Mme Asiakusụn̄ Ẹsinọ Ẹnyụn̄ Ẹbọ Mme Edidiọn̄
“USIAKUSỤN̄ otịm ọfọn akan ubọkọkọ ererimbot eke okụtde unen. Idụhe n̄kpọ oro ọnọde uyụhọ akan edin̄wam mme owo edi edifiọk Jehovah ye akpanikọ esie.” Ntre ke n̄wan kiet emi ekemekde usiakusụn̄—ukwọrọikọ Obio Ubọn̄ uyọhọ-ini—nte ubọkọkọ esie, ọkọdọhọ. Ifan̄ ke otu ubọkọkọ eken ẹkeme ndinọ utọ inemesịt oro?
Usiakusụn̄ edi akamba utịtmbuba ye ọsọn̄ urua ifetutom. Didie ke owo ekeme ndimek utọ usụn̄uwem oro? Nso ke ẹyom man ẹkeme ndisọn̄ọ mmụm usiakusụn̄ n̄kama ebịghi ekem man ẹdọk mme edidiọn̄ oro enye esinọde?
N̄kpọ iba edi akpan n̄kpọ. Akpa, nti idaha. Ediwak owo ẹdu ke mme idaha oro mîkemeke ndinam utom usiakusụn̄. Ndien udiana, nnennen mme n̄kpọ oro anamde owo odot ke n̄kan̄ eke spirit ye eduuwem. Nte ededi, edide mme idaha oro ẹdude kemi ẹyak owo asiak usụn̄ m̀mê iyakke, kpukpru owo ẹkeme ndinam n̄kpọ ndikọri mme edu Christian oro ọkọride osịm ọyọhọ idaha.
Ntak Ndusụk Owo Esiakde Usụn̄
Nso idi mme n̄kpọ oro ẹyomde kaban̄a usiakusụn̄ oro okụtde unen? Ọfọn, mme usọ ukwọrọikọ edi akpan n̄kpọ. Oyom mme asiakusụn̄ ẹfiọk nte ẹkwọrọde eti mbụk ẹnọ isenowo, ẹnamde mfiakn̄ka ye mbon oro ẹnyenede udọn̄, ẹnyụn̄ ẹnịmde mme ukpepn̄kpọ Bible. Nditre ndinyene mme usọ ẹmi ekeme ndinam asiakusụn̄ okop mmemidem. Edi, mme n̄kpọ eken ẹdi akpan n̄kpọ n̄ko.
Ke uwụtn̄kpọ, kpukpru n̄kpọ oro ẹnyenede n̄kpọ ndinam ye utuakibuot nnyịn ẹnyene ebuana ye itie ebuana nnyịn ye Jehovah ye esop esie. Emi esịne usiakusụn̄. Akparawa asiakusụn̄ kiet oro ekerede Rado anam an̄wana ete: “Ye akparawa owo, idụhe n̄kpọ eke ọfọnde akan nditi Jehovah nnyụn̄ nsan̄a ke usụn̄ akpanikọ.” Ih, usiakusụn̄ edi eti usụn̄ ọnọ mme uyen ndiwụt ima oro mmọ ẹnyenede ẹnọ Jehovah ye nte mmọ ekperede enye.—Ecclesiastes 12:1.
Ifiọk ye asian ẹdi akpan n̄kpọ n̄ko. (Philippi 1:9-11) Ke ntre, mọemi ẹdi aran oro ẹnamde ukwakutom eke spirit nnyịn anam utom. Ukpepn̄kpọ idemowo ofụri ini edi akpan n̄kpọ man ẹfep ndikabade mmem idem ke n̄kan̄ eke spirit, iduọkke ifiopesịt ye edinịm ke akpanikọ nnyịn. Nte ededi, ifiọk oro ibọde ikpenyeneke nditụk ọniọn̄ nnyịn kpọt edi esịt nnyịn n̄ko. (Mme N̄ke 2:2) Ntre, ke adianade ye ukpepn̄kpọ idemowo, nnyịn imoyom ini ndibọn̄ akam nnyụn̄ ntie n̄kere man ifiọk oro nnyịn ibọde otụk esịt. Ndien, edieke mme idaha nnyịn ẹyakde, nnyịn iyeyom ndisiak usụn̄.—Men Ezra 7:10 domo.
Ndinam utom usiakusụn̄ oyom n̄ko edu n̄waidem. Akparawa kiet oro ekerede Ron ama anam kpukpru ndutịm esie ndisiak usụn̄. Enye n̄kukụre ekebet eti idaha man enye ọkpọtọn̄ọ. Ke nditịm ntịn̄, enye okoyom utom oro edinọde enye ifet ndisiak usụn̄ ndien ke ukem ini oro adara ndusụk inem n̄kpọ ke uwem. Ke ini enye akasiande eyenete an̄wan kiet oro ọkọride osịm ọyọhọ idaha aban̄a emi, ibọrọ esie ama akpa enye idem. N̄wan oro ọkọdọhọ ete: “Jehovah esidiọn̄ mme edinam idighe mme un̄wọn̄ọ.” Akparawa emi ama okụt utom oro ẹkekpede usụhọde okụkọfiọn̄ oro ọkọnọde enye ini ndisiak usụn̄. Ndida Matthew 6:25-34 nsịn ke edinam eyenwam owo ndiyụhọ ke esisịt okụk.
Ndinyịme ke nsụhọdeidem nditiene nti ekikere oro ẹnọde ekeme nditịp n̄kpọ mfọn mfọn nsịn ke nnyịn ndidụk utom usiakusụn̄. Ntọn̄ọ ntọn̄ọ ke uwem esie nte Christian, Hanna ama ọkọri udọn̄ ndisiak usụn̄. Edi enye ikasiakke usụn̄ ke adan̄aemi ọkọbọkde nditọ, ndien ke ukperedem ama esịn idem ke mbubehe. Ke anamde eti item oro mbiowo emi ẹdude ke edidemede ẹkenọde, enye ama ọkpọn̄ eti ubọkọkọ ererimbot esie onyụn̄ ọtọn̄ọ utom usiakusụn̄. Hanna okop akwa idatesịt idahaemi ke ndin̄wam mmọ efen ẹsịm uyakidem nnọ nnyụn̄ n̄n̄wam mmọ oro mînamke utom aba.
Esịtekọm kaban̄a se akpanikọ anamde ke uwem owo ekeme n̄ko ndidi n̄kpọ nsịnudọn̄ ndisiak usụn̄. Da ke uwụtn̄kpọ n̄wan kiet oro ekenen̄erede okop mfụhọ emi ndọ esie okowụrede. Idaha emi ama okpụhọde usọp usọp ke ini enye ekekpepde akpanikọ Ikọ Abasi onyụn̄ adade enye esịn ke edinam. Ke okopde inem aban̄a se akpanikọ akanamde ọnọ enye, enye ama ebiere nte ke mfọnn̄kan usụn̄ imọ ndiwụt esịtekọm edidi ndisiak usụn̄ nnyụn̄ n̄wam mbon efen. Enye ama anam emi, ndien enye idahaemi ke okụt mme edidiọn̄ ẹtode edinyene ediwak ukpepn̄kpọ Bible ye inem inem uwem ufọk.
Mbon Efen Ẹkeme Ndin̄wam
Mme asiakusụn̄ ẹsiwak ndision̄o mme asiakusụn̄ efen ndi. Rado, oro ẹkesiakde mbemiso, ekedi isua itiokiet ke ini asiakusụn̄ iba ekekpepde ete ye eka esie Bible. Ke ini okosụk edide ata ekpri, enye kpukpru ini ama esisan̄a ye mme ọkwọrọikọ uyọhọ-ini ẹmi ke utom ukwọrọikọ. Rado ke idemesie ama akabade edi asiakusụn̄ ofụri ini ke isua 17 ke emana. Akparawa efen, Arno, edi se ẹkebọkde ke ubon Christian edi enye ama akabade okop mmemidem ke n̄kan̄ eke spirit. Ke ukperedem, enye ama anam n̄kpọ ndifiak n̄kop nsọn̄idem ke n̄kan̄ eke spirit, ndien enye ọdọhọ idahaemi ete: “Ami n̄kọbọ ekese nsịnudọn̄ nto mme asiakusụn̄. Mma nsisan̄a ye mmọ akpan akpan ke ini nduọkodudu ufọkn̄wed ndien ndusụk ini ntọtde se iwakde isịm hour 60 ke utom an̄wautom. Ke oro ebede, usio-ukot kaban̄a utom usiakusụn̄ ofụri ini [emi oyomde hour 90 ke ofiọn̄] ikokponke ikaha.” Nditie n̄kere item eke 1 Corinth 7:29-31 nte ẹkûda ererimbot ẹnam n̄kpọ ọyọhọ ọyọhọ enen̄ede an̄wam utọ n̄kparawa owo oro.
Edu usiakusụn̄ ekeme ndidọn̄ n̄kam ata mmemmem mmemmem ke ufọk oro mme udọn̄ n̄kpọ eke spirit enyenede akpa itie, mme ete ye eka ẹnyụn̄ ẹsịnde udọn̄ ẹnọ nditọ mmọ ndidụk utom uyọhọ-ini. Philo, emi ọkọkọride ọwọrọ owo ke utọ ufọk oro, ọdọhọ ete: “Ediwak owo ẹma ẹsịn udọn̄ ẹnọ mi ndikaiso ke ufọkn̄wed mi, man nnam n̄kpọ ndinyene ubọkọkọ ini iso. Edi ete ye eka mi ẹma ẹn̄wam mi ndinam edimek oro owụtde eti ibuọt akan. Mmọ ẹkedọhọ mi ete, ke edieke ami nnen̄erede nyom ndinam ndutịm nnọ ini iso, akpa n̄kpọ ke uwem mi ekpenyene ndidi edikọri itie ebuana ye Jehovah.”
N̄kaiferi kiet ekerede Thamar akabuan utom usiakusụn̄ esie ye uwụtn̄kpọ ye mme ukeme ete ye eka esie. Enye ọdọhọ ete: “N̄kemeke ndinen̄ede ntịn̄ ini oro n̄kọkọride ekikere n̄kpọ eke spirit ke uwem, edi mmọfiọk ke n̄kadaha-da mmana. Edu ete ye eka mi ke ndibuana kpukpru ini ke utom an̄wautom ye edidụk mme mbonoesop, ọkọrọ ye ntotụn̄ọ ima oro mmọ ẹnyenede ẹnọ akpanikọ, ama an̄wam mi akamba akamba ndikọri edu eke spirit mi.”
Ndisọn̄ọ Nyire ke Ubiere Fo
Ke owo ama okodụk utom usiakusụn̄, ndisọn̄ọ nyire ke enye an̄wam eren m̀mê n̄wan oro ndibụk ọyọhọ ufọn nto ọniọn̄ ọniọn̄ ubiere oro. Ekeme ndinọ ekese item oro ẹnyenede ufọn ke afan̄ emi. Ke uwụtn̄kpọ, mme asiakusụn̄ ẹsinam ọfọn ndidiomi ini mmọ man enye on̄wụm mfri nte ekekeme. Edi, ata akpan n̄kpọ osụk edi itie ebuana owo ye Jehovah ye esop Esie.
Se inyenede ebuana ye emi edi edu edibọn̄ akam. Cor ọdọhọ ete, “Ke ini n̄kodụkde akpanikọ mma nnen̄ede nyom ndisiak usụn̄.” Nte ededi, ete esie ama oyom enye ebemiso okụre ukpepn̄kpọ ke Ufọkn̄wed Ntaifiọk Emi Ekpede Utọ-in̄wan̄. Ke oro ebede, Cor ama ọtọn̄ọ usiakusụn̄. Nte ini akade, enye ama ọdọ ndọ ndien n̄wan esie ama adiana ye enye ke utom usiakusụn̄. Ke ini enye okoyomode, enye ama odu ke idaha ndikpọn̄ utom usiakusụn̄. Cor ọdọhọ ete, “Mma nsibọn̄ akam kpukpru ini nnọ Jehovah nnyụn̄ ntịn̄ nnọ enye udọn̄ esịt mi ndikaiso ke utom usiakusụn̄.” Ke akpatre Cor ama enyene utom oro akayakde enye asiak usụn̄ ke adan̄aemi ọbọkde ubon.
Ndiyụhọ ye mme n̄kpọ obụkidem edi n̄kpọ efen oro esiwakde ndinam owo ọsọn̄ọ odu ke utom usiakusụn̄. Apostle Paul ekewet ete: “Ẹkûkọmọ ke ima inyene; ẹnem esịt ye se mbufo ẹnyenede; koro Abasi ọdọhọde ete, Ndikpụhu fi, ndinyụn̄ n̄kpọn̄ke fi.” (Mme Hebrew 13:5) Ndiyụhọ ye se enyenede ama an̄wam Harry ye Irene ndikaiso nsiak usụn̄. Irene, emi edide nnan, edi asiakusụn̄ ke isua itiaita. Enye ọdọhọ ete, “Akananam nnyịn isehe idaha okụk nnyịn nte mfịna. Nnyịn imesinen̄ede itịn̄ enyịn mbak ididede ibiom mbiomo okụk ekededi oro mîdotke. Nnyịn kpukpru ini imesibat se iditakde. Uwem nnyịn ẹsidi mmemmem kpukpru ini, kpa ye oro enyenede ata inem, ndien mmọ ẹyọhọ ye uwak edidiọn̄.”
Ekese Idatesịt ye Edidiọn̄
Ke afiakde ese isua usụkkiet ke usiakusụn̄, Thamar ọdọhọ ete: “Afo eyenen̄ede asan̄a ekpere Jehovah, nte n̄kpọ eke enye enen̄erede omụm fi ubọk.” (Psalm 73:23) Mmeti ndusụk idomo n̄ko. Thamar adian ete, “Mme unana mfọnmma idemmi adianade ye eke mbon efen ẹma ẹsifịna mi kpukpru ini. Akan oro, ami mma nsise nditọete iren ye iban ẹmi ẹmekde usụn̄uwem n̄kpọ obụkidem oro enyenede uforo akan, ndien se mmọ ẹmekde ẹkesitie nte ẹfọn ke ini ami nsan̄ade ke ufọk ke ufọk ke edịm ye ke tuep. Edi ke isọn̄esịt mi, ami nyomke ndinam ukpụhọde tutu amama. Nso efen ke mîbọhọke usiakusụn̄ ekeme ndida utọ idatesịt oro, utọ uyụhọ eke n̄kan̄ spirit oro, ye mme utọ edidiọn̄ oro ndi?” Nte afo ẹyeda mme utọ idatesịt ye edidiọn̄ oro ke ọsọn̄urua n̄kpọ?
Sia mme asiakusụn̄ ẹsịnde ekese ini ke utom Christian, mmọ ẹdu ke idaha ndin̄wam ediwak owo ndinyene ifiọk akpanikọ Bible. Harry ye Irene, oro ẹkesiakde ke mbemiso, ẹdọhọ ẹte: “Ekese ifetutom ẹdu ndinyene ke esop Jehovah, edi ndin̄wam mbon oro ẹnyenede udọn̄ ndikọri nsịm idaha ndikabade ndi asan̄autom Jehovah edi n̄kponn̄kan kpukpru.”
Asiakusụn̄ efen etịn̄ mme n̄kpọ ẹtịm ẹn̄wan̄a ke ini enye ọkọdọhọde ete: “Mme ikọ eke Mme N̄ke 10:22 edi akpanikọ ke n̄kan̄ mi: ‘Ufọn Jehovah ofori owo, enye inyụn̄ idianke afanikọn̄ ke esịt.’ Ediwak ini, itien̄wed emi omosu ke idem mi ke mme isua oro nnamde n̄kpọ Jehovah.”
Mme ete ye eka, nte mbufo ke esịn udọn̄ edisiak usụn̄ ke esịt nditọ mbufo? Mme asiakusụn̄, nte mbufo ke ẹdomo ndidemede udọn̄ emi ke esịt mbon en̄wen? Mbiowo, ndi mbufo ẹmenọ mme asiakusụn̄ ke esop mbufo ibetedem enyụn̄ ẹn̄wam ndikọri edu usiakusụn̄ ke idem mbon en̄wen? Akpakam ẹdemede ikọt Jehovah efen efen ndinyanade mbịne mme utọ uwak edidiọn̄ oro nte mmọ ẹbuanade ke utom usiakusụn̄.