Mun na an mago bɛ kunmabɔsara la?

1-2. An mago bɛ a la ka kisi ka bɔ mun de ma, ani mun na? ( Romɛkaw 7:​22-​24) (Ja fana lajɛ)

MIIRI k’a filɛ ko etaziba dɔ benna cɛɛ dɔ kan, ani birikiw y’a degun yɔrɔ bɛɛ. A be niin na, nga a tɛ se k’a yɛrɛ fosi ka bɔ birikiw cɛma. A be se ka min kɛ dɔrɔn, o ye ka kule ka dɛmɛ ɲini ani k’a jigi la a la ko mɔgɔ dɔ bena na a kisi.

² An kelen kelen bɛɛ ka koo bɔnin be o cɛɛ ta ma. Cogo di do? Adama murutira a Danbaga ma tuma min na, a kɛra jurumutɔ ye. O kɔ, a ye jurumu lase a ka denmisɛnw ma. O kama, adamadenw bɛɛ kɛra jurumu ka jɔɔnw ye, ani an tɛ se k’an yɛrɛ kisi ka bɔ a bolo. Ciden Pol ye lɛtɛrɛ min ci Ɔrɔmukaw ma, a y’a yira ka gwɛ ko an ye jurumutɔw ye ani o be min kɛ an na (Ɔrɔmukaw 7:22-24 kalan). A ye Ala deli ko a “farisogo min ye saya ta ye,” a k’ale kisi o ma. Pol tun ye jurumu ka jɔɔn ye, a y’o min sɔrɔ cɛɛn ye, ani a nɔfɛko ye saya lo ye (Ɔrɔm. 6:23). An fana ka koow be ten. An mako be kisili la!

3. Kunmabɔsara bɛ an kisi cogo jumɛn de la?

³ Pol kumana jurumu koo la tuma min na, a y’a ka kuma kuncɛ ni jigiya kuma ye. A y’a fɔ ko: “N farisogo min ye saya ta ye, jɔn bena ne kisi o ma?” O kɔ, a yɛrɛ y’o ɲiningali jaabi ko: “Ne be barika la Ala ye ale min b’o kɛ an Matigi Yezu Krista sababu la!” (Ɔrɔm. 7:25). Pol tun be kumana Yezu ka kunmabɔsara lo koo la.a O kunmabɔsara sababu la, 1) an b’an ka jurumuw yafa sɔrɔ, 2) an be ni jigiya ye ka kɛnɛya sini ma, ani 3) an be se k’an magwɛrɛ an Danbaga la. An bena o koow lajɛ ani o bena dɔ fara an ka kanuya kan an ka Ala Jehova koo la, ale “min be mɔgɔ jigi tugu.” (Ɔrɔm. 15:13). O bena an dɛmɛ fana k’an ka waleɲumanlɔn yira Yezu la, ale “min barika la . . . an kisira.”—Kɔlɔs. 1:14.

KUNMABƆSARA SABABU LA AN KA JURUMU BƐ SE YAFA

4-5. Mun na an bɛɛ kelen-kelen mago bɛ kunmabɔsara la? (Waajulikɛla 7:​20)

⁴ An mako be kunmabɔsara la walisa k’an ka jurumuw yafa sɔrɔ. Adamaden dafabaliw bɛɛ be jurumu kɛ. A be se ka kɛ u ka kumaw wala u ka kɛwalew fɛ (Waajulikɛla 7:20 kalan). Jurumu dɔw ka jugu ni dɔw ye. Misali la, Musa ka sariya kɔrɔ, ni mɔgɔ dɔ tun ye ɲamɔgɔya kɛ wala k’a mɔgɔɲɔgɔn faga, u tun ka ɲi k’a tigi faga (Lev. 20:10; Nɔnb. 35:30, 31). Hali ni jurumu caaman man jugu i ko olu, u bɛɛ ye jurumu ye. Misali la, Zaburu sɛbɛbaga Dawuda y’a fɔ ko: “Ne bena n kumacogo kɔlɔsi janko n kana fili.” (Zab. 39:2). O b’a yira ko tuma dɔw la, an be min fɔ, o yɛrɛ be se ka kɛ jurumu ye.—Zaki 3:2.

⁵ Miiri i ka kumaw n’i ka kɛwale tɛmɛninw na. Yala i ye kuma dɔw fɔ mɔgɔ dɔ ye ani i nimisara o kosɔn wa? Wala i ye fili dɔw kɛ ani tunkalɔn y’i minɛ wa? Siga t’a la ko an bɛɛ delila k’o ɲɔgɔn kɛ. Bibulu b’a fɔ ko: “N’an y’a fɔ ko an ma hakɛ kɛ, an b’an yɛrɛ nigɛ, an te kɛ tiɲɛtigiw ye.”—1 Zan 1:8.

6-7. Jehova bɛ sinsin mun de kan ka an ka jurumuw yafa? (Ja fana lajɛ)

⁶ Kunmabɔsara sababu la le Jehova b’an ka jurumuw yafa (Efɛz. 1:7). Nga, o kɔrɔ tɛ ko Jehova b’a ɲɛɛ tugu an ka filiw kan i n’a fɔ u tɛ foyi kɛ a la. Jurumu ka gwo Jehova ye (Ezayi 59:2). Jehova Ala tilennin lo minkɛ, a ye koo dɔ kɛ a be basigi min kan k’an ka jurumuw yafa.

⁷ Musa ka Sariya kɔrɔ, Israɛldenw tun ka ɲi ka bɛgɛn sarakaw bɔ walisa k’u ka jurumuw yafa sɔrɔ (Lev. 4:27-31; 17:11). O sarakaw tun ye Yezu ka sarakaba tagamasiɲɛ ye, o min tun bena duga caaman lase adamadenw ma. Yezu ka kunmabɔsara tun be sira di Jehova ma k’an ka jurumuw yafa ka kɛɲɛ n’a ka sariya tilenninw ye. Pol ye lɛtɛrɛ min sɛbɛ Korɛnti kerecɛnw ma, o b’a yira ko a tun b’a faamu nafa min be Yezu ka kunmabɔ saraka la. A y’u ka koo jugu tɛmɛninw fɔ ka ban tuma min na, a y’a fɔ u ye ko: “Nga aw saniyara ka kɛ Ala taw ye, ani ka kɛ mɔgɔtilenninw ye, an Matigi Yezu Krista tɔgɔ la ani an ka Ala ka Nii Senuman barika la.”—1 Kor. 6:9-11.

8. Ni i bɛ ka i yɛrɛ labɛn ɲinan hakilijigin lajɛ kama, i bɛ se ka i hakili jagabɔ mun de kan?

⁸ N’i b’i yɛrɛ labɛnna ɲina ka Hakilijigi lajɛn kama, wagati ta ka miiri k’a filɛ Jehova ka yafali b’i nafa cogo min na. Misali la, kunmabɔsara barika la, i nimisara jurumu tɛmɛnin minw na, i mako t’a la ka to k’i yɛrɛ jalaki o kosɔn. Nga n’a ka gwɛlɛ i ma ka la a la ko Jehova yafara i ma do? N’a sɔrɔ i b’a fɔra i kɔnɔ ko: “N’ b’a faamu ko Jehova yafara n’ ma, nga n’ tɛ sera ka yafa n’ yɛrɛ ma.” N’ele fana b’o lo miiri, nin to i hakili la: Jehova lo b’an ka jurumuw yafa ani a ye see di a Dencɛ ma ka kiti tigɛ. A ma sira di ele wala mɔgɔ wɛrɛ ma k’a latigɛ a ka ɲi ka yafa mɔgɔ min ma wala a man ɲi ka yafa min ma. Bibulu b’a fɔ ko: “N’an ka koow bɛɛ gwɛnin lo i n’a fɔ [Jehova] yɛrɛ be cogo min na, . . . a Dencɛ Yezu joli b’an ka hakɛw bɛɛ bɔ an na.” (1 Zan 1:6, 7). An be se ka la o la i ko an lanin lo Bibulu ka kalan wɛrɛw la cogo min na. Jehova be basigi kunmabɔsara kan ka makari an na, ani a ka Kuma b’a fɔ ko a “bɛ sɔn ka yafali kɛ.”—Zab. 86:5, Bible senuma.

KUNMABƆSARA SABABU LA AN BƐNA KƐNƐYA SƆRƆ

9. Bibulu kɔnɔ, kɛwale juguw dɔrɔn de ye “jurumu” ye wa? (Zaburu 51:7 ani duguma sɛbɛnni)

⁹ Bibulu kɔnɔ n’u ko “jurumu,” a ma ɲɛsin an ka kɛwalew dɔrɔn ma. Nga, a ɲɛsinna an ka dafabaliya fana ma, an b’o min sɔrɔ cɛɛn ye kabi an wolotuma na (Zaburuw 51:7 kalan). O dafabaliya t’an bila kojugukɛ dama lo la, nga a b’a kɛ an be bana, an be kɔrɔ ani an be sa. O lo kama hali denɲɛnin minw ma jurumu si kɛ, olu be se ka bana ani ka sa yɛrɛ. O lo b’a to fana, mɔgɔ ɲumanw ni mɔgɔ juguw be tɔɔrɔ ani u be sa. Adamaden dafabali kelen kelen bɛɛ ye jurumu sɔrɔ cɛɛn ye.

10. Jurumu ye nɔ jumɛn de bila Hadama ni Hawa la?

¹⁰ Miiri k’a filɛ jurumu ye nɔɔ min to cɛɛ fɔlɔ ni muso fɔlɔ kan. Jurumu ye nɔɔ jugu to u dusukunnakow kan. Jurumu kɛnin kɔ dɔrɔn, Adama ni Awa dusukun y’a daminɛ k’u kɛlɛ sabu u tun ye Jehova ka sariya tiɲɛ (Ɔrɔm. 2:15). U y’a ye ko fɛɛn dɔ yɛlɛmana u la. U tun t’a fɛ Ala k’u fari lakolon ye ani u dogora a ɲɛɛ i ko mɔgɔfagalaw (Zɛnɛzi 3:7, 8). U y’a daminɛ k’u yɛrɛ jalaki, ka hami, u y’a ye ko u latanganin tɛ ani u tun be dimi ni maloya lɔn. U siɲɛ fɔlɔ tun lo ka kɛ n’o dusukunnakow ye. O dusukunnakow ma faran u la u sii bɛɛ la.—Zɛnɛzi 3:16-19.

11. An ka jurumu bɛ nɔ jumɛn de bila an na?

¹¹ Jurumu ye min kɛ cɛɛ fɔlɔ ni muso fɔlɔ la, a b’o ɲɔgɔn lo kɛra an fana na. An ka dafabaliya lo b’a to an dusu be kasi ani an be tɔɔrɔ. An mana an jija cogo o cogo k’an ka ɲɛnamaya fisaya, gwɛlɛya dɔw bele be yen an tɛ se ka minw ɲɛnabɔ an yɛrɛ ma. Mun na do? Sabu Bibulu b’a fɔ ko “diɲɛ kɛra fuu ye.” (Ɔrɔm. 8:20). An b’o ye an yɛrɛ ka koow ani duniɲa ka koow la. Misali la, miiri k’a filɛ adamadenw be jijali minw bɛɛ kɛra ka dugukolo ladon, ka daan siga fariyakow la, ka fantanya ban ani ka hɛɛrɛ sigi duniɲa kɔnɔ. O jijaliw bɛɛ n’a ta, kɔgɔ tɛ bɔra naan na. Kunmabɔsara be se k’an kisi ka bɔ an ka dafabaliya la cogo di?

12. Kunmabɔsara bɛ jigiya jumɛn de di an ma?

¹² Kunmabɔsara barika la, an jigi b’a la ko Ala bena danfɛnw bɛɛ kisi ka bɔ “cɛnni bolo.” (Rom. 8:21). N’an nana kunmabɔsara nafa sɔrɔ bɛrɛbɛrɛ Ala ka duniɲa kura kɔnɔ, an tɛna bana tugun, an hakili tɛna ɲagami, an tɛna an yɛrɛ jalaki, ka hami, an tɛn’a jati ko an latanganin tɛ, an tɛna tɔɔrɔ ani ka maloya. Ka fara o kan, adamadenw be jijali minw bɛɛ kɛra ka dugukolo ladon ani ka hɛɛrɛ sigi, o tɛna kɛ fuu ye. Nga, “Hɛrɛtigi” Yezu Krista bena an dɛmɛ k’o kɛ a ka kuntigiya kɔrɔ, ale min y’a kunmabɔ.—Ezayi 9:5, 6

13. Ni bɛ k’i yɛrɛ labɛn ɲinan hakilijigin lajɛ kama, i ka kan ka i hakili jagabɔ fɛn wɛrɛ jumɛn de kan?

¹³ Miiri k’a filɛ n’i nana kisi ka bɔ dafabaliya la o bena min kɛ i la. I bena kunu sɔgɔma bɛɛ hɛɛrɛ la, i tɛna siran loon si ko kɔngɔ bena ele wala i ka mɔgɔ kanulen dɔ minɛ, ko aw bena bana wala ka sa. Kabini sisan yɛrɛ, an be se ka hakilisigi sɔrɔ n’an b’an ka jigiya “minɛ ka ɲa.” O jigiya be i ko banamini, “barika b’o la. O b’a kɛ an be lɔ ka ɲa.” (Eburuw 6:18, 19). I ko banamini b’a to kurun be lɔ ka ɲɛ cogo min na, an ka jigiya b’an ka limaniya sabati ani a b’a to an be se k’an ka bi gwɛlɛyaw bɛɛ muɲu. Tiɲɛn na, a be se ka la a la ko Jehova bena a “yɔrɔ ɲinibagaw wasa.” (Eburuw 11:6). An be dususalo min sɔrɔla sisan ani an be ni jigiya min ye siniɲasigi koo la, o bɛɛ ye kunmabɔsara sababu lo ye.

KUNMABƆSARA BƐ AN NI ALA CƐ BƐN

14. Jurumu ye nɔ jumɛn de bila ani an dabaga ka jɛɲɔgɔnya la, ani mun na?

¹⁴ Kabi Adama ni Awa ye jurumu kɛ, adamadenw tun tɛ se ka jɛnɲɔgɔnya sɔbɛ kɛ ni Jehova ye tugun. Bibulu yɛrɛ b’a fɔ ko adamadenw bɛɛ yɔrɔ janyana u Danbaga la (Ɔrɔm. 8:7, 8; Kɔlɔs. 1: 21). Mun na do? Komi Jehova dafanin lo, a tɛ se k’a ɲɛɛ tugu koo jugu kan. Bibulu b’a fɔ a koo la ko: “I tilennin lo, kojugu filɛ ma. I te se ka benkanni muɲu.” (Abak. 1:13). Kabi adamadenw kɛra jurumutɔw ye, a kɛra komi wooba dɔ lo be olu ni Ala cɛ. An si tun tɛ se ka jɛnɲɔgɔnya ɲuman kɛ ni Ala ye n’o wooba tun ma datugu. Kunmabɔsara lo barika la o wooba datugura. O cogo la, an be se ka teriya kɛ ni Jehova ye kokura.

15. Kunmabɔsara ye Jehova dusu lafiya cogo jumɛn de la ani nafa jumɛn de sɔrɔla o la?

¹⁵ Bibulu b’a fɔ ko Yezu “lo y’a yɛrɛ saraka k’an ka hakɛw yafa.” (1 Zan 2:2). Gɛrɛkikan kumaden min bayɛlɛmana ko “saraka k’an ka hakɛw yafa,” o ɲɛsinna koo dɔ ma, “mɔgɔ be min kɛ ka dɔ dusu suma.” Cogo juman na Jehova dusu sumana kunmabɔsara barika la? O kɔrɔ tɛ ko a Dencɛ ka saya y’a dusu suma dɛ! Nga Jehova dusu sumana sabu kunmabɔsara y’a ka sariya tilenninw dafa. Sisan, a tun be se ka basigi o kan ka jɛnɲɔgɔnya ɲuman sigi ni adamadenw ye kokura (Ɔrɔm. 3:23-26). O la, Jehova sagokɛla minw tun ye kantigiya kɛ a ye ka kɔn Yezu Krista saya ɲɛ, a tun be se k’olu ‘jati’ mɔgɔ tilenninw ye (Zɛnɛzi 15:1, 6). Cogo di do? A basigira kunmabɔsara nata lo kan. Jehova tun lanin b’a la kosɔbɛ ko a Dencɛ Yezu tun bena a niin di ka kɛ kunmabɔsara ye (Ezayi 46:10). Kunmabɔsara ye sababu di adamadenw ma ka jɛnɲɔgɔnya kɛ ni Ala ye kokura.

16. Ni bɛ k’i yɛrɛ labɛn ɲinan hakilijigin lajɛ kama, i ka kan ka i hakili jagabɔ fɛn wɛrɛ jumɛn de kan tuguni? (Ja fana lajɛ)

¹⁶ Miiri k’a filɛ i be ninsɔndiya min sɔrɔla i ka ɲɛnamaya la kabi sisan sabu i be jɛnɲɔgɔnya ɲuman kɛra ni Jehova ye. Misali la, n’a sɔrɔ i be Jehova weele ko i “Faa” i ko Yezu y’a ɲini an fɛ cogo min na (Mat. 6:9). N’a sɔrɔ tuma dɔw la i yɛrɛ b’a weele ko i “Teri.” N’an be Jehova weelela ko an “Faa” wala an “Teri,” an ka ɲi k’o kɛ ni bonyaba ani majigilenya ye. Mun na do? Sabu an ka dafabaliya kosɔn, an be jɛnɲɔgɔnya o jɛnɲɔgɔnya kɛ ni Jehova ye, an man kan n’o ye. Kunmabɔsara barika dɔrɔn lo la an be se ka jɛnɲɔgɔnya ɲuman kɛ n’a ye. Jehova ye “bɛn [sigi] ni danfɛnw bɛɛ ye a deen . . . ka saya barika la lɔgɔ kan.” (Kɔlɔs. 1:19, 20). O lo kama an be se ka jɛnɲɔgɔnya ɲuman kɛ ni Jehova ye sisan yɛrɛ an ka dafabaliya bɛɛ n’a ta.

KUNMABƆSARA BƐ JEHOVA KA MAKARI JIRA

17. Mun na an bɛ se ka fɔ ko kunmabɔsara bɛ Jehova ka makari jira? (Efesekaw 2:​4, 5)

¹⁷ Kunmabɔsara b’a yira ka gwɛ ko Jehova “ka makari te ban . . . An minw tun sara an ka kojuguw kɔsɔn, Ala y’an kunun.” (Efɛzikaw 2:4, 5 kalan). I ko etazi benna cɛɛ min kan ani a tɛ se ka bɔ a yɛrɛ ma, mɔgɔ minw “labɛnnin lo ka sɔn ɲɛnamaya banbali ma,” olu b’a faamu ko u ye jurumu ka jɔɔnw ye ani ko u mako b’a la dɔ ka na u kisi. O kama u be dɛmɛ ɲinina (Kɛw. 13:48 NW). Jehova b’u jaabi Masaya kibaro diiman sababu fɛ walisa u ka na janko k’ale n’a Dencɛ Yezu lɔn (Zan 17:3). Ni Sutana tun b’a miiri ko Adama ni Awa ka murutili ye Ala sagonata tiɲɛ pewu, a tun b’a yɛrɛ lafilila le.

18. Ni an bɛ an hakili jagabɔ kunmabɔsara kan, an ka kan ka fɛn nafama jumɛn de to an hakili la?

¹⁸ Kunmabɔsara b’an kelen kelen bɛɛ nafa cogo min na, n’an be miirila o la, kuun kɔrɔtaninba min kama Jehova y’o di, an ka ɲi k’o to an hakili la. Sanni an k’a jati ko kunmabɔsara dira an nafa dɔrɔn lo kama, an ka ɲi k’a to an hakili la ko o ye fɛɛrɛ ye Jehova tɛmɛna min fɛ ka Sutana ka sɔsɔliko jaabi, a ye min lawuli Edɛn nankɔ kɔnɔ (Zɛnɛzi 3:1-5, 15). Kunmabɔsara sababu la Jehova b’a tɔgɔ saniya ka bɔ ngalonw bɛɛ la minw lara a kan. A b’an kisi fana ka bɔ jurumu ni saya la. O cogo la, a b’a yira ko a ye kanutigi Ala ye. Ka fara o kan, an ka dafabaliya bɛɛ n’a ta, Jehova ka nɛɛma barika la, a be sababu di an ma ka Sutana ka sɔsɔliko jaabi (Talenw 27:11). I be se k’i ka waleɲumanlɔn yira cogo di kunmabɔsara koo la? An bena o ɲiningali jaabi barokun nata la.