SAPIT NEF
Bann paran tousel i kapab reisi!
1-3. Akoz in annan en ogmantasyon dan fanmiy ki annan zis manman oubyen papa, e konman bann ki enplike i ganny afekte?
DAN Letazini, pli ale bann fanmiy kot i annan zis en manman oubyen papa pe ogmante. Sitiasyon i menm parey dan bokou lezot pei. Plizyer milyon paran ek zanfan pe soufer en kantite akoz divors, separasyon, nesans bann zanfan an deor maryaz, e bann ka kot manman oubyen papa i kit lakour.
2 En manman tousel ti ekrir: “Mon en vev 28 an avek de zanfan. Mon santi mwan tris akoz mon pa anvi elve mon zanfan san en papa. I paret ki personn pa antren mwan. Mon bann zanfan i vwar mwan plere souvan e sa i afekte zot.” Apard ki lite avek bann santiman tel parey lakoler, lasolitid, e krwar ki i responsab pour sa sitiasyon, laplipar paran tousel i trouv li vreman difisil pour annan en travay e anmenmtan okip lakour. Enn sa bann paran ti dir: “Ler ou pe elve ou zanfan ou tousel i parey avek en dimoun ki pe anvoy e gob plizyer boul alafwa. Apre sis mwan formasyon, ou’n finalman kapab anvoy e gob kat boul alafwa. Me zis omoman ki ou kapab fer sa, en dimoun i anvoy en lot boul avek ou!”
3 Bann zenn ki annan en paran tousel i bezwen parler fer fas avek zot prop difikilte. Petet zot bezwen lite avek bann lemosyon entans akoz papa ouswa manman in kit lakour oubyen mor. Pour bokou zenn, labsans en paran i paret afekte zot en kantite.
4. Ki mannyer nou konnen ki Zeova i enterese avek bann paran tousel?
4 Dan letan Labib ti egziste bann paran tousel. Labib i koz plizyer fwa lo bann “garson ki napa papa” ek bann “vev.” (Egzod 22:22; Deterononm 24:19-21; Zob 31:16-22) Zeova ti konn difikilte ki zot ti pe pas ladan. En ekriven Labib ti apel Bondye “en papa pour bann garson ki napa papa e en ziz pour bann vev.” (Psonm 68:5) Sirman, ozordi Zeova i annan sa menm lentere pour bann paran tousel! Annefe, son Parol i fourni bann prensip ki kapab ed zot reisi.
OKIP EN LAKOUR
5. Ki problenm bann paran tousel i rankontre okonmansman?
5 Konsider travay pour okip en lakour. En madanm divorse ti admet: “I annan plizyer lokazyon kot ou swete ou ti ava annan en zonm la kot lakour. Par egzanp, letan ou loto i konmans fer tapaz e ou pa konnen kote sa tapaz i sorti.” Bann zonm ki’n divorse oubyen ki zot madanm i fek mor, i kapab pa konnen ki pou fer avek sa kantite travay lakour ki zot bezwen fer. Ler bann zanfan i vwar ki keksoz kot lakour pa pe mars byen, sa i kontribye pour fer zot pa santi zot an sekirite.
6, 7. (a) Ki bon legzanp sa fanm debrouyer ki ganny mansyonnen dan Proverb in kite? (b) Konman ki travay dir pour desarz bann responsabilite i ede dan en lakour ki annan en paran tousel?
6 Kwa ki kapab ede? Remark legzanp sa fanm debrouyer ki’n ganny dekrir dan Proverb 31:10-31. Lakantite keksoz ki i akonpli i remarkab: aste, vann, koud, kwi manze, envesti dan lakaz ek later, plante, e fer biznes. Ki ti son sekre? I ti en fanm ki ti devoue, travay ziska tar, e lev granmaten pour konmans son bann aktivite. I ti osi byen organize, partaz serten travay avek lezot, e fer sa ki i ti kapab pour pran swen avek lezot. I pa etonnan ki lezot ti felisit li!
7 Si ou en paran tousel, desarz byen ou bann responsabilite kot lakour. Trouv satisfaksyon dan ou travay, akoz sa pou kontribye pour fer ou zanfan ere. Toutfwa, i esansyel ki ou fer en bon plan e organiz ou byen. Labib i dir: “Bann plan sa enn ki devoue i sirman anmenn lavantaz.” (Proverb 21:5) En papa tousel ti admet: “Mon tant pour mazin manze zis omoman ki mon santi mwan lafen.” Me bann repa ki ganny plàn davans i pli nourisan e pli apetisan ki bann ki ganny fer vitman vitman. Petet ou pou bezwen osi aprann fer bann nouvo travay kot lakour. Par konsilte bann zanmi ki annan serten konnesans, lir bann liv ki montre konman pour fer serten keksoz, e demann konsey avek bann dimoun ki fer sa metye, serten manman tousel in kapab arive penn, fer travay plonber, e bann pti reparasyon lo loto.
8. Ki mannyer bann zanfan ki viv dan en lakour ki annan en paran tousel i kapab ede?
8 Eski i rezonnab pour demann bann zanfan pour ede? En manman tousel ti rezonnen: “Ou anvi kouver labsans sa papa par fer lavi fasil pour ou zanfan.” Nou kapab konpran akoz en paran tousel i anvi azir koumsa, me petet sa pa toultan fer dibyen sa zanfan. Dan letan Labib, bann zanfan ki ti servi Bondye ti fer bann louvraz ki ti apropriye avek zot laz. (Zenez 37:2; Kantik Salomon 1:6) Alors, menm si ou fer atansyon pour pa tro sarz ou zanfan, i pou byen si ou donn zot bann pti louvraz pour fer, parey lav lasyet e gard zot lasanm prop. Akoz zot pa fer serten louvraz ansanm? Sa i kapab vin en moman lazwa pour zot.
DIFIKILTE POUR ZWENN EN BOUT AVEK EN LOT
9. Akoz bann manman tousel i souvannfwa rankontre problenm larzan?
9 Laplipar paran tousel i vwar li difisil pour ganny larzan pour kouver zot bann depans, e sirtou bann zenn manman ki pa marye i dan bann sitiasyon difisil.a Dan bann pei kot led sosyal i disponib, zot kapab benefisye avek sa led ziska ki zot kapab trouv en travay. Labib i permet bann Kretyen pour servi bann tel provizyon kan i neseser. (Romen 13:1, 6) Bann vev ek bann ki’n divorse i rankontre menm problenm. Apre ki zot in oblize retourn dan lemonn travay apre plizyer lannen ki zot in reste kot lakour, bokou i kapab ganny zis bann travay ki lapey i ba. Serten i kapab amelyor zot sitiasyon par aprann en metye oubyen swiv serten kour pour en pe letan.
10. Ki mannyer en manman tousel i kapab eksplik son zanfan akoz i bezwen rod en travay?
10 Pa sirprann si ou zanfan i mekontan ler ou rod en travay, e pa santi koupab akoz sa. Plito, eksplik zot rezon akoz ou bezwen travay, e ed zot pour konpran ki Zeova i demann ou pour pran swen avek zot. (1 Timote 5:8) Avek letan, laplipar zanfan i adapte avek sa sitiasyon. Toutfwa, esey pas otan kantite letan avek zot, depandan lo ou progranm ki deza byen sarze. En tel latansyon ranpli avek lanmour i osi kapab ede redwir lefe okenn difikilte finansyel ki lafanmiy i kapab pe pas ladan.—Proverb 15:16, 17.
LEKEL KI PRAN SWEN AVEK LEKEL?
11, 12. Ki bann limit bann paran tousel i devret respekte, e konman zot kapab fer sa?
11 I normal pour bann paran tousel vin tre pros avek zot zanfan. Me fodre fer atansyon ki bann limit ki Bondye in mete ant paran ek zanfan pa ganny depase. Par egzanp, bann difikilte grav i kapab arive si en manman tousel i ekspekte son garson pran responsabilite en zonm kot lakaz oubyen si i tret son fiy konman son pli bon zanmi, par partaz avek li son bann problenm personnel. Sa i pa en keksoz apropriye pour fer, i anmenn bokou presyon, e petet konfiz en zanfan.
12 Fer ou zanfan annan lasirans ki ou, konman manman oubyen papa, ou pou pran swen avek zot, me pa lekontrer. (Vwar 2 Korentyen 12:14.) Parfwa, ou kapab bezwen serten konsey ek sipor. Demann avek bann ansyen oubyen petet avek bann madanm matir dan kongregasyon, pa avek ou zanfan miner.—Tit 2:3.
MENTENIR DISIPLIN
13. Ki problenm konsernan disiplin en manman tousel i kapab rankontre?
13 An sa ki konsern donn disiplin, i pli fasil pour en zonm ganny pran oserye ki en madanm. En manman tousel i fer resorti: “Mon bann garson i annan lavwa ek en lekor zonm. Ler mon konpar mwan avek zot, parfwa i difisil pour mwan fer konmsi mon for e kapab byen fer desizyon.” Deplis, ou kapab ankor dan sagrinasyon apre lanmor ou msye ouswa madanm ki ou ti kontan. Oubyen petet ou kapab pe santi ou koupab ouswa ankoler apre en maryaz kase. Si ou zanfan i bezwen tanzantan al kot ou msye ouswa ou madanm avan, ou kapab annan sa lafreyer ki ou zanfan i prefer sa lot. Bann tel sitiasyon i kapab fer li difisil pour donn disiplin ki apropriye.
14. Ki mannyer bann paran tousel i kapab mentenir en pwennvi balanse lo disiplin?
14 Labib i dir ki “en garson ki ganny lese lo li menm pou fer son manman onte.” (Proverb 29:15) Ou annan sipor Zeova Bondye kan ou fer e aplik bann lareg pour ou fanmiy. Alors pa les bann santiman regre, koupab, oubyen lafreyer anpes ou donn disiplin. (Proverb 1:8) Pa zanmen fer konpromi avek bann prensip Labib. (Proverb 13:24) Esey vin rezonnab, konsistan, e ferm. Avek letan, laplipar zanfan pou byen reazir. Toudmenm, ou pou anvi pran santiman ou zanfan an konsiderasyon. En papa tousel i fer resorti: “Mon bezwen azout konprenezon avek mon disiplin akoz sa sok ki zot in gannyen pour perdi zot manman. Mon koz avek zot tou lokazyon ki mon gannyen. Ler nou pe prepar dinen, nou ganny letan pour fer bann konversasyon entim e konfidansyel. Se la ki zot vreman konfye dan mwan zot bann keksoz personnel.”
15. Ki en paran divorse i devret evite dir kan i pe koz lo son msye ouswa son madanm marye avan?
15 Si ou’n divorse, ou pa pou akonpli nanryen si ou fer ou zanfan perdi respe pour ou msye ouswa madanm avan. Bann dispit ant paran i fer zanfan soufer e finalman sa pou fer zot mank respe pour zot tou le de. Alor, evite fer bann remark blesant tel parey: “Ou menm zafer avek ou papa!” Nenport ki soufrans ki ou msye ouswa ou madanm avan in kapab fer ou pas ladan, sa msye oubyen sa madanm i ankor paran ou zanfan, e zot bezwen lanmour, latansyon, ek disiplin tou le de paran.b
16. Ki bann laranzman spirityel ki devret form par en disiplin regilye dan en lakour kot i annan en paran tousel?
16 Parey nou’n diskite dan bann sapit avan, disiplin i enplik ledikasyon ek lenstriksyon, pa zis pinisyon. En bon progranm ledikasyon spirityel i kapab evit en kantite problenm. (Filipyen 3:16) Asiste bann renyon Kretyen regilyerman i esansyel. (Ebre 10:24, 25) I enportan pour fer en letid lo Labib an fanmiy tou le semenn. I vre, i pa fasil pour fer en tel letid regilyerman. En manman ki konsyansye i dir: “Apre en zournen travay, ou vreman anvi relaks. Me mon prepar mwan mantalman pour etidye avek mon fiy, akoz mon konnen i en keksoz ki bezwen ganny fer. I vreman kontan nou letid an fanmiy!”
17. Ki nou kapab aprann lo sa bon fason ki konpanyon Pol, Timote, ti ganny elve?
17 I kler ki konpanyon zapot Pol, Timote, ti ganny edike bann prensip Labib par son manman ek son granmanman, me pa avek son papa. Pourtan, pa Timote ti vin en Kretyen remarkab! (Akt 16:1, 2; 2 Timote 1:5; 3:14, 15) Anmezir ki ou esey elve ou zanfan “dan en ledikasyon ek lenstriksyon Senyer” ou osi ou kapab ekspekte bann bon rezilta.—Efezyen 6:4.
SIRMONT LASOLITID
18, 19. (a) Ki mannyer en paran tousel i kapab santi lasolitid? (b) Ki konsey Labib i donnen pour ed en dimoun kontrol bann move dezir?
18 En paran tousel ti dir avek latristes: “Ler mon antre kot mon lakour e mon vwar sa kat miray, sirtou apre ki bann zanfan in al dormi, lasolitid i vreman anvlop mwan.” Laplipar-di-tan, lasolitid i pli gro problenm ki en paran tousel i rankontre. I normal pour anvi annan en bon konpanni ek bann relasyon entim ki egziste dan lavi maryaz. Me eski en dimoun i devret atoupri rezourd sa problenm? Dan lepok zapot Pol, serten zenn vev ti les ‘zot lanvi marye vin ant zot ek Kris.’ (1 Timote 5:11, 12) I pou danzere si ou les bann move dezir vin pli enportan ki bann lentere spirityel.—1 Timote 5:6.
19 En zonm Kretyen ti dir: “Bann dezir seksyel i for, me ou kapab kontrol zot. Ler en panse i vin dan ou lespri, ou pa devret konsantre lo la. Ou devret retir li. Kan ou mazin ou zanfan i osi kapab ede.” Parol Bondye i konsey nou pour: ‘Met an-mor bann dezir ki dan nou.’ (Kolosyen 3:5) Si ou ti pe esey met an-mor ou lapeti manze, eski ou ti pou lir bann magazin ki annan portre bann manze delisye ladan? Oubyen, eski ou ti pou frekant bann dimoun ki toultan pe koz lo manze? Sertennman non! I menm parey avek bann move dezir.
20. (a) Ki danze ki pe esper bann ki anvizaze marye avek bann dimoun ki pa Temwen? (b) Ki mannyer bann dimoun tousel dan premye syek e denozour in sirmont lasolitid?
20 Serten Kretyen in konmans pwente avek bann dimoun ki pa Temwen avek lentansyon pour marye. (1 Korentyen 7:39) Eski sa in rezourd zot problenm? Non. En madanm Kretyen divorse ti averti: “I annan en keksoz pli pir ki reste tousel. Se marye avek en dimoun ki pa apropriye pour ou!” Bann Kretyen ki ti vev dan premye syek ti san dout eksperyans bann moman solitid, me bann ki ti annan bon zizman ti reste okipe dan lezot aktivite. Par egzanp, zot ti ‘montre lospitalite, lav lipye bann krwayan, e port sekour bann malere.’ (1 Timote 5:10) Bann Kretyen fidel ozordi ki’n esper pour bokou lannen pour trouv en msye ouswa en madanm ki annan respe pour Bondye pour marye avek, in reste okipe zot osi. En vev Kretyen 68 an ti konmans vizit lezot vev sak fwa ki i ti santi li tousel. I ti dir: “Mon vwar ki par fer sa bann vizit, fer mon travay lakour e pran swen avek mon bezwen spirityel, mon napa letan pour santi mwan tousel.” Ansenny lezot konsernan Rwayonm Bondye i sirtou en bon travay ki anmenn bokou byenfe.—Matye 28:19, 20.
21. Dan ki fason lapriyer ek bon frekantasyon i kapab ede sirmont lasolitid?
21 I vre, napa en remed pour geri lasolitid en sel kou. Me avek lafors ki sorti kot Zeova, en dimoun ki dan sa sitiasyon i kapab andire. En Kretyen i ganny en tel lafors kan i “kontinyen dan siplikasyon ek lapriyer, lizour konman aswar.” (1 Timote 5:5) Siplikasyon se kan ou apel oubyen enplor Bondye avek tou ou santiman, petet avek leokri ek larm dan ou lizye. (Vwar Ebre 5:7.) Devid ou leker avek Zeova “lizour konman aswar” i vreman kapab ede. Deplis, bon frekantasyon i kapab kontribye pour ranpli sa vid ki lasolitid i anmennen. Atraver bon frekantasyon, en dimoun i kapab ganny “en bon parol” lankourazman parey i ganny dekrir dan Proverb 12:25.
22. Ki bann keksoz ki ou devret rapel ki pou ed ou kan ou santi ou tousel?
22 Si tanzantan ou santi ou tousel, ki tre probab pou arive, rapel ki napa personn ki annan en lavi ki san problenm. Annefe, ‘ou bann frer dan lemonn antye’ pe soufer dan en fason ou en lot. (1 Pyer 5:9) Evite konsantre lo lepase. (Eklezyast 7:10) Analiz bann lavantaz ou sitiasyon. Pli enportan ki tou, determinen pour gard ou fidelite e fer leker Zeova kontan.—Proverb 27:11.
KI MANNYER LEZOT I KAPAB EDE
23. Ki responsabilite bann konpanyon Kretyen i annan anver bann paran tousel dan kongregasyon?
23 Sipor ek led bann konpanyon Kretyen i tre itil. Zak 1:27 i dir: “La sa ki Bondye nou Papa i konsider konman en larelizyon pir e san defo: Pran swen bann orflen ek bann vev dan zot soufrans.” Sirman, bann Kretyen i oblize asiste en manman oubyen en papa tousel. Ki serten fason pratik ki zot kapab ede?
24. Dan ki fason en paran tousel ki dan bezwen i kapab ganny ede?
24 Zot kapab donn led materyel. Labib i dir: “Si en dimoun i posed bann byen later, e i trouv son frer dan bezwen e i ferm son leker, e i pa ed li, ki mannyer lanmour Bondye i kapab reste dan son leker.” (1 Zan 3:17) Mo orizinal Grek pour “trouv” pa vedir zis en senp pti kou-d-ey, me en obzervasyon atantif. Sa i endike ki en Kretyen ki annan labonte i kapab premyerman konn sitiasyon ek bezwen en fanmiy. Petet zot bezwen larzan. Serten i kapab bezwen led pour repar zot lakaz. Oubyen zot kapab senpleman apresye ganny envite pour en repa oubyen en rankont sosyal.
25. Ki mannyer bann konpanyon Kretyen i kapab demontre konpasyon anver bann paran tousel?
25 Deplis, 1 Pyer 3:8 i dir: “Zot tou annan menm panse ek menm santiman; kontan kanmarad konman frer, annan konpasyon pour kanmarad.” En manman tousel avek sis zanfan ti dir: “I difisil pour mwan e parfwa mon dekouraze. Me tanzantan, en frer oubyen en ser i dir mwan: ‘Joan, ou pe fer en bon travay. I pou anmenn bon rezilta.’ Zis pour konnen ki lezot pe mazin ou e ki zot enterese i ed en kantite.” Bann madanm Kretyen pli aze i kapab vin itil par ed bann zenn madanm ki tousel. Zot fer sa letan zot pare pour ekout zot ler zot annan bann problenm ki kapab anbarasan pour diskit avek en zonm.
26. Ki mannyer bann zonm Kretyen matir i kapab ed bann zanfan ki napa papa?
26 Bann zonm Kretyen i kapab ede dan lezot fason. Zob, en zonm drwat, ti dir: “Mon ti pou delivre . . . sa ki napa papa e sa ki napa personn pour vin ed li.” (Zob 29:12) Demenm, denozour, serten zonm Kretyen i pran gran lentere dan bann zanfan ki napa papa e montre “lanmour ki sorti dan en leker pir,” san annan lezot lentansyon. (1 Timote 1:5) San negliz zot prop fanmiy, zot kapab tanzantan fer laranzman pour travay avek sa bann zenn dan predikasyon e osi kapab envit zot pour partisip dan letid an fanmiy oubyen dan en moman detant. En tel labonte i kapab sov en zanfan ki napa papa dan en move semen.
27. Avek ki bann paran tousel pou ganny soutyen?
27 Definitivman, bann paran tousel i bezwen ‘anmenn zot prop fardo,’ savedir zot bezwen desarz zot prop responsabilite. (Galat 6:5) Me zot kapab resevwar lanmour bann frer ek ser Kretyen e Zeova li menm. Labib i dir sa lo Zeova: “I soulaz en garson ki napa papa ek en vev.” (Psonm 146:9) Avek Son sipor ranpli avek lanmour, en paran tousel i kapab reisi!
a Si en zenn Kretyen i tonm ansent akoz kondwit imoral, definitivman kongregasyon Kretyen pa pou toler sa ki i’n fer. Me si i repantir, bann ansyen dan kongregasyon ek lezot i kapab swete pour ofer li led.
b Nou pa pe refer avek bann sitiasyon kot en zanfan i kapab bezwen ganny proteze kont en papa oubyen manman abizer. Osi, si sa lot paran i esey afebli ou lotorite, petet avek lentansyon pour persyad bann zanfan pour kit ou, i kapab byen pour koz avek bann zanmi eksperyanse, tel parey bann ansyen dan kongregasyon Kretyen, pour ganny konsey lo konman pour tret sa sitiasyon.