Nte Ubuene Ekeme Ndinam Akpanikọ?

Amalia ekedi usen 29 kpọt ke emana ke ini ekaeka esie akadade enye ebịne dọkta. Eka Amalia ikekemeke ndinam isan̄ emi, koro enye okodude ke nna udọn̄ọ ke ufọk ye nditọ inan̄ eken.

Ete okodu ke ebiet efen oyomde utom. Dọkta ama ese nsekeyen oro idem. Ẹma ẹkụt idiọn̄ọ unana udia nsọn̄idem, oro mîdịghe esen n̄kpọ ke West Africa. Edi akpan mfịna ekedi mbufụt. Akamba mbufụt ama ọnọmọ ekpri ikpanesịt Amalia.

Nte dọkta akayakde n̄wedibọk ọnọ ekaeka, enye ama obụp ete: “Ibọk emi edikpa okụk ifan̄?” Enye ama ọbọrọ ete, “Dollar inan̄ osịm ition.” Ekaeka ama omụm mmụm. Enye ikenyeneke idem dollar iba ndikpe okụk ukụt dọkta. Enye ama ofiori ete: “M̀mọ̀n̄ ke ererimbot ke nnyịn idika ikenyene utọ okụk emi!”

Dọkta ama ọsọn̄ọ eyịre ete, “Afo eyenyene enye ke ebiet ekededi. Ben̄e mme ufan ye iman fo. Edieke afo mûsọbọke udọn̄ọ emi, enye eyesuana odụk usan̄aiyịp, ndien nsekeyen emi eyekpa.”

Ke ndusụk usụn̄ ubon Amalia ama enyene okụk oro, ndien nsekeyen oro ama odu uwem ebe odụk ọyọhọ ọfiọn̄ esie iba. Nte ededi, ediwak million owo ke mme idụt ẹtọn̄ọde-tọn̄ọ ntatenyịn ke ofụri ererimbot ikemeke ndibuọt okụk nto mme ufan ye mme iman mmọ. Ndien idotenyịn ndutịm uforo ndifọn idụhe.

The State of the World’s Children Report 1989 eke UNICEF [United Nations Children’s Fund (Okụk Nditọn̄wọn̄ eke Esop Edidiana M’idụt)] ọdọhọ ete: “Ke uwak isua eke n̄kọri ndutịm uforo oro enyenede nsọn̄ọnda ẹma ẹkebe, ikpọ itie ke ererimbot ke ẹfiak ẹkabade ẹbuene.” Ke Africa ye Latin America, okụk ẹkesibọde ke ẹbaharede ukem ukem ama osụhọde ke mbahade 10 osịm 25 eke ikie ke iduọk isua 1980. Ndien ke isua ifan̄ ẹmi ẹkebede, se ẹkebiatde ke usọbọidem ke mbuene n̄kan idụt 37 ke ofụri ererimbot ama osụhọde ke mbahade 50 eke ikie.

Nso ke emi ọwọrọ ọnọ ediwak million owo ẹdude ke unana? Ye ediwak mmọ, ọwọrọ ke mmọ ikemeke ndidep udia m̀mê ibọk oro mmọ ẹyomde. Ke ntre nditọ mmọ, nsan̄andọ mmọ, m̀mê ete ye eka ẹkeme ndisobo n̄kpa oro mîkpanaha otịbe, ibọhọke mmọ ẹwọn̄ọde ẹbịne edinyene okụk ke n̄kukụre usụn̄ oro eberede ọnọ mmọ​—ke ndiyeyịp! Ih, ubuene ekeme ndiwọrọ edin̄wana ye n̄kpọsọn̄ mfịna eti ido uwem: inọ m̀mê n̄kpa? usu-nsu m̀mê utie biọn̄? ubọ ubọkedem m̀mê edidu ke unana?

Ke West Africa odu ufiet oro ẹsitohode ete: “Ebiet eke afo eyịride enan̄, do ke enye edita mbiet.” Ke nditịn̄ ke usụn̄ efen, mme owo ẹyedia ọyọhọ ufọn ẹto ifet ekededi oro eberede ọnọ mmọ ndifori idemmọ. N̄ko ke ata ediwak ini, mbon oro ẹkamade ukara ke mme idụt ke ofụri isọn̄ ẹsida itie oro mmọ ẹdude ndibọ ubọkedem, ndiyịp okụk, m̀mê ndiyịp n̄kpọ. ‘Nyan̄a idemfo ke ini ekemede,’ edi ekikere mmọ. ‘Ekeme ndidi afo udunyeneke ufan̄ ndinam ntre ke ukperedem.’ Nte idiọk itie ndutịm uforo mme idụt oro ẹtọn̄ọde-tọn̄ọ ntatenyịn akabarede ọdiọk akan, owo unana ekeme ndidọdiọn̄ nnyịme ye ekikere oro nte ke edinam akpanikọ idịghe mfọnn̄kan edu inọ ubuene.

Bible ọdọhọ ete: “Kûyịp inọ.” (Exodus 20:15) Edi edieke ubuene mîkemeke ndinam akpanikọ, nte ẹkpeyịk ẹban̄a ufọn nti ido uwem Bible? Nte mme ibet Abasi inyeneke ufọn, ifiọkke se mme owo ẹnen̄erede ẹyom? Ifiọk n̄kpọntịbe ediwak tọsịn mme ata Christian ke mme idụt oro ẹtọn̄ọde-tọn̄ọ ntatenyịn ọnọ inem inem ibọrọ ke mme mbụme ẹmi.

[Se ẹwetde ke ikpọ abisi ke page 4]

“Ebiet eke afo eyịrede enan̄, do ke enye edita mbiet”

[Ndise ke page 4]

Ubuene ẹdu ke otu mmọ oro ẹnamde utom ọkpọsọn̄ ọkpọsọn̄ ke m’me idụt oro ẹtọn̄ọde-tọn̄ọ ntatenyịn