Ẹyesobo “Akpatre Usua”!
KE INI afo ekedide eyenọwọn̄, ekeme ndidi ekịm ama esinam fi ndịk. Ekeme ndidi mme mbụk oro ẹsịnde owo ndịk ke idem ye n̄ke nsu ẹma ẹsinam fi okop editịmede esịt. Didie ke okokop ndọn̄esịt ntem ke ini ete m̀mê eka fo akayakde utuenikan̄ onịm ke adan̄aemi afo okodomode ndide idap!
N̄kpa esinam ediwak owo ndịk ukem ntre. Edi, ikpenyeneke ndidi ntre. Ntak-a? Ke ntak se n̄kpa enen̄erede edi.
Fiọk Asua Fo
Enyene-ọniọn̄ Edidem Solomon eke Israel eset ọkọdọhọ ete: “Koro mme oduuwem ẹfiọkde ẹte ke mmimọ inyene ndikpa: edi amaedi mme akpan̄kpa, mmọ ifiọkke baba n̄kpọ kiet.” (Ecclesiastes 9:5) Nte ekemde ye ekikere eke odudu spirit Abasi emi odude ke Bible fo mi, n̄kpa edi sụk isio n̄kpọ ye uwem. Mme akpan̄kpa ifiọkke baba n̄kpọ kiet.
Ke etịn̄de aban̄a n̄kpa ke ndamban̄a usụn̄, Christian apostle Paul ewet ete: “O n̄kpa, edikan fo enye? O n̄kpa, ifọt fo enye?” Nso idi ifọt oro adade n̄kpa edi? Paul ọdọhọ ete: “Ifọt n̄kpa edi idiọkn̄kpọ.” (1 Corinth 15:55, 56; Hosea 13:14) Nso, ndien, idi ntọn̄ọ ifọt n̄kpa emi? Ke ebiet efen ke N̄wed Abasi, Paul ọdọhọ ete: “Idiọkn̄kpọ [okoto] owo kiet odụk ke ererimbot, n̄kpa onyụn̄ [oto] ke idiọkn̄kpọ oro odụk; n̄kpa onyụn̄ ebe osịm kpukpru owo, koro kpukpru owo ẹma ẹnam idiọkn̄kpọ.” (Rome 5:12) Apostle oro inamke eyịghe ndomokiet odu kaban̄a enyeemi “owo kiet” oro edide ke ini enye ọdọhọde ete: “Kpukpru owo [ẹkpan̄a] ke Adam.” (1 Corinth 15:22) Ih, otode ke unana n̄kopitem akpa eteete nnyịn, Adam, kpukpru nnyịn idu ke idak ifọt n̄kpa.—Genesis 3:1-19.
Ye eti nsọn̄idem ye ima ima ubon ke inem inem n̄kann̄kụk, idụhe owo nnyịn ndomokiet oro ekpemekde ndikpa. Nte Bible owụtde, nte ededi, “ini ye unọmọ” ekeme ndibọ nnyịn uwem. (Ecclesiastes 9:11) Ke akpanikọ, nnyịn ifiọkke se iditịbede inọ uwem nnyịn n̄kpọn̄. (James 4:14) Edi n̄kpọ kiet edi-o—kpukpru nnyịn ima ida idiọkn̄kpọ ye n̄kpa imana. Ke ntre, n̄kpa esin̄wọn̄wọn ebịne nnyịn onyụn̄ ọnọmọ nte asua.
Ndiyọ N̄kpa Owo Ima
N̄kpa enen̄ede edi asua ke ini enye ọnọmọde owo ima. N̄wanndọ kiet emi ọkọdọn̄ọde udọn̄ọ n̄kpa ama ọdọhọ ebe esie nte enye okoyomde ndikpa ete, “Eyediọk etieti ye afo.” Ntak emi enye eketịn̄de ntre? Koro Bible ọdọhọ ete: “Da odudu fo nam kpukpru se ubọk fo okụtde ndinam: koro baba edinam, baba uduak, baba ifiọk, baba mbufiọk mîdụhe ke [Sheol, NW] [ikpîkpu udi ubonowo], emi afo akade do.” (Ecclesiastes 9:10) Mme akpan̄kpa ibọhọ ufen aba. Edi mfịna mfụhọ odoro mme iman ye mme ufan oro ẹdude uwem ke idem. Nte ekeme ndinam n̄kpọ ekededi mban̄a utọ ufen oro?
Mme page Ikọ Abasi, kpa Bible, ẹdọn̄ọ ediwak ikọ ndọn̄esịt. Ke uwụtn̄kpọ, ndikot nnyụn̄ ntie n̄kere mme psalm ke akpanikọ edi n̄kpọ ndọn̄esịt. Mme ikọ nte mmọemi, ke akpanikọ, ẹdi se inọde ndọn̄esịt: “Ẹkọm Ọbọn̄ kpukpru usen; owo ada mbiomo odori nnyịn ke idem, Abasi edi edinyan̄a nnyịn.”—Psalm 68:19.
Ebiet ndọn̄esịt efen edi esop Christian. Ke akpa isua ikie E.N., apostle Paul ekewet ete: “Kpono mme ebeakpa ẹmi ẹdide mme ebeakpa ke akpanikọ. Edi edieke ebeakpa enyenede nditọ m̀mê nditọ nditọ [ẹmi ẹkemede ndise mban̄a enye ke n̄kan̄ obụkidem], yak mmọ oro ẹkpep ndibem nnam se idotde ye mbonufọk, nnyụn̄ nsio usiene nnọ mme eka mmọ; koro emi ọfọnde Abasi ke enyịn. Kûsịn enyịn̄ baba n̄wan kiet ke n̄wed nte ebeakpa, ke enye mîsịmke isua ata: enye enyene ndidi n̄wan emi ọkọdọde ebe kiet, onyụn̄ enyene ndiwọrọ eti etop mban̄a nti utom esie, ete edi n̄wan emi ọkọbọkde nditọ, okonyụn̄ akamade isenowo, onyụn̄ eyetde ukot ikọt Abasi, onyụn̄ an̄wamde mbon ukụt, onyụn̄ esịnde idem anam kpukpru orụk nti utom.” (1 Timothy 5:3, 4, 9, 10) Kpasụk ntre Mme Ntiense Jehovah mfịn ẹsin̄wam ẹnyụn̄ ẹnọ utọ ekemmọ mme andinịm ke akpanikọ oro ndọn̄esịt.
Ediwak ini n̄kponn̄kan ukpụhọde oro mbon oro owo mmọ akpade ẹnyenede ndinam edi eke ntụk. Eren kiet emi nsan̄andọ esie akakpade isua iba ke edem ekewet ete, “Mma nnen̄ede mma n̄wan mi. Emi edi n̄kpọntịbe oro akamade mfụhọ akan ke uwem mi, ndien edi ọkpọsọn̄ n̄kpọ ọnọ mi ndiyọ.” Owo oro ama ọkọdọ ndọ ke ndusụk ini amabuana uwem esie ke ata n̄kpere-n̄kan itie ebuana eke owo. Ke ini nsan̄andọ owo akpade, nsan̄a oro osụhọde ke ndammana usụn̄ ataba n̄kpọ akamba akamba. Anie ke enye ekeme ndiwọn̄ọde mbịne kaban̄a un̄wam?
Ke mme utọ idaha oro, nti nsan̄a Christian ẹkeme ndidi n̄kpọ nsịnudọn̄. N̄ke ọniọn̄ kiet ọdọhọ ete, “Ufan amama ufan kpukpru ini, edi eyeneka amana ọnọ ini nnanenyịn.” (Mme N̄ke 17:17) Ebeakpa m̀mê owo oro n̄wan esie akpade oyom un̄wam—nsan̄a oro ọnọde ata ibetedem. Mme ufan oro ẹnyenede ọniọn̄ ẹsisịn udọn̄ ẹnọ owo oro odude ke mfụhọ ndineme nneme, idem edieke ndinam ntre edinamde mmọn̄eyet asiaha enye. Iso-ọfọn Christian oro ama ekenyenyene ubiak iduọesịt emi otode editaba nsan̄a ekeme ndinọ ndusụk un̄wam mfọnido. Bible ọnọ item ete, “Ẹsọn̄ọ mbon iduọesịt idem.” (1 Thessalonica 5:14) Edi ti ete ke mme ebeakpa ye mbon oro ibanndọ mmọ ẹkpan̄ade ẹtaba mme nsan̄andọ mmọ. Ke ntre, mbon oro owo mmọ akpade ẹkpenyene ndibọ ndọn̄esịt nto mbon en̄wen n̄kukụre ke mme idaha oro anamde kpukpru mmọ ẹmụm edisana ido ẹkama.—1 Peter 2:12.
Mfọnn̄kan editịbe ke ubiak oro n̄kpa ọnọde edi ndisịn idem ke ndin̄wam mbon en̄wen—emi idịghe mmemmem n̄kpọ inọ mbon oro ẹkerede ke mmimọ ikam iyom un̄wam! Mi ke edu unana ibụk enyene n̄kpọ ndinam. Ndinam n̄kpọ nnọ mbon en̄wen ye unana ibụk esin̄wam ndibịn mfụhọ ye iduọesịt mfep, koro Jesus ọkọdọhọ ete: “Ọfọn ndinọ akan ndibọ.”—Utom 20:35.
Ndikan N̄kpa
Ọkwọk nditop owo ekeme ndikama ọkpọsọn̄ ubiak, idem akamade n̄kpa. Nte ededi, nte ido edide, ndiwụhọde ifọt ekpri unam oro owụhọde owo ke idem eyen̄wam ndisụk ubiak oro. Edi nso idotenyịn idu kaban̄a edibọhọ ifọt oro akamade n̄kpa?
Ke ama akanam an̄wan̄a nte ke idiọkn̄kpọ edi ifọt oro akamade n̄kpa, Paul ọdọhọ ete: “Ekọm enyene Abasi, emi ọnọde nnyịn edikan, oto ke Ọbọn̄ nnyịn Jesus Christ.” (1 Corinth 15:57) Didie ke edikan oro ẹkande n̄kpa enyene ebuana ye Christ? Jesus ama owụt nte ke emi edi ntre ke ini enye eketịn̄de aban̄a idemesie ete: “Eyen Owo [ikedịghe], man ẹnam n̄kpọ ẹnọ Enye, edi man Enye anam n̄kpọ ọnọ owo, onyụn̄ ọnọ uwem Esie ndifak ediwak owo.” (Matthew 20:28) Ih, ye mbon oro ẹwụtde mbuọtidem ke Eyen Abasi, Jesus Christ, ye uwa ufak oro Jehovah ọkọnọde ebe ke enye, n̄kpa oro ẹkedade ẹto Adam idisụn̄ọke ke nsinsi n̄kpa.—John 3:16.
Mme ikọ Jesus ẹmi ẹnen̄ede ẹdi n̄kpọ nsịnudọn̄: “Ini ke edi eke kpukpru mme andidu ke udi ẹdikopde Enye uyo ẹwọn̄ọ ẹdi; mmọemi ẹkenamde se ifọnde ẹyewọn̄ọ ẹdụk ke ediset uwem, mmọemi ẹkenamde se idiọkde ẹyenyụn̄ ẹwọn̄ọ ẹdụk ke ediset ikpe.”—John 5:28, 29.
Ediwak isua ikie ke edem, Isaiah, prọfet Abasi, ama ebemiso etịn̄ ete: “Enye [Jehovah Abasi] eyemen n̄kpa ke nsinsi; Ọbọn̄ Jehovah onyụn̄ ọkwọhọde kpukpru iso mmọn̄eyet efep.” (Isaiah 25:8) N̄ko, ke Ediyarade 21:4, Bible owụt utịbe utịbe idotenyịn emi ete: “[Abasi] eyekwọhọde kpukpru mmọn̄eyet ke enyịn mmọ efep. N̄kpa idinyụn̄ idụhe aba; eseme ye ntuan̄a ye ubiak idinyụn̄ idụhe aba; koro ebeiso n̄kpọ ẹma ẹbe ẹfep.” Ke ẹkopde nsọn̄idem ẹto idotenyịn Bible emi aban̄ade mbon oro edede ke n̄kpa, inaha mbon oro ẹduọkde owo mmọ ke n̄kpa ‘ẹfụhọ, kpa nte mmọ eken eke mînyeneke idotenyịn.’—1 Thessalonica 4:13.
Domo ndikụt ke enyịn ikike se Abasi onịmde ọnọ ubonowo, nte ẹyararede ke Bible. “Akwa ukụt” oro ekperede ediwọrọ nsobo ọnọ idiọk editịm n̄kpọ oro odude kemi. (Ediyarade 7:14) Mbon oro ẹnamde nsunsu ido ukpono ẹyetak. Mme ọdiọkitọn̄ mbon ukaraidem ye mbonurua oro ẹtịpde ẹsịn ke akan̄ ye ekọn̄ ẹmọn̄ ẹtak. Jesus Christ ẹsịn Satan kpa Devil, emi ekedide ntak n̄kpa ediwak owo ke editụn̄ọ ukpe. Ndien Christ ọtọn̄ọ Ukara Tọsịn Isua esie, emi enye adade ufọn uwa ufak esie anam n̄kpọ ọnọ ubonowo. Ẹnam mme akpan̄kpa ẹset ke ediset ke n̄kpa oro ẹkedoride enyịn ẹban̄a, ndien un̄wana otode Ikọ Abasi enen̄ede ayama tutu mme nsunsu ekikere ẹban̄ade n̄kpa, kpa asua ubonowo, idụhe aba. Kpukpru owo oro ẹdude uwem adan̄aoro ẹnyene ifet ndikpep mban̄a usụn̄ Abasi nnyụn̄ ndu ke n̄kemuyo ye ndinen idaha esie.—Mme N̄ke 4:18; Utom 24:15; Mme Hebrew 2:14, 15; Ediyarade 18:4-8; 19:19-21; 20:1-3.
Paul etịn̄ ete, ‘Edikem ke utịt ini, Christ Jesus ayak obio ubọn̄ ọnọ Abasi kpa Ete esie. Koro enye adade ubọn̄ tutu Abasi onụk kpukpru mme asua esie esịn ke idak ikpat esie. Akpatre usua emi Enye edisobode edi n̄kpa.’ (1 Corinth 15:24-26) Kpukpru edibiomo ndo oro ẹtode idiọkn̄kpọ Adam idụhe aba. Akpatre udomo ada itie, ndien mbon oro ẹmade Abasi ẹbe enye oto ke edinam akpanikọ. (Ediyarade 20:4-10) Ke ẹma ẹkenam ẹkabade ẹdi mfọnmma, mme okopitem owo emi ididụhe uwem aba ke isua ata ye duop m̀mê idem ke isua ikie ye duop kpọt, edi ke nsinsi. Nso enọ otode Abasi ebe ke edima Eyen esie ke emi edi ntem!—Rome 6:23.
Ntre, ndien, afo ekeme ndidu uwem ebịghi adan̄a didie? Isua uwem fo ekeme ndiniọn̄ ke nsinsi. Ke emi afo odude uwem mi ke “utịt ini” ererimbot emi, ekeme ndidi afo udukpaha tutu amama. (Daniel 12:4; John 11:25, 26; 17:3) Edieke afo anamde uduak Abasi, afo emekeme ndidu uwem ebe nnennen odụk obufa ererimbot oro Abasi ọn̄wọn̄ọde.—2 Peter 3:13.
Edieke edide afo ọmọsọn̄ ke isua emana, nte ededi, oyom afo enyene nnennen ekikere nte ke ekeme ndidi eyekpa n̄kpa. Ke akpanikọ, idotenyịn ediset ke n̄kpa ada idatesịt edi. Edi afo emekeme ndiyịk nte Jehovah edinamde ndutịm ọnọ uwem ubon ke obufa editịm n̄kpọ oro. Kûyak mme utọ n̄kpọ oro ẹfịna fi, koro Jehovah eyekụt ete ke mbon oro ẹnamde akpanikọ ẹnọ enye ke nsinsi ẹkop inemesịt oro ebịghide.
Nte ndiọkeyo “ukperedem ini” eke idiọk editịm n̄kpọ Satan emi asan̄ade aka utịt esie, kûyak ndịk n̄kpa ọbọ fi ifet edinam n̄kpọ Jehovah idahaemi ọduọk. (2 Timothy 3:1) Edieke afo atabade owo ima ke n̄kpa, nọ idemfo ndọn̄esịt nte ke odudu n̄kpa edi ke ibio ini. (Ediyarade 20:13, 14) Buọt idem ke idotenyịn ediset ke n̄kpa. Ndien, edide afo odụk obufa ererimbot ebe ke ndibọhọ akwa ukụt m̀mê ebe ke ediset ke n̄kpa, nyene ndọn̄esịt ke un̄wọn̄ọ eke odudu spirit oro nte ke n̄kpa, kpa akpatre usua, edi se edisobode ẹfep.—Ediyarade 7:9, 14.
[Ndise ke page 5]
Nti nsan̄a Christian ẹkeme ndinam owo oro owo esie akpade okop nsọn̄idem ke n̄kan̄ eke spirit
[Ndise ke page 7]
Ndisịn idem ke ndin̄wam mbon en̄wen ekeme ndisụhọde iduọesịt oro otode n̄kpa owo ima