Ma tqamestaj ta nqchʼö rkʼë Jehová pa kiwiʼ nkʼaj chik

1. ¿Achkë rma qataman chë kan kʼo rqʼij chwäch Jehová taq nqchʼö rkʼë?

JEHOVÁ ryaʼon jun nüm spanïk chqë, y ya riʼ ri nqkowin nqchʼö rkʼë. Tqaquʼ rij ya reʼ: ryä ryaʼon jojun kisamaj ri ángeles y ryaʼon nmaʼq taq samaj pa rqʼaʼ Rkʼajol (Sal. 91:11; Mat. 28:18). Ye kʼa yë Jehová nkʼoxan kichë ri winäq taq yechʼö rkʼë; ryä ma ryaʼon ta ri samaj riʼ pa rqʼaʼ jun chik (Sal. 65:2). Jehová kan chqajujnal nrajoʼ nqrkʼoxaj.

2. ¿Achkë ütz ejemplo xyaʼ qa ri apóstol Pablo chqawäch?

² Röj ütz nqaʼij che rä Jehová jontir ri nbʼanö chqë chë nchʼpü qakʼuʼx, ye kʼa nkʼatzin chqä yeqanataj nkʼaj chik taq nqchʼö rkʼë. Kan ya riʼ xuʼän ri apóstol Pablo. Ryä xuʼij ya reʼ chkë jontir ri cristianos ri ye kʼo pa congregación ri kʼo Éfeso: «Kʼa najin na yixinnataj che rä Dios taq yichʼö rkʼë» (Efes. 1:16). Ye kʼa, ryä chqä kʼo jojun ri kan chkijujnal xernataj taq xchʼö rkʼë Jehová. Pablo xuʼij ya reʼ che rä Timoteo: «Kan yityoxin che rä Dios [...] y ronojel mul yanatäj chwä taq yichʼö rkʼë Dios paqʼij chë chaqʼaʼ» (2 Tim. 1:3). Ri apóstol Pablo nkʼatzin wä nukʼutuj rtoʼik che rä Dios rma kʼo wä kʼïy kʼayewal rlon, tapeʼ ke riʼ, ryä xjäm rwäch rchë xchʼö pa kiwiʼ nkʼaj chik (2 Cor. 11:23; 12:7, 8).

3. ¿Achkë rma kʼo mul xa nmestäj chqë nqchʼö rkʼë Jehová pa kiwiʼ nkʼaj chik?

³ Kʼo mul, rkʼë jbʼaʼ nmestäj chqë nqchʼö rkʼë Jehová pa kiwiʼ nkʼaj chik. ¿Achkë rma? Jun qachʼalal ri Sabrinaa rbʼiʼ nuʼij: «Chpan re tiempo reʼ, kan kʼïy achkë nkʼatzin naʼän. Kʼo mul, rma xa xuʼ nqaquʼ rij ri kʼayewal najin nqaqʼaxaj y ma nqaquʼ ta kij nkʼaj chik, xa xuʼ ri nkʼatzin chqë röj ya riʼ nqakʼutuj che rä Jehová». Si nqatzʼët chë ya riʼ najin nbʼanatäj qkʼë, re tjonïk reʼ kan kowan xtqrtoʼ. Xtqatzʼët achkë rma nkʼatzin nqchʼö rkʼë Jehová pa kiwiʼ nkʼaj chik chqä achkë rbʼanik nqaʼän riʼ.

¿ACHKË RMA NKʼATZIN NQCHʼÖ RKʼË JEHOVÁ PA KIWIʼ NKʼAJ CHIK?

4, 5. ¿Achkë rma nqaʼij chë «kʼo ütz nukʼäm pä pa kiwiʼ nkʼaj chik» taq yeqanataj pa qaʼoración? (Santiago 5:16).

⁴ Taq nqchʼö rkʼë Dios pa kiwiʼ nkʼaj chik «kʼo ütz nukʼäm pä pa kiwiʼ» (taskʼij Santiago 5:16). ¿Kantzij komä nqkowin yeqatoʼ nkʼaj chik taq nqchʼö rkʼë Jehová pa kiwiʼ? Jaʼ, nqkowin. Y nqaʼij riʼ rma ri xuʼän Jesús. Ryä rtaman wä chë ri apóstol Pedro xa jbʼaʼ chik nrajoʼ rchë xtuʼij chë ma rtaman ta rwäch. Rma riʼ xuʼij ya reʼ che rä: «Rïn ntjon nqʼij chrij Dios pan awiʼ rït, rchë ma nkʼis ta akʼuqbʼäl kʼuʼx» (Luc. 22:32). Pablo chqä rtaman wä chë kan kʼo nkʼatzin wä nqchʼö rkʼë Dios pa kiwiʼ nkʼaj chik. Rma riʼ, taq ma pa rbʼeyal ta xbʼan rkʼë y xtzʼapïx pa jun jay chlaʼ Roma rma ri qʼatbʼäl tzij, ryä xuʼij ya reʼ che rä Filemón: «Rma rïx najin yixchʼö rkʼë Dios pa nwiʼ, [...] nyoʼen yitzolin chik jmul iwkʼë» (Filem. 22). Y kan ke riʼ xbʼanatäj. Jbʼaʼ tiempo chrij riʼ xesäx äl y xchäp chik jmul rtzjoxik rchʼaʼäl Dios.

⁵ Rkʼë ya reʼ ma najin ta nqaʼij chë kan xtqaʼij che rä Jehová chë kʼo chë nuʼän ri nqakʼutuj che rä. Ye kʼa ryä nukʼoxaj taq nqaʼij che rä achkë nbʼanö chqë chë nchʼpü qakʼuʼx, y kʼo mul kan nuʼän ri nqakʼutuj che rä. Ri nqatamaj riʼ nqrtoʼ rchë más nqchʼö rkʼë taq kʼo nbʼanö chqë chë nchʼpü qakʼuʼx chqä rchë nqayaʼ chwäch qan chë ryä yë ri ütz xtuʼän pa qawiʼ (Sal. 37:5; tatzʼetaʼ 2 Corintios 1:11 y ri notas de estudio).

6. Taq nqchʼö rkʼë Jehová pa kiwiʼ nkʼaj chik, ¿achkë nqanaʼ chqä achkë nqarayij nqaʼän? (1 Pedro 3:8).

⁶ Ri nqchʼö rkʼë Jehová pa kiwiʼ nkʼaj chik nqrtoʼ rchë nqapoqonaj más kiwäch (taskʼij 1 Pedro 3:8). Ri winäq ri nupoqonaj kiwäch nkʼaj chik, nqʼax chwäch taq jun winäq nutäj poqän chqä kan nrajoʼ nuyaʼ rtoʼik (Mar. 1:40, 41). Jun ukʼwäy bʼey ri Miguel rbʼiʼ nuʼij: «Taq yichʼö rkʼë Jehová pa kiwiʼ nkʼaj chik, nqʼax más chi nwäch achkë najin nkiqʼaxaj, y ya riʼ nbʼanö chwä chë más yenwajoʼ. Tapeʼ ryeʼ ma kitaman ta, rïn nnaʼ chë más jnan nuʼän nwäch kikʼë». Jun chik ukʼwäy bʼey ri Ricardo rbʼiʼ nuʼij ya reʼ: «Taq nqchʼö rkʼë Jehová pa rwiʼ jun chik, röj más nqarayij nqatoʼ ri winäq riʼ». Chqä nuʼij: «Taq nqayaʼ rtoʼik ri winäq ri najin nqanataj pa qaʼoración, xa achiʼel ta najin chik nqaʼän ri xqakʼutuj che rä Jehová».

7. ¿Achkë rma ri nqchʼö rkʼë Jehová nqrtoʼ rchë kan pa rbʼeyal nqatzʼët ri kʼayewal najin nqaqʼaxaj? (Filipenses 2:3, 4; keʼatzʼetaʼ chqä ri achbʼäl).

⁷ Ri nqchʼö rkʼë Jehová pa kiwiʼ nkʼaj chik nqrtoʼ rchë kan pa rbʼeyal nqatzʼët ri kʼayewal najin nqaqʼaxaj (taskʼij Filipenses 2:3, 4). Rma yoj kʼo chpan jun tiempo ri akuchï yë ri Diablo najin nqʼatö tzij, jontir nqaqʼaxaj kʼayewal (1 Juan 5:19; Apoc. 12:12). Taq nkʼuluj chqë nqchʼö rkʼë Jehová pa kiwiʼ nkʼaj chik, ya riʼ nqrtoʼ rchë nnatäj chqë chë «jontir ri qachʼalal najin chqä nkiqʼaxaj re kʼayewal reʼ» (1 Ped. 5:9). Jun precursora ri Kati rbʼiʼ nuʼij: «Taq yichʼö rkʼë Jehová pa kiwiʼ nkʼaj chik, ya riʼ yirtoʼ rchë ntzʼët chë ma xa xuʼ ta rïn najin nqʼaxaj kʼayewal. Chqä yirtoʼ rchë ma xa xuʼ ta rïn nquʼ qa wij».

¿ACHOQ PA KIWIʼ ÜTZ NQCHʼÖ WÄ RKʼË JEHOVÁ?

8. ¿Achoq pa kiwiʼ ütz nqchʼö wä rkʼë Jehová?

⁸ ¿Achoq pa kiwiʼ ütz nqchʼö wä rkʼë Jehová? Kʼo kʼïy achoq pa kiwiʼ ütz nqchʼö wä. Ütz nqchʼö rkʼë Jehová pa kiwiʼ ri ye yawaʼ, pa kiwiʼ ri qʼopojiʼ kʼojolaʼ ri najin nkiqʼaxaj kʼayewal pan escuela o pa kiwiʼ ri ya xbʼä kijnaʼ. Kan ye kʼïy qachʼalal yaʼon kʼayewal pa kiwiʼ, kʼo mul kan yë kifamilia yebʼanö riʼ y jojun chik mul yë ri qʼatbʼäl taq tzij yebʼanö (Mat. 10:18, 36; Hech. 12:5). Ye kʼo jojun kiyaʼon qa kachoch rma kowan chʼaʼoj pa kitinamit o rma jun qʼeqäl jöbʼ o jun nüm slonel. Rkʼë jbʼaʼ ma qataman ta kiwäch ri qachʼalal riʼ, ye kʼa taq nqchʼö rkʼë Jehová pa kiwiʼ, nqakʼüt chë najin nqanmaj rtzij Jesús taq xuʼij chë nkʼatzin nqajowalaʼ qiʼ (Juan 13:34).

9. ¿Achkë rma nkʼatzin nqchʼö rkʼë Jehová pa kiwiʼ qachʼalal ri kʼo kisamaj pa rtinamit ryä chqä pa kiwiʼ kixjilal?

⁹ Ütz chqä nqchʼö rkʼë Jehová pa kiwiʼ qachʼalal ri kʼo kisamaj chpan rtinamit ryä, achiʼel ri ye kʼo chpan ri Molaj Ukʼwäy Bʼey chqä ri yetoʼö kichë, ri ye kʼo chpan ri Comités rchë Sucursal, ri yekʼwayon bʼey chpan ri departamentos ri ye kʼo pa taq sucursales, ri ukʼwäy taq bʼey rchë circuito, ri ukʼwäy taq bʼey pa congregación chqä ri siervos ministeriales. Kʼïy chkë ryeʼ nkiqʼaxaj chqä kʼayewal, ye kʼa nkitäj kiqʼij rchë yojkitoʼ röj (2 Cor. 12:15). Jun ejemplo. Mario, jun ukʼwäy bʼey rchë circuito, nuʼij: «Jun ri más kwest rbʼanon chi nwäch rïn, ya riʼ chë näj yïn kʼo wä chkë nteʼ ntat. Ryeʼ ya xbʼä kijnaʼ chqä kʼo kiyabʼil. Ntaman chë wanaʼ chqä rchjil najin yekichajij rma kowan yekajoʼ, ye kʼa kan itzel nnaʼ wan rma ma yikowin ta nyaʼ más kitoʼik». Tapeʼ ma qataman ta jontir ri najin nkiqʼaxaj qachʼalal riʼ, ütz chë röj nqchʼö rkʼë Jehová pa kiwiʼ (1 Tes. 5:12, 13). Chqä, ütz nqchʼö pa kiwiʼ kixjilal, rma ryeʼ najin yekitoʼ kichjil rchë nkiʼän ri samaj yaʼon qa pa kiqʼaʼ.

10, 11. ¿Nqä komä chwäch Jehová chë röj nqchʼö rkʼë ryä pa kiwiʼ ye kʼïy qachʼalal?

¹⁰ Achiʼel qatzʼeton pä, kʼïy mul röj nqchʼö rkʼë Jehová pa kiwiʼ ye kʼïy qachʼalal. Rkʼë jbʼaʼ nqaʼij che rä chë kertoʼ ri qachʼalal ri ye kʼo pa cárcel o chë tkʼuqbʼaʼ kikʼuʼx ri xkäm jun kichʼalal o jun kamigo. Jun ukʼwäy bʼey ri Donald rbʼiʼ nuʼij: «Kan ye kʼïy qachʼalal najin nkiqʼaxaj kʼayewal. Rma riʼ, kʼo mul xa xuʼ nqaʼij che rä Jehová chë kertoʼ jontir ri qachʼalal riʼ».

¹¹ ¿Ütz komä nukʼoxaj Jehová taq nqaʼij ya riʼ che rä? ¡Jaʼ, ryä kan ütz nukʼoxaj! Tnatäj chqë chë röj ma qataman ta achkë najin nkiqʼaxaj jontir rsamajelaʼ Dios. Rma riʼ kan ütz taq röj nqchʼö rkʼë Jehová pa kiwiʼ jontir qachʼalal (Juan 17:20; Efes. 6:18). Taq nqaʼän riʼ, nqakʼüt chë yeqajoʼ qachʼalal ri ye kʼo chwäch jontir Rwachʼlew (1 Ped. 2:17).

¿ACHKË ÜTZ NQAʼÄN TAQ KAN CHKIJUJNAL QACHʼALAL YEQANATAJ TAQ NQCHʼÖ RKʼË JEHOVÁ?

12. Taq nqatzʼët achkë najin nkiqʼaxaj qachʼalal, ¿achkë rma nqaʼij chë ya riʼ nqrtoʼ rchë kan chkijujnal yeqanataj taq nqchʼö rkʼë Dios?

¹² Tqatzʼetaʼ achkë najin nkiqʼaxaj. Tapeʼ ütz nqchʼö rkʼë Jehová pa kiwiʼ ye kʼïy qachʼalal, ütz chqä chë kan chkijujnal yeqanataj taq nqchʼö rkʼë Dios. ¿Kʼo komä jun qachʼalal pa congregación ri rlon jun yabʼil ri majun ta rqʼomal? ¿Kʼo komä jun qʼopoj o jun kʼajol ri najin nbʼison rma rchiʼil pan escuela najin nkitäj kiqʼij chrij rchë nuʼän jun ri ma ütz ta? ¿Kʼo komä jun teʼej o jun tataʼaj ri ryonïl najin nukʼiytisaj ralkʼwal kikʼë «ri naʼoj yeryaʼ Jehová»? (Efes. 6:4). Si nqatzʼët achkë najin nkiqʼaxaj qachʼalal, xtqʼax más chqawäch achkë nkinaʼ, y ya riʼ xtbʼanö chqë chë xtqchʼö rkʼë Jehová pa kiwiʼ (Rom. 12:15).b

13. ¿Ütz komä nqchʼö rkʼë Jehová pa kiwiʼ qachʼalal ri ma qataman ta kiwäch?

¹³ Tqanataj kibʼiʼ taq nqchʼö rkʼë Jehová. Ütz nqaʼän riʼ yajün kikʼë qachʼalal ri ma qataman ta kiwäch. Tqaquʼ kij ri qachʼalal ri ye kʼo pa cárcel chlaʼ Crimea, Eritrea, Rusia chqä Singapur. Pa jw.org nqïl kibʼiʼ ri qachʼalal riʼ.c Jun ukʼwäy bʼey rchë circuito ri Brayan rbʼiʼ nuʼij: «Taq ntzʼibʼaj rbʼiʼ jun qachʼalal ri kʼo pa cárcel y chrij riʼ kan rkʼë nüm nchʼaʼäl nskʼij rbʼiʼ, ya riʼ yirtoʼ rchë ma nmestäj ta chwä chqä rchë nnataj taq yichʼö rkʼë Jehová».

14, 15. ¿Achkë xtqtoʼö rchë xtqaʼij che rä Jehová achkë rkʼë jbʼaʼ nkʼatzin chkë qachʼalal?

¹⁴ Tqaʼij che rä Jehová achkë nkʼatzin chkë. Miguel, ri xqatzjoj qa chpan ri peraj 6, nuyaʼ re jun ütz naʼoj reʼ chqë: «Taq nskʼij pa jw.org achkë najin nkiqʼaxaj ri qachʼalal ri ye kʼo pa cárcel, ntäj nqʼij rchë nquʼ achkë ta komä nnaʼ xa ta rïn yïn kʼo chriʼ. Rkʼë jbʼaʼ yichʼpü ta chrij wixjayil y nwajoʼ ntamaj si kʼo rkʼë jontir ri nkʼatzin che rä. Ya riʼ yirtoʼ rchë nbʼij che rä Jehová achkë rkʼë jbʼaʼ nkʼatzin chkë qachʼalal ri ye kʼlan chqä ye kʼo pa cárcel» (Heb. 13:3, nota).

¹⁵ Taq nqaquʼ rij achkë nkiqʼaxaj ronojel qʼij ri qachʼalal ri ye kʼo pa cárcel, ya riʼ nqrtoʼ rchë nqatzʼët achkë más nqakʼutuj che rä Jehová pa kiwiʼ. Rkʼë jbʼaʼ ütz nqaʼij che rä Jehová chë tbʼanaʼ chë ri yechajin kichë pa cárcel ütz kinaʼoj nkiʼän kikʼë, o chë ri yesamäj pa qʼatbʼäl tzij nkiyaʼ qʼij chkë rchë nkiyaʼ rqʼij Dios (1 Tim. 2:1, 2). Chqä ütz nqaʼän orar rchë ri ütz kejemplo re qachʼalal reʼ nukʼuqbʼaʼ kikʼuʼx ri ye kʼo pa kicongregación chqä nuʼän chë ri ma ye Testigos ta nkajoʼ nkikʼoxaj ri ntzjöx chkë (1 Ped. 2:12). Kantzij wä, jontir re naʼoj reʼ (ri nqatzʼët achkë najin nkiqʼaxaj qachʼalal, nqanataj kibʼiʼ pa qaʼoración y nqaʼij che rä Dios achkë nkʼatzin chkë) ütz nqaʼän rkʼë xa bʼa achkë qachʼalal, y ma xa xuʼ ta kikʼë ri ye kʼo pa cárcel. Si xtqaʼän riʼ, xtqakʼüt chë kowan nqjowan (1 Tes. 3:12).

TQATZʼETAʼ NA ACHKË XTQAʼIJ CHE RÄ JEHOVÁ

16. ¿Achkë nkʼatzin nqatzʼët na taq nqchʼö rkʼë Jehová? (Mateo 6:8).

¹⁶ Achiʼel xqatzʼët qa, kan kowan nkʼatzin nqchʼö rkʼë Jehová pa kiwiʼ nkʼaj chik, rma ya riʼ rkʼë jbʼaʼ kʼo ütz nukʼäm pä pa kiwiʼ. Tapeʼ ke riʼ, nkʼatzin nqatzʼët na achkë xtqaʼij che rä Jehová taq xtqchʼö rkʼë. Taq najin nqaʼän orar, röj ma nqaʼij ta che rä Jehová jun ri ma rtaman ta ryä. Chqä ma ütz ta nqaʼij che rä achkë nkʼatzin nuʼän rchë nusöl jun kʼayewal. Ryä rtaman achkë nkʼatzin chkë ri yeyaʼö rqʼij, yajün taq ryeʼ o röj majanä tqatzʼët achkë nkʼatzin chkë (taskʼij Mateo 6:8). Rma riʼ ¿achkë kʼa rma nqchʼö rkʼë Jehová pa kiwiʼ nkʼaj chik? Chpan re tjonïk reʼ xqatzʼët yän kʼïy rma, ye kʼa, kʼa kʼo na chik jun. Röj nqaʼän riʼ rma yeqajoʼ, y Jehová kan kiʼ rkʼuʼx nuʼän taq nutzʼët chë yeqajoʼ nkʼaj chik achiʼel nuʼän ryä.

17, 18. Tayaʼ jun ejemplo rchë nakʼüt achkë rma nqaʼij chë Jehová ma numestaj ta taq röj nqchʼö rkʼë ryä pa kiwiʼ nkʼaj chik.

¹⁷ Ye kʼa, y si nqatzʼët chë achiʼel ta ma nbʼanatäj ta ri xqakʼutuj che rä Jehová pa kiwiʼ nkʼaj chik, ma tqamestaj ta chë rkʼë ya riʼ najin nqakʼüt chë yeqajoʼ qachʼalal, y ya riʼ majun bʼëy numestaj ta Jehová. Tqaquʼ rij jun tataʼaj ri kʼo jun ti rkʼajol chqä jun ti rmiʼal. Ri ti rkʼajol qajnäq pa chʼat rma yawaʼ, y ri ti rmiʼal nutäj rqʼij chrij chqä nuʼij ya reʼ che rä: «Tabʼanaʼ utzil, tatoʼ nxbʼal. Ryä kowan yawaʼ». Ri tataʼaj rtaman chik achkë nkʼatzin nuʼän, chqä kowan nrajoʼ rkʼajol y kan ütz najin nuchajij. Ye kʼa kan kiʼ rkʼuʼx nuʼän rma nutzʼët chë ri ti rmiʼal kowan nrajoʼ rxbʼal y rma riʼ nuʼij che rä chë ttoʼ.

¹⁸ Ke riʼ chqä nrajoʼ Jehová rchë nqaʼän. Ryä nrajoʼ chë nqaquʼ kij nkʼaj chik chqä nqchʼö rkʼë ryä pa kiwiʼ. Si xtqaʼän riʼ, xtqakʼüt chë ma xa xuʼ ta röj nqaquʼ qa qiʼ, xa xtqakʼüt chqä chë nqaquʼ kij qachʼalal, y Jehová kan xttzʼët ya riʼ (2 Tes. 1:3; Heb. 6:10). Chqä, achiʼel xqatzʼët qa, taq nqchʼö rkʼë Jehová pa kiwiʼ nkʼaj chik, kʼo mul kan kʼo ütz nukʼäm pä pa kiwiʼ. Rma riʼ, ¡majun bʼëy tqamestaj ta yeqanataj qachʼalal taq nqchʼö rkʼë ri Qatat kʼo chkaj!