KHENPI 5
Leitung Pan Tuam Om Theih Dan
‘Leitung tawh kipawl lo na hi uh hi.’ —JOHAN 15:19, ZSV.
1. A sih ma zanin Jesuh in bang ading lungkham a hiam?
JESUH a sih ma zan ahi hi. A nungzuite tawh kikhen tading ahih manin amau’ mailam thu ding lungkhampih hi. Tua ahih manin Jesuh in: ‘Leitung tawh kipawl lo na hi uh hi,’ ci-in a nungzuite kiang na gen hi. (Johan 15:19, ZSV) Tua khit ciang: “Hih leitung tawh kei ka kipawl loh mah bangin amaute zong a kipawl lo uh ahi hi,” ci-in amau ading a Pa kiangah thu a ngetsak hi. (Johan 17:15, 16) Jesuh in bang a cihnopna hiam?
2. Jesuh in a gen “leitung” a cih in bang a hiam?
2 “Leitung” cih kammal in Pasian a thei lo mite, Satan’ ukna nuai-ah a om mite a cihnopna hi. (Johan 14:30; Efesa 2:2; James 4:4; 1 Johan 5:19) Koi bang danin ‘leitung tawh kipawl loin’ om thei ding ihi hiam? Hih khenpi sungah leitung tawh kipawl loin i om theihdan thute i kikum ding hi: Pasian’ Gam tungah i citak hi. Gamvaite-ah panlam nei loin i om hi. Leitung lungsim i nial hi. A kilawm a kituakin i kizem hi. Sumlepai tungah muhna man i nei hi. Pasian hong vaihawmsak galvan zong i silh hi.—Ciaptehna 16 en in.
PASIAN’ GAM TUNG CITAK IN
3. Leitung gamvai tawh kisai Jesuh in koici muh a hiam?
3 Jesuh leitungah a om lai-in mihingte in buaina tampi a neihlam le a nuntakna uh a haksat lam na thei hi. Mite tung lunglutna nei takpi a, zong a huh nuam hi. Tua ahih leh Jesuh pen leitung gamvai makai khat a hong suak hiam? Suak lo hi. Mihingte’ kisapna taktak in Pasian’ Gam ukna ahihlam a thei hi. Jesuh pen Pasian’ Gam Kumpi hi ding a, amah in a thupi pena a gen zong Pasian’ Gam thu mah ahi hi. (Daniel 7:13, 14; Luka 4:43; 17:20, 21) Jesuh pen leitung gamvaite-ah kihel loin a tawntungin panlam nei lo hi. Jesuh in: “Keima ukna pen hih leitung tawh kizom lo hi,” ci-in Rom Kumpipa Pilat mai-ah a gen hi. (Johan 18:36) Jesuh’ nungzuite zong panlam nei lo uh hi. On the Road to Civilization cih laibu-ah Khristian masate pen “gamvaite-ah panmun let ding deih lo uh hi,” cih ki-at hi. Tu huna Khristian man te’n zong tua bang mahin ngaihsun uh hi. Pasian Gam tung i citak a, leitung gamvaite-ah panlam i nei kei hi.—Matthai 24:14.
Pasian’ Gam tungah na cihtakna ahang na hilhcian thei hiam?
4. Khristian mante in Pasian’ Gam koici panpih uh a hiam?
4 Gam dang kumpi’ palaite in a nasepna mun gam ii gam ki-ukna vaite-ah kihel lo uh hi. Vantungah Khrih tawh ukkhawm dingin lametna a nei sathau nilhte zong tua bang mah ahi uh hi. Paul in sathau nilh Khristiante kiangah: ‘Kote pen Khrih tangin nasem [palai] ka hi uh hi,’ ci-in laikhak hi. (2 Korin 5:20) Sathau nilhte pen Pasian’ gam aitang ahi uh hi. Hih leitung gamvai le kumpi vaite-ah kihel lo uh hi. (Filippi 3:20) Pasian’ gam thu sin dingin sathau nilh te’n mi tampite na huh uh hi. Pasian’ leitung thakah a tawntunga nuntak ding lametna a nei “tuu dang” te in zong sathau nilhte a panpih uh hi. Amaute zong panlam nei loin om uh hi. (Johan 10:16; Matthai 25:31-40) Khristian mante a kuamah peuh leitung gamvaite-ah kihel lo ding hi cih kician hi.—Isaiah 2:2-4 sim in.
5. Khristian te’n gal a do lohna ahang khat in bang a hiam?
5 Khristian mante in thu uppih mi khempeuh pen innkuanpih bangin ngaihsun uh a, koi gama teng ahi a, koi bang nungthu nei ahi zongin kipumkhat uh hi. (1 Korin 1:10) Eite galdona-ah kihel hileng, Jesuh in it un a cih i thu uppih mite le i innkuanpihte a do i suak ding hi. (Johan 13:34, 35; 1 Johan 3:10-12) Galte nangawn zong it dingin Jesuh in gen hi.—Matthai 5:44; 26:52.
6. Jehovah’ tung a ki-apsa mite in kumpite koici muh ding kisam a hiam?
6 Ei Khristiante panlam nei lo-a i om hang, gammi hoih hi dingin i hanciam hi. Gentehna, upadite zui-in, siah i piakna tawh kumpite i zahtak lam i lak hi. Ahih hang, “Pasian’ neihsate” “Pasian’ tungah pia” tawntung hi hang. (Marka 12:17; Rom 13:1-7; 1 Korin 6:19, 20) “Pasian’ neihsate” sungah amah i itna, i thu manna le amah i biakna kihel hi. Jehovah’ thu man loh sangin i nuntakna nangawn zong i pia ngam hi.—Luka 4:8; 10:27; Sawltak 5:29; Rom 14:8 sim in.
‘LEITUNG LUNGSIM NIAL IN’
7, 8. ‘Leitung lungsim’ i cih in bang a hiam? Mite tungah koi bangin thuzawh a hiam?
7 Satan’ leitung pan tuam om cih pen “leitung mite’ lungsim” kithuzawhsak lo cihna ahi hi. Leitung lungsim cih pen Satan kiang pan hong pai ngaihsutna le gamtatna hi a, tua lungsim in Jehovah a bia lo mite tungah thuzawh hi. Ahih hang Khristian te’n leitung lungsim nial uh hi. Paul in a gen mah bangin, “Eite’ ngah lungsim pen leitung mite’ lungsim hi lo a, . . . Pasian’ hong piak Kha Siangtho lungsim ahi hi.”—1 Korin 2:12; Efesa 2:2, 3; Ciaptehna 17 en in.
8 Leitung lungsim in mihingte amau angsung bek khualsak a, kiphatsakna le langpannopna lungsim neisak hi. Pasian’ thu man ding kisam lo hi, ci-in ngaihsunsak hi. Mihing te’n a nung ciang a thuak ding uh thute ngaihsun lo a, a ut bangin a gamtat ding uh Satan in deih hi. “Pumpi deihna, mit tawh mu-in i deihte” pen nuntakna-ah a thupi pen hi, ci-a mi te’n a ngaihsut ding deih hi. (1 Johan 2:16; 1 Timoti 6:9, 10) Dawimangpa in Jehovah’ nasemte lam a pial nading le ama ngaihsut bangin a ngaihsut nading nakpi takin hanciam hi.—Johan 8:44; Sawltak 13:10; 1 Johan 3:8.
9. Leitung lungsim in koi bangin hong thuzawh thei a hiam?
9 I diik huih mah bangin leitung lungsim pen i kiim i pamah kizel hi. Hanciam taka i nial kei leh tua lungsim hong lut thei hi. (Paunak 4:23 sim in.) Tua lungsim pen theih tham loin hong lut thei a, gentehna-in, Jehovah a bia lo mite’ lungsim ngaihsut zia le tatziate a sanhuai bangin i ngaihsutna pan hong lut thei hi. (Paunak 13:20; 1 Korin 15:33) Ahih kei leh a kihhuai lim le laibute, langpanna le nuntakna a lauhuaisak kimawlnate tungtawnin hong thuzawh thei hi.—Ciaptehna 18 en in.
10. Leitung lungsim koici nial thei ding ihi hiam?
10 Tua leh, leitung lungsim in hong thuzawh loh nading bangci pelh thei ding i hiam? Jehovah tawh kinai taka omin, ama lamlahna i zuih kul hi. Kha siangtho i ngah theih nading thu nget tawntung ding le Pasian na sepna-ah i kihel den ding ahi hi. Jehovah pen khuavannuai-ah a vanglian pen Pa ahih manin leitung lungsim i nialzawh nading ama’n hong huh thei hi cih i muang hi.—1 Johan 4:4.
PASIAN A PAHTAWI DING NIKTEN PUANSILH TAWH KIZEM IN
11. Leitung lungsim in mihingte’ nikten puansilh dan tungah bangci thuzawh a hiam?
11 I nikten puansilh dan in zong leitung tawh kipawl loh lam i lak hi. Leitunga mi tampite in midangte’ mit a lasak ding, midang lungsimah a kilawm lo lunggulhna a om nading, langpan nopna lungsim lah nading le a hauh lam uh a lah nadingun silh le ten tawh kizem uh hi. Pawl khatte leuleu in amau’ pumpi kilatdan awlmawh lo uh hi. Puan ahi nemnam a nin nena-in silh lel uh hi. Tua bang lungsim le gamtatziate in i kizep dan hong thuzawh ding i ut het kei ding hi.
Ka nikten puansilh dan tawh Jehovah’ ka pahtawi hiam?
12, 13. Puansilh ding i teel ciang bang Lai Siangtho thubulte in hong lamlah ding kisam a hiam?
12 Jehovah nasemte ihih mah bangin a siangtho, ahi sitset, a ithuai, a hun le a mun tawh a kituak puante i silh nuam den hi. ‘Biakna lungsim i neih’ lam i lah nadingin ‘a kilawm a kituak bekin kizemin i kipuah hi.’—1 Timoti 2:9, 10; Jude 21.
13 I nikten puansilh dan in Jehovah le ama mite tungah midangte’ hong muhdan kikhelsak thei hi. I sep i bawlna khempeuhah “Pasian’ minthan nadingin” i sem nuam hi. (1 Korin 10:31) A kilawm a kituak cih teh, midangte’ ngaihsutna le muh dante zahtaksakna kihel hi. Tua ahih manin puansilh ding i teel ciang, midangte tungah a sia a pha lawh thei hi cih i phawk ding kisam hi.—1 Korin 4:9; 2 Korin 6:3, 4; 7:1.
14. Khristian nasepnate-ah i puansilh ding i teel ciang, bang i ngaihsut ding kisam a hiam?
14 I kikhop ciang le taangko nasepna-ah i kihel ciang, koi bang danin kizem ihi hiam? Mite lungsim a lasak dingin a khengvalin i kizem hiam? Midangte lungsim a nawngkaisak hiam? Kei’ deih teelna hi, ka silhnop bangin ka silh thei hi, ci-in i ngaihsun hiam? (Filippi 4:5; 1 Peter 5:6) A etlawm dinga i kizep nop pen a ngeina hi a, ahih hang a ithuai hong hisak taktak pen Khristian pianzia hoih i neihte hizaw hi. Tua pianzia hoihte bek Jehovah in a en hi. Tua pianzia hoihte in “Pasian’ muhna-ah a manpha mahmah ahi” i lungsim “sunglam hoihna” kilangsak hi.—1 Peter 3:3, 4.
15. Jehovah in i kizep dan ding tawh kisai zuih ding sazian, bang hang hong pia lo a hiam?
15 Jehovah in a kilawm le a kilawm lo nikten puansilh tawh kisai zuih ding sazian hong pia lo hi. Ahih hang hoih taka i teel theih nading hong huh thei Lai Siangtho thubulte hong pia hi. (Hebru 5:14) Pasian in amah le midangte’ i itna bulphuha thu lian thu neu i khensat ding deih hi. (Marka 12:30, 31 sim in.) Leitung buppi-a Jehovah’ mite in amau’ ngeina le amau deih dan tawh kizui-in a nam tuamtuamin kizem uh hi. Tua bang a nam tuamtuama kizepna in etlawm mahmah a, i lung hong nuamsak hi.
SUM TAWH KISAI MUHDAN MAN
16. Sum tawh kisai leitung muhdan in Jesuh’ thuhilhna tawh koici kilehngat a hiam? Ei le ei bang i kidot ding kisam a hiam?
16 Sum le neihlelam in hong lungnuamsak hi, ci-a mi te’n a ngaihsut ding Satan in deih hi. Ahih hang tua pen man lo hi cih Jehovah’ nasemte in a thei uh hi. “Bangzahta-in mi khat a hauh hangin a neihsa tawh a nuntakna taktak kicing zo lo hi,” cih Jesuh thugen i um hi. (Luka 12:15) Sum in lungnopna taktak hong pia zo lo hi. Lawm hoih, lungmuanna taktak le nuntak tawntungna hong pia thei lo hi. A manin cileng, neihlelam pawlkhat i kisam a, i nuntakna a nop ding zong i ut hi. Ahih hang Pasian tawh kizopna hoih nei a, Pasian biakna pen i nuntakna-ah a thupi penin koih peuh leng i lungnuam ding hi cih Jesuh in hong hilh hi. (Matthai 5:3; 6:22) Tua ahih manin ‘sum tawh kisai leitung muhdan in kei hong thuzawh ta hiam? Sum thu bekbek a thupi pena ngaihsunin gen den ka hi hiam?’ ci-in nang le nang kidong in.—Luka 6:45; 21:34-36; 2 Johan 6.
17. Sum tawh kisai leitung muhdan nial lehang i nuntakna koi bangin khangto thei ding a hiam?
17 Jehovah’ nasepna bek mitsuanin sum tawh kisai leitung muhdan nial lehang i nuntakna in khiatna hong nei ding hi. (Matthai 11:29, 30) Lungkimna nei-in i lung hong nuam ding hi. (Matthai 6:31, 32; Rom 15:13) Neihlelam tungah i lungkhamna hong kiam ding hi. (1 Timoti 6:9, 10 sim in.) Piakkhiatna hangin lungdamna i ngah ding hi. (Sawltak 20:35) Tua banga nuntakna in, i it mite tawh hun tampi i zangkhawm thei ding a, nuam takin i ihmu hithiat thei ding hi.—Thuhilhna 5:12.
“GALVAN NAMKIM”
18. Satan in eite bang hong cih ding hanciam a hiam?
18 Pasian tawh i kizopna suksiat ding Satan in hanciam ahih manin a hithei zah a i kep ding kisam hi. Eite’ pen “dawigilo honpite tawh a kido i hi hi.” (Efesa 6:12, ZSV) Satan le dawi gilote in i lungdam ding deih lo uh a, tawntung nuntakna zong hong ngahsak nuam lo hi. (1 Peter 5:8) A vanglian galte tawh kido ihih hang Jehovah’ hong huhna tawh i gualzo thei hi.
19. Khristian “galvan namkim” tawh kisai Efesa 6:14-18-ah bangci gen a hiam?
19 Tanglai-a galkapte in galdona munah amau le amau a kidal nadingin galvan namkim silh uh hi. Tua bang mahin en’ zong Jehovah hong piak “galvan namkim” i silh ding kisam hi. (Efesa 6:13) Tua in ei hong kem ding hi. Galvan namkim tawh kisai Efesa 6:14-18-ah hih bangin i sim hi: “Tua ahih ciangin kawnggak gak bangin thutak zang unla, awmdal bulh bangin thuman zang unla, kithawi a khedap bulh bangin Lungdamna Thu a hilhkhia dingin kiging un. Tua banah, dawimangpa’ hong kapna thaltang kuangte na sukmit nadingun lum puak bangin upna na nei tawntung un. Siklukhu khuk bangin hotkhiatna nei unla, Kha Siangtho in a hong piak Pasian’ thu pen namsau zat bangin na zang un. Kha Siangtho tawh kopin a tawntungin Pasian kiangah na kisapna khempeuh uh ngenin na thum unla, tatsat loin Pasian mi khempeuh adingin thu na ngetsak un.”
20. “Galvan namkim” pan kidalna i ngah nadingin bang sem ding ihi hiam?
20 Galkap khat in galvan nam khat silh ding mangngilhin a pumpi tung mun khat peuhpeuhah kidalna om lo hileh, tua san tak pen galte’ muitum hi ding hi. I pumpi i dalnop leh “galvan” laka nam khat zong i mangngilh loh ding ahi hi. Tuate i silh tawntung ding kisam a, a siat loh nadingin zong i kep ding kisam hi. Satan’ leitung a kisuksiat hun dong, Satan le dawi gilote hih leitung pan a kihepkhiat hun dongin a kido lai ding ihi hi. (Maangmuhna 12:17; 20:1-3) Tua ahih manin a hoih lo lunggulhnate le i thanemnate a do ihih leh i nungkiin ding hi lo hi.—1 Korin 9:27.
21. Kidona-ah koici gualzo thei ding i hiam?
21 Ei’ thahatna tawh Dawimangpa i do zo kei hi. Jehovah’ hong huhna bek tawh i do zo hi. I cihtak theih nadingin Jehovah kiangah thu i nget ding, Lai Siangtho i kan ding, le i unaupihte tawh i kikholh ding kisam hi. (Hebru 10:24, 25) Tuate in Pasian tungah citak ding le i upna dal dingin kigingsa-a i om nading hong huh ding hi.
NA UPNA KEM DEN DINGIN KIGINGSA-IN OM IN
22, 23. (a) I upna kem den dingin koi bangin a tawntunga kigingsa-in om thei ding ihi hiam? (b) A zom khenpi-ah bang thu kikum ding i hiam?
22 I upna kem den dingin a tawntungin kigingsa-in i om kul hi. (Johan 15:19) Thu pawlkhatah Jehovah’ Tecite pen mi a tamzawte tawh a panna lam uh kibang lo hi. Nang le nang hih bangin kidong in: ‘Hih banga ka panna ahang ka thei takpi hiam? Lai Siangtho le a pil a citak nasem in a gente man hi cih ka um takpi hiam? Jehovah’ Tecite khat ka hih pen ka ki-angtangpih hiam? (Late 34:2; Matthai 10:32, 33) Midangte kiang ka upna thu ka hilhcian thei hiam?’—Matthai 24:45; Johan 17:17; 1 Peter 3:15 sim in.
23 Dinmun a tamzaw-ah leitung pan i tuam om nadingin bang sep ding kisam hiam cih kician hi. Khat veivei ciang kician khol lo hi. Satan in eite nam tuamtuam tawh thang hong siah ding a hanciam hi. Satan’ zat thang khat pen gualnopna ahi hi. Gualnopna pen pilvang takin koici teel thei ding ihi hiam? A zom khenpi-ah kikum ding hi hang.