18-24 MAIO, 2026
MWASO 35 “Shindakenya ha Yuma Yahiana Kupema”
Kanda Uvulama Kulinga Yuma Yilemu Chinji
“Nyingikenu upale wa Yehova.”—EFWE. 5:17.
YIZE MUTULILONGESA
Mutumona chize mutuhasa kusa Yehova ha chihela chitangu ku mwono wetu, muze mukulingiwa yize muyitusakalalisa hanji muyitumbata mashimbu ni tachi.
1-2. Chilweza chika chinasolola ngwo chipwe yuma yimwe yize yapwa yilemu muyihasa kutupiangula?
ACHINYONGA ngwe, muze unendesa mashinyi umwe makusanyika ku telefone. Muhasa kunyonga ngwe, mutu wacho kanafupu ukwaso we. Alioze ha shimbu liacho watamba kulihulikila ha kwendesa mashinyi. Chizechene nawa, ku mwono wetu kuli yuma yinji. Alioze twatamba kusakula yize yapwa yilemu chinji ni yize mutulianga kulinga.
2 Tulieswe tukwete yuma yinji yilemu yize twatamba kulinga. Tunanyingika nawa ngwetu, yuma yilemu yize twatamba kulinga, yili yuma ya ku spiritu.a (Mateu 6:33) Ngwe chizechene akwa-kwendesa apema akulihulikila ha kwendesa cho, tuvumbi twa Yehova no kakulihulikila ha kusa yuma ya ku ufulielo ha chihela chitangu ku mwono wo.—Yishi. 4:25; Mateu 6:22.
3. Yika mutumona ha mutwe uno?
3 Yetu eswe tunazanga kusa Yehova ha chihela chitangu ku mwono wetu. Alioze mukuhasa kulingiwa yimwe ku mwono wetu, yize muyihasa kutupiangula. (Luka 21:34-36) Mba tulihulikile ha kuwayila Yehova, mutumona yikuma yino yitatu: (1) Mutumona yize muyihasa kutupiangula, (2) yize Yesu alingile hanga chuma nichimwe chihone kumupiangula ha kuwayila Yehova, ni (3) chize mutuhasa kwimbulula Yesu.
YUMA YIKA MUYIHASA KUTULALULA?
4-6. Yuma yika muyihasa kutulalula?
4 Tulieswe tuli ni yuma yinji yize twatamba kulihulumba nayo. Ngwe chilweza, mutuhasa kulihulumba ni umwe musongo, ni yize tunazange kulingila asoko jetu hanji ni yetu ene. Kwamba umwenemwene, yuma yino yili yilemu nawa twatamba kuyilinga lume. Shina yuma yacho muyihasa kutukwika kulingila Yehova? Ewa, muchihasa kulingiwa nyi twanyonga chinji ha yuma yacho, ni kupalikisa mashimbu anji a kulinga yuma yacho, chakuhona kupwa ni mashimbu ni tachi ja kulinga yuma yikwo.
5 Amwe a kuli yetu, hanji twatwama ku chihela kuze atu akulinga mbwanja yinji. Mumu lia chino, chakupwa chikalu kuwana mbongo jize jinakumbana. Hanji nawa, ku chihela chacho kuli misongo yinji. (2 Timo. 3:1) Muze twakupalika mu yuma yino, twakusakalala chinji. Kashika, chakupwa chikalu kunyonga ha yuma yikwo nawa.
6 Muchihasa kupwa ngwe, unanyingika atu amwe waze mwono wo walumukine susumuku mumu lia yuma yipi yize apalikile. Hi chipi ko muze ayo akunenganyana, mumu Yehova kakatutangile hanga tupwe ni kumona lamba ni kusakalala. Atu amwe kakusakalala mumu kakumona ngwo, haliapwila keshi nawa ni mwono upema uze azangile kupwa nawo. Kashika akupalikisa mashimbu anji ha kulinga yuma yize yakwavwisa chiseke hanga atepulule kusakalala. Nyi yetu tunapalika mu yuma yacho, yika mutuhasa kulinga? Tutalenu chize chilweza cha Yesu muchitukwasa kununga ni kusa yuma ya ku ufulielo ha chihela chitangu ku mwono wetu.
YIKA YESU ALINGILE HANGA ANUNGE NI KUSA UPALE WA YEHOVA HA CHIHELA CHITANGU KU MWONO WENYI?
7. Yuma yika kachi yalalwile Yesu?
7 Kwapwile yuma yinji yize kachi yalalwile Yesu, ngwe yize atu apwile ni kwamba, yize apwile ni kulinga, ni yuma ya mafwefwe. Ha mashimbu ja Yesu, kwapwile yiswale anji ni atu waze te ayiza. (Mateu 14:14; Marku 14:7) Chikwo nawa, atu jacho te kakwamwesa lamba kuli A-Roma ni A-Yunda ni akwo. Muze amwene ngwo Yesu kali ni ndundo ni utotombo wa kulinga yikomokeso, ayo yazanga kumupwisa mwanangana wo. (Yoa. 6:14, 15) Satana kesekele Yesu, ha kuzanga kumupwisa mwanangana wa hano hashi. Yesu kachi kanyongene ngwenyi, muchipwa chipema chinji kupwa mwanangana wa hano hashi. (Mateu 4:8, 9) Chikwo nawa, Yesu kachi kakawile chiyulo chize Petulu amuhele muze ambile ngwenyi: “Mwene, livwile kama keke.”—Mateu 16:21, 22.
8. Yika yakwashile Yesu kuhona kulilalula?
8 Yika yakwashile Yesu kununga ni kusa upale wa Yehova ha chihela chitangu ku mwono wenyi? Yikuma yitatu. Chitangu, iye kembulwile chize Yehova akunyonga. (Yoa. 8:28; 14:9) Chamuchiali, iye kapwile ni kulihulikila ha kulongesa ni kwambujola. (Mateu 9:35) Chamuchitatu, iye kanyingikine kanawa yuma yize yapwile ni ulemu. (Yoa. 4:34) Ha kulinga chino, iye yakumba yeseko ya Satana. Chikwo nawa, yize Petulu ambile, kayambile wika mumu te kanazange kumukwasa. Petulu te kanyingikine upale wa Yehova. (Mateu 4:10; 16:23) Yesu kakechele hanga yize atu akwamba ni kulinga, yimukinde kulinga upale wa Zambi. Musono, yuma yize muyihasa kutulalwisa hanga tuhone kusa upale wa Yehova ha chihela chitangu, muyihasa kulisa ni yize Yesu apalikile. Alioze, nyi twalinga yuma yitatu yize Yesu alingile, muchitukwasa kununga ni kusa upale wa Yehova ha chihela chitangu ku mwono wetu.
KUCHI MUTUHASA KUSA YEHOVA HA CHIHELA CHITANGU KU MWONO WETU?
9. Yika chinalumbunuka ‘kunyingika upale wa Yehova’? (A-Efwesu 5:17)
9 Lilongese kunyonga ngwe chize Yehova akunyonga. Kulinga chino muchikukwasa “kunyingika upale wa Yehova.” (Tanga A-Efwesu 5:17.) Yena muhasa kulilongesa chize muhasa kuvwisa Yehova kuwaha, ha kutanga Mbimbiliya ni kuyipukuna. Muhasa kutanga Mbimbiliya, chipwe ngwe kuyahanjikile ha kapinda yoze unapalika. Kuchi muhasa kuchilinga? Muhasa kuchilinga ha kulilongesa Mbimbiliya hanga unyingike kanawa kunyonga cha Yehova, ni ha kukaula yize wakulilongesa.
10. Kuchi mutuhasa kulilongesa kunyonga ngwe Yehova?
10 Mutuhasa kunyingika kunyonga cha Yehova ha kulilongesa Mbimbiliya ni kumona chize iye akuzanga kukwasa atu. (Jere. 45:5) Muze tunatange umwe lusango mu Mbimbiliya, mutuhasa kulihula ngwetu: Yika yino yinangulongesa hakutwala kuli Yehova? Kuchi munguhasa kwalumuna kunyonga chami hanga ngumone yuma ngwe chize Yehova akuyimona? Ngwe chize tunanyingika, Yehova kali ni mana anji kuhiana yetu. (Iza. 55:9) Kashika twakwita ukwaso wenyi mu yilemba hanga atulongese chize mutuhasa kulinga upale wenyi. (Samu 143:10) Chikwo nawa, twakulemba hanga atukwase kunyonga ngwe iye.—1 Yoa. 5:14.
11. Yika Yehova anazange hali yetu?
11 Yehova kanazange hanga tupwe akulilulieka, mumu chifuchi chino chinakundama kusongo, iye kazangile hanga tulaluke. (Mateu 24:44) Kazangile nawa hanga tulihulumbe ni yuma yinji, mumu chino muchituhongesa. (Mateu 6:31, 32) Kashika akutwaha yiyulo yipema hanga tumone yize mutulinga muze mutuyiza, mutufupa zuwo, mulimo, hanji muze mutupwa ni umwe kapinda mu usoko. Mutuhasa kupwa ni shindakenyo ngwetu, nyi twamwita mana ni tachi hanga tukumbe yipikalo, iye matukwasa.—Samu 55:22; Yishi. 3:5-7.
12. Yika muyitukwasa kununga ni kuwahilila chipwe ngwe hano hashi hanalingiwa yuma yipi? (Mateu 5:3)
12 Lihulikile ha kuwayila Yehova. Yetu eswe twakusakalala ni yuma yize yinalingiwa hano hashi. Alioze, kutushi ni uhashi wa kuyikinda. Kashika twakulihulikila ha kulinga mulimo wa Yehova, mumu chino chakutukwasa kwehuka kulihulikila ha yuma ya hano hashi. Nyi twanunga ni kulinga yuma ya ku ufulielo, mutupwa ni usepa ukolo ni Yehova. Chikwo nawa, mutuwahilila, mumu Yehova che atutangile. (Tanga Mateu 5:3.) Mutuhasa kukolesa ufulielo wetu, ha kulilongesa Mbimbiliya ni kusa tachi hanga tulinge yeswe mutuhasa mu mulimo wa Yehova. Kulinga chino muchivwisa Yehova kuwaha, ni kusolola mana ha kukalakalisa kanawa mashimbu jetu.—Yishi. 23:15.
13. Yika mutuhasa kulinga hanga tuhone kukisa mashimbu ni yuma yamokomoko?
13 Yetu Akwa-Kristu, kutwatambile “kukisa mashimbu [jetu] ni yuma yamokomoko.” (Efwe. 5:15, 16) Ha versu yino, Mbimbiliya kuyahanjikile ha chize twakukalakalisa tangwa lietu lia muundu. Alioze yinatukolweza hanga tununge ni kukanyama ni kumona yize mutulinga ni mashimbu jetu shimbu songo lia chifuchi chino kanda lichiza. Kuchi mutuhasa kukalakalisa kanawa mashimbu jetu? Nyi twapalikisa mashimbu anji ha kupanjika sango ja yuma yipi yize yinalingiwa haliapwila, mutuhasa kunenganyana, ni kutepulula tachi jize te twatamba kusa hanga tuwayile Yehova. Kashika, twatamba kutepulula sango jipi jize twakwivwa ni kutanga. Nyi twachilinga, mutupwa ni mashimbu ni tachi jinji ja kulinga yuma ya ku ufulielo. Chikwo nawa, muchitukwasa kwambujola chinji ni kufuna ni kumeneka atu waze twambulwilanga. Tunanyingika ngwetu, chili chilemu kukalakalisa uhashi weswawo tuli nawo, hanga tukwase atu ‘alilamwine ni kupwa ni chinyingi cha umwenemwene.’—1 Timo. 2:4.
14. Kuchi kununga ni kulinga yuma ya ku ufulielo chakutukwasa? (Tala nawa chizulie.)
14 Kulihulikila ha kulinga yuma ya ku ufulielo, chakutukwasa kupwa ni nyonga lialita hakutwala ku chifuchi chino. Tunamono chize akwa-mafwefwe analipinjisa, chize mbongo jinakale, ni chize misongo yinoko chinji ni kulitanda. Chipwe chocho, kutushi kwivwa woma. Mumu liaka? Mumu twakumona yuma yacho, ngwe yilayi yize yakumanununa uprofeto wa mu Mbimbiliya. Kashika, kanda twecha hanga yuma yino yitulalwise. Tuli ni shindakenyo ngwetu, kwasala hakehe, Yehova maneha paraisu ni kuhwisa yuma yipi. Shimbu yino kanda yichilingiwa, tupwenu ni shindakenyo ngwetu, Yehova matukwasa kunyongonona ni kupwa ni sambukila.—Samu 16:8; 112:1, 6-8.
Nunga ni kulingila Yehova chipwe ngwe kunalingiwa yuma yipi mu chifuchi chino (Tala paragrafu 14)b
15. Yika mutuhasa kulinga nyi twapwa ni mana? (1 Petulu 4:7)
15 Kanda uvulama kulinga yuma yilemu chinji. Atu anji musono kakulihulikila chinji ha kuheha. Ayo kakuvulama ngwo, songo lia chifuchi chino linakundama. Hi chipi ko kuheha, alioze mba twehuke kunyonga ngwe atu a mu chifuchi chino, twatamba ‘kupwa ni mana.’ (Tanga 1 Petulu 4:7.) Kupwa ni mana yika chinalumbunuka? Ha chikuma chino, chinalumbunuka kupwa ni nyonga lialita hakutwala ku yiheho ni kukwata yiyulo yipema. Mana kakutukwasa nawa kunyonga ngwe chize Yehova akunyonga, kuhona kukisa mashimbu jetu, ni kusolola ngwetu tunanyingika kalisa hakachi ka yuma yize yapwa yilemu ni yize hi yilemu ko.—2 Timo. 1:7.
16. Yika twalilongesa ha yize Yesu alingile muze te hikwasala hakehe hanga amushihe?
16 Yesu mashimbu eswe te kakwiwuluka yuma yize yapwa yilemu chinji. Chipwe muze te hikwasala hakehe hanga afwe, iye kanungine ni kushishika kuli Yehova mumu kanyingikine ngwenyi, chuma chilemu chinji, chili kulinga upale wa Zambi. Kashika iye alembele chinji. Alioze tumbaji twenyi kakanungine ni kulawola. Shimbu achilinge, ayo yapomba. Ayo te kanahongo mumu lia “chinyengo.”—Luka 22:39-46; Yoano 19:30.
17. Mumu liaka atu akukalakalisa Redes Sociais, nawa yika muyihasa kulingiwa kuli ayo? (Tala nawa chizulie.)
17 Chizechene ngwe tumbaji twa Yesu, ni yetu mutuhasa kuhonga. Mumu lia yuma yize yinalingiwa ha matangwa wano akusula, mutuhasa kusakalala. Atu anji musono, kakupalikisa mashimbu anji ha Redes Sociais hanga avulame kapinda yoze anapalika. Ngwe chilweza, ayo kakukalakalisa Redes Sociais hanga atumine foto kuli masepa ni asoko jo ni kwalweza yize yinalingiwa ku mwono wo. Chikwo nawa, ayo kakunjila ha Redes Sociais, hanga atale yinema ni yimwe yiheho. Atu anji kakulihulikila chinji ha kukaula sango jeswe jize akusa ha Redes Sociais. Chino chakwambata mashimbu ni tachi. Mba tupwe ni nyonga lialita hakutwala ku Redes Sociais, mutuhasa kulihula ngwetu, Shina yuma yize nakutala ha Redes Sociais yakungukwasa kulivwa kanawa, nyi yakungulalula nguhone kulinga yuma yilemu?
Pwako ni mana hanga usakule kanawa yiheho ni yize mutala ha Redes Sociais (Tala paragrafu 17)
18. Mumu liaka twatamba kusolola mana ha kusakula yiheho ni yinema?
18 Twatamba kusakula kanawa yinema yize mututala ha televisão, ha internet, ni yiheho yize mututa. Kwamba umwenemwene, yuma yino muyihasa kutukwasa kulivwa kanawa. Alioze, twatamba kusakula kanawa mutapu ni unji wa yiheho yize mututala. Ngwe chilweza, muze twakuhwisa kutala chimwe chinema, kanji-kanji kwakusoloka chinema chikwo chize mutuzanga kutala. Yinema yacho, muyihasa kusolola upupilo hanji utanji. Tutalenu chilweza cha yize yalingiwile kuli umwe ndumbu mu Ásia. Iye kaputukile kutala yinema yikehe-yikehe ha internet. Ha kupalika cha amwe mashimbu, yaputuka kutala yinema ya sonyi. Alioze, iye kechele kutala yinema yacho. Yajimuna ma aplicativo amwe, ni kutepulula mashimbu waze apwile kupola-pola telefone. Chilweza chino chinatulongesa ngwo, chili chilemu kupwa ni mana muze tunasakula yiheho ni yinema yize mututala.
19. Mumu liaka hi chipema ko kuhwima ni kuheha ha mashimbu anji?
19 Twatamba kusakula kanawa yize mutulinga ha mashimbu jetu akuhwima. Ha mashimbu jacho, twatamba lume kuhwima kanawa shimbu tufupe kulinga yuma yinji. Nyi twachilinga, mutupwa ni mujimba upema. Alioze nyi twalihulikila chinji ha kuhwima ni kuheha wika, kutuchi kuhasa kulinga yuma yilemu. (Fwili. 1:10) Mutu ni mutu katamba kukwata chiyulo chenyi mwene hakutwala ku yize malinga ni unji wa mashimbu waze malinga yuma yacho. Muze unambe kukwata chiyulo chinatale ha yikuma yino, lihule ngwe: ‘Shina unji wa mashimbu waze nakuheha ni kuhwima, kakusolola ngwo ngukwete mana? Nguli ni shindakenyo ngwami, nakusa yuma yilemu ha chihela chitangu ku mwono wami? Shina hinalilulieka hakutwala ku “songo lia yuma yeswe”?’
20. Yika mutuhasa kuyuka, nyi twehuka yuma yize yakutulalula?
20 Twakuyuka chinji ha kunyingika ngwetu, kukushi chuma nichimwe chize muchitukwika kulinga milimo ya Yehova. (Iza. 48:17) Ni ukwaso wa Yehova, mutuhasa kunyongonona mu yipikalo. Yetu kutushi kwivwa woma hanji kusakalala mumu lia yuma yipi yize yinalingiwa mu chifuchi chino. Chikwo nawa, kutushi kupalikisa mashimbu anji ha kuheha wika. Kashika, tunungenu ni kunyonga ngwe Yehova, kulinga yuma ya ku ufulielo ni kupwa ni manyonga alita hakutwala ku yuma yilemu. Nyi twachilinga, kutuchi kukumba wika yuma yize yakutulalula, alioze “mutukakaminya ku mwono wa mutolo.”—1 Timo. 6:19.
MWASO 129 Mutunyongonona
a ULUMBUNWISO WA AMWE MALIJI: Yuma ya ku ufulielo, yinalumbunuka yuma yeswe yize twakulinga hanga tuwayile Yehova, ngwe kulilongesa Mbimbiliya, kuya ha kukunguluka, kulinga uwayilo wa mu usoko ni kuya ni kwambujola. Yinachingi nawa, kutunga ma Zuwo a Wanangana, kukwasa kuze kwalingiwa luyinda, kukwasa ha kukunguluka cha mambonge hanji kuya ni kukwasa ku Mbetele.
b ULUMBUNWISO WA CHIZULIE: Lunga ni pwo kanambujola shimbu alihulikile ha yuma yipi yize yinalingiwa mu chifuchi chino.