CAROL APPLEBY | SUGILANON SA KINABUHI
Gitabangan Ko ni Jehova sa Pagpadako sa Akong Lima ka Anak
Sukad pa sa una, sa North Yorkshire, England na ko nagpuyo, duol sa lungsod sa Malton. Nindot ni nga lugar nga naay mga bungtod, kakahoyan, kasagbotan, kurbadahon nga mga dalan, mga balay nga gama sa bato, ug nindot nga mga baryo. Maayo gyod ni nga lugar sa pagpadako sa akong lima ka anak. Pero dili kanunayng sayon ang paghimo ani. Paasoya ko kon ngano.
Sa bata pa ko, kami sa akong mama, papa, duha ka igsoong lalaki, ug duha ka igsoong babaye nagpuyo sa usa ka gamayng uma. Ang abot ani nga uma igo na nga makatagana sa among panginahanglan. Naa mi mga manok, baboy, ug baka. Siyempre, hago ang kinabuhi sa uma, pero malipayon mi.
Sa uma dihang 14 anyos ko
Gasimba mi sa Methodist nga simbahan. Kay maayo mang mokanta si Papa, apil siya sa choir ug moadto siya sa ubang simbahan sa among lugar aron mokanta. Pirme kong mouban niya. Kini nga mga simbahan dagko ug gama sa bato, nga tugnaw kaayo panahon sa tingtugnaw. Motindog si Papa atubangan sa simbahan ug mokanta. Ang atubangan nga mga lingkoranan nakareserba para sa prominenteng mga tawo, maong sa likod ra ko molingkod. Pero ganahan gihapon kaayo kong maminaw ni Papa nga mokanta.
Ang akong lola, mama ni Papa, mobisita namo kada Dominggo. Pero pagka-16 anyos nako, namatay siya. Puwerte nakong guola. Gusto kong mahibalo kon asa siya miadto ug kon makita pa ba nako siya pag-usab. Maong kadaghan ko miadto ug espiritista. Makahadlok ang balay sa espiritista, ug bugnaw ni ug hugaw. Gusto ra man unta kong mahibalo kon asa miadto si Lola, pero dili masulti sa espiritista kon asa.
Paglabay sa pipila ka tuig, gipauban ko sa paryente ni Papa nga Saksi ni Jehova sa ilang tigom. Miuban ko bisag nadungog nako nga lain ang tinuohan sa mga Saksi. Sa tigom, naay buotang babaye nga nangutana kon gusto ba kong magtuon ug Bibliya. Mao to ang sinugdanan sa akong pagkaila kang Jehova. Sa primero, ang akong King James Version nga Bibliya ang akong gigamit kay ingon man god si Mama nga dili sakto ang hubad sa Bibliya sa mga Saksi. Pero wala madugay, napamatud-an nako nga dili ni tinuod.
Giganahan kaayo ko sa akong nakat-onan sa Bibliya, ilabina nga mora ra diayg natulog si Lola ug nga makita nako siya pag-usab sa pagkabanhaw!a Samtang nagtuon, akong nakita nga wala diay koy nahibaloan bahin sa Diyos o sa Bibliya. Ug si Papa, nga pila ka tuig nang sigeg simba, halos wala poy nahibaloan bahin sa Diyos. Kadaghan namong gikanta ang “Guide Me, O Thou Great Jehovah,” pero wala gyod gani diay mi mahibalo kon kinsay among gikantahan.
Kaminyoon ug Pagsupak
Ang akong uyab, si Ian, nainteres sa kamatuoran ug nagpa-Bible study. Anam-anam siyang miuswag ug mihunong pa gani sa pagpanigarilyo. Naminyo mi niadtong Septiyembre 1971. Pero wala madugay, nasulayan ang among pagtuo dihang kalit nga namatay ang akong ugangang babaye. Gusto sa among mga paryente ug suod nga higala nga moapil mi sa mga tapoktapok nga ilang giorganisar nga konektado sa kamatayon sa akong ugangan. Niini nga mga tapoktapok, daghan nila ang nanigarilyo ug nagsigeg inom. Maong napresyur si Ian nga mobalik sa iyang mga bisyo.
Ikasubo, nadala si Ian sa presyur ug naglisod na siyag padapat sa iyang nakat-onan. Dili na regular ang iyang pag-Bible study ug pagtambong sa tigom. Pero ako, ganahan kaayo ko sa akong pagtuon sa Bibliya, sa mga tigom, ug sa ministeryo. Nabawtismohan ko niadtong Marso 9, 1972. Mitambong si Ian pagbawtismo nako. Pero anam-anam siyang misupak sa akong pag-alagad kang Jehova. Sa primero, dili siya gustong makakita sa atong mga publikasyon. Dayon dili na siya gustong mosangyaw ko. Hangtod nga gipugos na ko niyang mouban sa bar sa among lugar aron moapil sa mga Christmas ug birthday party. Usahay mouban ko niya agig pagtahod sa iyang pagkaulo, pero mag-amping ko nga dili makahimog bisan unsa nga makapaguol kang Jehova.b Moadto kog CR ug balikbalik nga mag-ampo nga tabangan kong magmaunongon kang Jehova ug magpabiling hinlo ang akong konsensiya. Gibati gyod nako nga kanunay kong gitabangan ni Jehova.
Naa mi tulo ka anak nga lalaki: Si Philip, Nigel, ug Andrew. Si Ian drayber ug trak nga lagyo ug biyahe maong halos tibuok semana siyang wala sa balay. Naningkamot ko pag-ayo nga mahimong maayong asawa ug sa samang higayon, himoon ang akong maarangan sa pag-alagad kang Jehova. Mosangyaw ko kon wala siya, ug mogahin kog panahon niya sa weekend. Naningkamot pod ko nga dili gyod mosultig negatibo bahin niya ngadto sa among mga anak.
Daghan kog nasuod sa kongregasyon, ug ang uban nila akong ubanon dihang moduaw ko ni Mama ug Papa. Anam-anam nga giganahan ang akong mga ginikanan sa akong bag-ong mga higala. Dihang namatay ang usa ka buotang brader sa among kongregasyon, mitambong si Mama sa diskurso para niya diha sa Kingdom Hall. Wala madugay, ang akong mama, papa, akong igsoong si Stanley, ug ang iyang asawa nga si Averil nagpa-Bible study ug nabawtismohan.
Duha ang anak ni Stanley ug Averil, babaye ug lalaki. Ganahan kaayo ming mosangyaw ni Averil uban sa among mga anak. Pareho ming walay sakyanan, maong magbaktas mig pila ka kilometro diha sa ministeryo nga malipayong magtulod sa mga stroller sa mga bata. Si Andrew magsakay sa stroller, si Nigel maglingkod ibabaw ini, ug si Philip magbaktas uban namo nga maggunit sa handle sa stroller.
Nag-tent panahon sa kombensiyon uban ni Philip, Nigel, ug Papa
Pagbansay sa Akong mga Anak
Sa ulahi, nadugangan ug duha ang among anak: Si Caroline ug Debbie. Determinado kong bansayon ang akong mga anak nga makaila ug mag-alagad kang Jehova. Naningkamot gyod ko nga sundon ang tambag sa Bibliya para sa mga ginikanan. Gipahinungod na nako akong kinabuhi kang Jehova ug gusto nakong ipakita sa akong mga anak nga gisunod nako ang akong panaad pinaagi sa pagtuman sa mga sugo ni Jehova.
Usa sa unang mga teksto nga akong na-memorize mao ang 1 Corinto 15:33, nga nag-ingon: “Ang daotang pakig-uban makadaot sa mapuslanong pamatasan.” Sa usa ka asembliya, dihay sister nga miingon nga gidasig niya ang iyang mga anak nga dili makig-uban sa ilang mga schoolmate human sa klase. Kana poy gusto nakong idasig sa akong mga anak, pero dili na sayon! Usahay mosibat ang akong mga anak nga lalaki aron makigdulag football sa ilang mga classmate. Buotan ra man ang kadaghanang classmate sa akong mga anak, pero dili sila alagad ni Jehova. Makita ni sa ilang sinultihan ug binuhatan.
Dihay higayon nga giingnan nako ang akong mga anak nga lalaki nga kon gusto silang magdulag football human sa klase, makigdula ko nila. Galing lang, wa gyod to magsilbi kay di man ko makamao modulag football! Pero wala ko mosurender sa pagtabang sa akong mga anak nga lalaki aron masabtan nila nga kinahanglan silang magmaalamon sa pagpilig amigohon. Sa ulahi, nakakita ra silag paagi nga malingaw nga dili kinahanglang makig-uban niadtong wala mag-alagad kang Jehova.
Ang laing teksto nga kanunay nakong hinumdoman mao ang 1 Juan 2:17, nga nag-ingon: “Ang kalibotan nagakahanaw ug ang mga tinguha niini, apan siya nga nagabuhat sa kabubut-on sa Diyos magpabilin hangtod sa hangtod.” Nahibalo ko nga mahanaw ang kalibotan ni Satanas ug determinado kong tabangan ang akong mga anak sa pagkab-ot ug espirituwal nga mga tumong aron mapalipay nila ang Diyos hangtod sa hangtod. Dihang naay mga problema, bisag unsa pa ni ka gamay, moampo ko ug kanunay gyod kong makakitag mga teksto nga mogiya nako. Dihang ipakita nako sa akong mga anak ang giingon sa Bibliya, masabtan nila nga si Jehova ang naggiya nila, dili ako. Naningkamot ko nga dasigon sila sa akong pulong ug buhat, ug maayo nig mga resulta. Pananglitan, sukad sa bata pa, naa na silay kaugalingong mga balikduaw, nga nakapalipay ug nakapadasig nila.
Kabalo ko nga importante kaayo ang pagtambong ug tigom. Dihay mga higayon nga nabantayan nako nga gikapoy na ang mga bata sa pagtambong sa midweek nga mga tigom. Maong kon tigom inigkagabii, kuhaan nako sila sa eskuwelahan, pakan-og gamay, ug dayon motagpilaw mi. Di na sila kapoy inigtigom! Dili ra mi makatambong ug tigom kon naay usa namo nga masakit ug dili makaadtog Kingdom Hall. Kon mahitabo ni, dungan namong tun-an ang gihisgotan sa tigom. Ayha na mi manan-awg TV kon mahuman na mig tuon. Pero usahay moabot ug kalit si Ian. Tagoan namog dalidali ang among mga libro ug i-on ang TV.
Giseguro pod namo nga mag-family worship. Usahay, maghisgot mi bahin sa Bethel ug kon unsang departamento ang gusto nilang boluntaryohan.
Gikan sa wala patuo: Akong minahal nga mga anak—si Philip, Caroline, Debbie, Andrew, ug Nigel
Gusto Ming Magpayunir
Pagka-16 anyos sa akong kamagulangan nga si Philip, gitanyagan siyag full-time nga trabaho ingong mekaniko. Naa pod siyay kahigayonan nga magtrabahog part-time ingong tighinlog bentana. Dili siya ganahang manghinlog bentana ug miingon nga makatabang siya sa galastohan sa balay kon magtrabaho siyag full-time. Giingnan nako siya nga responsibilidad sa iyang papa ang pagtagana sa pamilya, dili iyaha. Miingon pod ko nga wala man mi sukad makulangi ug nga kon magtrabaho siyag part-time ingong tighinlog bentana, makapayunir na dayon siya.
Nagregular payunir dayon si Philip pag-graduate niyag high school, ug nag-oksilyare payunir pod ko. Dihang nagpayunir ang akong ikaduhang anak nga si Nigel pagkahuman niyag eskuwela, nagregular payunir pod ko. Naghunahuna ko nga kon makapayunir ko bisag usa lang ka tuig, makauban nako sa ministeryo ang akong mga anak ug makaeskuwela sa Pioneer Service School. Sa ulahi, nag-classmate mi ni Nigel sa PSS.
Sukad nagpayunir ko, na-enjoy gyod nako ni, ug nahibalo ko nga ang pag-alagad kang Jehova niining paagiha maghatag ug maayong ehemplo sa akong mga anak. Mapasalamaton ko kang Jehova kay 35 ka tuig na kong payunir. Seguradong dili gyod ko tugtan ni Ian nga magpayunir kon nahibalo pa siya. Pero mosangyaw lang ko sa mga adlaw nga naa siya sa biyahe aron makauban nako siya inig-uli niya.
Sa ulahi, gitawag sa Bethel ang akong anak nga si Nigel. Didto, nakabaton siya ug daghang maayong higala ug nabansay siya pag-ayo, nga nakatabang niya nga mahimong hamtong sa espirituwal. Si Philip ug Andrew mieskuwelag Ministerial Training School.c Gibati nako nga mihamtong gyod sila sa espirituwal pagkahuman nilag eskuwela. (1 Pedro 5:10) Maayo gyod kaayo ang pagbansay nga gitagana ni Jehova sa iyang katawhan. Mapasalamaton kaayo ko kang Jehova ug sa iyang organisasyon sa pagbansay nga nadawat sa akong mga anak.
Paingon sa ministeryo
Mga Kalisdanan
Daghan kog naatubang nga mga kalisdanan. Ang usa sa kinalisdan mao ang pagluib sa akong bana. Human sa 33 ka tuig, iya kong gibiyaan ug miipon siya sa laing babaye. Nalisdan pod ko nga makita ang akong ginikanan nga magkatigulang. Guol kaayo ko pagkamatay ni Papa niadtong Marso 1997. Nag-inusara na lang si Mama ug dili siya makadrayb. Naguol pag-ayo si Mama, maong pirme nako siyang tawagan ug hagaron nga mag-uban mi sa pagbalikduaw. Human sa pipila ka tuig, nagpayunir pod siya. Nakatabang ni nga mobati siyang mas mapuslanon ang iyang kinabuhi. Nagpayunir siya sulod sa 10 ka tuig, nga nagmatinumanon hangtod sa iyang kamatayon.
Dili sayon ang pagmatutog lima ka anak diha sa kamatuoran. Nahibalo ko nga ang akong mga anak ang modesisyon kon moalagad ba sila kang Jehova o dili. Dili ko makabuot sa ilang desisyon, pero naa koy puwedeng himoon. Maong gituman nako ang sugo sa Diyos ug naningkamot sa pagtudlo sa akong mga anak sa sinultihan ug binuhatan kutob sa akong makaya. Proud kaayo ko nga midesisyon ang akong mga anak sa pag-alagad sa Diyos.d Mapasalamaton kaayo ko nga gitabangan ko ni Jehova sa pagpadako nila.
Uban sa akong mga anak karon
a Tan-awa ang video nga Unsa ang Kahimtang sa mga Patay?
c Kini nga tunghaan gipulihan sa School for Kingdom Evangelizers.
d Karon, si Philip nag-alagad ingong theocratic schools instructor sa Ireland. Si Nigel nag-alagad ingong Assembly Hall servant sa England. Si Andrew nag-alagad ingong ansiyano ug 30 ka tuig nang payunir. Si Caroline lima ka tuig nga payunir, ug si Debbie ang kauban ni Carol sa balay ug nagatabang niya sa ministeryo.