Ẹbịne Uten̄e Abasi nte Mme Christian Oro Ẹnade Baptism
“Edi afo, O owo Abasi, . . . bịne edinen ido, ye uten̄e Abasi.”—1 TIMOTHY 6:11.
1. Didie ke afo ọkpọbọrọ mbụme emi, Ewe idi ata akpan usen ke uwem fo? Ntak afo ọbọrọde ntre?
EWE idi ata akpan usen ke uwem fo? Edieke afo edide Ntiense Jehovah oro ama akana baptism, nte eyịghe mîdụhe, afo eyebọrọ ete, ‘Kamse, usen oro n̄kanade baptism!’ Ke nditịm ntịn̄, baptism edi ata akpan usio-ukot ke uwem fo. Enye edi an̄wan̄wa idiọ̄nọ kiet nte ke afo ama ayak idem ọyọhọ ọyọhọ ye ofụri ofụri ọnọ Jehovah ndinam uduak esie. Baptism fo onịm usen oro ẹkedoride fi ubọk idiọn̄ọ nte asan̄autom Ata Edikon̄ Abasi, Jehovah.
2. (a) Didie ke ekeme ndiwụt nte ke baptism idịghe akpatre usio-ukot fo ke edinam Christian fo? (b) Nso idi mme ebeiso akpan usio-ukot oro afo okosiode mbemiso anade baptism?
2 Nte baptism, okposụkedi, edi akpatre usio-ukot oro afo osiode ke edinam Christian? N̄wan̄ansa-o! Ke ndinọ uwụtn̄kpọ: Ke ediwak idụt usọrọ ndọ esinịm utịt ini unam ediomi ye mben̄eidem (ndien ediwak ini uyomima) idiọn̄ọ. Ke ukem ini oro, enye esinịm editọn̄ọ ndidu uwem ọtọkiet nte n̄wan ye ebe oro ẹdọde ndọ idiọn̄ọ. Ukem ntre, baptism fo edi edida ini mben̄eidem emi afo akanamde ediwak ebeiso akpan usio-ukot n̄kosịm utịt. Afo ama ọkọ ifiọk aban̄ade Abasi ye Christ. (John 17:3) Afo ama ọtọn̄ọ ndiwụt mbuọtidem ke Jehovah nte Abasi akpanikọ, ke Christ nte Andinyan̄a fi, ye ke Bible nte Ikọ Abasi. (Utom 4:12; 1 Thessalonica 2:13; Mme Hebrew 11:6) Afo ama ayarade mbuọtidem oro owụt ke ndikabade esịt n̄kpọn̄ akani usụn̄ edinam onyụn̄ afiak edem etiene edinen usụn̄. (Utom 3:19) Afo ndien ama ebiere ndiyak idemfo nnọ Jehovah ndinam uduak esie. (Matthew 16:24) Ke akpatre, ẹma ẹnịm fi baptism.—Matthew 28:19, 20.
3. (a) Didie ke afo ekeme ndiwụt nte ke baptism nnyịn onịm ntọn̄ọ uwem oro ẹyakde ẹnọ ndinam n̄kpọ Abasi idiọn̄ọ? (b) Mme mbụme ewe idemede, ndien ntak emi mme ibọrọ ẹkpedide ata n̄kpọ ndemede udọn̄ ọnọ nnyịn?
3 Baptism fo, okposụkedi, idịghe utịt, edi edi ntọn̄ọ uwem oro ayakde ọnọ ndinam edisana utom Abasi. Nte eyen ukpepn̄kpọ Bible kiet ọkọdọhọde, inaha uwem Christian edi ‘ntọn̄ọ ntọn̄ọ mbabuat edinam ibio ini oro asan̄ade ye edidi ọkọi ke nsinsi.’ Didie, ndien, ke afo ekeme ndiwụt nte ke n̄kan̄ fo, baptism idaha iban̄a ikpîkpu ‘ntọn̄ọ ntọn̄ọ mbabuat edinam ibio ini’? Emi oto edibịne usụn̄uwem uten̄e Abasi eke eyouwem. Uten̄e Abasi emi edi nso? Ntak edibịne enye edide se ẹyomde? Didie ke afo ekeme ndikọri enye ata ọyọhọ ọyọhọ ke uwem fo? Mme ibọrọ ẹkpenyene ndidi ata n̄kpọ ndemede udọn̄ nnọ nnyịn, koro ana nnyịn idi mbon oro ẹdade “edisana ido . . . uten̄e Abasi” ẹdiọn̄ọ edieke anade nnyịn ibọhọ usen ikpe Jehovah oro edide ke iso.—2 Peter 3:11, 12.
Se Uten̄e Abasi Ọwọrọde
4. Nso ke Paul eketeme Timothy ndinam, ndien nso ikedi idaha Timothy ke ini emi?
4 Ndusụk ini ke ufọt 61 ye 64 C.E., apostle Paul ama ewet akpa n̄wed esie eke odudu spirit ọnọ Timothy, mbet Christian oro. Ke ama akasiak mme afanikọn̄ ẹmi uma okụk ekemede ndida nsịm, Paul ama ewet ete: “Edi afo, 0 owo Abasi, fehe kpọn̄ mme n̄kpọ ẹmi; nyụn bịne . . . uten̄e Abasi.” (1 Timothy 6:9-11) Nte enemde, ke ini emi Timothy iso-ọfọn okodu ke ntọn̄ọ ntọn̄ọ iduọk isua 30. Enye ama asasan̄a ntatara ntatara ye apostle Paul, ẹma ẹnyụn̄ ẹnọnọ enye odudu ndimek mme esenyịn ye mme asan̄autom unamutom ke mme esop. (Utom 16:3; 1 Timothy 5:22) Kpa ye oro, Paul ama ọdọhọ erenowo Christian emi ama akayak idem ọnọ onyụn̄ ana baptism, emi ọkọkọride osịm ọyọhọ idaha ete ebịne uten̄e Abasi.
5. Ikọ oro, “uten̄e Abasi” ọwọrọ nso?
5 Ikọ Paul ọkọwọrọ nso ke ndidọhọ “uten̄e Abasi”? Ẹkeme ndikabade akpa ikọ Greek emi (eu·seʹbei·a) ke ata ukem ukem ikọ nte “ndikpono mfọn mfọn.” Ke se enye ọwọrọde, nnyịn ikot: “Eusebeia odu ke ini ke ini ke usụn̄ oro ọnọde ekikere aban̄a ọkpọ ọkpọ edinam ido ukpono owo ke mme uwetn̄kpọ idahaemi ... edi se enye okotịmde ọwọrọ ofụri ofụri ke ọwọrọetop ikọ Greek ke ini mbon Rome ekedi ‘edinam akpanikọ.’ . . . Ye mme Christian eusebeia edi n̄kpon n̄kan orụk uten̄e oro ẹten̄ede Abasi.” (Christian Words, eke Nigel Turner) Ntre nte ẹdade ẹtịn̄ ikọ ke N̄wed Abasi, ikọ oro, “uten̄e Abasi” etịn̄ otụk ukpono m̀mê uten̄e oro ẹwụtde ye edinam akpanikọ ẹnọ Jehovah Abasi san̄asan̄a.
6. Didie ke Christian ọnọ uyarade uten̄e Abasi esie?
6 Uten̄e Abasi emi, okposụkedi, idịghe ikpîkpu ntụk utuakibuot. Kpa nte “edinịm ke akpanikọ eke mîsan̄ake ye edinam n̄kpọ onyụn̄ akpa[de],” ntre, n̄ko, ana uten̄e Abasi ọnọ uyarade ke uwem owo. (James 2:26) Ke New Testament Words, William Barclay ekewet ete: “Ikụreke ke [eu·seʹbei·a ye mme ikọ ẹbuanade [ndinọ ekikere oro aban̄ade uten̄e Abasi ye ukpono, edi mmọ n̄ko ẹnọ ekikere utuakibuot oro odotde ye uten̄e oro, ye uwem ifịk ifịk nsụkibuot eke odotde ye ukpono oro. Ẹkaiso ẹkabade eu·seʹbei·a nte ata usụn̄ edidiọn̄ọ Abasi ke kpukpru ikpehe uwem.” (The Second Epistle General of Peter and the General Epistle of Jude, eke Michael Green) Christian oro, ndien, ana ọnọ uyarade ọkpọ ọkpọ ebuana esie ye Jehovah oto nte enye odude uwem esie.—1 Timothy 2:2; 2 Peter 3:11.
Oyom Ọkpọsọn̄ Ukeme
7. Nso ke ikọ Paul ọkọwọrọ ke ini enye akakpakde Timothy, okposụkedi enye ama akana baptism, “[ndi]bịne’ uten̄e Abasi?
7 Okposụkedi, nso n̄kpọ isịne ke edikọri nnyụn̄ nyarade uten̄e Abasi nwụt? Nte enye edi sụk edina baptism? Ti ete ke ẹma ẹkpak Timothy, okposụkedi ama akana baptism, “[ndi]bịne [ke ata ukem ukem ikọ, ‘afo kaiso ndibịne’]” enye.a (1 Timothy 6:11, Kingdom Interlinear) Ke akpanikọ, Paul ikọnọhọ ekikere ite ke Timothy, mbet oro ikenyeneke uten̄e Abasi. Utu ke oro, Paul ọkọsọn̄ọ owụt Timothy ufọn ndikaiso mbịne enye ke ofụri esịt ye ifịk. (Men Philippi 3:14 domo.) Nte an̄wan̄ade, emi ekenyene ndidi utom eyouwem. Timothy, nte kpukpru Christian oro ẹma ẹkena baptism, akpakaiso ndinam n̄kọri ke ndiyarade uten̄e Abasi n̄wụt.
8. Didie ke Peter okowụt nte ke ọkpọsọn̄ ukeme edi se ẹyomde man Christian oro akayakde idem ọnọ onyụn̄ ana baptism ebịne uten̄e Abasi?
8 Oyom ọkpọsọn̄ ukeme man Christian oro ama akayak idem ọnọ onyụn̄ ana baptism ebịne uten̄e Abasi. Ke ewetde n̄wed ọnọ ẹsọk mme Christian oro ẹma ẹkena baptism, oro ẹkenyenede idotenyịn ‘edikabade mbuana ke uduot Abasi,’ apostle Peter ọkọdọhọ ete: “Ke ntak emi ndien, mbufo ke n̄kan̄ mbufo ẹsịn ifịk ke ofụri ukeme ẹdian eti ido ke mbuọtidem mbufo, ẹnyụn̄ ẹdian ifiọk ke eti ido, ẹnyụn̄ ẹdian edifara ke idem ke ifiọk, ye ime ke edifara ke idem, ye uten̄e Abasi ke ime.” (2 Peter 1:4-6) Ke akpanikọ, ndusụk udomo mbuọtidem edi se ẹyomde man iyak idem inọ ndina baptism. Nte ededi, ke baptism okụrede nnyịn ikemeke ndisan̄a, ke iyụhọde ye ikpîkpu idiọn̄ọ Ido Ukpono Christ. Utu ke oro, nte nnyịn inamde n̄kọri ke usụn̄uwem Christian, oyom nnyịn ikaiso ikọri nti edu, esịnede uten̄e Abasi, oro ikemede ndidian ke mbuọtidem nnyịn. Emi ke Peter ọdọhọ ete ke oyom ofụri ukeme ke n̄kan̄ nnyịn.
9. (a) Didie ke ikọ Greek oro adade ọnọ “ẹdian” owụt udomo ukeme oro ẹyomde man ẹkọri uten̄e Abasi? (b) Nso ke Peter akpak nnyịn ndinam?
9 Ikọ Greek oro Peter adade ke “ẹdian” (e·pi·kho·re·geʹo) enyene inem inem ntọt oro esịnede ifiọk onyụn̄ uwụt udomo ukeme oro ẹyomde. Enye oto ikọ-enyịn (kho·re·gosʹ) oro ke ata ukem ukem ikọ ọwọrọde “etubom n̄ka ikwọ.” Enye aban̄a owo oro ekpede kpukpru ekọmurua unọ ukpep ye edise mban̄a n̄ka ikwọ ke mbre kọnsat. Mme utọ owo ẹmi ẹma ẹsibiom mbiomo emi unyịme unyịme ke ntak ima oro mmọ ẹkemade obio mmọ ẹsinyụn̄ ẹsio okụk ke ekpat mmọ ẹkpe ke ekọmurua oro. Ekedi n̄kpọ mbụre ọnọ utọ irenowo oro ndisuan okụk ntre ke ndinọ kpukpru se ẹkeyomde ke uku uku edinam. Ikọ oro ama ọkọri ediwọrọ “ndidian, ndinọ barasuene.” (Men 2 Peter 1:11 domo.) Ntre Peter ikpakke nnyịn ndidian ekpri ekpri udomo uten̄e Abasi nnọ idem nnyịn, edi ata ọyọhọ ọyọhọ udomo ọsọn̄urua edu emi.
10, 11. (a) Ntak emi ukeme edide se ẹyomde man ẹkọri ẹnyụn̄ ẹyarade uten̄e Abasi ẹwụt? (b) Didie ke nnyịn ikeme ndikan ke en̄wan emi?
10 Ntak, okposụkedi, utọ ukeme oro edide se ẹyomde man ẹkọri ẹnyụn̄ ẹwụt uten̄e Abasi? N̄kpọ kiet edi, en̄wan odu ye obụkidem oro ọyọhọde ye idiọkn̄kpọ. Sia “ekikere esịt owo ọdiọkde toto ke uyen esie,” ndibịne usụn̄uwem ifịk ifịk nsụkibuot nnọ Abasi imemke utom. (Genesis 8:21; Rome 7:21-23) “Kpukpru owo eke ẹyomde ndidu eti uwem ke Christ Jesus ẹnyene ndibiom isịnenyịn,” apostle Paul ọdọhọ ntre. (2 Timothy 3:12) Ih, Christian oro odomode ndidu uwem ke usụn̄ oro enemde Abasi esịt ana edi isio isio ye ererimbot. Enye enyene isio isio otu edumbet ye uduak ẹdide isio isio. Nte Jesus okodụride owo utọn̄, emi edemede usua otode idiọk ererimbot.—John 15:19; 1 Peter 4:4.
11 Nte ededi, nnyịn imekeme ndikan ke en̄wan emi, koro “Ọbọn̄ [Jehovah] ọmọfiọk ndinyan̄a mmọemi ẹten̄ede Enye nsio ke idomo.” (2 Peter 2:9) Nnyịn, okposụkedi, ana inam udeme nnyịn ke ndikaiso mbịne uten̄e Abasi.
Ndikọri Uten̄e Abasi
12. Didie ke Peter owụt se ẹyomde man ẹkọri uten̄e Abasi ke ata ọyọhọ udomo?
12 Didie, ndien, ke afo ekeme ndikọri uten̄e Abasi emi ke ata ọyọhọ domo? Apostle Peter ọnọ n̄kpọ ndausụn̄. Ke 2 Peter 1:5, 6, ke ini asiakde mme edu oro anade idian ke mbuọtidem nnyịn, enye asiak ifiọk mbemiso uten̄e Abasi. Ntọn̄ọ ntọn̄ọ ke kpasụk ibuot n̄wed emi, enye ekewet ete: “Sia Odudu Abasi ama ọkọnọ nnyịn kpukpru n̄kpọ eke ẹsan̄ade ye uwem ye uten̄e Abasi, oto edifiọk Enyeemi akadade ubọn̄ ye nti ido Esie okot nnyịn.” (2 Peter 1:3) Ntem Peter abuan uten̄e Abasi ye nnennen ifiọk aban̄ade Jehovah.
13. Ntak emi nnennen ifiọk edide akpan n̄kpọ ke ndikọri uten̄e Abasi?
13 Ke akpanikọ, ke nnennen ifiọk mîdụhe, owo ikemeke ndikọri uten̄e Abasi. Ntak-a? Ọfọn, ti ete ke uten̄e Abasi enyene Jehovah san̄asan̄a ẹnyụn̄ ẹkụt enye oto usụn̄ nte nnyịn idude uwem nnyịn. Nnennen ifiọk aban̄ade Jehovah ke ntem edi akpan n̄kpọ, sia enye esịnede owo ndidi ndifiọk Abasi san̄asan̄a ye ntotụn̄ọ ntotụn̄ọ, ndikabade mmehe ọyọhọ ọyọhọ ye mme edu ye usụn̄ esie. Akande oro, enye esịne owo ndidomo ndikpebe Abasi. (Ephesus 5:1) Udomo nte nnyịn ikọride ke ndikpep n̄kpọ mban̄a Jehovah nnyụn̄ n̄wụt mme usụn̄ ye mme edu esie ke uwem nnyịn ntre ke nnyịn ifiọk enye ọfọn akan. (2 Corinth 3:18; men 1 John 2:3-6 domo.) Emi, ndien, osụn̄ọ ke ata ntotụn̄ọ esịtekọm ẹnyenede ẹnọ mme ọsọn̄urua edu Jehovah, ata ọyọhọ udomo uten̄e Abasi.
14. Man ibọ nnennen ifiọk, nso ke ọkpọ ọkpọ ndutịm ukpepn̄kpọ Bible nnyịn ekpesịne, ndien ntak-a?
14 Didie ke nnyịn ibọ utọ nnennen ifiọk oro? Ibio ibio usụn̄ en̄wen idụhe ikan nte ido edide. Man ibọ nnennen ifiọk, ana nnyịn isịn ifịk ke ndikpep Ikọ Abasi ye mme n̄wed oro ẹkọn̄ọde ke Bible. Utọ ọkpọ ọkpọ ukpepn̄kpọ oro ekpenyene ndisịne ndutịm ukot Bible ofụri ini, utọ nte enyeemi ẹdiomide ke Ufọk-n̄wed Utom Ukara Abasi. (Psalm 1:2) Sia Bible edide enọ otode Jehovah, se nnyịn inamde ke n̄kan̄ ọkpọ ọkpọ ukpepn̄kpọ Bible edi uyarade ke adan̄a nte nnyịn iwụtde esịtekọm ke enọ emi. Nso ke ido ọkpọ ọkpọ ukpepn̄kpọ fo ẹyarade ẹban̄a ntotụn̄ọ esịtekọm oro enyenede ke mme enọ Jehovah eke spirit?—Psalm 119:97.
15, 16. (a) Nso ikeme ndin̄wam nnyịn ndikọri udọn̄ n̄kpọ spirit ndinyene ọkpọ ọkpọ ukpepn̄kpọ Bible? (b) Edieke anade ọkpọ ọkpọ ukpepn̄kpọ osụn̄ọ ke nnyịn ndikọri uten̄e Abasi, nso ke ikpanam ke ini ikotde ikpehe N̄wed Abasi kiet?
15 Nte ẹnyịmede, edikot n̄wed ye edikpep n̄kpọ idịghe mmemmem n̄kpọ inọ ndusụk owo. Edi ke ndisịn ini ye ukeme, afo emekeme ndikọri udọn̄ n̄kpọ spirit ndinyene ọkpọ ọkpọ ukpepn̄kpọ Bible. (1 Peter 2:2) Ke ini afo ye esịtekọm ekerede kpukpru se Jehovah Abasi akanamde, osụk anamde, edinyụn̄ osụk anamde ke ibuot fo, esịt fo eyedemede fi ndikpep kpukpru se afo ekemede aban̄a enye.—Psalm 25:4.
16 Edi edieke anade utọ ọkpọ ọkpọ ukpep-n̄kpọ Bible oro osụn̄ọ ke afo ndikọri uten̄e Abasi, uduak fo ikpedịghe ikpîkpu edikot se idude ke mme page n̄kụre m̀mê ndibọ ntọt ndọn̄ nyọhọ ke ibuot. Utu ke oro, ke ini afo okotde ikpehe N̄wed Abasi kiet, ana afo ada ini ekere aban̄a se okokotde, obụpde idemfo mme utọ mbụme nte: ‘Nso ke enye ekpep mi aban̄a nti edu ye mme usụn̄ Jehovah? Didie ke ami n̄keme nditịm mbiet Jehovah ke afan̄ ẹmi?’
17. (a) Nso ke afo ekpep aban̄a mbọm Jehovah ke n̄wed Hosea? (b) Didie ke edikere mban̄a mbọm Jehovah okpotụk nnyịn?
17 Kere ban̄a uwụtn̄kpọ kiet. Ke ndusụk ini ẹkebede edikot Bible oro ẹkenọde nnyịn ke Ufọkn̄wed Utom Ukara Abasi ama ada nnyịn ebe n̄wed Hosea. Ke ama okokot n̄wed Bible emi okụre, afo emekeme ndibụp idemfo ete: ‘Nso ke ami n̄kpep mban̄a Jehovah nte Owo—mme edu ye usụn̄ esie—nto n̄wed emi?’ Usụn̄ nte mme ewet a-Bible eke ukperedem ẹkotde owụt ete ke nnyịn imekpep ekese iban̄a mbọm Jehovah ke n̄wed Hosea. (Men Matthew 9:13 domo ye Hosea 6:6; men Rome 9:22-26 domo ye Hosea 1:10 ye Ho 2:21-23.) Nte Hosea akanamde n̄kpọ ye n̄wan esie, Gomer, ama anam unyịme oro Jehovah okonyịmede nditua Israel mbọm an̄wan̄a. (Hosea 1:2; 3:1-5) Okposụkedi uduọkiyịp, inọ, use, ye ukpono ndem ẹkeyọhọde ke Israel, Jehovah ‘ama ọdọhọ mfọn mfọn ye Israel.’ (Hosea 2:13, 14; 4:2) Mbiomo ikobiomoke Jehovah ndiwụt utọ mbọm oro edi akanam ntre ke ntak “imaesịt” esiemọ, ama akam edi nditọ Israel ẹwụt editua n̄kpọfiọk esịt akpanikọ ẹnyụn̄ ẹwọn̄ọde ẹkpọn̄ usụn̄ edinam idiọkn̄kpọ mmọ. (Hosea 14:4; men Hosea 3:3 domo.) Nte afo ekerede n̄kpọ ke usụn̄ emi aban̄a anana-mbiet mbọm Jehovah, enye eyedemede fi esịt, anamde ọkpọ ọkpọ ebuana fo ye enye ọsọn̄ idem.
18. Ke ama ekekere aban̄a mbọm Jehovah nte ẹsọn̄ọde ẹwụt ke n̄wed Hosea, nso ke afo okpobụp idemfo?
18 Okposụkedi, ekese n̄kpọ ẹdi se ẹyomde. Jesus ọkọdọhọ ete, “Ọfọfọn ọnọ mmọ eke ẹtuade owo mbọm: koro ẹyetua mmọ mbọm.” (Matthew 5:7) Ntre, ke ama ekekere aban̄a mbọm Jehovah nte ẹsọn̄ọde ẹwụt ke n̄wed Hosea, bụp idemfo ete: ‘Didie ke ami n̄keme ndikpebe Jehovah ọfọn akan ke edinam mi ye mmọ en̄wen? Edieke eyenete eren m̀mê eyenete an̄wan oro akanamde mi idiọkn̄kpọ m̀mê ekeduede mi ọdọhọde mi mfen nnọ imọ, nte ami mmefen nnọ enye “ke ntatido”?’ (Rome 12:8; Ephesus 4:32) Edieke afo odude ke esop nte ebiowo oro ẹmekde, afo emekeme ndibụp idemfo ete: ‘Ke ini nsede mban̄a ikpe, didie ke ami n̄keme ndikpebe Jehovah ọfọn akan, oro amade “ndidahado,” akpan akpan ke ini anamidiọk ọnọde ata uyarade edikabade esịt eke esịt akpanikọ?’ (Psalm 86:5; Mme N̄ke 28:13) ‘Nso ke ami n̄kpoyom nte ntak nditua mbọm?’—Men Hosea 5:4 ye Ho 7:14 domo.
19, 20. (a) Nso idi utịp ke ini ẹnịmde ukpepn̄kpọ Bible ke ọyọhọ ọyọhọ usụn̄? (b) Nso idi un̄wam efen efen ke ndikọri uten̄e Abasi?
19 Didie ke ọkpọ ọkpọ ukpepn̄kpọ Bible fo akabade enyene utịp ntem ke ini onịmde enye ke utọ ọyọhọ ọyọhọ usụn̄ ntre! Esịt fo eyeyọhọ ye ekọm aban̄a mme ọsọn̄urua edu Jehovah. Ndien ke ndikaiso ndomo ndikpebe mme edu emi ke uwem fo, afo eyenam ọkpọ ọkpọ ebuana fo ye enye ọsọn̄ idem. Do ndien afo eyebịne uten̄e Abasi nte asan̄autom Jehovah oro ama akayak idem ọnọ onyụn̄ ana baptism.—1 Timothy 6:11.
20 Ke idem Jesus Christ—kpa mfọnmma uwụtn̄kpọ uten̄e Abasi, ẹkeme ndikụt un̄wam efen efen ke ndikọri ọsọn̄urua edu emi. Didie ke editiene uwụtn̄kpọ Jesus edin̄wam fi ọkọri onyụn̄ ayarade uten̄e Abasi owụt? Ibuotikọ odude ke page 18 eyeneme aban̄a emi ye mme mbụme ẹbuanade.
[Mme Ikọ Idakisọn̄]
a Kaban̄a ikọ Greek oro dio’ko (“bịne”), The New International Dictionary of New Testament Theology anam an̄wan̄a nte ke mme uwetn̄kpọ eset, ikọ emi ke ata ukem ukem ikọ ọwọrọ nditiene, ndibịne, ndifehe nditiene, . . . ndien ke ndamban̄a usụn̄ ọwọrọ ndibịne n̄kpọ ifịk ifịk, ndidomo ndibọ, ndidomo ndimụm.”
Didie ke Afo Ọkpọbọrọ?
◻ Ntak emi baptism mîdịghe akpatre usio-ukot emi afo osiode ke edinam Christian fo?
◻ “Uten̄e Abasi” ọwọrọ nso, ndien didie ke afo ọnọ uyarade aban̄ade enye?
◻ Ntak emi ọkpọsọn̄ ukeme edide se ẹyomde man ẹkọri uten̄e Abasi?
◻ Didie ke afo ekeme ndikọri uten̄e Abasi ke ata ọyọhọ udomo?