KIKʼOJLIBʼÄL WUJ PA INTERNET Watchtower
Watchtower
KIKʼOJLIBʼÄL WUJ PA INTERNET
Kaqchikel occidental
ä
  • ä
  • ë
  • ï
  • ö
  • ü
  • bʼ
  • kʼ
  • tʼ
  • tzʼ
  • qʼ
  • BIBLIA
  • JALAJÖJ WUJ
  • QAMOLOJ
  • w26 abril ruxaq 2-7
  • Jehová yirtjon pä taq kʼa yïn kʼajol na

Majun ta video ri ntzjon chrij ri xachaʼ.

Kojakuyuʼ, komä ma ütz ta natzʼët ri video.

  • Jehová yirtjon pä taq kʼa yïn kʼajol na
  • Ri Chajinel ri Nyaʼö Rutzjol ri Ruqʼatbʼäl Tzij Jehová (2026)
  • Rqʼaʼ ri tzijonem
  • Jnan bʼaʼ rkʼë
  • JEHOVÁ KʼA NAJIN NA YIRTJOJ
  • RI PRECURSORADO NUʼÄN CHAWÄ CHË KIʼ AKʼUʼX NAʼÄN
  • XITAQ SENEGAL
  • TAQ XQ·OK PRECURSORES PA TINAMÏT NUEVA BRUNSWICK CHQÄ QUEBEC
  • MA NMESTAN TA RI SAMAJ XKIʼÄN YE KʼÏY QACHʼALAL
  • KAN KʼÏY XINTAMAJ QA CHKIJ NKʼAJ CHIK
  • XQBʼÄ ESTADOS UNIDOS
  • Kan kʼïy utzil wlon pä rma nkʼamon nnaʼoj chkij ri utziläj rusamajelaʼ Dios
    Ri Chajinel ri Nyaʼö Rutzjol ri Ruqʼatbʼäl Tzij Jehová (2020)
  • Ri utzil nqïl taq yeqatoʼ ri nkʼaj chik
    Ri Chajinel ri Nyaʼö Rutzjol ri Ruqʼatbʼäl Tzij Jehová (2023)
  • Majun jun kʼayewal xbʼanö chë xuʼän kaʼiʼ nkʼuʼx
    Ri Nyaʼon Rutzijol ri Rajawaren ri Jehová (2018)
  • Kan kiʼ nkʼuʼx rma nyaʼon pä rqʼij Jehová
    Ri Chajinel ri Nyaʼö Rutzjol ri Ruqʼatbʼäl Tzij Jehová (2024)
Ri Chajinel ri Nyaʼö Rutzjol ri Ruqʼatbʼäl Tzij Jehová (2026)
w26 abril ruxaq 2-7
Ri qachʼalal David Splane kʼo chrij rmesa chqä najin nsamäj.

RKʼASLEMAL JUN WINÄQ

Jehová yirtjon pä taq kʼa yïn kʼajol na

RTZIJ DAVID SPLANE

KʼO JUN Qʼij, jun qachʼalal xyaʼ jun ti hoja chwä ri akuchï nuʼij: «David Splane, 8 de abril rchë 1953: ‹Najin nqatzjoj ri qʼij taq xtchup rwäch ronojel›». Rïn xinkʼutuj che rä ri qachʼalal: «¿Achkë reʼ ya reʼ?». Y ryä xuʼij chwä: «Ya reʼ jun discurso ri nkʼatzin nayaʼ pa Escuela del Ministerio Teocrático».a Rïn xinbʼij che rä: «¡Pero rïn ma xintzʼibʼaj ta nbʼiʼ rchë nbʼän ya reʼ!».

Kinikyuʼ, rkʼë jbʼaʼ nkʼatzin nchäp pä pa naʼäy. Rïn xinaläx pa tinamït Calgary (Canadá) taq najin wä ri Segunda Guerra Mundial. Pa jun 75 jnaʼ qa, jun precursor ri kʼa kʼajol na, ri Donald Fraser rbʼiʼ, xapon chqachoch rchë xbʼertzjoj Rchʼaʼäl Dios chqë, y nteʼ xchäp jun rtjonik chrij le Biblia. Ryä kan kowan xqä chwäch jontir ri xtamaj, ye kʼa rma ryabʼil ma nkowin ta wä nbʼä chpan jontir qamoloj. Tapeʼ xqasäx pa yaʼ pa 1950, kan rkʼë bʼis nbʼij wä chë jbʼaʼ ma kaʼiʼ jnaʼ chrij riʼ xkäm. Ri tiempo riʼ, ntat majanä wä Testigo ta, ye kʼa xrajoʼ chë jun qachʼalal nuyaʼ ri discurso rchë funeral.

Jojun qʼij chrij ri discurso, jun qachʼalal ixöq ri ya kʼo chik rjnaʼ, ri Alice rbʼiʼ, xiruʼän invitar chpan jun qamoloj. Ryä jun chkë qachʼalal ri chaʼon rchë nbʼä chkaj. Ri qachʼalal Alice rtaman wä nwäch rma yirtzʼeton taq yibʼä wä rkʼë nteʼ pa qamoloj ri fines de semana taq ma yawaʼ ta más. Xinkʼutuj che rä ntat si ütz yibʼä. Ryä xyaʼ qʼij chwä y xuʼij chwä rchë xtbʼä wkʼë «xa xuʼ re jmul reʼ» rchë nutyoxij che rä qachʼalal ri xyaʼö ri discurso rchë funeral. Ri aqʼaʼ riʼ xbʼan ri Escuela del Ministerio Teocrático chqä ri Reunión de Servicio. ¡Kan ütz xuʼän chë xbʼä ntat! Y nbʼij riʼ rma ryä najin wä nutjoj riʼ rchë ntzjon chkiwäch ye kʼïy winäq, rma riʼ kan xqä rmayej taq xkʼoxaj jontir ri xkʼut ri aqʼaʼ riʼ. Kan chpan ri qʼij riʼ, ronojel semanas xbʼä chpan ri moloj riʼ y, taq xqʼax ri tiempo, xbʼä chpan ri nkʼaj chik qamoloj.

Chpan ri tiempo riʼ, taq nchap ri moloj, ri kʼwayon bʼey chpan ri Escuela del Ministerio Teocrático nuskʼij wä kibʼiʼ jontir ri kitzʼibʼan kibʼiʼ pan escuela y ryeʼ nkiʼij wä: «Presente». Kʼo jun aqʼaʼ xinbʼij che rä ri qachʼalal chë tskʼij nbʼiʼ chpan ri jun chik qamoloj. Ryä kan kiʼ rkʼuʼx xiruʼän felicitar, ye kʼa ma xkʼutuj ta chwä si ntaman achkë ntel chë tzij taq nskʼïx rbʼiʼ jun qachʼalal.

Rïn xa xuʼ xinwajoʼ chë nskʼïx nbʼiʼ, ¡ma ntaman ta wä chë komä nkʼatzin nyaʼ discursos! Taq xqʼax jun semana, xskʼïx nbʼiʼ y rïn ma xinxiʼij ta wiʼ xinbʼij: «¡Presente!». Taq xkʼis ri moloj, jontir xinkibʼebʼanaʼ felicitar. Y, jojun semanas chrij riʼ, xkiyaʼ ri hoja chwä ri xinbʼij pa naʼäy.

¡Ma xinquʼ ta akuchï xintïtzʼ wä wiʼ! Chpan ri tiempo riʼ, majun ta wä jun asignación rchë nskʼïx rwäch le Biblia. Ri nbʼan ya riʼ chë ri qachʼalal nkiyaʼ jun discurso ri nyalöj jun seis kʼa ocho minutos. Ntat xirtoʼ rchë xintjoj wiʼ chrij ri naʼäy ndiscurso y xuʼän chwä chë xinbʼän practicar 20 mul. Taq xinkʼïs ntzijonem, xyaʼöx ütz taq naʼoj chwä. Chpan jontir ri jnaʼ ye qʼaxnäq pä, Jehová rksan ntat, yerksan qachʼalal achiʼaʼ chqä ixoqiʼ y rksan rtinamit rchë yirtjon pä.

JEHOVÁ KʼA NAJIN NA YIRTJOJ

Ri qachʼalal Alice, ri xintzjoj qa pa naʼäy, xirtoʼ rchë xinchäp rtzjoxik le Biblia. Chpan ri tiempo riʼ, nbʼix wä chqë chë nkʼatzin nqaskʼij oxiʼ textos chkiwäch ri winäq y chrij riʼ nqatzüj qa jun libro chkë. Taq rïn yinok wä rchë yitzjon, ri qachʼalal Alice nuchäp wä tzij rkʼë ri winäq, nuʼij wä rbʼiʼ che rä y chrij riʼ nuʼij wä chwä chë tinskʼij ri naʼäy texto. Chrij riʼ rïn chik yitzjon, nskʼij wä ri kaʼiʼ chik textos chqä ntzüj qa ri publicación. Taq xqʼax ri tiempo, xintamaj xinchäp tzij kikʼë ri winäq. Taq ya nkʼis ri jnaʼ 1954, ntat xqasäx pa yaʼ, y yë chik ryä xtjon wchë rchë ntzjoj le Biblia. Tapeʼ xa ryonïl kʼo, ryä xtäj rqʼij rchë xkʼüt chrij Jehová chi nwäch. Chwäch Ntat, kan kowan wä rqʼij qamoloj chqä rtzjoxik le Biblia. Rma riʼ rïn kan ntaman wä chik achkë xtqaʼän ri qʼij rchë qamoloj o ri sábados chqä ri domingos nmaqʼaʼ.

Rïn kan kwest xuʼän chi nwäch xinbʼän estudiar. Ye kʼa ri xintamaj chpan ri 12 jnaʼ ri xijeʼ pa escuela kan kowan yirtoʼon pä pa nkʼaslemal. Jun ejemplo. Xintamaj xinbʼän sumar kʼïy números chqä xintamaj más chrij rbʼanik yitzjon pa nchʼaʼäl. Ri xintamaj chrij nchʼaʼäl chqä chpan jun curso chrij rbʼanik ntzʼibʼaj historias, kan kowan yirtoʼon komä ri najin yisamäj chpan ri Departamento rchë Redacción.

Ri qachʼalal kan kʼïy mul kikʼutun chwä achkë rma nqä chi nwäch ri música. Rïn nqä chi nwäch rma nteʼ ntat nqä wä chqä chkiwäch. Taq kʼo wä 7 njnaʼ, xinchäp jun curso rchë ntamaj nbʼän tocar piano. Ye kʼa nmaestra xtzʼët chë rïn ma kan ta más nyaʼ njolon chë ya riʼ. Rma riʼ xuʼij che rä ntat chë más ütz ma tintjoj ta chik wiʼ. Y ma itzel ta xinnaʼ, rma chpan ri tiempo riʼ ma kan ta nqä wä chi nwäch ntamaj chrij piano.

Jojun ikʼ chrij riʼ, ntat xrïl chik jun maestra. Ye kʼa komä ma xa xuʼ ta chik xintjoj wiʼ chrij piano, xa xintjoj chqä wiʼ rchë yibʼixan, y kan chriʼ xqä wä chi nwäch ri música. Taq kʼa yïn koʼöl na, kan ütz wä yibʼixan chqä xinchʼäk kʼïy concursos. Rïn xintjoj wiʼ chrij música rchë njeʼ jun ntítulo, rchë ke riʼ yikowin nyaʼ clases chqä yinok precursor. Ye kʼa taq najin wä nbʼän estudiar, xintzʼët chë kan kʼïy tiempo nkʼatzin chwä rchë ntjoj wiʼ chrij música chqä chkij wexámenes. Rma riʼ ma xinbʼän ta chik estudiar chqä xinchäp nprecursorado regular. Ya riʼ xbʼanatäj pa 1963.

RI PRECURSORADO NUʼÄN CHAWÄ CHË KIʼ AKʼUʼX NAʼÄN

Taq nkʼwan wä chik jun jnaʼ pa precursorado regular, xbʼix chwä chë xkinok precursor especial, y xitaq Kapuskasing (Ontario). Daniel Skinner ya riʼ xok wachiʼil. Ryä kʼo wä más rjnaʼ chi nwäch rïn. Daniel xkʼüt chi nwäch achkë samaj yebʼan pa congregación. Tapeʼ rïn kʼa riʼ wä 20 njnaʼ, xinok chpan ri Comité de Servicio rchë ri Congregación, ye kʼa, kʼa kʼo na wä kʼïy nkʼatzin ntamaj. Kan kiʼ nkʼuʼx ntzʼët chë rtinamit Jehová najin yertjoj chik jmul ri qachʼalal kʼojolaʼ. Si ryeʼ nkitäj kiqʼij, yekowin yeksäx rma Jehová tapeʼ kʼa ye akʼalaʼ na.

Chlaʼ Kapuskasing kan kwest jbʼaʼ yajeʼ. Pa rtiempo jöbʼ kan kowan tiw nuʼän. Ri tiempo taq majun ta más tiw, ya riʼ taq nqä chë 33 °C bajo cero, y taq más tiw nuʼän, ya riʼ taq nqä kʼa 44 °C bajo cero. Daniel chqä rïn ronojel mul chqaqän nqbʼä wä. Ye kʼa, jun chkë ri xbʼanö chwä chë kan kiʼ nkʼuʼx xinnaʼ xijeʼ chpan ri tinamït riʼ, ya riʼ taq xintamaj rwäch ya Linda Cole. Taq xqʼax ri tiempo, ryä xok ya Linda de Splane.

Ya Linda nqä wä chwäch nutzjoj le Biblia chqä ye kʼo wä ye kʼïy jaʼäl taq rrevisitas. Ryä kowan wä nspan, kan ütz rnaʼoj nuʼän kikʼë nkʼaj chik chqä nqä chwäch ntzjon kikʼë. Rteʼ Goldie rbʼiʼ, chqä kowan wä nrajoʼ Jehová. Y rtat, ri Allen rbʼiʼ, pa naʼäy ma ütz ta wä yertzʼët ri testigos de Jehová. Tapeʼ ke riʼ, ri qachʼalal Goldie nukʼwaj wä ya Linda chqä rxbʼal —ri John chqä Gordon kibʼiʼ— pa Salón del Reino, chqä nukʼüt wä chkiwäch achkë rbʼanik nkitzjoj le Biblia. Che kajiʼ kʼo jun tiempo xeʼok precursores. Taq xeqʼax ri jnaʼ, Allen xqasäx pa yaʼ chqä kan kʼïy samaj xuʼän pa congregación.

Pa 1965, xibʼan invitar pa Escuela del Ministerio del Reino rchë yitjöx más. Ri tjonïk riʼ xyalöj jun ikʼ chqä xbʼan pa Betel ri kʼo Canadá. Chpan ri escuela riʼ xkiʼij chwä chë tinujsaj jun solicitud rchë yibʼä Galaad. Majun bʼëy nquʼun ta wä ya riʼ, rma nnaʼ wä chë ma xkikowin ta xkinok jun misionero. Tapeʼ ke riʼ xinnujsaj ri solicitud. Xijeʼ chpan ri clase 42. Pa Galaad, ri qachʼalal ri xetjon qchë, chaq taqïl nkiyaʼ wä jun wuj chqë rchë nqatzʼët jaruʼ najin nqatamaj. Chpan ri naʼäy wuj xkiyaʼ chwä, xkiʼij chwä chë kan ütz rbʼanik tinksaj ri tiempo ri xtyalöj ri escuela rchë ntamaj jontir ri yikowin chrij rtinamit Jehová. Chpan ri tiempo riʼ, rïn kʼo wä 21 njnaʼ. Rma riʼ kan ütz xkiʼän chë xkiyaʼ ri naʼoj riʼ chwä.

Chpan jun clase ri xyaʼöx Galaad, xkʼut chqawäch achkë rbʼanik nqtzjon kikʼë ri noticieros o achkë rbʼanik nqtzjon pa radio chqä pa televisión. ¡Ya riʼ kan xqä chi nwäch! Ma xinquʼ ta chë ri xintamaj kan kowan xtkʼatzin chwä, achiʼel xtintzjoj na chiwä.

XITAQ SENEGAL

Taq qʼaxnäq chik jojun qʼij taq xqaʼän graduar qiʼ, Michael Höhle chqä rïn xqbʼä Senegal, ri tinamït akuchï xqtaq wä; chriʼ xq·ok misioneros. Chpan ri tiempo riʼ, ye kʼo wä jun 100 publicadores chpan ri tinamït riʼ.

Taq yïn kʼo wä chik jojun ikʼ chriʼ, xibʼan invitar rchë yisamäj pa sucursal jun qʼij pa jun semana. Nbʼix wä sucursal che rä tapeʼ xa jun ti cuarto ri kʼo chpan kachoch ri misioneros. Tapeʼ ke riʼ, Emmanuel Paterakis, ri nekʼwan bʼey chpan ri sucursal, ronojel mul xnataj chwä chë ri oficina riʼ nukʼüt chë rtinamit Jehová kʼo chpan ri tinamït riʼ. Kʼo jun qʼij, ri qachʼalal Paterakis xuʼij chwä chë tqatzʼibʼaj jun carta chkë ri misioneros rchë nqakʼuqbʼaʼ kikʼuʼx. Chpan ri tiempo riʼ, kan kwest wä nawesaj copias rchë jun carta chqä kan kʼïy päq nasäch, rma riʼ chjojun xkʼatzin xintzʼibʼaj pa jun máquina. Kan kʼïy samaj xkʼwaj, y más rma ma ütz ta yasach rkʼë rtzʼibʼaxik jun tzij nixta naksaj corrector.

Ri qʼij riʼ taq ya ntok qa aqʼaʼ chqä ya yitzolin chwachoch, ri qachʼalal Paterakis xyaʼ jun sobre chwä chqä xuʼij chwä: «David, ri Sociedad xtäq pä jun carta chawä». Jbʼaʼ chrij riʼ taq xinjäq ri sobre, xinwïl jun chkë ri cartas ri kan yïn rïn xitzʼibʼan rchë. Ya reʼ xkʼüt qa chi nwäch chë nkʼatzin njeʼ rqʼij rtinamit Jehová chi nwäch tapeʼ xa koʼöl o nüm ri sucursal akuchï yïn kʼo wä.

Ri qachʼalal Splane kikʼë nkʼaj chik qachʼalal. Ryeʼ najin yetzeʼen taq nesäx jun kifoto.

Kikʼë nkʼaj chik misioneros chlaʼ Senegal pa 1967.

Kʼïy chkë ri publicadores ri ye kʼo pa congregación, xeʼok wamigos y pa taq sábados chaqʼaʼ nqamöl wä qiʼ kikʼë. ¡Kan ma nmestan ta ri qʼij riʼ! Kʼa nqachʼaʼej na qiʼ kikʼë. Rma chlaʼ Senegal xitzjon pa chʼaʼäl francés, ya riʼ xirtoʼ taq xibʼä pa nkʼaj chik sucursales ri yetzjon chqä ri chʼaʼäl riʼ.

Pa 1968, ya Linda chqä rïn xqayaʼ chqawäch nqkʼleʼ. Kan kʼïy ikʼ xintäj nqʼij rchë xinkanuj jun nsamaj akuchï xa xuʼ jun kayoxiʼ qʼij yisamäj, rchë ke riʼ chöj kaʼiʼ rkʼë ya Linda nqkowin nq·ok precursores chlaʼ Senegal. Ye kʼa ri empresas xa xuʼ wä kiwinaq nkiyaʼ kisamaj y ma nkiyaʼ ta kisamaj ri ye petenäq jkʼan chik. Chrij riʼ, xitzolin Canadá chqä xqkʼleʼ rkʼë ya Linda. Chriʼ xbʼix chqë chë xtq·ok precursores especiales chqä xqtaq Edmundston, jun koʼöl tinamït ri kʼo Nueva Brunswick. Ri tinamït riʼ naqaj kʼo wä che rä Quebec.

David chqä ya Linda Splane kan kiʼ kikʼuʼx ye paʼäl chpan jun koʼöl bʼey akuchï kowan kotzʼiʼj.

Ri qʼij taq xqkʼleʼ pa 1969.

TAQ XQ·OK PRECURSORES PA TINAMÏT NUEVA BRUNSWICK CHQÄ QUEBEC

Pa tinamït Edmundston xa ye jbʼaʼ winäq najin wä nkitjoj kiʼ chrij le Biblia chqä ma ye jun ta publicadores. Jbʼaʼ ma jontir ri winäq nkinmaj wä rtzij ri religión católica, rma riʼ jbʼaʼ ma jontir jay kʼo wä jun letrero chkiwäch ri nuʼij ya reʼ: «Ma nqajoʼ ta nqtzjon kikʼë ri testigos de Jehová». Chpan ri tiempo riʼ ma achiʼel ta komä, rma riʼ ma nqanmaj ta wä kitzij ri winäq chqä nqakokaj wä rchiʼ kachoch. Ronojel semanas, jun grupo católicos nkiyaʼ wä re rtzjol reʼ pa periódico: «Keqakanuj ri testigos de Jehová chqä tqachpuʼ kiwäch». Chpan ri tinamït xa xuʼ wä kajiʼ testigos yoj kʼo —Victor chqä ya Velda Norberg, y ya Linda chqä rïn—, rma riʼ qataman wä chë kan chqij röj najin yetzjon wä.

Majun bʼëy xtinmestaj ta ri naʼäy mul ri xqrbʼechʼaʼej ri ukʼwäy bʼey rchë circuito. Taq xkʼis ri semana ri xjeʼ qkʼë, xuʼij chqë: «Loman yïx kʼo aweʼ, rkʼë jbʼaʼ ri xkixkowin xtiʼän ya riʼ chë ri winäq ma itzel ta chik yekitzʼët ri Testigos». Kan chpan ri qʼij riʼ xqayaʼ chqawäch nqaʼän riʼ, ¡y kan ke riʼ xbʼanatäj! Eqal eqal ri winäq xkitzʼët che ri testigos de Jehová ma nkinaʼ ta kiʼ chqä chë ma jnan ta kinaʼoj kikʼë ri kʼamöl taq bʼey católicos, ri kowan nkinaʼ kiʼ. Komä kʼo chik jun koʼöl congregación pa tinamït Edmundston.

Taq yoj kʼo wä chik jbʼaʼ ma jun jnaʼ chpan ri tinamït riʼ ri kʼa näj kʼo wä, xqbʼan invitar rchë nqbʼetoʼon chpan jun nüm congregación ri kʼo Quebec. Ri qachʼalal aj chriʼ kan ütz kinaʼoj xkiʼän qkʼë; 6 ikʼ xqjeʼ kikʼë. Ye kʼa chrij riʼ xbʼix chwä chë xkinok ukʼwäy bʼey rchë circuito.

14 jnaʼ xqsamäj chpan jalajöj circuitos ri ye kʼo Quebec. ¡Majun bʼëy xtinmestaj ta ri xqaqʼaxaj ri tiempo riʼ! Chlaʼ Quebec kan ye kʼïy winäq najin wä nkitjoj kiʼ chrij le Biblia. Rma riʼ, kʼo mul xa xuʼ pa jun congregación yeʼawïl kʼïy familias ri najin nkitjoj kiʼ chrij le Biblia chqä najin nkiʼän progresar rchë yeqasäx pa yaʼ.

MA NMESTAN TA RI SAMAJ XKIʼÄN YE KʼÏY QACHʼALAL

Ri qachʼalal ri ye kʼo chpan jojun tinamït ri kʼo Canadá akuchï yetzjon francés, kan jaʼäl kinaʼoj. Ryeʼ ronojel mul kiʼ kikʼuʼx chqä kantzij yetzjon, ye kʼa ma ronojel ta mul chaq bʼaʼ xuʼän chkiwäch xkinmaj ri nuʼij le Biblia. Ye kʼo jojun kan itzel xetzʼet rma kifamilia. Jojun qʼopojiʼ kʼojolaʼ bʼin ya reʼ chkë rma kiteʼ kitat: «¡Si natjoj na awiʼ kikʼë ri testigos de Jehová, yït qesaj äl pa qachoch!». Ye kʼa ryeʼ ma kiyaʼon ta qa kitjonik chrij le Biblia. ¡Kantzij na wä chë Jehová kan kiʼ rkʼuʼx kikʼë!

Komä ke najin ntzjoj ri xqaqʼaxaj Quebec, nnatäj pä chwä ri samaj xkiʼän ri precursores regulares y especiales chpan ri tiempo riʼ. Ye kʼïy chkë ryeʼ jkʼan chik ye petenäq wä. Ryeʼ ma xa xuʼ ta xkʼatzin xkitamaj ri chʼaʼäl francés, xkʼatzin chqä xkitamaj kicultura ri winäq chqä rbʼanik yechʼobʼon, y kʼïy chkë ri winäq riʼ nkinmaj wä rtzij ri religión católica.

Kan ronojel bʼaʼ mul, ri precursores especiales yetaq wä pa taq territorios ri kʼa näj ye kʼo wä akuchï ma ye jun ta publicadores. Rma ri winäq ri ye kʼo chpan ri territorios riʼ ma ütz ta wä yekitzʼët ri Testigos, ri qachʼalal kan kwest wä nuʼän chkiwäch nkïl kachoch. Ye kʼa kan más na chik kwest nuʼän chkiwäch nkïl jun samaj akuchï xa xuʼ jun kayoxiʼ qʼij yesamäj. Yajün ri winäq ri kʼa riʼ xekʼleʼ nkʼatzin wä yejeʼ pa jun jay akuchï ye kʼo kajiʼ, seis u ocho winäq, rchë ke riʼ nkijäch ri gastos chkiwäch, rma ma nuqʼiʼ ta wä kirajil si xa kiyonïl yejeʼ. Taq ri qachʼalal nkichäp wä jun tjonïk rkʼë jun winäq, ryeʼ nkiʼän wä jontir ri kʼo pa kiqʼaʼ rchë nkitoʼ. Komä chlaʼ Quebec ye kʼo ye kʼïy publicadores, rma riʼ kʼïy chkë ri precursores riʼ xebʼä nkʼaj chik tinamït akuchï nkʼatzin más toʼïk.

Taq yïn wä ukʼwäy bʼey rchë circuito, ya Linda chqä rïn ronojel sábados nmaqʼaʼ nq·el wä kikʼë ri qʼopojiʼ kʼojolaʼ chutzjoxik le Biblia, rchë ke riʼ nkitzjoj chqë achkë kwest najin nuʼän chkiwäch chqä achkë kʼayewal kilon. Pa qaqʼij komä, jojun chkë ryeʼ ye misioneros chqä ye kʼo jkʼan chik tinamït, o yaʼon chik jun kisamaj pa rtinamit Jehová.

Chpan ri tiempo riʼ, ma jontir ta ri congregaciones yekowin wä yojkitoʼ rkʼë qagastos. Rma riʼ kʼo mul taq nkʼis ikʼ majun ta wä chik qarajil. Taq nbʼanatäj wä ya riʼ qkʼë, röj nqakʼuqbʼaʼ wä más qakʼuʼx chrij Jehová, rma xa xuʼ wä ryä tamayon achkë najin nqaqʼaxaj. Ryä majun bʼëy xqryaʼ ta qa. Xa bʼa achkë na nbʼanatäj, ye kʼa ronojel mul xqkowin xqbʼä pa jun chik congregación rchë xqabʼechʼaʼej.

KAN KʼÏY XINTAMAJ QA CHKIJ NKʼAJ CHIK

Myer xinbʼij qa chë kan kowan xirtoʼ ri xintamaj pa Galaad chrij rbʼanik nqtzjon kikʼë ri noticieros o pa radio chqä pa televisión. Chlaʼ Quebec kan kʼïy mul xqkowin xqatzjoj le Biblia pa radio, pa televisión chqä pa periódicos. Kan kʼïy mul xiyaʼöx rkʼë jun ukʼwäy bʼey rchë circuito, ri Léonce Crépeault rbʼiʼ, rchë jnan xqsamäj. Ryä kan rtaman wä ntzjon kikʼë ri winäq ri yesamäj chriʼ. Taq ntzjon wä rkʼë jun chkë ri winäq riʼ ri kan kʼo rqʼij, ryä ma nresaj ta riʼ rchë nukʼüt chë kan kʼïy rtaman, pa rkʼexel riʼ, nuʼij wä ya reʼ che rä: «Tat, wachiʼil chqä rïn ma ya reʼ ta qasamaj chqä ma kan ta qataman achkë rbʼanik nqtzjon pa radio chqä pa televisión. Xa xuʼ bʼin pä chqë chë tqayaʼ rtzjol chkë ri winäq chë ri testigos de Jehová kʼo jun nüm moloj xtkiʼän. Rma riʼ kan xtqatyoxij chawä si rït xkojatoʼ». Rma rbʼanik ntzjon wä qachʼalal chqä rma ma xnaʼ ta riʼ, ye kʼïy xkajoʼ xojkitoʼ.

Ri xintamaj pa Galaad chqä ri xintamaj chrij Léonce, kan kowan xkʼatzin chwä taq ri sucursal xiryaʼ rkʼë qachʼalal Glen How, jun chkë qabogados, rchë xeqatzʼët jojun casos ri rkʼë jbʼaʼ xkeʼel pa radio o pa televisión. Ryä ma nuxiʼij ta wä riʼ nutoʼ rtinamit Jehová pa taq tribunales, ye kʼa ri kʼo más rqʼij ya riʼ chë kowan nrajoʼ Jehová. Kan jun nüm spanïk xinnaʼ xisamäj rkʼë ryä.

Pa 1985 xqtaq pa jun circuito ri kʼo pa oeste che rä Canadá; ya riʼ xuʼän chë xqkowin xqtoʼon rchë xqachajij ntat, ri kʼo wä chriʼ naqaj. Ye kʼa kan rkʼë bʼis nbʼij wä chë oxiʼ ikʼ chrij riʼ, ryä xkäm. Xinok na ukʼwäy bʼey rchë circuito chpan ri tinamït riʼ kʼa pa 1989, taq xqbʼan invitar rchë nqbʼä pa Betel ri kʼo Estados Unidos. Ma qayoʼen ta wä ya riʼ. Jbʼaʼ ma 19 jnaʼ xeqachʼaʼej ri congregaciones, ri akuchï xqjeʼ chkipan jalajöj taq jay chqä xqatäj jalajöj taq rkïl wäy kikʼë qachʼalal. ¡Kan kowan nqtyoxin chkë rma xojkikʼül chkachoch!

XQBʼÄ ESTADOS UNIDOS

Taq xqapon Brooklyn, xiyaʼöx chpan ri Departamento rchë Servicio. Ronojel mul xtintyoxij rbʼanik xinkitjoj chriʼ. Jun naʼoj ri xintamaj, ya riʼ chë nkʼatzin ntamaj jontir chrij jun ri xbʼanatäj pa rkʼexel nbʼän qa chi nwäch chë ntaman chik jontir. Pa 1998 xiyaʼöx chpan ri Departamento rchë Redacción, ri akuchï kʼa yïn kʼo na komä chqä kan kʼïy na najin ntamaj. Kan kʼïy jnaʼ xintoʼ ri qachʼalal John Barr, ri ya riʼ wä ri coordinador rchë ri Comité rchë Redacción. Ronojel mul xtintyoxij jontir ri xkʼüt qa chi nwäch chqä ri tiempo ri xijeʼ rkʼë. Ryä kan jaʼäl wä rnaʼoj.

David chqä ya Linda Splane ye paʼäl kikʼë John chqä ya Mildred Barr rchë nesäx kifoto.

Kikʼë John chqä ya Mildred Barr.

Kan jaʼäl yasamäj kikʼë qachʼalal achiʼaʼ chqä ixoqiʼ ri ye kʼo chpan ri Departamento rchë Redacción. Ryeʼ ma nkinaʼ ta kiʼ, ronojel mul nkiʼij che rä Jehová chë kertoʼ pä rchë yekowin nkiʼän kisamaj chqä kitaman chë yekowin nkiʼän riʼ rma rtoʼik ri loqʼoläj rchqʼaʼ Dios y ma rma ta ri kitaman o ri achkë yekowin nkiʼän.

Ri qachʼalal Splane ri najin nukʼwaj bʼey chwäch ri coro rchë ri Watchtower. Chpan ri coro ye kʼo 20 qachʼalal, che achiʼaʼ che ixoqiʼ, y chriʼ naqaj kʼo jun qachʼalal ixöq ri najin nuʼän tocar ri piano.

Najin nkʼwaj bʼey chwäch ri coro rchë ri Watchtower chpan ri moloj rchë ri jnaʼ 2009.

Ri qachʼalal Splane ri kan kiʼ rkʼuʼx najin nuyaʼ rBiblia jun qachʼalal ixöq.

Najin yeqajäch biblias pa asamblea internacional ri xbʼan pa 2014 chlaʼ Seúl (Corea del Sur).

Chwäch ya Linda chqä chi nwäch rïn, kan jun nüm spanïk ri yoj bʼenäq pa jun 110 tinamït rchë yeqabʼechʼaʼej qachʼalal. Qatzʼeton achkë rbʼanik ri misioneros, ri qachʼalal ri ye kʼo chpan ri Comités rchë Sucursal chqä nkʼaj chik qachʼalal ri kiksan kikʼaslemal rchë nkiʼän rsamaj Dios, kowan nkajoʼ Jehová. Chqä kan kiʼ qakʼuʼx qatzʼeton achkë rbʼanik ri publicadores kiyaʼon naʼäy Rqʼatbʼäl Tzij Dios pa kikʼaslemal tapeʼ kʼo chʼaʼoj, majun ta kirajil o yaʼon kʼayewal pa kiwiʼ. ¡Kantzij na wä chë Jehová kan kowan yerajoʼ!

Chpan jontir ri jnaʼ ye qʼaxnäq pä, ya Linda kan kowan yirtoʼon rchë yikowin nbʼän ri samaj yeyaʼon chwä. Ryä kowan yerajoʼ ri winäq chqä ronojel mul nukanuj rbʼanik rchë yertoʼ. Chqä, ma kwest ta nuʼän chwäch nchäp tzij kikʼë ri winäq xa bʼa akuchï ye kʼo wä. Ya Linda yertoʼon ye kʼïy winäq rchë nkitamaj rwäch Jehová chqä yertoʼon ye kʼïy qachʼalal ri ye kanajnäq qa rchë yetzolin pä pa congregación. ¡Ryä kan achiʼel ta jun regalo xyaʼ Jehová chwä! Komä ke ya xbʼä qajnaʼ, kan rkʼë ronojel qan nqatyoxij chkë ri qʼopojiʼ kʼojolaʼ ri yojkitoʼ taq nqbʼä jkʼan chik o taq nkiyaʼ nkʼaj chik toʼïk chqë (Mar. 10:29, 30).

Taq nquʼ rij jontir ri xinqʼaxaj chpan ri 80 jnaʼ ye qʼaxnäq pä, rïn kan kowan yityoxin. Yikowin chqä nbʼij achiʼel xuʼij ri salmista: «Nimaläj Dios, rït yinatjon pä taq kʼa yïn kʼajol na, y komä kʼa najin na ntzjoj jontir ri abʼanon» (Sal. 71:17). Kan ya riʼ nyaʼon chwäch wan nbʼän loman kʼa yïn kʼäs na.

a Pa qaqʼij komä, ya reʼ nbʼan chpan qamoloj chukojöl qʼij.

    Wuj pa Cakchiquel rchë Sololá (1993-2026)
    Rchë yatel äl
    Rchë yatok
    • Kaqchikel occidental
    • Rchë natäq äl
    • Ri más nqä chawäch
    • Copyright © 2026 Watch Tower Bible and Tract Society of Pennsylvania
    • Rbʼanik naksaj ri qasitio
    • Rbʼanik nchajïx ri adatos
    • Rbʼanik nchajïx ri adatos
    • JW.ORG
    • Rchë yatok
    Rchë natäq äl