ITRE HNYINGE NE LA ITRE KA E
Nemene la lue isisinyikeu hnei Paulo aposetolo hna qaja ngöne Galatia 4:24?
Thupene la Paulo aposetolo a qaja la aqane imelekeu i Aberahama me Sara me Hagara, öni angeic: “Ame la hna melëne celë, tre nyine hatren; ke ame la lue föe cili, lue ej a nyihatrene la lue isisinyikeu.” (Gal. 4:22-24) Ame ekö, easa mekun ka hape, ame la lue isisinyikeu, kola qaja la isisinyikeu ne la Wathebo memine la isisinyikeu ka hnyipixe. Ngo ame enehila, hetre ketre aqane trotrohnine hë së la itre xötre celë. Tha Paulo kö a qaja la isisinyikeu ka hnyipixe, ngo isisinyikeu i Akötresie me Aberahama. Tro sa ce wange lai.a
Hnei Paulo hna qeje Hagara lo hlu memine lo Wetre Sinai. (Gal. 4:25) Hagara a nyihatrene la isisinyikeu ne la Wathebo hna acile e Sinai lo macatre 1513 M.P.K. (Eso. 19:5, 6) Pine laka, tha ka pexeje kö la angetre Iudra, tha ijiji angatr kö troa trongëne hnyawan la Wathebo. Kola amekunë angatr hnene la Wathebo ka hape, angatr la itre hlue ne la ngazo. Nge tro la isisinyikeu ne la Wathebo a xatuane la nöje Isaraela troa wangatrehmekun la Mesia, ke nyidrëti hmekuje hi la ka atreine trongëne hnyawane la Wathebo. Ame la Mesia a huujëne la mele i nyidrëti ka pexej, ke nyidrëti hi lai a thapa la itre atr qa ngöne la ngazo me mec. (Gal. 3:19, 24, 25) E ase hë Iesu a eatrëne la aja i Akötresie, tha nyipiewekë hmaca kö la Wathebo.—Roma 10:4.
Hnei Paulo hna qaja ka hape, tha ceitui Hagara kö me Sara. Ame Sara, ke “tha hlue kö,” ka hnaho “pine lo hna thingehnaean.” (Gal. 4:23) Kola qaja la isisinyikeu me Aberahama. (Gal. 3:29; 4:28, 30) Hna qaja lai ngöne Genese 22:18 ka hape: “Jëne la matra i ö [Aberahama], tro ha manathithi la itre nöj e cailo fen, ke hnei ö hna drenge la trengewekëng.”
Isisinyikeu hna kuca me Aberahama a hamëne la itre xaa ithuemacany göne lo hnei Iehova hna thingehnaean e Edrena. (Gen. 3:15) Ej a qaja amaman ka hape, ame la “matrane” ke, ka fetra qaathei Aberahama. Öni Paulo, Iesu Keriso la götrane ka tru ne la “matrane.” Ngo ame fe la itre ka “casi me Keriso,” ene lo ala 144 000 lao atr hna iën troa ce mus ngöne la Baselaia, ke angatre fe a nyi atrene la matran. (Gal. 3:16, 29; Hna Am. 14:1-3) Nyimu manathith hna troa kapa hnene la itre atr ka drengethenge Iesu, jëne la hnei Akötresie hna thingehnaean koi Aberahama.
Matre nemene la ini hnei Paulo hna pi hamën? Öni angeic, maine tro la angetre Iudra a catrefë troa lapa fene la Wathebo, ke angatr a tui Hagara, itre hlue pala hi angatre. Ngo e tro angatr a wangatrehmekun laka, Iesu Keriso la “matra” i Aberahama, ke angatr a tui Sara, troa nuamele angatr qa ngöne la ngazo me mec. (Ioa. 8:32-34) Ngo e tha kepe Iesu kö hnei angatr, ke kolo hi lai a amamane ka hape, tha trotrohnine kö angatr la aliene la isisinyikeu ne la Wathebo, ene la troa troxomi angatr koi Keriso.
Ame la itre keresiano ne Galatia hnei Paulo hna cinyanyi kow, ke tha angetre Iudra kö, matre tha ase fe kö angatre mel fene la Wathebo. Ame ngöne la ekalesia ne Galatia, hnene la itre xaa angetre Iudra hna ukun la itre atre ne fen ka xome la hmi keresiano, troa trongëne la Wathebo me xötrehatren. Ngo tune la aqane qaja i Paulo, ka hmo la keresiano ka thel troa “hlu” ne la Wathebo, nge ase pe “thepe” angeic hnei Keriso.—Gal. 5:1, 10-14.
a Ame la mekune celë, ke kola saze lo hna qaja ngöne lo Ita Ne Thup ne 15 Maac 2006, g. 10-12 (Qene Wiwi).