Vilnatausang ONLINE LAIBUSAAL
Vilnatausang
ONLINE LAIBUSAAL
Chin (Tedim)
  • LAI SIANGTHO
  • THOHKHIAT LAIBUTE
  • အစည်းအဝေးများ
  • lvs laim. 238-255
  • Ciaptehnate

Tu-a na teel thu video-ah om lo.

Sorry, video a kihon ding haksa.

  • Ciaptehnate
  • Pasian’ Itna Sungah Na Kip Un
  • A Thu Kibang
  • Sisan Tawh Kisai Pasian’ Muh Dan
    Nuntak Nuam Nei Den In!—Lai Siangtho Sinkhopna
  • Pasian Mah Bangin Nuntakna Manpha Na Sa Hiam?
    Pasian’ Itna Sungah Na Kip Un
  • Hilhciannate
    Nuntak Nuam Nei Den In!—Lai Siangtho Sinkhopna
  • Letsong Ahi Nuntakna Thupi Ngaihsut In
    Lai Siangtho In Bang Hong Sinsak A Hiam?
Pasian’ Itna Sungah Na Kip Un
lvs laim. 238-255

Ciaptehnate

1 THUBULTE

Pasian’ thukhamte pen ama’ thubulte tunga kibulphuh ahi hi. Tua thubulte pen Lai Siangtho sunga i muh thuman bulpite ahi hi. Hihte in na khempeuh tung Pasian’ ngaihsut dan le muh dante i teltheih nading hong huh hi. Thubulte in i nuntakna-ah khensatna hoih i bawl theih nading le thu a man a i sep theih nading hong huh hi. A diakin Pasian’ thukhamte a kician lian a om lo dinmunte-ah hong huh hi.

▸ Khenpi 1, laikhawk 8

2 THU MANNA

Jehovah’ thu mang i cih ciang, Pasian hong kalhte lungsim takpi tawh sepna hi. Jehovah in amah i it mana, a thu mang dingin hong deih hi. (1 Johan 5:3) Pasian itin, muang leng, na khempeuhah ama hong lamlahna i zui ding hi. Haksa i sak ciang zong a thu i mang den ding hi. Jehovah in tu hunah nuntakna hoih i neih theih dan ding hong hilh a, mailam hun ciang zong thupha tampi hong kamciam ahih manin Pasian’ thu i man ding hoih hi.—Isaiah 48:17.

▸ Khenpi 1, laikhawk 10

3 UT BANGA DEIH TEEL THEIHNA

Jehovah in mi khempeuh tungah ut banga deih teel theihna hong pia ciat hi. Pasian in set milim bangin hong bawl lo hi. (Thu Hilhkikna 30:19; Joshua 24:15) Deih teel theihna pen thu khensatna hoih i bawl nadingin i zang thei hi. I pilvang kei leh, thu khensatna hoih lo i bawl khathei hi. Ut banga deih teel theihna nei ihih manin, Jehovah tungah citakin amah i it takpi lam i lah ding le lah loh ding pen ei mahmah in i khensat ding kisam hi.

▸ Khenpi 1, laikhawk 12

4 GAMTATNA TAWH KISAI LAMLAHNATE

I gamtat dan le i omdan ding tawh kisai Jehovah in gamtatna tawh kisai lamlahnate ahih kei leh ngeinate hong koihsak hi. Tua gamtat ziate bang hi a, nuntakna hoih tawh i nuntak theih na’ng koi bangin hong huh thei a hiam cih thu Lai Siangtho sung pan i theithei hi. (Paunak 6:16-19; 1 Korin 6:9-11) A man le a man lo tawh kisai Pasian’ muh dan i theih na’ng tua lamlahnate in hong huh hi. Itna i lah theih dan, khensatna hoih i bawl theih dan le midangte hehpihna i lah theih dante i theih nadingin hong huh hi. Leitung’ gamtatziate a siat semsem hangin, Jehovah’ lamlahnate pen kikhel ngei lo hi. (Thu Hilhkikna 32:4-6; Malakhi 3:6) Hih lamlahnate i zuihna in pumpi lam le lungsim lama hong siasak thei nate pan hong kem hi.

▸ Khenpi 1, laikhawk 17

5 LUNGSIM KITHEIHNA

Lungsim kitheihna pen i lungsim sunga a man le a man lo khentel theihna ahi hi. Jehovah in mi khempeuh lungsim kitheihna pia ciat hi. (Rom 2:14, 15) I lungsim kitheihna in hoih taka na a sep theih nadingin Jehovah’ gamtatna tawh kisai lamlahnate banga i seek ding kisam hi. Tua hileh, Pasian a lungdamsak khensatnate bawl dingin lungsim kitheihna in hong huh ding hi. (1 Peter 3:16) I lungsim kitheihna in deih teelna hoih lo i neih ma-in hong theisak thei a, mawhna khat peuhpeuh i bawlkhak khit ciang zong hong kisungsiasak mahmah thei hi. I lungsim kitheihna a thanem theih hangin, Jehovah’ huhna tawh hong thakhauhkik thei hi. Lungsim kitheihna siangtho in lungmuanna le ei le ei kizahtakna hong neisak hi.

▸ Khenpi 2, laikhawk 3

6 PASIAN KIHTAKNA

Pasian i it luat man le i zahtak luat mana a deih loh nate i sepnop lohna in Pasian kihtakna ahi hi. Tua in na hoih i sep nading le siatna i pelh nadingin hong huh hi. (Late 111:10) Tua banah, Jehovah gen khempeuh hoih takin zong hong mangsak hi. Pasian zahtak mahmah ihih manin, ama tunga i kamciamte tangtungsak dingin zong hong huh hi. Pasian kihtakna in i ngaihsutna, midangte tunga i gamtatna, le nisim a i deih teelnate tungah thu nei thei hi.

▸ Khenpi 2, laikhawk 9

7 KISIKKIKNA

Kisikkikna-ah mawhna khat peuhpeuh i bawlkhak mana nakpi taka i kisungsiatna kihel hi. Pasian a it mite in Pasian’ lamlahna khat peuhpeuh a palsat uh ciangin dah mahmah uh hi. Mawhna i bawlkhak leh, Jesuh’ tatkhiatna bulphuhin Jehovah kiangah mawh maisakna ngenin i thum ding kisam hi. (Matthai 26:28; 1 Johan 2:1, 2) Lungsim takpi tawh kisikkik a, mawhna i bawlkik kei leh Jehovah in hong maisak ding hi cih i muang thei hi. A beisa huna i mawhnate hangin i kisuan kul nawn lo hi. (Late 103:10-14; 1 Johan 1:9; 3:19-22) I mawhnate pan i kibawlphat nading, ngaihsutna hoih lo i khel nading, le Jehovah’ tehnate tawh kituaka i nuntak nadingin i hanciam ding kisam hi.

▸ Khenpi 2, laikhawk 18

8 HAWLKHIATNA

Mawhna lianpi a bawl mi khat in kisikkik loin Jehovah’ tehnate a zuih nop kei leh pawlpi mi khat hithei nawn lo ding a, pawlpi sung pan kihawlkhia ding hi. Mi khat a kihawlkhiat ciangin, kuaman kikholhpih nawn lo a, kihopih nawn lo hi. (1 Korin 5:11; 2 Johan 9-11) Hawlkhiatna tawh kisai geelna in Jehovah’ min le pawlpi a kemcing hi. (1 Korin 5:6) Hawlkhiatna pen mawhna a bawl mi khat kisikkik a, Jehovah kiang hong zuatkik theih nadinga a panpih thei thuhilhna sungah kihel hi.—Luka 15:17.

▸ Khenpi 3, laikhawk 19

9 LAMLAHNA, MAKAIHNA, LE THU HILHNA

Jehovah in hong itin, hong huh nuam hi. Tua ahih manin Pasian in Lai Siangtho le amah a it mite tungtawnin thuhilhna, makaihna, le lamlahna hong pia hi. A cingtaak lo mi ihih manin hih bang huhna i kisam takpi hi. (Jeremiah 17:9) Jehovah in hong lamlak dinga a seh mite’ thu zahtakna tawh i man ciang, Pasian i zahtak lam le thu mang nuam ihihlam a lak ihi hi.—Hebru 13:7.

▸ Khenpi 4, laikhawk 2

10 KIPHATSAKNA LE KINIAMKHIATNA

A cingtaak lo mi ihih manin angsung khualna le kiphatsakna lungsim i neih ding baih mahmah hi. Ahih hang, Jehovah in i kiniamkhiat ding deih hi. Jehovah tawh i kiteh ciang, bangmah ihih loh lam kithei ihih manin kiniamkhiatna lungsim hong neisak hi. (Job 38:1-4) Kiniamkhiatna i neih ding a thupina adang khat pen midangte ading ngaihsun ding le ei phattuamna sang midangte phattuamna ngaihsut sak dinga kisinna ahi hi. Kiphatsakna lungsim in ei le ei midangte sanga siamzaw, pilzaw-in hong kingaihsun sak hi. A kiniamkhiat mi in amah le amah kisittel a, a siamna ahi a, a thanemna ahi zong a kithei hi. A mawhna pulak a, a thum ding, le thuhilhnate zuih ding haksa sa lo hi. A kiniamkhiat mi in Jehovah muang a, ama’ lamlahnate a zui hi.—1 Peter 5:5.

▸ Khenpi 4, laikhawk 4

11 THUNEIHNA

Thuneihna i cih pen thupiak theihna le thu khensat theihna nei cihna hi. Jehovah pen leitung le vantungah a sangpen thuneipa ahi hi. Na khempeuh piangsak ahih manin khuavannuai-ah a Vanglianpenpa ahi hi. Pasian in a vangliatna pen midangte phattuam nadingin a zang tawntung hi. Jehovah in ei hong kem dingin mihing pawlkhatte tungah tavuan na pia hi. Gentehna-in, nu le pate, pawlpi upate, le kumpite in ei’ tungah thuneihna a ciangtan khat a nei uh hi. Jehovah in amaute tawh kithutuaka semkhawm dingin hong deih hi. (Rom 13:1-5; 1 Timoti 5:17) Ahih hangin, Pasian’ thukhamte le mihing’ thukhamte hong kitukalh ciang, mihing’ thu sangin Pasian’ thu i mangzaw hi. (Sawltak 5:29) Pasian in a zat mite’ thuneihna i man ciangin, Jehovah’ thukhensatte i zahtak lam a lak ihi hi.

▸ Khenpi 4, laikhawk 7

12 UPATE

Jehovah in pawlpi a kem dingin theihna tampi a nei upate zang hi. (Thu Hilhkikna 1:13; Sawltak 20:28) Amaute in Jehovah tawh i kizopna a khauh semsem nading, kilem tak le lamlahna banga Pasian i biak khop theih nadingin hong huh uh hi. (1 Korin 14:33, 40) Upate adingin, kha siangtho tawh a kiseh ahih theih nadingun, Lai Siangtho sunga a kiciangtante a cintaak ding uh kisam hi. (1 Timoti 3:1-7; Titus 1:5-9; 1 Peter 5:2, 3) Pasian’ pawlpi tungah muanna nei-in panpih ihih manin, upate tawh lungkim takin na i semkhawm hi.—Late 138:6; Hebru 13:17.

▸ Khenpi 4, laikhawk 8

13 INNKUAN LUTANG

Jehovah in nu le pate tungah tate le innkuan vaka kem dingin tavuan a pia hi. Ahih hang, pasal pen innkuan lutang hi, ci-in Lai Siangtho in hong hilhcian hi. Innkuan sung a makaih ding pa a om kei leh, nu in innkuan lutang a sem hi. Innkuan lutangte’ tavuan sungah innkuanpihte nekledawn, silhleten, le ten nading inn vaihawmsakna kihel hi. Innkuanpih te’n Jehovah a biak theih nading huhin a makaih ding pen thupi mahmah hi. Gentehna-in, pawlpi kikhopnate le taangko nasepnate-ah manmana kihel ding le Lai Siangtho simkhopna a neihpih den nadingin hanciam hi. Innkuan lutang in thukhensatna-ah zong a makaih hi. Amah in mite hehpihna nei, a kilawm a kituaka gamta, a innkuanpihte tungah ngongtat ngei lo le hansan loin, Jesuh etteh dingin hanciam den hi. Tua in, itna tawh a kidim innkuan nuam suaksak a, a kuamah peuh in lungmuanna hong nei-in, Jehovah tawh a kizopna uh hong khauh semsem hi.

▸ Khenpi 4, laikhawk 12

14 GOVERNING BODY

Governing Body cih pen Pasian mite a lamlak dingin Pasian in a zat, vantung kah ding lametna a nei pasal hon khat ahi hi. Kum zalom masa lai-in, Jehovah in Khristian pawlpi masate ii biakna le taangko nasepna-ah a lamlak dingin Governing Body na zang hi. (Sawltak 15:2) Tu hun ciangin, Governing Body-a na a sem unaupate in Pasian’ mite lamlakin hong mapi uh a, Pasian i naih semsem nadingin hong huh uh hi. Hih unaupate in thu khensatna a bawl uh ciangin Pasian’ Kammal le Pasian’ kha siangtho lamlahna a bulphuh uh hi. Jesuh in hih sathau nilh pawlhon pen “a pil a citak nasem” na ci hi.—Matthai 24:45-47.

▸ Khenpi 4, laikhawk 15

15 LU KHUHNA

Pawlpi sungah a taangpi-a unaupate nasep ding pen unaunu khat in a sep ding a kisap hun om khathei hi. Tua bang hun ciangin, unaunu in a lu khuhin Jehovah’ vaihawmna pen a zahtak lam a lak ding hi. Dinmun khempeuhah a lu a khuh ding a kisap loh hangin, a kisap hun om hi. Gentehna-in, unaunu in a pasal, ahih kei leh tui kiphum khinsa unaupa khat a om hunin Lai Siangtho sinpihna a neih ciang, puan tawh a lu a khuh ding kisam hi.—1 Korin 11:11-15.

▸ Khenpi 4, laikhawk 17

16 PAN LAM NEI LO-A OMNA

Pan lam nei lo-a i om ciang, leitung gamvaite-ah deihsak tuam neihnate i pelh hi. (Johan 17:16) Jehovah’ mite in Pasian Gam a panpih uh hi. Jesuh mah bangin leitung vaite-ah pan lam nei lo uh hi.

“Hong uk kumpite . . . thumang” dingin Jehovah in thu hong pia hi. (Titus 3:1, 2; Rom 13:1-7) Ahih hangin, mithat lo dingin zong thu hong pia hi. Tua ahih manin, Khristian khat ii a lungsim kitheihna in galkap a tum ding phal lo ding hi. Galkap tum sangin nasep dang sep ding teel theih ahih leh, a lungsim kitheihna in a phal leh a phal loh tungtawnin a khensat ding ahi hi.

Jehovah pen Piangsakpa ahih manin amah bek i bia hi. Minam ciaptehnate i zahtak hangin, dialkhai mai-ah i kun kei hi. Gam le minam pahtawina la zong i sa nuam kei hi. (Isaiah 43:11; Daniel 3:1-30; 1 Korin 10:14) Tua banah Jehovah’ mite in gam vai-a party, makai tuh dinga a kipia mite zong deih teel (vote pia) lo dingin amau mahmah in khensat uh hi. Ahang pen Pasian’ gam lamah a pang khinsa ahih man uh hi.—Matthai 22:21; Johan 15:19; 18:36.

▸ Khenpi 5, laikhawk 2

17 LEITUNG LUNGSIM

Leitung in Satan’ lungsim puakzia khangsak semsem hi. Jehovah a it lo, a etteh lo, le ama’ ngeina a thudon lo mite lakah hih bang lungsim kimuthei hi. (1 Johan 5:19) Hih bang ngaihsutna le gamtatnate pen leitung lungsim kici hi. (Efesa 2:2) Jehovah mite in tua bang lungsim kithuzawhsak lo uh hi. (Efesa 6:10-18) Jehovah’ lampite it uh a, ama’ ngaihsut dante lenkip dingin hanciam uh hi.

▸ Khenpi 5, laikhawk 7

18 LANGPANNA

Langpanna cih in Lai Siangtho thuman langpanna ahi hi. A langpang mite in Jehovah le Pasian Gam’ Kumpi-a a kiseh Jesuh nial uh a, amau’ deihna bang zui dingin midangte zong thuzawh uh hi. (Rom 1:25) Jehovah a bia mite’ lungsimah muanlahna nei dingin a deih uh hi. Khristian pawlpi masa sunga mi pawlkhat in upna hong langpang uh a, tu hunin zong tua bangmahin langpang uh hi. (2 Thesalonika 2:3) Jehovah tunga a citak mite in a langpang mite tawh kipawlna bangmah nei lo uh hi. Thu theihnopna le mite hong tawsawnna hangin a langpang mite’ lai atte simin, a thu gente uh i ngai ngei kei ding hi. Jehovah tungah i citak a, amah bek i bia hi.

▸ Khenpi 5, laikhawk 9

19 KILEMNA

Moses Thukham nuai-a om Israel mite in mawh maisak nadingin Jehovah kiangah thum uh hi. Mawh maisak nading an, sathau, ganhing cih banga biakpiak nadingte pen biakinn-ah a paipih uh hi. Tua bang danin Jehovah in a minam bupin ahi a, mimal khat ciat ahi zongin a mawhna uh a maisak nop lam Israel mite theisak hi. I mawhnate adingin Jesuh hong si khin ahih manin, mawh maisak nading biakpiakna dang kisam nawn lo hi. Jesuh in a cingtaak biakpiakna “khatvei a kipiakna hangin eite khempeuh i mawhna panin a siang ihi hi.”—Hebru 10:1, 4, 10.

▸ Khenpi 7, laikhawk 6

20 GANHING TUNGA HEHPIHNA

Moses’ Thukham in gan gawh ding le nek ding phal hi. Ganhing tawh biakpiakna pia dingin zong thukham pia hi. (Siampi Laibu 1:5, 6) Ahih hangin, Jehovah in ganhingte bawlsiat pen cikmah hunin phal ngei lo hi. (Paunak 12:10) A manin cileng, ganhingte bawlsia lo dingin Thukham sungah kigelh hi. Ganhingte hoih taka kem dingin Israel mite thu kipia hi.—Thu Hilhkikna 22:6, 7.

▸ Khenpi 7, laikhawk 6

21 SIMAL NEUZAWTE LE ZATUI KIKHOI DANTE

Sisan, sisan bulpi nam lite, le simal neuzawte

Simal neuzawte. Sisan pen sisan bulpi nam lite ahi sisan cell a san, sisan cell a kang, platelets le plasma ci-in kikhen hi. Hih sisan bulpi nam lite pen simal neuzaw-in kikhen khiakik hi.a

Khristiante in sisan le sisan bulpi nam lite pen kithun ding nial uh hi. Ahih leh, simal neuzawte a kithun thei ding uh hiam? Lai Siangtho in kician takin hong gen lo hi. Tua ahih manin, Khristian khat ciat in Lai Siangtho tawh a kiseek lungsim kitheihna bulphuhin ei ading ciat thu i khensat ding kisam hi.

Khristian pawlkhat in simal neuzawte a vekpi-in nial uh hi. Ganhing sisan pen “leitungah na buakhia ding uh hi,” ci-a Israel-te kiang a kipia Pasian Thukham a zuihnop man uh zong hithei hi.—Thu Hilhkikna 12:22-24.

Ahih hangin, pawlkhat in simal neuzawte nial khin lo uh hi. A lungsim kitheihna un kithun ding phal hi. Simal neuzawte pen nuntakna aitang hi nawn lo hi ci-a a ngaihsut hang uh hithei hi.

Simal neuzawte tawh kisai khensatna na bawl ding ciangin, a nuai-a thute ngaihsun in:

  • Simal neuzawte khempeuh ka nialna in natna laka kikep nading zatui le sikhakna zatui pawlkhat sang thei lo ka hih lam ka theitel hiam?

  • Simal neuzaw khat ahih kei leh a tamzaw ka san theihna le ka san theih lohna ahang pen siavuante kiangah koici hilhcian ding ka hiam?

Zatui kikhoi dante. Khristian ihih mah bangin, sisan i hopkhiat loh banah ei mahmah ii zat kik dingin, sisan lakhia-a, i ki-at ma nipi kaal tawmvei sung zong i khol kei hi. Ahih hang, cinate’ sisan zanga kikhoi dan adang zong om hi. Ki-atna-ah, cidamna kisittelna-ah, ahih kei leh tu-a zatui tawh i kikhoinate-ah i sisan bangci zat ding cih pen Khristian khat ciat in i khensat ding kisam hi. Tua bang kikhoi dante tawh i kikhoi sung tengin, cina ii sisan pen hun tawmvei sung kiheikhia thei hi.—Na theih beh nop leh Vilnatausang, October 15, 2000, (English) laimai 30-31 na en in.

Gentehna-in, hemodilution a kici kikhoina-ah ki-at madeuhin cinate’ sisan pawlkhat a pumpi pan heikhiat sakin sisan a gelsak zatui pen tua tangin thunsak uh hi. A ki-at sungin, ahih kei leh a ki-at khit ciangin tua a sisan heikhiat uh pen thunsakkik uh hi.

Adang kikhoina khat pen cell salvage kici hi. Hih kikhoina-ah ki-at sunga a paikhia sisan pen la khawmin kisiangsak a, ki-at sungin ahih kei leh ki-at khit ciangin thunsakkik uh hi.

Hih bangte zang a kikhoina-ah siavuan khatlekhat kibang lo hi. Tua ahih manin Khristian khat in ki-atna, cidamna kisittelna, le tu-a i zat kikhoina khat peuhpeuh pen i san ma-in, i sisan kibangci zat ding cih pen kician taka i theih ding kisam hi.

I sisan zanga zatui kikhoinate tawh kisai thu na khensat ciangin, a nuai-a thute ngaihsun in:

  • Ka sisan pawlkhat pen ka pumpi pualamah heikhia-in tawlkhat sung kikhawlsak hi leh, tua sisan pen ka sisan mah hi lai-a, ‘lei-a buakkhiat’ ding kisam lo hi ci-in ka lungsim kitheihna in a phal hiam?—Thu Hilhkikna 12:23, 24.

  • Zatui hong kikhoi sungin ka sisan pawlkhat pen heikhia-a, khaih siangin ka pumpi sungah thunsakkik hileng, tua in Lai Siangtho tawh a kiseek ka lungsim kitheihna pen a nawngkaisak diam?

  • Ka sisan zanga zatui kikhoi dan khempeuh nialna in sisan khaihna, sisan set tawh siangsaka kalsawpna, lungtang-tuap set zanga kikhoi dante zong nial ka hih lam ka kitheitel hiam?

Simal neuzawte le i sisan zanga zatui kikhoi dante tawh kisai thu i khensat ma-in, Jehovah’ lamlahna i ngah nading thungenin hoih taka thu i kan ding kisam hi. (James 1:5, 6) Tua khit ciangin, Lai Siangtho tawh i seek lungsim kitheihna bangin thu i khensat ding hi. Midangte kiangah ka dinmun bang tuakkha hi lecin bang cih ding na hiam, ci-in i dot ding ahih loh banah, i thu khensat nadingah midangte thu i neihsak ding zong hi lo hi.—Rom 14:12; Galati 6:5.

Sisan le tua sisan bulpi nam lite kithun lo dinga i khensatna thu pen cidamna tawh kisai kikepna lai, Health Care Proxy sungah hoih taka i at ding kisam hi. Tua lai in sisan na kithun khak loh nadingin hong dal ding hi. Simal neuzawte le i sisan zanga kikhoi dante tawh kisai khensatna zong tua lai sungah ki-at khol thei hi.

▸ Khenpi 7, laikhawk 11

22 GAMTATNA LAMAH SIANTHONA

Gamtatna lamah sianthona cih in Pasian’ muhna-ah i gamtat i luheek, i sep i bawlna siangtho a cihnopna hi. Gamtat lamah sianthona-ah i ngaihsutna, i kampau i sepnate kihel hi. Thangtatna khempeuh pelh dingin Jehovah in thu hong pia hi. (Paunak 1:10; 3:1) Mawhna hong bawlsak thei dinmunte i tuakkhak ma pekin Jehovah ii a siangtho lamlahnate zui dingin i lungsim i khensat ding kisam hi. I lungsim a siangtho nadingin Pasian kiangah huhna ngenin thu i nget ding kisam hi. Gamtatsia dinga hong kizolnate nial dingin i lungsim i khensat ding ahi hi.—1 Korin 6:9, 10, 18; Efesa 5:5.

▸ Khenpi 8, laikhawk 11

23 ENGTATNA LE SIANTHO LOHNA

Engtatna-ah Pasian’ ngeinate nakpi taka a palsat, maizumna nei lo cih a kilangsak kampauna le gamtatna kihel hi. A engtat mi khat in Pasian’ thukhamte a zahtak lohna a lak hi. A engtatpa tungtaang pen judicial committee in ngaihsun ding hi. Siantho lohna-ah mawhna a tuamtuam kihel hi. Dinmun a nasiat le nasiat loh tungah kibulphuhin siantho lohna pawlkhat pen pawlpi sunga judicial committee in a ngaihsut ding kisam thei hi.—Galati 5:19-21; Efesa 4:19; A thu a kicingzaw pen Vilnatausang July15, 2006 (English) sunga “Questions From Reader” ah na en in.

▸ Khenpi 9, laikhawk 7; Khenpi 12, laikhawk 10

24 KHAT KIA-A NULEPA LUNGGULHNA BANGA SEPNA

Nulepa gamtatna pen Jehovah in nupate khatlekhat itna kilah nadinga a bawl ahi hi. Ahih hangin, mi khat in nulepa nopsakna a ngah nadinga a zahmawh khoiha nulepa lunggulhna banga a sep leh, a zahmawh pen a zangkhial a suak ding hi. Hih bang gamtatna in Pasian tawh a kizopna siasak thei hi. Tua in a kilawm lo lunggulhnate piangsakin, zahmawh pen a hoih lo lama zat ding bekbek ngaihsunsak thei hi. (Kolose 3:5) Hih banga a gamta mi khat in kikhel ding haksa a sak leh a lungkiat ding hi lo hi. (Late 86:5; 1 Johan 3:20) Tua banga gamta na hih leh, Jehovah kiangah lungsim takpi tawh thungenin huhna na nget ding kisam hi. A siangtho lo ngaihsutna a piangsak a kihhuai lim le laibute na pel in. Khristian nu le pate, ahih kei leh Jehovah’ thukhamte a zahtak a picing mahmah na lawm khat kiangah gen in. (Paunak 1:8, 9; 1 Thesalonika 5:14; Titus 2:3-5) Gamtat siangtho dinga na hanciamna pen Jehovah in hong mu-in thupi ngaihsut mahmah hi cih na muang in.—Late 51:17; Isaiah 1:18.

▸ Khenpi 9, laikhawk 9

25 ZI NEIH THUAH, PASAL NEIH THUAHNA

Jehovah ngimna-ah kitenna pen pasal khat le numei khat ading bek ahi hi. Tanglai Israel hun lai-in, zi khat sang a tamzaw neih ding Pasian in na phal hi. Ahih hang, a kipat cila Pasian’ ngimna bel hi lo hi. Tu hunah Pasian in zi neih thuah pasal neih thuah ding phal nawn lo hi. Pasal khat in zi khat bek nei ding a, numei khat in zong pasal khat bek a nei ding hi.—Matthai 19:9; 1 Timoti 3:2.

▸ Khenpi 10, laikhawk 12

26 KIKHENNA LE TUAM OMNA

Jehovah ngimna-ah zi le pasal pen khantawna tengkhawm ding ahi hi. (Piancilna 2:24; Malakhi 2:15, 16; Matthai 19:3-6; 1 Korin 7:39) Zi ahih kei leh pasal in midang tawh a mawh leh bek kikhen ding phal hi. Hih bang dinmun a tuak ciangun, kiteng suak ding maw, kikhen ding cih pen a mawh lo zaw in a khensat ding pen Jehovah in phal hi.—Matthai 19:9.

Khristian pawlkhat in midang tawh mawhna a om loh hangin, tuam om dingin khensat uh hi. (1 Korin 7:11) Hih a nuai-a dinmunte-ah Khristian khat in tuam om dingin ngaihsun thei hi.

  • Vaak nop lohna: Pasal in a innkuan ading sum le annek tuidawn ding om lo zah dong a, a innkuanpihte’ pumpi lam kisapna panpih nop lohna ahi hi.—1 Timoti 5:8.

  • Nasia taka bawlsiatna: Zi ahih kei leh pasal ii cidamna le nuntakna a lauhuaisak donga vua-a bawlsiatna ahi hi.—Galati 5:19-21.

  • Jehovah tawh kizopna khaktanna: A zi ahih kei leh a pasal in Jehovah a biak nawn loh nadinga bawlna ahi hi.—Sawltak 5:29.

▸ Khenpi 11, laikhawk 19

27 PHATNA LE THAPIAKNA

I vekpi-in phatna le thapiakna kisam tek hi hang. (Paunak 12:25; 16:24) Itna le hehpihna a kihel kampaute tawh khatlekhat tha i kipia thei a, i kihehnem thei hi. Tua in unaute thuakzawhna neisak a, haksatna kawmkal-ah Jehovah bia suak thei dingin huh hi. (Paunak 12:18; Filippi 2:1-4) Mi khat peuhpeuh a lung a kiat mahmah hun ciangin, a thugente zahtakna tawh ngaihsak a, a thuaknate theihsiampih i sawm ding kisam hi. Tua in tha i piak dan ding le i huh theih dan ding hong theisak ding hi. (James 1:19) Unaupihte’ thu hoih taka theih cian ding hanciam lecin, amaute’ kisapna na thei ding hi. Tua hileh, hehnepna khempeuh a pia Pa kiang zuan dingin na huh thei ding a, lungsim tawldamna a mu ding uh hi.—2 Korin 1:3, 4; 1 Thesalonika 5:11.

▸ Khenpi 12, laikhawk 16

28 MOPAWI

Mopawi tawh kisai zuih ding thukhunte Lai Siangtho sungah kigelh lo hi. Ngeinate le i tenna gam upadi in hong kalhte pen mun khat le mun khat kibang lo hi. (Piancilna 24:67; Matthai 1:24; 25:10; Luka 14:8) Jehovah mai-a nupate’ kiciamna in mopawi-a hun thupi pen hi. Nupa kop tampi in kiciamna a bawl uh ciangin, amau’ innkuanpihte le lawmlegualte a kihel dingin vaihawm uh a, Lai Siangtho bulphuha thugenna a nei ding upa khat a sam uh hi. Mopawi a man khit ciang, a hong siimte zindo ding a sawm uh leh, bang tawh vak ding cih pen nupate khensat ding thu hi. (Luka 14:28; Johan 2:1-11) Mopawi tawh kisai bangbangin a khensat uh zong, a mopawi in Jehovah a pahtawi ding kisam hi. (Piancilna 2:18-24; Matthai 19:5, 6) Lai Siangtho thubulte in khensatna hoih bawl dingin huh thei hi. (1 Johan 2:16, 17) Nupate in mopawi-ah zu a kihelsak ding uhleh, nekkhopna pen hoih taka kikem hi cih a kiciatsak ding uh kisam hi. (Paunak 20:1; Efesa 5:18) Tumging le gualnopna khat peuh a vaihawm uh lezong, Jehovah a pahtawi gualnopna ahih ding thupi hi. Khristian nupa kopte in a mopawi bek hi loin, Pasian tawh a kizopna uh le khatlekhat a kizopna uh a mitsuan zawk ding kisam hi.—Paunak 18:22; na theih beh nop leh, Vilnatausang October 15, 2006, (English) laimai 18-31 na en in.

▸ Khenpi 13, laikhawk 18

29 THU KHENSATNA HOIH BAWLNA

Lai Siangtho thubulte tung a kibulphuh thu khensatna hoihte i bawl nuam hi. Gentehna-in, Khristian khat pen meltheih tanaute tawh nekkhop bawlna khatah Jehovah’ Teci a hi lo a zi, ahih kei leh a pasal in sam thei hi. Tua bang dinmunah nang hi lecin, bang cih ding na hiam? Na lungsim kitheihna in napai ding a phal zong hithei hi. Ahih hangin, tua nekkhopna-ah lawki ngeinate a kihel aleh, na nek loh ding thu na zi, ahih kei leh na pasal kiangah gen khol in. Tua nekkhopna-a na paina hangin, midang te’n a puklawh ding uh hiam cih zong na ngaihsut kul ding hi.—1 Korin 8:9; 10:23, 24.

Ahih kei leh lungdam pawi hun ciangin na nasepna-a pu in letsong bangin sum hong pia thei hi. Tua sum pen na nial ding hiam? Nial kul lo hi. Ahih hang, tua sum na san ding le san loh ding pen na nasepna pute ii muhdan tawh a kisaina ciang om hi. Na pute in tua sum pen pawi tawh kisai-a hong piak a hiam? Ahih kei leh a lungdam mana hong piak a hiam? Hih thu le thu dangte ngaihsun kawmin, sum hong piak pen san ding le san loh ding na khensat kul hi.

Dinmun dang khatah, pawi hun ciangin mi khat peuhpeuh in letsong hong pia a: “Hih pawi-ah na kihel loh lam thei mah ing. Aih’hang, hih letsong pen hong pia nuam ing,” ci-in hong gen thei hi. Itna takpi tawh a hong piak zong hi khathei hi. Lam khat paninah, na upna hong ze-et nuam maw, ahih kei leh pawi-a na kihel ding a deih man maw cih a ngaihsut huai hiam? Tua thu hoih taka na ngaihsut khit teh, letsong san ding le san loh ding pen na khensat ding hi. Thu i khensatna khempeuhah lungsim kitheihna siangtho i nei nuam a, Jehovah tungah zong i citak nuam hi.—Sawltak 23:1.

▸ Khenpi 13, laikhawk 22

30 SUMLEPAI LE UPADI VAITE

Dinmun a tamzaw-ah, khatlekhat kithutuak lohnate lungnem takin siangsak pahpah leng, buaina lianpi hong piang lo ding hi. (Matthai 5:23-26) Jehovah pahtawi ding le pawlpi kipumkhat nading pen Khristian khempeuh ii thupi ngaihsut pen ding ahi hi.—Johan 13:34, 35; 1 Korin 13:4, 5.

Khristiante in sumlepai vai-ah kithutuak lohna a neih uhleh, khatlekhat zumah kikhia lo-a, siangsak dingin a hanciam uh kul hi. Korin masa 6:1-8-ah Khristiante khatlekhat zuma thu kineihna tawh kisai sawltak Paul ii thuhilhna kimu hi. I unaupih khat tawh zumah kikhiatna in pawlpi le Jehovah mindaisak thei hi. Matthai 18:15-17-ah, mi gensiatna le zuau genna thu cih banga thubuai liante siansakna-ah zuih ding thu phamawh thumte Khristian-te’ tungah kipia hi. (1) Buaina a nei unaute in khatlekhat a buainate uh a sian nadinga a hanciam masak ding uh kisam hi. (2) Buaina a siansak theih kei uhleh pawlpi sunga a picing unau khat le nih kiangah huhna ngen thei hi. (3) Tua khit teh, a kisap lai leh buaina a siangsak dingin pawlpi upate theisak ding ahi hi. Hih bang dinmun a tun ciangin, pawlpi upate in Lai Siangtho thubulte zangin buaina-a a kihel khempeuh kilem taka thubuai a sian nadingin a huh ding uh hi. Ahih hangin, buaina a neite lakah Lai Siangtho lamlahnate a zuinuam lo a om leh pawlpi upate in judicial action a lak uh kisam hi.

Zum i tun ding a kisap hun om thei hi. Tuate in nupa kimakna lai neih nading, tate kep theih nading, tate vaak nadinga sum ngah nading, liau sum ngah theih nading, sumbat a mai theih nading, le gamh luah theih nadingte ahi hi. Hih bang thubuaite kilem taka a siansak theih nadinga zum a tunpih Khristian khat in Paul ii hong thuhilhna palsat lo hi.

Tua banah, thu lian mahmah ahi mi buanna, kumcing lo naupang buanna, khutkhialhna, guktakna le mi thahna bangte hanga leitung kumpite kiang i koh ciangin, Paul ii hong thuhilhna a palsat kihi tuan lo hi.

▸ Khenpi 14, laikhawk 14

31 SATAN’ HONG KHEMNATE

Eden huan peka kipanin, Satan in mihingte na khemzo hi. (Piancilna 3:1-6; Maangmuhna 12:9) Amah in i ngaihsutna a khialh nadingin a bawl zawh leh, a hoih lo sem dingin hong thuzawh thei ding ahihlam thei hi. (2 Korin 4:4; James 1:14, 15) Amah in gam vai, biakna, sumlepai zonna, gualnopna, pilna sinna, le adang na tampi zangin ama’ ngaihsutna a kizel nading, le tuate a sanhuai khata i muh ding deih hi.—Johan 14:30; 1 Johan 5:19.

Satan in mite a khem nading hun tawm bek nei ahihlam thei hi. Tua ahih manin mi a tam theithei a khem zawh nading hanciam hi. Amah in Jehovah’ na a sem mite lam a pial nading khem nuam pha diak hi. (Maangmuhna 12:12) Pilvang taka i om kei leh Dawimangpa in i ngaihsutna damdamin hong siasak thei hi. (1 Korin 10:12) Gentehna, Jehovah in nupa kitenna pen khantawn hi dingin deih hi. (Matthai 19:5, 6, 9) Ahih hang, tu hun ciangin mi tampi in kitenna pen ut hunhuna kikhenkik theih, kikamciamna mawkmawk bang bekin ngaihsun uh hi. Video le TV hungeelna tuamtuamte in hih bang lungsimte nei dingin hong hanthawn hi. Nupa kitenna tawh kisai leitung muhdan i neih khak loh nadingin i kidop kul hi.

Satan ii hong khem dan adang khat pen ut bangbanga gamtatnopna lungsim ahi hi. (2 Timoti 3:4) I kidop kei leh, Jehovah in a seh thuneite tungah zahtak lohna lungsim hong neisak thei hi. Gentehna-in, unaupa khat in pawlpi upate ii lamlahna hong nial thei hi. (Hebru 12:5) Ahih kei leh, unaunu khat in innkuan lutang hihna tawh kisai Jehovah’ geelna tungah lungkim lo thei hi.—1 Korin 11:3.

Dawimangpa in i ngaihsutnate a thuzawh loh nadingin nakpi taka i hanciam ding kisam hi. Tua banga i kithuzawhsak sangin, Jehovah’ ngaihsut dan i etteh nuam a, “tunglam a om nate” i “lunggulh” nuamzaw hi.”—Kolose 3:2, ZSV; 2 Korin 2:11.

▸ Khenpi 16, laikhawk 9

32 ZATUI KIKEPNA

I cidam nuam ciat a, i dam loh ciangin zong a hoih penin zatui tawh i kikem nuam hi. (Isaiah 38:21; Marka 5:25, 26; Luka 10:34) Tu hun ciangin, siavuante le midangte kiang pan zatui kikhoina tuamtuam kingah theita hi. Koi bang zatui kikhoina sang ding ka hiam, cih thu i khensat ciangin Lai Siangtho thubulte zuih ding thupi mahmah hi. Pasian’ Gam bek in a tawntunga cidamna hong pia thei hi cih i thei hi. Jehovah’ biakna awlmawh lo zah donga i cidam nading bekbek i thupi ngaihsut nuam kei hi.—Isaiah 33:24; 1 Timoti 4:16.

Dawisiamna tawh a kizom zatui kikhoina khempeuh i pelh ding ahi hi. (Thu Hilhkikna 18:10-12; Isaiah 1:13) Tua ahih manin, zatui le kikhoina khat peuhpeuh i san ma-in, hih pen bang tawh kizom a hiam, hih in bang ngaihsutna hanthawn a hiam, cih i theih nadinga i kantel ding kisam hi. (Paunak 14:15) Dawisiamna tawh i kizop theih nadingin Satan in thang hong siah hi cih pen i phawk den ding kisam hi. Zatui kikhoina khat peuhpeuh pen dawisiamna tawh kizom khathei dinga i upmawh leh, san loh ding hoihpen hi.—1 Peter 5:8.

▸ Khenpi 16, laikhawk 18

a Siavuan pawlkhatte in sisan bulpi nam lite pen simal neuzaw tawh a kibangin ngaihsun khathei uh hi. Tua ahih manin, sisan le sisan bulpi nam lite ahi sisan cell a san, sisan cell a kang, platelets le plasma-te thunna i san loh lam i khensatna pen i hilhcian ding kisam khathei hi.

    Chin (Tiddim) Publications (1987-2025)
    ထွက်ပါ
    ဝင်ပါ
    • Chin (Tedim)
    • ဝေမျှပါ
    • Na Deih Pen Teel In
    • Copyright © 2026 Watch Tower Bible and Tract Society of Pennsylvania
    • A Zangte' Zuih Ding
    • Privacy Policy
    • ကိုယ်ရေးလုံခြုံမှု ဆက်တင်များ
    • JW.ORG
    • ဝင်ပါ
    ဝေမျှပါ