KHENPI 7
Pasian Mah Bangin Nuntakna Manpha Na Sa Hiam?
‘Nuntakna tuinak nangmah tawh om hi.’—LATE 36:9.
1, 2. Jehovah in a manpha mahmah bang letsong hong pia a hiam?
JEHOVAH in a manpha letsong mi khat ciat tungah pia hi. Tua pen nuntakna ahi hi. (Piancilna 1:27) Pasian in a hoihpen nuntakna hong neisak nuam hi. Tua ahih manin khensatna hoih i bawl theih nading hong hilh Lai Siangtho thubulte hong vaihawmsak hi. “A sia le a pha a khenthei” ihih nading Lai Siangtho thubulte i zat ding ahi hi. (Hebru 5:14) Tua banga i zat ciang, man taka i ngaihsut theih nading Jehovah hong pattahna a phal ihi hi. Pasian hong piak Lai Siangtho thubulte tawh kituaka nungta-in, tuate in i nuntakna hong hoihsak semsem lam i muh ciang, tua thubulte pen manpha takpi hi cih i thei hi.
2 Nuntakna pen theih haksa mahmah hi. Khat veivei ciang, Lai Siangtho sungah thukham a kician lian om lo dinmunte hong piang thei hi. Gentehna, zatui lam kikepna-ah sisan zat ding dinmun hong om ciang, thu i khensat ding kisam thei hi. Jehovah deihna bangin bangci khensat thei ding i hiam? Nuntakna le sisan tawh kisai Jehovah muhdan hong hilh thubulte Lai Siangtho-ah na om hi. Tua thubulte thei cian lehang khensatna hoih i bawl thei ding a, lungsim kitheihna siangtho i nei thei ding hi. (Paunak 2:6-11) Tua thubulte pawlkhat kikum ni.
JEHOVAH IN NUNTAKNA LE SISAN BANGCI MUH A HIAM?
3, 4. (a) Pasian in sisan tawh kisai a muhdan koici gen a hiam? (b) Sisan in bang aitang ahi hiam?
3 Sisan pen nuntakna aitang ahih manin a manpha mahmah hi, ci-in Lai Siangtho in hong hilh hi. Jehovah in nuntakna manphasak mahmah hi. Kain in Abel a thah khit ciang Jehovah in ama kiangah: “Na sanggampa’ sisan, leilak panin kei tungah hong kiko hi,” ci-in a gen hi. (Piancilna 4:10) Kain in a thah Abel’ sisan aitang pen nuntakna ahi hi.
4 Noah hun lai, Tuiciin a tun khit ciang mihing te’n ganhing sa a nek ding uh Pasian in phal hi. Ahih hang: “A nuntakna ahi a sisan pen a sa tawh na ne khawm kei ding uh hi,” ci-in Pasian in kician takin na kham hi. (Piancilna 9:4) Hih thukham in ei le Noah’ suanlekhakte khempeuh hong huam hi. Jehovah muhna-ah sisan in nuntakna aitang ahihna kician mahmah hi. En’ zong sisan pen tua bang mahin i muh ding kisam hi.—Late 36:9.
5, 6. Moses Thukham in nuntakna le sisan tawh kisai Jehovah muhdan bangci gen a hiam?
5 Jehovah in Moses kiang a piak thukhamah: “Mi khat in si khat peuhpeuh a nek leh, si a ne mipa ka maisiat ding a, ama mite lak panin amah ka khenkhia ding hi. Bang hang hiam cih leh pumpi nuntakna pen si sungah om hi,” ci-in gen hi.—Siampi Laibu 17:10, 11.
6 Moses Thukhamah mi khat in nek dingin gan a gawh ciang, a sisan pen lei-ah bua ding hi, ci-in gen hi. Tua in ganhing nuntakna pen a Piangsakpa Jehovah kiang piakik cihna hi. (Thu Hilhkikna 12:16; Ezekiel 18:4) Ahih hang, Israel-te in gan a gawh uh ciang, a sisan a vekpi-a paaikhia siang dingin Jehovah in lamen lo hi. Sisan a paikhia thei zah a buak khit uh ciang, lungsim kitheihna siang takin ne thei uh hi. Amaute in ganhing sisan a zahtakna uh tawh nuntakna a Piapa Jehovah a zahtak lam uh lak hi. Mawh maisak nading ganhing biakpiakna pia dingin Israel mite tungah Thukham kipia hi.—Ciaptehna 19 le 20 en in.
7. Sisan a zahtakna David in bangci lak a hiam?
7 Filistia mite tawh gal a kido lai-a David ii sepna pan sisan’ manphat zia kimu thei hi. David a dangtak mahmah hi cih a nungzui te’n a theih uh ciang, a nuntakna uh pia ngam liangin galte’ gam sunga tui va tawisak uh hi. Ahih hang amaute hong lak tui pen David in dawn loin, “TOPA adingin a tui sung a, ‘TOPA aw, hih tui ka dawn het kei ding hi. Amau’ nuntakna khamin a pai mite’ sisan a dawn tawh ka kibang hi,’” a ci hi. Nuntakna le sisan pen Jehovah in manphasa ahihlam David in a theitel hi.—2 Samuel 23:15-17.
8, 9. Tu huna Khristiante in sisan koi banga i muh ding kisam hiam?
8 Khristian masate’ hun lai-in, Pasian mite in ganhing biakpiaknate a piak ding uh kisam nawn lo hi. Ahih hang sisan tawh kisai muhdan man a neih ding uh kisam lai hi. Khristian te’n a zuih suak ding uh ahi Jehovah piak Thukham khat in: “Sisan . . . na tang ding uh hi,” cih ahi hi. Hih pen nulepa mawhna le milim biakna i pelhna zahin thupi hi.—Sawltak 15:28, 29, ZIV.
Simal neuzawte zatna tawh kisai ka khensatna bangci hilhcian ding ka hiam?
9 Tu hun ciang zong tua bang mah ahi hi. Ei Khristian-te in zong Jehovah pen nuntakna Nak ahihlam le nuntakna khempeuh ama aa ahihlam i thei hi. Sisan pen manpha a, nuntakna aitang ahihlam i theitel hi. Tua ahih manin sisan a kihel zatui kikepna a tuamtuamte tawh kisai khensatna i bawl ciang, Lai Siangtho thubulte limtakin i ngaihsun hi.
ZATUI KIKEPNA-AH SISAN ZATNA
10, 11. (a) Sisan thunna le sisan bulpi nam lite kithunna tawh kisai Jehovah’ Tecite in bangci muh uh hiam? (b) Khristian khat tek in mimal khat ciata i khensat ding pen bang a hiam?
10 “Sisan . . . na tang ding uh hi,” a cih ciang sisan ne lo, dawn lo bek tham loh tua in thu tampi huam hi cih Jehovah’ Tecite in theitel uh hi. Tua pen i pumpi sungah sisan thunna, sisan hopna le i pumpi sunga thunkik dinga sisan kholnate i pelh ding a cihnopna hi. Tua banah sisan bulpi nam li ahi, sisan cell a san, sisan cell a kang, platelets le plasma zong kithun lo ding a cihnopna hi.
11 Zatui kikepna pawlkhatah sisan bulpi nam lite pen simal neuzaw-in khenkhiakik uh hi. Tua simal neuzawte sang ding maw, sang lo ding cih Khristian khat tek in i khensat ding ahi hi. Cinate ii sisan mah zanga zatui kikepnate zong tua bang mah a khensat ding ahi hi. Ki-atna-ah, cidamna kisittelna-ah, ahih kei leh tu-a zatui tawh i kikhoinate-ah i sisan bangci zat ding cih pen mimal khat ciat ii i khensat ding thu ahi hi.—Ciaptehna 21 en in.
12. (a) Lungsim kitheihna banga i khensatnate Jehovah ading bang hang thupi a hiam? (b) Zatui kikepnate tawh kisai khensatna hoih bangci bawl thei ding i hiam?
12 Lungsim kitheihna banga i khensatnate Jehovah in hong kinpih taktak hiam? Hong kinpih hi. I lungsim le i ngaihsutnate Jehovah in hong lunglut hi. (Paunak 17:3; 24:12 sim in.) Tua ahih manin zatui kikepna tawh kisai khensatna i bawl ciang Jehovah in hong lamlah nading thu ngenin, zatui kikep dan ding zongin i kan ding hi. Tua khit teh Lai Siangtho tawh a kiseek lungsim kitheihna zangin i khensat hi. Midangte kiangah, “Kei’ dinmun bang tuak hi le uhcin bangci khensat ding na hi uh hiam?” ci-in i dot ding hi lo a, amau’ khensatna banga i khensat ding le i kithuzawh sak ding hi lo hi. Khristian khat tek in “i gamtatna bang ciatin a ngah ding ihi hi.”—Galati 6:5; Rom 14:12.
A THUKHAMTE IN JEHOVAH’ HONG ITNA KILANGSAK
13. Sisan tawh kisai thukhamte le thubulte pan Jehovah thu bang sin thei i hiam?
13 Jehovah in i sep ding a hong gente khempeuh i phattuam nading hi a, eite a hong itna kilang hi. (Late 19:7-11) Pasian thukhamte in a hong phattuampih ahih man beka Pasian thu a mang ihi kei hi. Pasian i it manin a thu mang ihi zaw hi. Jehovah i itna in sisan thun lo dingin hong hanthawn hi. (Sawltak 15:20) Tua in i cidam nading hong kemzaw hi. Tu hun ciang, sisan thun a lauhuainate mi tampi in theita uh hi. Siavuan tampi in sisan zang lo-a cina a at uh pen cinate’ cidam nading hoihzaw tham hi cih a thei uh hi. Jehovah’ lamlahnate in pilna le itna nei ahihlam kician mahmah hi.—Isaiah 55:9 sim in; Johan 14:21, 23.
14, 15. (a) Jehovah in ama mite a kepcing nading bang thukhamte pia a hiam? (b) Tua thukhamte tawh kizawitawn thubulte bangci zuih ding i hiam?
14 Pasian thukhamte in ama minamte ading phattuamna hi tawntung hi. Israel mite kiangah nasia taka kiliamsuahna pan a kemcing ding thukhamte Jehovah in pia hi. Gentehna, inn neite kiangah a inn tung uh pan mi khat peuh a kiat loh nading a innkhumzang uhah tangban a khun ding uh thukham na pia hi. (Thu Hilhkikna 22:8) Adang thukham khat pen ganhingte tawh kisai hi. Mi khat in mi a si thei bawng a neih leh mi khat peuh a pik lup loh nading le mite a liamsak loh nading gan nei pa in tavuan nei ahih manin hoih takin a cing ding hi. (Paikhiatna 21:28, 29) Israel mi khat in tua thukham a zuih loh hanga mi a sih leh mawh a pua ding hi.
15 Tua thukhamte pan Jehovah adingin nuntakna manpha ahihlam i thei hi. Tua i theihna in eite koi bangin hong gamtasak ding a hiam? I inn i kep dan, tuan theih a tuamtuamte i hawldan le i kepdan, tawldamna i teel dante pan nuntakna i zahtak lam i lak ding hi. Mi pawlkhat, a diakin khangnote in amau’ tungah siatna a piang thei lo ding sa uh ahih manin a nuntakna kham liang uh a, hong piang thei a lauhuaite zong thupisim lo uh hi. Ahih hang Jehovah in tua banga i gamtat ding hong deih lo hi. Ama’n ei le midangte nuntakna manpha i sak ding hong deih hi.—Thuhilhna 11:9, 10.
16. Nau bawlsiatna Jehovah in bangci muh a hiam?
16 Mi khempeuh nuntakna pen Jehovah muhna-ah manpha hi. A suak nailo naungek ii nuntakna nangawn zong Pasian ading manpha hi. Moses Thukhamah, numei naupaii khat a kiliamsak khak manin a nu ahih kei leh naungek si hileh tua numei a liamsak mi pen mithahna thu tawh Jehovah in mawh pia hi. Tua in sawm lohpi-a a khialkha ahih le zong nuntakna tang ding nuntakna mah piakik ding a cihna hi. (Paikhiatna 21:22, 23 sim in.) Pasian muhna-ah a suak nai lo naungek zong nuntakna a nei mi khat mah ahi hi. Tua hileh nau bawlsiatna pen Pasian in bangci ngaihsun dingin um na hiam? Kum simin a suak nai lo naungek awn tampi a kibawlsia a muh ciang, Pasian in bangci ngaihsun dingin um na hiam?
17. Jehovah a theihma, nau a bawlsia ngei numei khat pen bang in hehnepna pia thei ding a hiam?
17 Numei khat in nau bawlsiatna tawh kisai Jehovah muhdan a theih ma-in nau bawlsia ngei na hikha leh e? Jesuh biakpiakna bulphuhin a mawhna Jehovah in maisak thei hi cih a muang thei hi. (Luka 5:32; Efesa 1:7) Lungsim takpi tawh kisik hileh a beisa huna a khialhna hangin mawhna nei lai ing, ci-a a kingaihsut ding kisam nawn lo hi. “TOPA dikin hehpihna tawh kidim a, . . . Nisuahna pen nitumna panin a gamlat mah bangin i mawhna hangin gimnate eite’ kiang panin gamlapi-ah a nilkhia hi.”—Late 103:8-14.
KIMUHDAHNA LUNGSIMTE PELH IN
18. Muhdahna lungsim i paihkhiat ding bang hang nakpi taka i hanciam ding kisam a hiam?
18 Pasian hong piak nuntakna letsong manpha i sakna pen i lungsim tawng pan hong kipankhia ahi hi. Tua sungah midangte tunga i lungsim puakzia zong kihel hi. Sawltak Johan in: “A Khristian mipih a mudah mi peuhmah mi that hi,” ci-in gelh hi. (1 Johan 3:15) I phawk loh kaalin, midangte tunga lungkim lohna in muhdahna piangsak thei hi. Muhdahna in midangte zahtak lohna hong neisak a, amau’ thu a man lopi-a hong gensiasak thei a, sihsak nopna lungsim nangawn zong hong neisak thei hi. Jehovah in midangte tunga i lungsim puakzia a thei hi. (Siampi Laibu 19:16; Thu Hilhkikna 19:18-21; Matthai 5:22) Mi khat peuhpeuh tungah muhdahna lungsim nei kha ihih leh hanciam taka i paihkhiat ding kisam hi.—James 1:14, 15; 4:1-3.
19. Ngongtatna tawh kisai Jehovah muhdan in ei tung koi bangin hong gamtasak ding a hiam?
19 Nuntakna manpha i sak lam i lah theih dan adang om lai hi. Late 11:5-ah Jehovah in “a ngongtat nuam mite a lungsim in mudah hi,” cih i sim hi. Ngongtatna a kihel gualnopna teel ihih leh ngongtatna a deih i suak ding hi. Ngongtatna a kihel kampaute, ngaihsutnate le limte pen i lungsim sungah bang hang omsak nuam ding ihi hiam? Tua sangin i lungsim pen a siangtho ngaihsutnate tawh i dimsak nuamzaw hi.—Filippi 4:8, 9 sim in.
NUNTAKNA A ZAHTAK LO KIPAWLNATE LAKAH KIHEL KEI IN
20-22. (a) Satan’ leitung pen Jehovah in bangci muh a hiam? (b) “Leitung tawh kipawl” lo ahihlam uh Pasian’ mite in bangci lak thei a hiam?
20 Satan’ leitunga mite in nuntakna zahtak lo uh a, tua pen Jehovah in sisan mawhna ahi mithahna bangin a mu hi. Kum zalom tampi sungin gam vai thuneite in Jehovah’ nasemte zong kihelin mi awn tampi a that uh hi. Lai Siangtho-ah, tua thuneite le kumpite pen a lipkhaphuai ganhing bangin a genteh hi. (Daniel 8:3, 4, 20-22; Maangmuhna 13:1, 2, 7, 8) Tu hun ciang leitungah galhiam a tuamtuam zuakna pen sum met bawlna pipen ahi hi. Mi a sisak thei galhiamte zuakna pan mi te’n sum met tampi ngah uh hi. ‘Leitung midang khempeuh Dawimangpa’ khut sungah a om hi,’ cih kician mahmah hi.—1 Johan 5:19.
21 Ahih hang Khristian mante in “hih leitung mite tawh a kipawl” kei uh hi. Jehovah mite pen gamvai-ah ahi a, galdona-ah ahi zong panlam nei lo uh hi. Amaute in mi a thah loh banah mite nuntakna a that kipawlnate khat zong panpih lo uh hi. (Johan 15:19; 17:16) Khristiante in bawlsiatna a thuak uh ciang hiamtatna tawh thukkik lo uh hi. Jesuh in i galte nangawn zong it dingin hong hilh hi.—Matthai 5:44; Rom 12:17-21.
22 Mi awn tampi a sihna uh ahang khatah biakna zong kihel hi. Leitunga biakna man lo kipawlna ahi, A Lian Babylon tawh kisai Lai Siangtho in: ‘Kamsangte le mi siangtho a kithatte’ sisan le leitungah a kithat mi khempeuh’ sisan nangma sungah kimu hi,’ ci-in gen hi. Jehovah in: “Keima mite aw, . . . hong paikhia un,” a cihna ahang na theitel ta hiam? Jehovah a bia mite in biakna man lo tawh kipawl het lo uh hi.—Maangmuhna 17:6; 18:2, 4, 24.
23. A Lian Babylon pan “paikhia” cih ciang bang teng kihel a hiam?
23 A Lian Babylon pan “paikhia” cih in biakna man lo khat peuhpeuhah kihel nawn lo cihna hi. Gentehna, biakna man lo pawl sunga a kigelh i min pen i phiat ding kisam hi. Tua bek tham loh adang sep kullai hi. Biakna man lote ii a kihhuai gamtatnate nial a, i muhdah ding kisamlai hi. Biakna man lo in nulepa mawhna, gamvai le huaihamnate a phal banah hanthawn zawsop hi. (Late 97:10 sim in; Maangmuhna 18:7, 9, 11-17) Tuate hangin kum tampi sungin mi awn tampi in a sihlawh uh hi.
24, 25. Jehovah i theihtelna in lungnopna le lungsim kitheihna siangtho koi bangin hong neisak a hiam?
24 Jehovah i theih ma-in Satan’ leitunga siatnate khat peuhpeuh i thukimpih ngei hi. Ahih hang tu’n i kikhel khinta hi. Tatkhiatna sangin, i nuntakna Pasian kiang i ap khinta hi. “Topa kiang panin a hong pai lungsim nopna hun” i ngah hi. Pasian maipha ngah ihihlam kithei ihih manin lungnopna le lungsim kitheihna siangtho i nei hi.—Sawltak 3:19; Isaiah 1:18.
25 Hun khat lai-in nuntakna a zahtak lo kipawlna khat peuhpeuhah kihel ngei ihih le zong Jehovah in tatkhiatna bulphuhin hong maisak hi. Jehovah in nuntakna letsong hong piak pen i lungdam takpi hi. Tua i lungdamna pen midangte in Jehovah thu a theih nading, Satan’ leitung pan a paikhiat nading uh, le Pasian tawh kizopna hoih a neih theih nadingun ihih theihzaha i huhna tawh i lak hi.—2 Korin 6:1, 2.
MIDANGTE KIANG PASIAN’ GAM THU GEN IN
26-28. (a) Jehovah in Ezekiel kiang bang tavuan lianpi pia a hiam? (b) Tu hun ciang Jehovah in eite bang sem dingin hong kalh a hiam?
26 Tanglai Israel hun lai-in, Jehovah in kamsang Ezekiel kiangah a sawt loin Jerusalem a kisuksiat ding thu le a suahtak theih nadingun mite in a sep ding uh a kisam thu a hilhkhol dingin a sawl hi. Tua thu Ezekiel in mite kiang a hilh kei leh mite’ nuntakna tang dingin Jehovah in mawh a puasak ding hi. (Ezekiel 33:7-9) Tua a thupi mahmah thu Ezekiel in a hihtheih zah a, a taangkona tawh nuntakna a thupi ngaihsut lam a lak hi.
27 A sawt loin Satan’ leitung a kisuksiat ding thu pen mite kiangah hilh ding le mi te’n Jehovah thu hong thei a, leitung thakah a nuntak suak theih nading a huh dingin Jehovah in tavuan hong pia hi. (Isaiah 61:2; Matthai 24:14) Tua thu taangko dingin ihih theih zahin i hanciam nuam hi. “Mi khempeuh sisan panin kei ka siang hi cih thu tuni in note tungah teci kong pang hi. . . . Pasian gelna khempeuh sit loin note kong hilh khin zo hi,” ci-in Paul in a gen bangin ei te’n zong i gen nuam hi.—Sawltak 20:26, 27, ZSV.
28 I nuntakna-ah i siangtho nading thu dang tampi om lai hi. Tuate lakah pawlkhat pen a zom khenpi-ah i sin ding hi.