Nneme ke Utom Ukwọrọikọ Christian

“Ẹka ẹkenam kpukpru mme idụt ẹdi mbet Mi.”—MATTHEW 28:19.

1. Nso utom oro Christ ọkọnọde oyom ete ẹneme nneme?

UTOM oro Jesus ọkọdọn̄de, emi ẹkotde ẹsịn ke enyọn̄ emi, ọnọ nnyịn n̄kpọ-ata ndineme nneme ye mme owo ke utom ukwọrọikọ nnyịn nte nnyịn ikade ke ufọk ke ufọk, inamde mfiakn̄ka, inyụn̄ ibuanade ke kpukpru ikpehe utom ukwọrọikọ Obio Ubọn̄ eken. Se isịnede ke utom oro edi mbiomo edinam ẹfiọk akpanikọ aban̄ade Jehovah Abasi, Jesus Christ ye Obio Ubọn̄ Messiah emi Jesus akarade idahaemi.—Matthew 25:31-33.

2. Man ineme nneme uforo uforo, nso ke nnyịn iyom?

² Didie ke nnyịn ikpeneme nneme uforo uforo? Akpa, ana nnyịn inịm ntọt oro nnyịn inemede ke akpanikọ. Ke ikọ efen, ana nnyịn inyene ọkpọsọn̄ mbuọtidem nte ke Jehovah edi Abasi akpanikọ kierakiet, nte ke Bible enen̄ede edi Ikọ Abasi, ye nte ke Obio Ubọn̄ Abasi edi n̄kukụre idotenyịn ubonowo. Ke usụn̄ oro, se nnyịn ikpepde owo edito esịt, ndien nnyịn iyenam item oro Paul ọkọnọde Timothy ete: “Sịn ifịk wụt Abasi idemfo, ete idi owo eke ẹdomode ẹfiọk, anamutom eke mînyeneke ntak ndikop bụt, edi itịmde isiak ikọ akpanikọ.”—2 Timothy 2:15.

Nneme Oro Owo Mîtịn̄ke Ikọ

3-5. (a) Didie ke nnyịn ikeme ndineme nneme ye unana ndikam ntịn̄ ikọ? (b) Mme uwụtn̄kpọ ewe ẹyarade emi?

³ Nneme esiwak ndibuana mme ikọ. Edi, ke akpanikọ, nnyịn imesineme nneme ye mme owo idem mbemiso nnyịn itịn̄de ikọ inọ mmọ. Didie? Ebe ke se nnyịn idide ye ke usụn̄ nte nnyịn isịnede ọfọn̄ ye ukamaidem nnyịn. Ke mme isua ẹmi ẹkebede isụn̄utom kiet oro okụrede ukpep ke Watch Tower Bible School of Gilead ama anam isan̄ ke nsụn̄ikan̄ aka utom esenidụt esie. Ke usen ifan̄ ebede ke inyan̄ibom, esenowo kiet ama obụp enye ntak emi enye okpụhọrede ntre ye kpukpru owo eken ke nsụn̄ikan̄. Isụn̄utom oro ke ekeneme nneme oro odotde—nte ke imọ ima inyene nsio nsio edumbet inyụn̄ idot se ẹsan̄ade ẹkpere—ke nte enye etiede ye edu-uwem esie. Emi ama ọnọ isụn̄utom oro eti ifet ndinọ ikọ ntiense.

⁴ Ndien n̄ko, eyenete an̄wan kiet emi akadade ke mbenusụn̄ ọnọ mme andisan̄a mbe n̄wed ukpep Bible ama atuak ufan ufan inua imam ye n̄wan kiet oro akasan̄ade ekpere enye. N̄wan emi ama ọtọn̄ọ ndisan̄a nsụhọde udịghi-ukot ndụk usụn̄-idakisọn̄. Ekem enye ama okpụhọde ekikere esie, afiak asan̄a ebịne eyenete an̄wan oro, onyụn̄ obụp aban̄a ukpepn̄kpọ Bible. Nso ikotụk enye ke idem? Okposụkedi owo mîkọnọhọ enye n̄wed ukpep Bible, enye ama ọbọ ufan ufan inua imam oto Ntiense oro anamde utom efak mi.

⁵ Ọyọhọ uwụtn̄kpọ ita: Otu n̄kparawa kiet ẹdide Mme Ntiense ke ẹkedia udia ke itie unyam udia kiet ndien ẹma ẹdu ke n̄kpaidem ndikụt esenowo kiet asan̄ade ekpere okpokoro mmọ onyụn̄ ekpede okụk udia mmọ. Ntak emi enye akanamde oro-o? Edu-uwem mmọ ama otụk enye ke idem. Ye unana editịn̄ mdomo ikọ kiet nnọ esenowo oro, n̄kparawa Christian ẹmi ẹkeneme ẹte ke mmimọ idi mbon oro ibakde Abasi. Nte an̄wan̄ade, ebede ke se nnyịn idide, nte itiede, ye ufan ufan edu, nnyịn imesineme nneme idem mbemiso itịn̄de ikọ.—Men 1 Peter 3:1, 2 domo.

N̄kọkibuot Edi Akpan N̄kpọ Ọnọ Nneme

6. Nam an̄wan̄a nte n̄kọkibuot edide akpan n̄kpọ ke nneme.

⁶ Man ineme nneme ke uyo ye mme owo iban̄a eti mbụk, ana nnyịn itịm idem, idịghe nditịn̄ ikọ uyịre uyịre, edi ndikọk ibuot ye mmọ. Nnyịn imesikot ndien ndien nte ke Paul ama ọkọk ibuot ye mbon oro enye akan̄wanade ndinọ eti mbụk. (Utom 17:2, 17; 18:19) Didie ke nnyịn ikpetiene uwụtn̄kpọ esie? Ọfọn, mme idaha ererimbot ẹmi ẹsụk ẹdiọkde-diọk ẹkan ẹkeme ndinam ndusụk owo ẹyịk edidu eke akakan ye ima ima Abasi emi ekerede aban̄a ubonowo. Nnyịn imekeme ndikọk ibuot ye mmọ, nte ededi, nte ke Abasi enyene ini ọnọ kpukpru n̄kpọ. (Ecclesiastes 3:1-8) Ntre, Galatia 4:4 ọdọhọ ete ke ini edikem ini Abasi ekedide enye ama osio Eyen esie ọdọn̄ edi isọn̄. Emi ekedi ke ediwak tọsịn isua ẹma ẹkebe nte enye ke akpa ọkọn̄wọn̄ọ ndinam ntre. Kpasụk ntre, ke ini edikem ini Abasi edidide, enye eyeda utịt ọsọk ndutụhọ ye idiọkido. Akande oro, Ikọ Abasi owụt ete ke Abasi enyene akpan ntak ndiyak idiọkido akaiso ke anyanini ntre. (Men Exodus 9:16 domo.) Ndikọk ibuot ke mme n̄kpọ ẹmi, nnyụn̄ nsọn̄ọ n̄kọkibuot oro ye mme uwụtn̄kpọ ye ọkpọsọn̄ nsọn̄ọ N̄wed Abasi, eyen̄wam mbon oro ẹnyenede esịt akpanikọ ndifiọk nte ke owo ikemeke ndida idiọkido nditara nsuana nte mfan̄a nte ke Jehovah idụhe mîdịghe nte ke enye ikereke iban̄a.—Rome 9:14-18.

7, 8. Didie ke n̄kọkibuot akpan̄wam nnyịn ndineme nneme ye owo Akani Ido Jew?

⁷ Yak idọhọ nte ke adan̄aemi afo asan̄ade ke ufọk ke ufọk, enyeneufọk ọdọhọ fi ete: “Ami ndi Jew. Ami nnyeneke udọn̄.” Didie ke afo ọkpọtọn̄ọ? Eyenete eren kiet ọtọt nte okokụtde unen ke ndikama usụn̄ enyeemi: ‘Ami mmọnịm ke akpanikọ nte afo eyenyịme ye ami nte ke Moses ekedi kiet ke otu n̄kponn̄kan prọfet oro Abasi akanam adade anam n̄kpọ. Ndien nte afo ama ofiọk ete ke enye ama etịn̄ nte ẹwetde ke Deuteronomy 31:29 ete: “Mmọfiọk, adan̄aemi ndikpade mbufo ẹyekabade . . . ẹkpọn̄ usụn̄ emi n̄ketemede mbufo; ndien idiọkn̄kpọ eyesịm mbufo”? Moses ekedi prọfet akpanikọ, ntre mme ikọ esie ẹkenyene ndisu. Ndi ekpedi nte ke mmọ ẹkesu ke ini Abasi ọkọdọn̄de Messiah aka ebịne mme Jew ndien ntak edi oro mme Jew mîkonyịmeke enye? Ekeme ndidi oro ekedi ntak. Idahaemi edieke emi edide ntre ndien mmọ ẹma ẹnam ndudue, ndi ntak ndomokiet edi oro emi afo ye ami ikpanamde ukem ndudue oro?’

⁸ Ti, n̄ko, ete ke mme Jew ẹma ẹbọ ufen ekese ke ubọk Christendom akpan akpan ke isua ikie emi. Ntre afo emekeme ndisian enyeneufọk ete ke nnyịn ikenyeneke ubọk do. Ke uwụtn̄kpọ, afo emekeme ndidọhọ ete: ‘Ndi afo ọmọfiọk ete ke ini Hitler akakarade, Mme Ntiense Jehovah ikamaha usua oro enye akasuade mme Jew? Mmọ n̄ko ẹma ẹsịn ‘Nditọro Hitler’ nnyụn̄ nnam utom ke udịmekọn̄ esie.’a

9, 10. Didie ke ẹkpeda n̄kọkibuot ndin̄wam owo oro onịmde hell ikan̄ ke akpanikọ?

⁹ Ke ndidomo ndineme nneme ye owo emi onịmde hell ikan̄ ke akpanikọ, afo emekeme ndikọk ibuot ete ke edieke anade owo okụt ndutụhọ ke nsinsi ke hell, ana enye enyene ukpọn̄ oro mîkemeke ndikpa. Andinịm hell ikan̄ ke akpanikọ oro eyesọsọp onyịme ye oro. Do afo emekeme ndisiak mbụk edibotn̄kpọ aban̄ade Adam ye Eve ndien ke mfọnido obụp m̀mê akanam enye okụt nte ẹsiakde ukpọn̄ ekededi oro mîkemeke ndikpa ke mbụk oro. Ke akade iso ke n̄kọkibuot fo, afo ndien emekeme ndidụri ntịn̄enyịn esie aka Genesis 2:7, ke ebiet emi Bible asiande nnyịn ete ke Adam akakakabade edi ukpọn̄. Ndien tịmfiọk se Abasi ọkọdọhọde nte edidide utịp idiọkn̄kpọ Adam: “Ke ibibiak iso fo ke afo edidia udia, tutu edifiak ke isọn̄ emi ẹsiode fi ke esịt: koro afo edide ntan, eyenyụn̄ afiak ke ntan. (Genesis 3:19) Ntre, Adam kpa ukpọn̄ ama afiak ke ntan.

¹⁰ Afo emekeme n̄ko ndidụri ntịn̄enyịn n̄n̄wụt akpanikọ oro nte ke idụhe itie ekededi ke mbụk Genesis oro Abasi asiakde nsinsi ndutụhọ ke hell ikan̄. Ke ini Abasi okodụride Adam utọn̄ ete okûdia mfri oro ẹkekpande, enye ọkọdọhọ ete: “Koro ke usen eke afo adiade ke esịt afo eyekpa n̄kpa.” (Genesis 2:17) Owo isiakke hell ikan̄! Edieke ata utịp idiọkn̄kpọ Adam mîkanaha edi n̄kpa, kpa ‘edifiak ke ntan,’ edi nsinsi ndutụhọ, ke ntak unenikpe nte Abasi ikpeketịn̄ke emi in̄wan̄în̄wan̄? Ntre, ntịn̄enyịn ye eti n̄kọkibuot ekeme ndin̄wam owo oro enyenede esịt akpanikọ ndikụt mme ntuaha oro odude ke edinịm ke akpanikọ esie. Ẹyak nnyịn ikûdede ifụmi akpan n̄kpọ oro odude ke edikpek nyom n̄kọkibuot nte nnyịn ibuanade akpanikọ Ikọ Abasi ye mmọ en̄wen.—Men 2 Timothy 2:24-26; 1 John 4:8,16 domo.

Mme Edu Ẹyomde ke Nneme Oro Enyenede Uforo

11-13. Mme ewe edu Christian ikeme ndin̄wam nnyịn ndineme nneme uforo uforo?

¹¹ Idahaemi, mme edu ewe ke ana nnyịn ikọri man ineme mme akpanikọ Obio Ubọn̄ ata uforo uforo? Ọfọn, nso ke uwụtn̄kpọ Jesus asian nnyịn? Ke Matthew 11:28-30, nnyịn ikot mme ikọ esie ite: “Ẹtiene Mi, kpukpru mbufo ẹmi ẹkpade mba ẹnyụn̄ ẹbiomde edidobi mbiomo, ndien Ami nyenọ mbufo nduọkodudu. Ẹmen ọkpọnọ Mi ẹkọn̄ọ ke itọn̄ mbufo, ẹnyụn̄ ẹkpebe Mi; koro mmenyene ifụre ifụre ido nnyụn̄ nsụhọde idem ke esịt; ndien mbufo ẹyekụt nduọkodudu ẹnọ ukpọn̄ mbufo. Koro ọkpọnọ Mi ememem, mbiomo Mi onyụn̄ efefere.” Do nnyịn imokụt kiet ke otu mme ukpọhọde oro akanamde Jesus okụt unen ke edineme nneme. Enye ama enyene ifụre ifụre ido onyụn̄ osụhọde idem ke esịt. Mbon eti esịt ẹma ẹkụt nte enye ọnọde nduọkodudu. Apostle Paul n̄ko ama onịm eti uwụtn̄kpọ, koro, nte enye akasiande mbiowo ẹtode Ephesus, toto ke akpa usen oro enye okodude ye mmọ, enye ama anam n̄kpọ ọnọ Ọbọn̄ “ke ata nsụk esịt.”—Utom 20:19.

¹² Ebede ke nnyịn kpukpru ini ndiwụt nsụhọdeidem ye nsụhọde esịt, mmọ efen ẹyekụt ẹte ke nnyịn imọnọ nduọkodudu, ndien eyedi mmemmem n̄kpọ akan ọnọ nnyịn ndineme nneme ye mmọ. Edu efen ekededi eyedemede ubiọn̄ọ ke ufọt nnyịn ye mbon oro nnyịn in̄wanade ndineme nneme nnọ. Ke akpanikọ, “eti ibuot odu ye mme osụk idem.”—Mme N̄ke 11:2.

¹³ Man inọ ntọt uforo uforo, oyom nnyịn n̄ko inyene ime ye usọ. Apostle Paul ke akpanikọ ama enyene usọ ke ini enye ọkọnọde mbon akwaifiọk oro ẹkesopde idem ke iso esie ikọ ntiense ke Obot Mars. Enye ama ọnọ eti mbụk ke usụn̄ oro mmọ ẹkekemede ndidiọn̄ọ. (Utom 17:18, 22-31) Edieke nnyịn iyomde ndineme nneme uforo uforo ye mbon oro ẹkpan̄de utọn̄ ẹnọ nnyịn, ana nnyịn inam item oro apostle Paul ọkọnọde mbon Colossae ke ini enye ọkọdọhọde ete: “Ẹyak nneme mbufo enem kpukpru ini, okûtie ibe ibe; ẹkpep nditịn̄ ikọ nte ọfọnde akan ye owo oro mbufo ẹsobode.” (Colossae 4:6, The New English Bible) Ikọ nnyịn kpukpru ini ekpenyene ndisịne inem. Utọ ikọ ntre eyen̄wam ndiberede esịt mme andikpan̄ utọn̄ nnọ nnyịn, ke adan̄aemi ndisịme ikọ edinamde mmọ eberi esịt mmọ.

14. Didie ke usụn̄ nneme oro etiede ifụre ifụre ekeme ndin̄wam nnyịn ndineme nneme ye mmọ en̄wen?

¹⁴ Nnyịn iyom nditie ifụre ifụre kpukpru ini. Emi an̄wam mme andikpan̄ utọn̄ nnọ nnyịn ndidu ke ifụre. Nditie ifụre ifụre ọwọrọ nditre ndikere ọkpọsọn̄ n̄kaha mban̄a editịn̄ kpukpru ikọ ikpọn̄. Utu ke oro, ye edu oro mîtiehe itọk itọk ye ufan ufan mbụme, nnyịn inọ mme andikpan̄ utọn̄ nnọ nnyịn ifet nditịn̄ ekikere idemmọ. Akpan akpan ke ini nnyịn inọde ikọ ntiense ido nneme owụt eti ibuot ndisịn udọn̄ nnọ owo enye eken nditịn̄ ikọ. Nte uwụtn̄kpọ, Ntiense kiet ama etie adiana oku Roman Catholic kiet ke ubomofụm. Ke se ibede hour kiet, Ntiense oro ama akaiso ndibụp oku usọ usọ mbụme, ndien oku oro, ke ibọrọ, akanam ekese utịn̄ikọ. Edi etisịm ini emi mmọ ẹkpọn̄de kiet eken, oku oro ama ọbọ ediwak n̄wed Bible. Utọ ime ime usụn̄ oro eyen̄wam nnyịn ndinyene edu efen oro ẹyomde, kpa edikere mban̄a

15, 16. Didie ke edikere mban̄a ekeme ndin̄wam nnyịn ndineme nneme?

¹⁵ Edikere mban̄a ọwọrọ, yak idọhọ, ndinịm idem nnyịn ke itie mmọ en̄wen. Apostle Paul ama ọdiọn̄ọ ufọn ediwụt edikere mban̄a ọyọhọ ọyọhọ, nte ẹkemede ndikụt nto se enye ekewetde ọnọ ẹsọk mbon Corinth ete: “Okposụkedi nte mmensịneke baba owo kiet ke idak, mmodụk ufụn nnọ kpukpru owo, man ndụri owo nda awak akan. Mmakabade ntie ye mme Jew nte eyen Jew, man ndụri mme Jew nda. Ye mmọemi ẹsịnede ke idak ibet, mmakabade ntie nte owo eke odude ke idak ibet, okposụkedi nte ami ke idemmi mmendụhe ke idak ibet, man ndụri mmọ oro ẹdude ke idak ibet nda. Ye mmọemi mînyeneke ibet ke ntie nte owo eke mînyeneke ibet, idịghe nte ndianarede n̄kpọn̄ ibet Abasi, edi nsịne ke idak ibet Christ, man ndụri mmọ oro mînyeneke ibet nda. Mmakabade ntie ye mbon mmemidem nte owo mmemidem, man ndụri mbon mmemidem nda. Mmakabade ndi kpukpru n̄kpọ nnọ kpukpru owo, man nte ededi n̄kpekeme ndinyan̄a ndusụk mmọ.”—1 Corinth 9:19-22.

¹⁶ Man ikpebe apostle Paul ke afan̄ emi, oyom nnyịn inyene usọ, inyene mbufiọk, inyụn̄ idi mme ẹtịn̄ enyịn nse n̄kpọ. Edikere mban̄a eyen̄wam nnyịn ndineme akpanikọ nnọ mme andikpan̄ utọn̄ nnọ nnyịn nte ekemde ye usụn̄ ukere n̄kpọ ye ntụk mmọ. N̄wed Reasoning From the Scriptures ọnọ ekese un̄wam ke afan̄ emi. San̄a ye enye kpukpru ini ke an̄wautom.

Ima—Un̄wam ke Nneme

17. Ke ofụri edu Christian, ewe idi akpan n̄kpọ ikan ke ndineme akpanikọ uforo uforo, ndien didie ke ẹwụt enye?

¹⁷ Nsụhọdeidem, nsụhọde esịt, ime, ye edikere mban̄a ẹdi akpan n̄kpọ ke uforo uforo nneme unọ etop. Ke akande kpukpru n̄kpọ, nte ededi, ima unana ibụk eyen̄wam nnyịn ndikụt unen ke ndisịm esịt mbon en̄wen. Jesus ama owụt mme owo mbọm koro mmọ “[ẹke]suanade, nte erọn̄ eke mînyeneke andikpeme.” Ekedi ima okonụk Jesus ndidọhọ nte: “Ẹtiene Mi, kpukpru mbufo ẹmi ẹkpade mba ẹnyụn̄ ẹbiomde edidobi mbiomo, ndien Ami nyenọ mbufo nduọkodudu.” (Matthew 9:36; 11:28) Edi koro nnyịn imade mmọ anam nnyịn n̄ko iyom ndinọ mme owo nduọkodudu nnyụn̄ n̄n̄wam mmọ ndisan̄a ke usụn̄ adade osịm uwem. Eke nnyịn edi etop ima, ntre ẹyak nnyịn ikaiso nditịn̄ enye ke ima ima usụn̄. Ima emi ayarade idemesie ke ufan ufan edituak inua imam, ke mfọnido ye sụn̄sụn̄ edu, ke idara idara ye ima ima edu.

18. Didie ke nnyịn ikpekpebe Paul, nte enye ekekpebede Eteufọk?

¹⁸ Ke afan̄ emi apostle Paul ekedi eti andikpebe Eteufọk esie, Jesus Christ. Ntak emi enye okokụtde unen ntre ke nditọn̄ọ esop ke adiana ke adiana? Ke ntak ifiopesịt esie? Ih. Edi n̄ko ke ntak ima oro enye ekenyenede. Tịmfiọk mme ima ima ikọ esie ye obufa esop ke Thessalonica: “Nnyịn iketie sụn̄sụn̄ ke otu mbufo, nte emi eka ọbọkde nditọ esiemmọ. Ndien koro mbufo ẹdọn̄de nnyịn etieti, nnyịn ikụt inem, idịghe ke edinọ mbufo gospel Abasi ikpọn̄, edi ke edinyụn̄ nyak ukpọn̄ nnyịn nde nnọ mbufo, sia imade mbufo etieti.” Ndikpebe Paul eyen̄wam nnyịn ke mme ukeme nnyịn ndineme nneme.—1 Thessalonica 2:7, 8.

19. Ntak emi nnyịn mîkpayakke efakutom oro mînyeneke udọn̄ anam idem emem nnyịn-e?

¹⁹ Edieke nnyịn ikanamde ukeme nnyịn ndineme nneme ndien nnyịn ikpu ndinyene nti utịp, ndi nnyịn ikpokop mmemidem? N̄wan̄ansa-o. Nditọ Ukpepn̄kpọ Bible (nte ẹkekotde Mme Ntiense Jehovah ke akpa) ẹkesidọhọ ẹte man ẹnyịme akpanikọ, oyom mme owo ẹnyene e ita. Oyom mmọ ẹnam akpanikọ, ẹsụhọde idem, ẹnyụn̄ ẹkop biọn̄. Nnyịn ikpodorike enyịn ndikụt mbon oro mînyeneke eti esịt, mbon oro mînamke akpanikọ, ndinam n̄kpọ nte ọfọnde mban̄a akpanikọ; m̀mê nnyịn ndikpodori enyịn ndikụt mbon n̄wụtidem m̀mê mbon ntan̄idem ẹkpan̄de utọn̄ ẹnọ eti mbụk. N̄ko-n̄ko, idem edieke owo enyenede ndusụk udomo edinam akpanikọ ye nsụhọdeidem, itịmke itie nte ke enye eyenyịme akpanikọ edieke enye mîkopke biọn̄ ke n̄kan̄ eke spirit.

20. Ntak ẹkemede ndidọhọ kpukpru ini nte ke mme ukeme nnyịn idịghe ke ikpîkpu?

²⁰ Eyịghe idụhe ediwak owo oro mbufo ẹsobode ke efakutom mbufo ẹnana e emi kiet m̀mê awakde akan oro ke otu mbita oro. Prọfet Jeremiah ama enyene ukem ifiọk n̄kpọntịbe oro. (Jeremiah 1:17-19; men Matthew 5:3 domo.) Edi, ukeme nnyịn idịghe ke ikpîkpu. Ntak mîdịghe? Koro nnyịn itan̄a enyịn̄ ye Obio Ubọn̄ Jehovah. Ebede ke ukwọrọikọ nnyịn ye edidu nnyịn, nnyịn ke inọ mme idiọkowo ntọt. (Ezekiel 33:33) Ndien ẹkûdede ẹfre ẹte ke ebede ke mme ukeme nnyịn ndineme akpanikọ nnọ mmọ en̄wen, nnyịn imọbọ ufọn ke idem nnyịn. (1 Timothy 4:16) Nnyịn inam mbuọtidem nnyịn ọsọn̄ idem inyụn̄ inam idotenyịn Obio Ubọn̄ nnyịn ayama. Akande oro, nnyịn isọn̄ọ imụm nsọn̄ọnda nnyịn ikama ndien ke ntre ibuana ke ndinam enyịn̄ Jehovah Abasi asana, inamde esịt esie enem.—Mme N̄ke 27:11.

21. Nso ke ẹkeme nditịn̄ ke ibio ibio?

²¹ Ke ndida n̄kayak: Nneme edi eti usụn̄ nditobo etop. Ifiọk uneme nneme edi akpan n̄kpọ, ndien ekese unan ẹsisụn̄o ke ini nneme mîdụhe. Nnyịn ima ikụt ite ke Jehovah Abasi ye Jesus Christ ẹdi mme akakan eneme nneme ye nte ke Jesus ama ọnọ usụn̄ uneme nneme ke eyo nnyịn. Nnyịn ima ikụt n̄ko ite ke ebede ke ukamaidem ye edu nnyịn, nnyịn imeneme nneme, inọde mmọ en̄wen etop. Nnyịn ima ikpep nte ke n̄kọkibuot enyene akpan udeme ke nnyịn ndidomo ndineme nneme ye mme owo ye nte ke man ineme nneme uforo uforo, oyom nnyịn iwụt ufat inyụn̄ isụhọde idem, iwụt edikere mban̄a, inyene ime, ndien, ke akande kpukpru n̄kpọ, idi se esịt oro ọyọhọde ye ima onụkde. Edieke nnyịn ikọride mme edu ẹmi inyụn̄ itienede mme uwụtn̄kpọ Bible, nnyịn iyedi mme Christian eneme nneme ẹmi ẹkụtde unen.—Rome 12:8-11.

[Mme Ikọ idakisọn̄]

Didie ke Afo Ọkpọbọro?

◻ Ke ewe usụn̄ ke nneme ọtọn̄ọ mbemiso ẹtịn̄de ikọ?

◻ Nso idi ndusụk uwụtn̄kpọ nneme otode uforo uforo n̄kọkibuot?

◻ Mme edu ewe ikan̄wam Jesus Christ ye Paul ndineme nneme uforo uforo?

◻ Ntak emi nnyịn mîkpokopke mmemidem edieke utịp mîwarake

idi-e?