ndimek ido ukpono ke ekikere mbon Africa. Nte ededi, se itienede mi eyedi n̄kpọ udọn̄ ọnọ mme andikot ke kpukpru ebiet.

[Ndise ke page 3]

Moses ama owụt nte ediyụhọ udọn̄ n̄kpọ eke spirit nnyịn edide akpan n̄kpọ

[Ndise ke page 4]

Ifiọk n̄kpọntịbe oro Africa enyenede ye mme isụn̄utom Christendom ọmọwọn̄ọde ekikere ndusụk owo ọkpọn̄ Bible