KHENPI 14
A Tawntungin Thuman In
‘A tawntungin na a manin sepnopna lungsim ka nei uh hi.’—HEBRU 13:18.
1, 2. Thuman ding i hanciamna Jehovah in a muh ciang bangci ngaihsut a hiam?
NIKHAT, naupang khat in sanginn pan hong ciahna lampi-ah sum a dima kikoih sumbawm khat mu-in a tawm hi. Bang hih ding a hiam? Ama’n tangsuak thei hi. Ahih hang, ama’n tua sumbawm pen a neipa kiangah piakik hi. Tua thu a nu’n a zak ciang a angtangpih mahmah hi.
2 Tate thuman taka a gamtat uh ciang nu le pate a lungdam uh hi. Vantunga om i Pa, Jehovah pen “a thuman Pasian” hi a, i thuman ciang amah a lungdam hi. (Late 31:5) Pasian maipha i ngahnuam a, “a tawntungin na a manin sepnopna lungsim” i nei ciat hi. (Hebru 13:18) I nuntakna-ah thuman ding a haksasak thei dinmun nam li kikum ni. Tua khit ciang, thumanna hanga i ngah hamphatna pawlkhat zong kikum ding hi hang.
EI LE EI TUNGA THUMANNA
3-5. (a) Ei le ei koi bangin kikhemtawm khathei ihi hiam? (b) Ei mahmah i thuman nading bang in hong huh ding a hiam?
3 Midangte tungah i thuman nadingin a masa-in ei le ei tunga i thuman ding kisam hi. Hih pen baih den lo hi. Kum zalom masa lai-a, Laodisia pawlpi-a unaute in amau le amau kikhemtawm uh a, Pasian maipha ngahin kingaihsun uh hi. (Maangmuhna 3:17) Ei zong, koi bang mi ihi hiam cih thu-ah ei le ei i kikhemtawm khathei hi.
4 Nungzui James in hih bangin na gen hi: “Mi khat peuh in Khristian ka hi hi, ci napi-in kampau a kidopzawh kei leh amahmah a kikhemtawm hi lel a, ama biakna neih a mawkna ahi hi.” (James 1:26) Na hoih pawlkhat i sep sungteng, hehpihna nei lo-a kampauna, mi zahkona, le zuau thugenna cihte Pasian in phamawhsa kei, ci-a i ngaihsut leh, ei le ei a kikhemtawm ihi hi. Ei le ei i kikhemtawm khak loh nading bang in hong huh thei a hiam?
5 Limlanga i ki-et ciang, i melpuak dan kimu thei hi. Lai Siangtho i sim ciang zong, i sunglam lungsim puakzia kimu thei hi. Lai Siangtho in i thahatnate, le i thanemnate hong theisak hi. Tua banah, i ngaihsut dan, i sep i bawldan le i kampau dante tawh kisai khel ding a kisam teng hong musak lai hi. (James 1:23-25 sim in.) Ahih hang, ka hoih lohna khat zong om kei, ci-a i kingaihsut leh, khantoh ding a kisam teng bawl thei lo ding hi hang. Tua ahih manin, man taka i kisittel nadingin Lai Siangtho i zat ding kisam hi. (Kah La 3:40; Haggai 1:5) Thungetna in zong ihihna bang lian a, i kimuh siam theih nading hong huh hi. Ei hong sittel ding, le i hoih lohnate mu-a, i kikhel theih nadingin hong huh in, ci-in Jehovah kiang thu i ngen thei hi. (Late 139:23, 24) “TOPA in a sia-in a gamtate mudah a, thuman mite bek a pawlpih dingin a la hi,” cih thu i phawk gige hi.—Paunak 3:32.
INNKUAN SUNGA THUMANNA
6. Zi le pasalte in khatlekhat tungah a thuman ding uh bang hang kisam a hiam?
6 Innkuan sungah thumanna a om loh phamawh hi. Zi le pasal in khatlekhat thuman takin a kihopih uhleh, lungmuanna a nei ding uh a, khatlekhat tungah zong kimuang thei ding uh hi. Innkuan sungah thumanlohna nam tuamtuam om thei hi. Gentehna-in, zi ahih kei leh pasal khat in midang khat tawh kinono-in ngaih bawl, a kihhuai lim le laibute simin en, lawmngaih dang neisim cih bang hithei hi. “Mikhialte tawh tukhawm loin, thusim neite tawh ka kipawl kei hi,” cih Late atpa’ thugen pen phawk in. (Late 26:4) Na lungsim sung nangawnah na zi ahih kei leh na pasal tungah na thuman kei leh na kitenna uh hong susia thei ding hi.
Nupa kizopna a thanemsak thei na khempeuh nial pah in
7, 8. Thumanna a manphat dan tate hilh nading Lai Siangtho koici zat thei i hiam?
7 Thumanna a thupi lam ta te’n zong a theih ding uh kisam hi. Nu le pate in Lai Siangtho zangin a hilh ding uh hi. A etteh huai lo le a thuman lo-a a gamta guta Akhan, sum ngah nadinga zuau a gen Gehazi, sum a guthei zel le a nung ciang ngun peek 30 tawh Jesuh a zuak Judas-te ii thu pen Lai Siangtho sungah om hi.—Joshua 6:17-19; 7:11-25; 2 Kumpi 5:14-16, 20-27; Matthai 26:14, 15; Johan 12:6.
8 A etteh huai thuman mi ahi a sum muhte piakik dinga a hanthawn Jakob, Pasian tunga a kamciamna banga a sem Jefthah le a tanu, a haksat mahmah hun ciang zong a thuman Jesuh-te ii thu zong Lai Siangtho sungah om hi. (Piancilna 43:12; Thukhente 11:30-40; Johan 18:3-11) Hih etteh ding lim hoihte in thumanna a manphat dan ta te’n a teltheih nading a huh ding hi.
9. Nu le pate thumanna in tate bangci huh thei a hiam?
9 “Midangte a hilh note in, nomau mah kihilh lo ding na hi uh hiam? ‘Guta kei un,’ ci-in mi hilh napi-in nomau mahmah guta hi lo na hi uh hiam?” cih a thupi mahmah Lai Siangtho thubul pan nu le pate in a sin thei uh hi. (Rom 2:21) Nu le pate in a gen uh le a sep uh kituak kei leh, tua pen tate in na thei uh hi. Thuman ding ci napi-in, ei mahmah thuman kei leng tate a lung buai ding hi. Thu neucik khat hi mahtaleh nu le pate ii zuaugenna a theih uh ciang, tate’n zong zuau hong gen thei ding uh hi. (Luka 16:10 sim in.) Nu le pate ii thumanna a muh uh ciang, tate mahmah in zong nu le pate a hong hih uh ciang, mi muanhuaite ahih nading uh huh thei hi.—Paunak 22:6; Efesa 6:4.
PAWLPI SUNGA THUMANNA
10. Khristianpihte tawh i kiho ciang, bangci thuman thei ding i hiam?
10 Khristian unaupihte tungah zong i thuman ding kisam hi. Kiholimna pen kamtamna le mi gensiatna suak baih mahmah hi. Thu khat pen man maw, man lo cih thei lopi-in i gensawnkik leh zuau thu a thehzaak i suak ding hi. I ‘kampau iptheih’ ding hoihzaw hi. (Paunak 10:19) Thuman cih pen thu i upmawh khempeuh, i theih khempeuh, i zak khempeuh gen ding cihna hi lo hi. I gen ding thu pen a man takpi hi le zong ei tawh kisai lo thu, ahih kei leh gen dinga a kisam lo le a gensawn huai lo thute hithei hi. (1 Thesalonika 4:11) Mi pawlkhat in thukhual lo-a a pau uh ciang: “Ke’n thuman a gen hi lel ing,” ci-in paulap uh hi. Ahih hang Jehovah mite ihih mah bangin, a tawntungin kamnem le hehpihna a nei thute i zangnuam hi.—Kolose 4:6 sim in.
11, 12. (a) Mawhna a palsatte a thuman loh uh ciang buaina koi bangin nasia semsem thei a hiam? (b) Bang thu pawlkhat dong thei i hiam? (c) Jehovah ii a pawlpi tungah bangci thuman thei i hiam?
11 Pawlpi a huh dingin Jehovah in pawlpi upate tavuan pia hi. I thuman leh pawlpi upa te’n hong huh ding baih semsem hi. Bang hang hiam? Na cinat ciang siavuan kiang kilak hi lecin, na nat dan teng gen loin om ding na hiam? Gen kei lecin siavuan te’n hong bangci khoi theih ding a hiam? Tua mah bangin, mawhna lianpi palsat ihih leh zuau i gen ding hi lo hi. Pawlpi upate kiangah pai-in thu a man-a i gen ding kisam hi. (Late 12:2; Sawltak 5:1-11) Dinmun adang khat ngaihsun dih in: Na lawm khat in mawhna lianpi palsat ahihlam a thei hi lecin e leh? (Siampi Laibu 5:1) “Lawmhoih ka hih leh a thu ippih ning,” na ci ding hiam? Ahih kei leh a kikhel nading, le Jehovah tawh a kizopna uh a kip semsem nading a kisam huhna pen pawlpi upa te’n pia ding hi cih na phawk ding hiam?—Hebru 13:17; James 5:14, 15.
12 Taangko nasepna-a i hun zat zah nai [report] i piak ciang zong Jehovah’ pawlpi tungah i thuman ding kisam hi. Pioneer, ahih kei leh adang Pasian’ na sepna khat peuhpeuh ading lai [form] i at ciang zong i thuman ding kisam hi.—Paunak 6:16-19 sim in.
13. Khristianpihte tawh sumbawlna i sepkhop ciang bangci bangin thuman thei i hiam?
13 Khristian unaute in Pasian biakna vai le sumbawlna vai pen a khen siam ding uh kisam hi. Gentehna-in, biakinnah le taangko nasepna-ah summetbawlna tawh kisai na i sem kei hi. Tua banah, i unaupihte pen summetbawl nadingin i zang kei hi. Tecite khat nasem dingin sam na hih leh, a hun manin le na kithukim bangin khasum na piak ding ahi hi. Tua banah, upadi dungzui-a a ngah ding phattuamnate zong na piak ding ahi hi. Tua sungah, a ngah ding a kilawm zatui kikepna medical insurance le khasum ngaha khawl hun piakte kihel thei hi. (1 Timoti 5:18; James 5:1-4) I unaupih Tecite khat kianga na i sep ciang, midangte sanga hong deihsak zawk ding lamen kei in. (Efesa 6:5-8) Nasep hun i kithukimna zah bang le nasep thaman tawh kituak dinga na i sep ding ahi hi.—2 Thesalonika 3:10.
14. Sumbawlna-ah a sepkhop ma-un Khristiante’n bang ahih ding uh kisam a hiam?
14 Unaupihte khat tawh summetbawl khawm hileng e leh? Tua sumbawlna-ah sum zian sikkhopna, le sum kileitawinate om thei hi. Tua bang dinmunte-ah i zuih ding Lai Siangtho thubul na om hi. Laidalah a thu a kicingin ciapteh ding ahi hi. Kamsang Jeremiah in lo a lei lai-in, thukimna laidal dal nih bawl hi. Laidal khatah tecite’ min gelhsak hi. Tua banah mailam hun ciang etkik theih dingin thukimna lai a nihin hoih takin a kem hi. (Jeremiah 32:9-12; Piancilna 23:16-20 zong en in.) Pawlkhat te’n tua banga lai bawl pen unaupihte muan loh vai hi, ci-in ngaihsun uh hi. Ahih hang, lai bawlna in khatlekhat kitelkhialhna, kikhasiatna, le kithutuak lohnate om lo dingin hong huh thei hi. Sumbawlna vai-ah, summet ngahna khat peuhpeuh sangin pawlpi’ kipumkhatna le kilemna pen thupi zaw ahihlam phawk in.—1 Korin 6:1-8; Ciaptehna 30 en in.
LEITUNG VAI-A THUMANNA
15. Sumbawlna-ah thuman lohnate Jehovah in bangci ngaihsut a hiam?
15 Jehovah’ Teci ahi lo mite, le a kuamah peuh tungah i thuman ding kisam hi. I thumanna pen Jehovah ading thupi hi. “Tawikhaina man lo a zangte TOPA in mudah a, tawikhaina man a zangte tungah TOPA lungkim hi.” (Paunak 11:1; 20:10, 23) Lai Siangtho hun lai-in, vanzuak vanleina-ah tawikhai kizang thei zel hi. Ahih hang, sumbawl pawlkhatte in tawisuang nam nih le tawikhaina man lo zangin van leite khem uh hi. Lai Siangtho hun lai mah bangin, tu hunah zong, sumbawlna-ah thuman lohna om hi. Jehovah in thumanlohna pen nidang lai peka a muhdah mah bangin, tu hunah zong mudah lai hi.
16, 17. Bang thuman lohnate i pelh ding kisam a hiam?
16 Nasep zonna lai i at ciang, kumpi lai thupite i at ciang, le laivuan hun ciang thuman ding haksa khathei hi. Mi tampi in zuauthu genna, thu uang genna, le mi theihkhialh dinga thugennate pen khialsa lo uh hi. Tua pen a lamdang hi lo hi. Bang hang hiam cih leh Lai Siangtho in hih leitung hun nunungah, mite in “amau angsung ding bek ngaihsunin, huaihamin, . . . thuhoih deih lo” ding uh cih na genkhol hi.—2 Timoti 3:1-5.
17 Khat veivei ciang, leitungah a thuman lo mite hau semsemin daupai mahmah tawh kibang hi. (Late 73:1-8) Khristian khat in a thumanna hangin nasep khawlsakna, mite’ khemna, nasepna-ah mite’ simmawhna thuak khathei hi. Ahih hang, thumanna pen supna le kipiakkhiatna khempeuh sang manpha zaw hi. Bang hang hiam?
THUMANNA HANGA I NGAH THUPHATE
18. Minhoih minpha pen bang hang manpha mahmah a hiam?
18 Mi thuman, mi citak, mi muanhuai cih banga minhoih minpha pen manpha mahmah a, leitungah muh ding haksa hi. Hih bang minhoih minpha pen i kepsuak theih nading hunpha i nei ciat hi. (Mikah 7:2) Hi mah hi, na thuman manin mi pawlkhat in hong zahko-in, mihai hong ci thei hi. Ahih hang midang te’n na thumanna thupi sa mahmah ding a, nang hong muang ding uh hi. Jehovah’ Tecite pen a thumanna uh hangin leitung bup in thei uh hi. Nasep ding a nei mihau pawlkhat in Tecite a thumanna uh thei ahih manun nasem dingin deih uh hi. Nasem dangte a thuman loh manin nasep a kikhawlsak ciang zong Tecite pen a nasepna uh pan kikhawlsak lo zong om hi.
Nasep kuhkalna tawh Jehovah kipahtawi thei
19. Thumanna in Jehovah tawh na kizopna-ah koi bangin phattuamna hong ngahsak a hiam?
19 Na khempeuhah thumanna in lungsim kitheihna siangtho le lungnopna hong neisak hi. “Ka lungsim uhah kisuanna om loin siang mahmah hi,” ci-a lai a at Paul tawh kibang thei hi hang. (Hebru 13:18) A thupi pen in, na khempeuhah thuman dinga na hanciamnate pen itna a nei na Pa, Jehovah in mu a, manpha a sakna ahi hi.—Late 15:1, 2; Paunak 22:1 sim in.