Nte Usụn̄ Odu Ndibọhọ Idaha Idiọkn̄kpọ Owo?
YE NDITỌ esie inan̄ ẹdide uyen, Chisako ekesiyet itie ukaikọt obio ke akwa obio oro oyomde usụn̄ ke itiat 400 ọkpọn̄ ufọkidụn̄ esie. Ke adan̄aemi enye ekesinamde oro, enye ama esitịn̄ uto mbon Buddha, emi enye mîkọfiọkke se ọwọrọde. Enye ekedi kiet ke otu edinam n̄ka ido ukpono kiet emi okoyomde ndifiọk se idude ke ata esịt kpukpru ido ukpono.
“Kpa ye edidu uwem unana oro akade-kaiso,” Chisako eti ete, “ami n̄kekemeke ndikpụhọde edu mi. Ke ata esịt esịt idemmi, n̄kekemeke ndifen nnọ mmọ en̄wen n̄konyụn̄ n̄kemeke ndiwụt ima oro otode ata esịt.”
Idem ke mme idụt Edem Usiahautịn, emi ata ediwak owo mîfiọkke n̄kpọ iban̄a idiọkn̄kpọ nte ẹkpepde ke Bible, esịt esitek ediwak owo aban̄a ntụhọ unam idiọkn̄kpọ mmọ, nte ekedide ye Chisako. (Rome 2:14, 15) Anie akanam mîkopke mfụhọ ke ntak emi mîkowụtke owo emi odude ke mbọm mbọm idaha mfọnido m̀mê ndikop mfụhọ utua n̄kpọfiọk ke ndiketịn̄ ikọ oro mîkpanaha etịn̄? (James 4:17) Ndien nte enyene-ndịk ufụp idịbeke ke esịtidem n̄kpri ye ikpọ owo ukem ukem?
Ntak emi mme owo ẹnyenede utọ ntịme ntịme ekikere oro? Koro, edide mmọ ẹfiọk m̀mê ifiọkke, mmọ ẹnyene ifiọk ke esịtidem ẹban̄a se ikwan̄ade, ye se idiọkde. Ke akpaniko, edide mme owo ẹfiọk se Bible ekpepde aban̄a idiọkn̄kpọ m̀mê ifiọkke, ntụhọ unam idiọkn̄kpọ otụk kpukpru owo. Ata anam ndụn̄ọde ke n̄kpọ emi ama ebiere inikiet ete: “Kpukpru owo ẹma ẹnam idiọkn̄kpọ, ẹnyụn̄ ẹtaba ubọn̄ Abasi.”—Rome 3:23.
Nte Ẹkeme Ndisọhi Idiọkn̄kpọ Mfep?
Ediwak owo mfịn, akpan akpan ke Christendom, ke ẹsịn idem ẹdomo ndisọhi mme ekikere idiọkn̄kpọ ye ubiomikpe mfep ke esịt mmọ. Dr. Karl Menninger ọkọdọhọ ke n̄wed esie oro Whatever Became of Sin? ete, “Ikọ oro ‘idiọkn̄kpọ’ . . . emekpere ndisop ofụri ofụri.” Nte ededi, editre ndida ikọ oro “idiọkn̄kpọ” etie ukem ukem nte akanieren nditre ndida ikọ oro “usọn̄.” Nnyịn ikpenyene ndinyịme akpanikọ oro nte ke nnyịn imenyene mme ntụhọ unam idiọkn̄kpọ inyụn̄ iyom ẹnyan̄a nnyịn ẹsio ke idaha nditaha emi. Edi ebe ke anie?
Christian apostle Paul ama obụp mbụme oro ke ama okonyịme mme ntụhọ unam idiọkn̄kpọ esiemmọ kpa ye oro okoyomde ndinam se idide isio ye oro: “Mbọm mi, owo nditaha! anie edinyan̄a mi osio ke ikpọkidem n̄kpa emi?” Ekem Paul ama akaiso ọbọrọ ete: “Mmọkọm Abasi ke Jesus Christ Ọbọn̄ nnyịn.” Ntak-a? Koro Abasi ama odiomi ndifen idiọkn̄kpọ ebe ke uwa ufak Jesus.—Rome 7:14-25.
Nte ededi, ediwak ke otu owo 3,500,000,000 ẹmi mîdịghe mme Christian ke ererimbot (awakde utịm ikaba akan ibat inua-okot Christian) ẹkụt ekikere aban̄ade ufak nte edide ata ọkpọsọn̄ n̄kpọ ndifiọk. Ke uwụtn̄kpọ, ukpepn̄kpọ aban̄ade ufak ama akabade edi n̄kponn̄kan n̄kpọiduọ ọnọ mbon Muslim ẹdụn̄de ke Japan ẹmi ẹkekpepde Bible ke esisịt ini. Ye ediwak owo ẹtode Edem Usiahautịn ekikere oro nte ke owo kiet ekeme ndikpa nnọ kpukpru owo edi esen esen n̄kpọ.
Emi an̄wan̄a, idem nte ndusụk owo ke Christendom ẹkụtde akpan ukpepn̄kpọ emi nte ọsọn̄de ndifiọk. New Catholic Encyclopedia onyịme ete, “Ukpepn̄kpọ Ufak ke ndusụk ikpehe in̄wan̄ake onyụn̄ akaiso ndiwụt idemesie nte mfịna ke ukpepn̄kpọ.”
Ẹtịm ẹwụt adan̄a nte ndutịme odude ke ukpepn̄kpọ emi ke mme ikọ ewetn̄wed ido ukpono oro N H. Barbour: “N̄kpa Christ ikemeke aba ndin̄wam ke ndikpe utịp mme idiọkn̄kpọ owo ukem nte ete eke isọn̄ mîkemeke ndida nte ke edikịm pin nsịn nsụn̄ ke idem nnyụn̄ nnam enye ọbọ ufen onyụn̄ akpa edi nnennen ubiereikpe ke idiọkn̄kpọ oro eyen imọ anamde.” Owo emi akadianade ye Barbour ke ini oro ekedi Charles T. Russell, emi okokụtde usọp usọp ufọn edida nnọ ukpepn̄kpọ ufak. Enye ama adianade idemesie ọkpọn̄ Barbour ndien ke 1879 ọtọn̄ọ ndimịn̄ obufa magazine, emi ke ukperedem akakabarede edi n̄wed emi afo osụk okotde mi. Ọtọn̄ọde ke ntọn̄ọ esie, Enyọn̄-Ukpeme ememenede n̄kpa uwa ufak Jesus Christ ke enyọn̄.
Edi nte mbon oro mîdịghe mme “Christian” ẹkeme ndinịm ukpepn̄kpọ emi ke akpanikọ? Man ifiọk, ẹyak nnyịn idụn̄ọde ketket ukpepn̄kpọ aban̄ade owo kiet ndikpa nnọ kpukpru owo mi.