Ndibịne Utịtmbuba Emi Ẹkenịmde Ke Ndide Isua Itiokiet ke Emana

NTE SANDRA COWAN OBỤKDE

Ediwak ete ye eka ẹsimek ubọkọkọ ẹnọ nditọ mmọ, utọ nte ikwọ mîdịghe unek, ẹnyụn̄ ẹtọn̄ọ ndinọ mmọ ukpep ke ini mmọ ẹdide ata n̄kpri owo. Emi edi ata ukem se eka mi akanamde ọnọ mi. Ọtọn̄ọde ke ini emi n̄kedide eyen urua iba, ẹma ẹsida mi ẹka kpukpru mbonoesop Christian ye utom ukwọrọikọ.

KE INI n̄kedide isua inan̄ ke emana, eka mi ama ekere ete ke mma n̄keme ndikwọrọ ikọ ke idemmi. Mmotịm nti akpa ini oro n̄kodomode ndinam emi. Ke ima ikawat ikosịm akamba ufọk-in̄wan̄ kiet, ke ini eka mi ye mbon eken ẹkesụk ẹdude ke moto, ami mma n̄wọrọ nsan̄a n̄ka enyịnusụn̄. Ọfọnido an̄wan kiet ama akpan̄ utọn̄ ke ini n̄kọnọde enye n̄kpri n̄wed duop. Man ekpe ekọmurua mmọ, enye ama ọnọ mi akamba esan̄ ọsuọp kiet. N̄kenyene ndida ubọk mi mbiba mmụm enye. Idem ama aduai mi!

Ke ukem isua oro, 1943, Watchtower Bible School of Gilead ama eberede ndinọ mme asiakusụn̄ uyọhọ-ini ukpep ndika utom isụn̄utom. Eka mi ama esịn udọn̄ ọnọ mi ndinam utom isụn̄utom edi utịtmbuba mi ke uwem. Ekọn̄ Ererimbot II ke ekenyen̄e Europe ini oro, ndien eka mi ama esitịn̄ ọnọ mi aban̄a mme uyen Ntiense ke Europe oro ẹkesidianarede ẹkpọn̄ mme ete ye eka mmọ. Enye okoyom mi nnyene nsọn̄idem man n̄keme ndiyọ idomo ekededi.

Ke ndaeyo eke 1946, ami mma nna baptism ke mbono ofụri ererimbot ke Cleveland, Ohio. Okposụkedi n̄kedide n̄kpasịp isua itiokiet ke emana, mma mbiere ndidu uwem ekekem ye uyakidem mi nnọ Jehovah. Ke ndaeyo oro mma nnam utom nte asiakusụn̄ ke akpa ini. Mmeti usenubọk kiet oro n̄kenịmde magazine 40 nnọ mme owo oro ẹketiede ke An̄wa Obio ke San Diego, California. Mmonịm nte ke ndidi eyenọwọn̄ nnyụn̄ mma nditịn̄ ikọ ama enyene ekese ndinam ye emi.

Ediwak ini nnyịn ima isikwọrọ ikọ ikpere Beth-Sarim, emi ekedide ebiet emi etieibuot Watch Tower Society, Brọda Rutherford, emi idem mîkọsọn̄ke, okodude ke ini etuep mbemiso n̄kpa esie ke 1942. Nnyịn ima isika do ndien ndien inyụn̄ ikadia udia ye mme asan̄autom uyọhọ-ini do. Inem inem edika n̄kese oro ama anam mi mbiere nte ke emi ke akpanikọ ekedi orụk uwem oro ami n̄koyomde. Do mma nnam Ufọkn̄wed Gilead ye utom isụn̄utom edi utịtmbuba mi ke uwem.

Ke isua oro eketienede, ete ye eka mi ẹma ẹdianade ndọ, edi ukpụhọde idaha emi ke ubon ikanamke idaha eke spirit nnyịn emem. Eka mi ekedi asiakusụn̄ onyụn̄ enyene ata udọn̄ aban̄a ukpep oro ami ye eyeneka mi eren ikọbọde. Ẹma ẹsidiọn̄ moto ufọkisan̄ nnyịn ke adan̄aemi nditọete Christian iren ye iban ẹdide ẹdise nnyịn. Eka mi ama esisịn ofụri ukeme ndinam mi nsobo ye mme andikụre ukpep ke Gilead. Iba ke otu utọ mme andikụre ukpep oro ẹkedi Lloyd ye Melba Barry, emi ekedide edise nnyịn ke ini utom isan̄ mmọ ke adan̄aemi ẹkebetde ndika utom esenidụt mmọ ke Japan. Mmọ ẹma ẹda ini ẹsịn udọn̄ ẹnọ mi—kpa ekpri eyenan̄wan emi enyenede ọkpọsọn̄ udọn̄ ndidi isụn̄utom—ndien oro ama enem mi esịt etieti.

Ke ndide isua duop ke emana, eka mi ama ọdọ n̄wọrọnda Ntiense oro ekedide asiakusụn̄ n̄ko. Enye ama ada mi ye eyeneka mi eren enyene, idịghe ke n̄wed kpọt, edi n̄ko ke esịt esie. Ima oro enye enyenede ọnọ Jehovah ye ifịk ke utom ekedi n̄kpọ oro ebede-be owo.

Ete ye eka mi ẹma ẹnam utom ọtọkiet ndikpeme nnyịn nditọ mbiba ke n̄kpọsọn̄ isua ini uyen. Ufọk nnyịn ekedi itie nduọkodudu eke spirit oro n̄kafiakde nda nse ye idatesịt. Mmọ ndinam utom usiakusụn̄ ye ata ekpri okụk ke adan̄aemi ẹbọkde nditọ iba ikefereke utom; emi ama oyom n̄waidem. Edi ete ye eka mi ẹma ẹberi edem ke Jehovah ẹnyụn̄ ẹnịm n̄kpọ Obio Ubọn̄ akpa.

Didie ke nti mbono ofụri ererimbot ke Obio New York ke 1950 mfọn mfọn ntem! Ete mi ama ọbọ ebuọt okụk ke ban̄k, ndien nnyịn ima imen mbon isan̄ ita efen ke moto man an̄wam ke ubiatokụk. Ete mi, eka mi, eyeneka mi eren ye ami iketie ke n̄kpọitie iso tọn̄ọ ke San Diego osịm New York, ke adan̄aemi mbon eken ẹketiede ke edem. Sia eteutom ete mi mîkonyịmeke ndinọ enye nduọkodudu ke urua iba, edidụk mbono oro ama anam enye ataba utom esie. Edi nte ete mi ekesitịn̄de ọnọ nnyịn, Jehovah eyenọ se nnyịn iyomde, ndien Enye ama ọnọ. Ete mi ama anyam moto man ekpe ebuọt okụk oro ọkọbuọtde ban̄k, ndien ekem enye ama enyene eti utom. Emi ye mme mbiet ifiọk n̄kpọntịbe ntre ẹkedi ata ọsọn̄urua n̄kpọ ẹnọ mi ke ukperedem ke ini ami ye ebe mi ikosobode n̄kpọsọn̄ idaha.

Ke itode New York ifiak inyọn̄, nnyịn ima ika ikese In̄wan̄ Obio Ubọn̄, ke ebiet emi n̄kokụtde Ufọkn̄wed Gilead ke akpa ini. Ami mmeti nte n̄kadade ke kiet ke otu ubet ukpepn̄kpọ ndọhọ idemmi nte, ‘Ami nyọhọke kan̄a isua 11. Ndikponke ndisịm ufọkn̄wed emi tutu amama. Armageddon eyebemiso edi.’ Edi edika n̄kese oro ama anam ntotịm mbiere n̄kan nte akanam edide ndinam Gilead edi utịtmbuba mi.

Ndinam N̄kpọ Mbịne Utịtmbuba Mi

Kpukpru nduọkodudu ini ndaeyo ke ofụri isua ufọkn̄wed mi, ọtọn̄ọde ke akpa isua ufọkn̄wed mi kaiso, mma nsinam utom usiakusụn̄. Ekem, urua iba ke mma n̄kokụre akamba ufọkn̄wed ke June 1957, mma n̄kabade ndi asiakusụn̄ ofụri ini.

Mbono oro ẹkenyenede ye mbon oro ẹnyenede udọn̄ ndika Gilead ke ini mbono district oro ẹkenịmde ke Los Angeles ke 1957 ekedi ata n̄wọrọnda ọnọ mi. Nte n̄kosụk nsan̄ade n̄ka ataya oro ẹkeyomde ndinịm mbono oro, mma nsobo ye Bill, kpa ekpri akparawa eyenete eren oro n̄kọdiọn̄ọde toto ke ini n̄kedide isua itiokiet ke emana. Ke isua emi ekebede, enye ama ọkpọn̄ akanam utom ke ebiet emi udọn̄ okponde ke Louisiana. Idem ama akpa nnyịn ndikụt nte nnyịn mbiba ikenyenede udọn̄ ke utom isụn̄utom. Ọfiọn̄ itiokiet ke ukperedem, nnyịn ima ibiere ndidiana kiet nnam utom. Nnyịn ima iwet N̄ka iben̄ede ite ẹnọ nnyịn efakutom ndien ke ayakde ọfiọn̄ kiet nnyịn ndidian ndọ, nnyịn ima ibọ efakutom kiet ke Romney, West Virginia.

Nnyịn ima iwọrọ ika do ke adan̄aemi ikakade mbono ke New York ke 1958. Ke adan̄aemi ikodude ke mbono oro, nnyịn ima idụk mbono ẹkenịmde ye mbon oro ẹnyenede udọn̄ ndika Gilead. Ediwak owo ke itie ikie ẹma ẹdụk. Ke imenerede enyịn ise otuowo oro, nnyịn ima ikere ke idotenyịn ndidi se ẹkotde ika Gilead idụhe ke akpanikọ. Edi, nnyịn ima isịn akpa n̄wed eben̄e, idem okposụkedi ndọ nnyịn ekebịghide ke n̄kpasịp urua 11. Ke isua oro eketienede ke mbono district ke Philadelphia, nnyịn ima ifiak isịn n̄wed eben̄e efen.

Ke Romney ami ye Bill ima ikpep ndiberi edem ke Jehovah ndin̄wam ikan n̄kpọsọn̄ idaha. Romney ekedi obio oro enyenede n̄kpọ nte mme andidụn̄ 2,000. Owo ikekemeke ndinyene utom. Nnyịn ikodụn̄ ke ekpri ufọkisan̄ emi ọniọn̄de ke ikpat 16 emi ẹnamde ndikem ye eyo California. Nnyịn ikenyeneke mmọn̄ esan̄ukwak, n̄kpọ unọ ufiop ye ekebe ntụhube. Esịtufọk ama esibịt tutu eyedi se ibomde ice isio ke bọket man inyene mmọn̄. Nditọete ẹma ẹn̄wam nnyịn nte mmọ ẹkekeme, ẹbuanade udia mmọ ye nnyịn. Nnyịn ima isita okoyo, raccoon, ye adua. Ndusụk ini nnyịn ima isikere ke nnyịn idinyeneke udia usen, edi ke inyọn̄de ukwọrọikọ isịm ufọk, nnyịn iyekụt ẹbonde mme apple m̀mê cheese ke enyịnusụn̄ ufọk nnyịn ẹnọ nnyịn.

Nnyịn ima in̄wana ke ọfiọn̄ usụkkiet ndidu uwem ke esisịt okụk oro ndusụk ini mîsikemke n̄kpọ. Ke akpatre, nnyịn ima ibiere ite ke eyefọn ndiwọrọ n̄ka Baltimore, Maryland, ke ebiet emi Bill edikemede ndikụt utom nnam. Ke ini iketịn̄de ubiere nnyịn inọ nditọete, mmọ ẹma ẹtua ndien nnyịn ima itiene itua n̄ko. Ntre nnyịn ima ibiere ndimana mbet esisịt.

Ke oro osụk ebede Ntiense kiet emi ekedide eseutom ke akwa ufọkurua ke Westernport, Maryland, emi okoyomde usụn̄ ke n̄kpọ nte itiat 40 ama ọnọ Bill utom ubak-ini. Kpa ke ọfiọn̄ oro eyen ukpepn̄kpọ Bible nnyịn kiet ama ọnọ nnyịn ekpri ediye ufọk oro ẹbanade ye akamba itie utem n̄kpọ oro ẹdade ukan̄ ẹbara. Adan̄aoro ke Malachi 3:10 akakabade edi itien̄wed oro mmade n̄kan. Jehovah ama an̄wan̄a edidiọn̄ ọnọ nnyịn akan se ikodoride enyịn.

Gilead ke Akpatre!

Kiet ke otu ata usen nduaidem ke uwem nnyịn ekedi usen kiet, ke November 1959, emi ikọbọde ikot ndika Gilead. Ẹkenọ nnyịn ikot ndibuana ke ọyọhọ otu 35, kpa akpatre otu emi ẹkenịmde ke In̄wan̄ Obio Ubọn̄. Ke ini n̄kadade ke ukem ubet ukpepn̄kpọ oro n̄kakade n̄kese ke ini ndide eyenọwọn̄, mma n̄kop ufiop ufiop, inemesịt oro ikọ ndomokiet mîkemeke ndinam enye otịm an̄wan̄a.

Gilead ekedi eti isọn̄ eke spirit. Enye eketie nte owo ndidụn̄ ke obufa ererimbot ke ọfiọn̄ ition. Isiwakke ini ke uwem oro nnyịn isitiede ibet n̄kpọ ke ediwak isua ndien ekem ikụt enye ọfọnde akan nte nnyịn ikodoride enyịn. Edi Gilead akakam edi utọ enyeoro.

Ekenọ nnyịn ika India, edi ẹma ẹsịn ndinọ nnyịn n̄wed unyịme edika esenidụt. Ntre, ke ima ikebet ke isua kiet ke Obio New York, Watch Tower Society ama akabade ọnọ nnyịn ika Morocco, ke Edem Edere Africa.

Mme Isụn̄utom ke Morocco

Nnyịn ima idu ke Morocco ke idara idara isua 24, inamde ufan ye mme owo ndondo oro ikosịmde do. Nnyịn ima ikpep usem French ye Spanish, kpa mme usem oro ẹken̄wamde nnyịn ndinyene nneme ye nsio nsio orụk owo oro ẹtode idụt efen ẹdidụn̄ do. Ekenen̄ede edi mbon oro ẹketode mme idụt efen ẹkenyịme etop Obio Ubọn̄.

N̄wan kiet oro n̄kekpepde Bible ye enye ekedi owo Spain emi esinekde unek ẹkotde flamenco, emi akanamde utom ke ufọk unyamudia ke Casablanca. Ke ama ekekpep mme edumbet Bible, enye ama ọkpọn̄ enyeneufọk unyamudia oro enye okodụn̄de kiet afiak ọnyọn̄ Spain. Do enye ama ọnọ ofụri owo ke ubon esie ikọ ntiense, ndien ndusụk mmọ ẹma ẹnyịme akpanikọ Bible oro enye akabuanade ye mmọ. Ke oro ebede enye ama afiak ọnyọn̄ Casablanca, ke ebiet emi enye akakade iso anam akpanikọ ọnọ Abasi tutu ke n̄kpa esie ke 1990.

Ibat mme ọkwọrọ Obio Ubọn̄ ama ọkọri ke akpa isua ifan̄ oro nnyịn ikodude ke Morocco. Nte ededi, ke ini ekedide ọkpọsọn̄ n̄kpọ ọnọ mme odudụn̄ ndinyene utom nnyụn̄ mbọ n̄wed unyịme ndidụn̄ ke obio oro, Mme Ntiense ẹma ẹwọn̄ọ ọkwọkudịm ẹka Europe. Ndusụk ke otu mbon oro nnyịn ikekpepde n̄kpọ ẹdu idahaemi ke New Zealand, Canada, United States, Bulgaria, Russia, ye France, ndien ndusụk mmọ ẹtiene ẹbuana ke utom uyọhọ-ini.

Ke mbuari, ke April 1973 ẹma ẹdori ukpan ke utom ukwọrọikọ nnyịn ke Morocco. Nso n̄kpọ mfụhọ ke emi ekedi ntem! Ke mbubịteyo Thursday, nnyịn ikedi okop-inemesịt otuowo ke Ufọkmbono Obio Ubọn̄, inyenede nneme tutu ẹkebọ ikan̄ man ẹnam nnyịn ifiọk ite ke ini ama edikem ndinyọn̄. Nnyịn ikakam idiọn̄ọke ite ke nnyịn iditọn̄ọke ntak ikụt mme ikan̄ oro ẹyamade ke utọ an̄wan̄wa ebuana Christian oro. Ke idak ukpan, nnyịn ikesidụk mme mbonoesop ye mme mbono circuit ke n̄kpri otu ke ufọk nditọete. Nditọete ẹkesinyene ndinam isan̄ n̄ka France m̀mê Spain man ẹkedụk mme mbono district.

Nte ibat nnyịn okosụhọrede, Mme Ntiense ifan̄ ẹmi ẹkesụhọde ke Morocco ẹma ẹtịm ẹdiana kiet eken ẹkan. Ntre ke ini Watch Tower Society ke akpatre ekebierede ndiberi n̄kọk itieutom oro nnyụn̄ nnọ nnyịn ika ebiet efen, mmọn̄eyet ama asiaha kpukpru nnyịn ke enyịn.

Ndika Central Africa

Obufa efakutom nnyịn ekedi Central African Republic. Nso akwa ukpụhọde ke emi ekedi ntem ye Edem Edere Africa! Ke adan̄aemi eyo Morocco ekebietde eke edem usụk California, nnyịn kemi ikọfiọhọ idem nnyịn ke idụt oro ofụm ofiopde onyụn̄ akamade mmọn̄.

Mbufa mfịna ẹma ẹdu ndisak iso nse. Ke uwụtn̄kpọ, n̄kenyene ndikara ndịk oro nsikopde mban̄a mme unam oro ẹnyọnide-nyọni. Utịm ikata, ekpọk ama adianade ke usụn̄ufọk edidoro mi ke ibuot nte n̄kasan̄ade mbe. Ndusụk ini, ke adan̄aemi nnịmde ukpepn̄kpọ Bible, eku ama esiwọrọ edi ndibuana! Okposụkedi n̄kesiyomde ndifrọ nnyụn̄ mfehe n̄wọrọ, mma n̄kpep ndimụm idem n̄kama, ndehede nsio enyịn mfep ke eku oro nnyụn̄ mmen ukot mi ye ekpatn̄wed n̄kpọn̄ isọn̄ tutu enye ebiere ndifehe n̄wọrọ. Mma ndikụt nte ke owo ekeme ndikabade mmehe ye n̄kpọ ekededi edieke enye ọsọn̄ọde ada ọyọ.

Ke nnyịn ima ikodu do ke ọfiọn̄ itiokiet, ẹma ẹnọ ntọt ke radio ẹte ke ẹdori ukpan ke utom nnyịn. Ntem ẹma ẹberi mme Ufọkmbono Obio Ubọn̄ nnyịn, ẹnyụn̄ ẹdọhọ mme isụn̄utom ẹkpọn̄ obio. Nnyịn ye ebe ye n̄wan kiet efen ikan̄wana nditie ke n̄kọk itieutom ke isua ita efen. Ekem ke usenubọk Sunday kiet ke ini Ukpepn̄kpọ Enyọn̄-Ukpeme nnyịn, mme bodisi oro ẹkamade ikan̄ ẹma ẹdi ẹdimụm nnyịn ẹka ibuot itieutom mme bodisi. Mmọ ẹma ẹyak iban ye nditọn̄wọn̄ ẹnyọn̄ọ, edi ẹma ẹmụm nditọete iren 23 ẹnịm, ọkọrọ ye ebe mi, Bill. Ke usen itiokiet ẹbede, mmọ ẹma ẹyak enye ẹte aka ufọk akatan̄ n̄kpoduoho esie; ke usen ita ẹbede, otode ke ewụhọ ukara, nnyịn ima ikpọn̄ idụt oro, ke May 1989. Ekedi n̄kpọ mmọn̄eyet efen ke an̄wa ubomofụm, ke ebiet emi ediwak ima ima nditọete nnyịn ẹkedide ndikọm nnyịn unyọn̄.

Ke Akpatre, Ika Sierra Leone

Efakutom nnyịn idahaemi edi Sierra Leone, ke Edem Usoputịn Africa, kpa uyai uyai obio emi enyenede ndiye esụkmbehe ẹmi ẹyọhọde ye mfia utatan. Mme owo ẹtie ata ufan ufan, ndien utom an̄wautom edi n̄kpọ idatesịt. Ẹsinọ nnyịn itie ke kpukpru ufọk, ediwak ini ke etak man̄ko m̀mê ke etak isịp mbakara oro mfụt odude. Mme owo ẹma ndineme nneme mban̄a Abasi ẹnyụn̄ ẹnyene Bible idemmọ man ẹtiene ẹkot.

Ami ye Bill inam utom ke Ufọkidụn̄ Bethel ke Freetown. Ami nnam utom nte andise n̄kpọ mban̄a isenowo oro ẹdụkde ẹdi nnyụn̄ nse n̄kpọ mban̄a mme etịbe ye ibatokụk esop nde. Ke mma n̄kanam utom ke isua 16 ke mme idụt oro ẹdoride ukpan ke utom ukwọrọikọ nnyịn, edi utịben̄kpọ ndidu ke idụt oro enyenede ifụre onyụn̄ oforode.

Ami n̄kekụre isua 30 ke utom isụn̄utom ke June 1991. Ke akpanikọ, eka mi ama onịm mi ke iso utịtmbuba oro odotde akan! Edieke enye okposụk odude ke uwem, ami n̄kpama ndifiak ndọhọ enye nte, “Sọsọn̄ọ-o, Mma!” Ye inemesịt, ami mmekeme ndisụk ndọhọ, “Sọsọn̄ọ-o, Papa!”

[Ndise ke page 28]

Mbono New York, 1958

[Ndise ke page 29]

35th class​—July, 1960

[Ndise ke page 30]

Bill ye Sandra Cowan, 1991