Ala-ka-Marako Cidenyabaara Kalanso Dalafɔ-Seginnkanni
Ɲininkali ninnu jaabi bɛna di Ala-ka-Marako Cidenyabaara kalanso ka lajɛ la, o min bɛna kɛ Desanburukalo tile 25 dɔgɔkun kɔnɔna na, san 2006. Kalan lakɔlɔsibaga bɛna seginnkanni ɲɛminɛ sanga 30 kɔnɔ. O seginnkanni bɛna sinsin kalanw kan minnu kɛra k’a ta Nowanburukalo tile 6 ka na a bila Desanburukalo tile 25 la, san 2006. [Kɔlɔsili: Ni ɲininkali dɔ kɔfɛ, sinsinyɔrɔ ma fɔ, i wajibiyalen bɛ ka i yɛrɛ ka ɲininiw kɛ walisa ka jaabiw sɔrɔ.—École du ministère ɲ. 36-7 mafilɛ.]
JƐMU KƐCOGO ƝUMANW
1. Ni an b’a fɛ ka ɲɛfɔli bɛnnen dɔ kɛ walisa ka na ni Bibulu tɛmɛsira dɔ ye, mun ka kan ka an bilasira? [be ɲ. 148 d. 4–ɲ. 149 d. 2] A bɛɛ la fɔlɔ ye ka bonya da Jehowa kan, ale min ye Bibulu fiyɛbaga ye. An b’a fɛ ka na ni Bibulu tɛmɛsira min ye, tɛmɛsira minnu bɛ o lamini na, an ka olu faamu. Bibulu tɛmɛsira fɔbaga ye mɔgɔ min ye, a ka kuma tun ɲɛsinnen bɛ mɔgɔ min ma, ani a kuma tun bɛ min kan, ni an ye faamuyali sɔrɔ o fɛnw fana na, o bɛɛ lajɛlen bɛna an dɛmɛ k’a dɔn an bɛ se ka na ni Bibulu tɛmɛsira dɔ ye cogo min na.
2. Sinsincogo ɲuman jumɛnw bɛ yen an bɛ se ka baara kɛ ni minnu ye, ni an bɛ daɲɛw walima an ka kumaw fɔ? [be ɲ. 151 d. 4–ɲ. 152 d. 3] (1) I kan fɛ: N’i ye yɛlɛma don i kan na, o bɛ daɲɛ kolomaw sankɔrɔta ka tɛmɛ kumasen tɔw kan. (2) Jɔli: K’i jɔ cogo bɛnnen na sanni i ka Bibulu tɛmɛsira yɔrɔ koloma dɔ kalan, o bɛ i lamɛnbagaw bila makɔnɔni na; k’i jɔ a kalannen kɔfɛ fana, o b’a to kuma kalannen ka nɔ bila kosɛbɛ i lamɛnbagaw la. (3) Ka segin kuma kan ko kura: N’i ye Bibulu tɛmɛsira dɔ kalan kaban, n’i seginna a daɲɛ kolomaw walima a yɔrɔ kolomaw kan, o b’a to i b’a fɛ ka yɔrɔ kɛrɛnkɛrɛnnen min jira, o ka sankɔrɔta. (4) Bolo ni kunkolo ni ɲɛda kɛcogo fɛ: Tuma caman na, daɲɛ dɔ walima kumasen dɔ bɛ min kɛ an na, dɔ bɛ fara o barika kan, kuma fɔbaga bolo ni a kunkolo ni a ɲɛda kɛcogoya fɛ.
3. Ikomi ka mɔgɔ wɛrɛw kalan Ala ka Kuma na, o ye ko sɛbɛ ye, mun de wajibiyalen bɛ ni an ka kan ka tiɲɛ kuma faranfasi wala ka walawala ka ɲɛ? (2 Tim. 2:15) [be ɲ. 153 d. 1-3, yɔrɔ bulama; ɲ. 154 d. 1-2] An bɛ ɲɛfɔli min kɛ Bibulu tɛmɛsira dɔ kan, an ka kan ka da a la ko an ye o ɲɛfɔli min kɛ, o ni an ka Bibulu tɛmɛsira ɲɛfɔta lamini sɛbɛnniw tɛ ɲɔgɔn sɔsɔ, ani ko an ye o ɲɛfɔli kɛ ni kalansiraw ye minnu bɛ Bibulu kɔnɔ, ani ko an ye o kɛ ka kɛnyɛ ni “Jɔnkɛ dannamɔgɔ hakiliman” ka sɛbɛn bɔlenw ye. (Mat. 24:45) An tɛ an yɛrɛ hakililaw fara o kan, walima an t’a kɛ iko Bibulu bɛ fɛn dɔ fɔ, k’a sɔrɔ an yɛrɛ de b’a fɛ Bibulu k’o fɔ. (Jer. 23:16) Ka fara o kan, an b’an jija ka Yesu Krista ladege, ale min ye baara kɛ ni Ala ka Kuma ye walisa ka dusu don mɔgɔw kɔnɔ, nka a ma baara kɛ ni Ala ka Kuma ye walisa ka mɔgɔw lasiran. (Mat. 11:28)
4. An ye Bibulu tɛmɛsira minnu kalan, an bɛ se ka olu waleyacogo jira k’a jɛya sira jumɛnw fɛ? [be ɲ. 154 d. 4–ɲ. 155 d. 3] A sira dɔ ye ka daɲɛ kolomaw bɔ daɲɛ tɔw la, daɲɛ koloma minnu ni an ka barokun bɛ ɲɔgɔn minɛ. Yesu ye Jenɛse 2:24 ɲɛfɔ tuma min na, a y’i sinsin “farisogo kelen” yɔrɔ kan. (Mat. 19:3-6) An b’a fɛ ka tɛmɛsira min kalan, an fana bɛ se ka ɲininkaliw kɛ minnu bɛna o tɛmɛsira daɲɛ kolomaw jira. An kuntilenna ye ka an lamɛnbagaw ɲɛsin tɛmɛsira yɔrɔ kɛrɛnkɛrɛnnen ma min bɛ barokun kan, walisa u ka se k’a ye k’a jɛya, an bɛ ka barokun min ɲɛfɔ, o ni an ye Bibulu tɛmɛsira minnu ta, olu bɛ ɲɔgɔn minɛ cogo min na.
5. An bɛ ka barokun min walawala, mun na a ka ɲi, an ka o nafa jira k’a jɛya? An bɛ se ka o kɛ sira jumɛnw fɛ? [be ɲ. 157 d. 1-5, yɔrɔ finman] An bɛ ka kuma min fɔ, ni mɔgɔw ma o nafa ye, u hakili bɛ se ka ta ka bɔ an ka baro kan, wa, kunnafoni min bɛ ka di, u tɛna nafa sɔrɔ o la. An bɛ sa ka dusu don mɔgɔw kɔnɔ u ka miiri u bɛ ka min mɛn, u bɛ se k’o waleya cogo min na. (Zab. 111:10; 1 Tim. 4:8) An bɛ an ka baro kɛ fɛn nafama ye, ni an bɛ a jateminɛ mɔgɔ sugu minnu ye an lamɛnbagaw ye, ani ni an b’an yɛrɛ ɲininka ko: ‘Ne bɛna barokun min walawala, cogo jumɛn na o bɛ se ka ne lamɛnbagaw nafa’?
KALANSEN FƆLƆ
6. Solomani kɛra waajulikɛla walima dalajɛbaga ye sira jumɛn fɛ? [si ɲ. 112 d. 1-3] Jamakulu min tun ye a yɛrɛ di Jehowa ma, Solomani kɛra o ɲɛminɛbaga ye. K’a to a ka ɲɛminɛbagaya jɔyɔrɔ la, Solomani y’a ɲini ka a ka baara kɛ, n’o ye ka Ala ka jamakulu kɛ kelen ye walisa u ka kɛ kantigi ye u ka yɛrɛdi kɔnɔ. Laadilikan ɲumanw fɛ minnu bɛ Waajulikɛla kitabu kɔnɔ, Solomani y’a jija ka mɔgɔw dalajɛ walisa u ka baara nafamaw kɛ, k’u kɔdon fana diɲɛ baara fuw, nafantanw la. (Waaj. 12:8-10)
7. Waajulikɛla kitabu ni Yesu ka kalansiraw bɛ ɲɔgɔn minɛ cogo jumɛn na? [si ɲ. 114 d. 16] Waajulikɛla kitabu ni Yesu ka kalansiraw bɔlen bɛ ɲɔgɔn fɛ yɔrɔ caman na. Misali la, Yesu ye a sinsin Ala ka baara bonya kan, a kɛlen k’a fɔ ko: “Ne Fa bɛ baara kɛ tuma bɛɛ, ne fana bɛ baara kɛ.” (Yuh. 5:17) Solomani fana kumana Ala ka baaraw ko la; a ko: “Ne ye ne kɔnɔ miiri ka hakilitigiya faamu dugukolo kan ka ko kɛtaw bɛɛ dɔn, hali ni mɔgɔ bɛ Ala ka kɛwalew sɛgɛsɛgɛ su fara tile kan, ni a tɛ sunɔgɔ, ne y’a dɔn ko mɔgɔ tɛ se ka tile jukɔrɔ ko kɛlenw bɛɛ faamu. A bɛ a yɛrɛ sɛgɛn ka o ɲini cogo o cogo, a tɛna a sɔrɔ. Hali ni hakilitigi bɛ miiri ko a n’a dɔn, a tɛna se k’a dɔn.” (Waaj. 8:17)
8. Fɛn jumɛnw b’a jira ko Solomani ka dɔnkili sen bɛ “canon de la Bible” la walima ko a fiyɛra ka bɔ Ala yɔrɔ? [si ɲ. 115-6 d. 3-4] Solomani ka Dɔnkili tun bɛ “Septante” kɔnɔ, ani Josɛfu y’a fara kitabu senuma tɔgɔw kan a ka sɛbɛn kɔnɔna na, k’a jira o cogo la ko kabini fɔlɔfɔlɔ la, mɔgɔw sɔnna a ma ko Solomani ka dɔnkili sen bɛ “canon de la Bible” la walima k’a fiyɛra ka bɔ Ala yɔrɔ, wa, siga hali kelen tun tɛ o la. Ka fara o kan, Solomani ye ɲɛfɔli barikama kɛ ɲɔgɔn-kanuyaba kan, iko hakili ta fan fɛ ɲɔgɔn-kanuyaba min bɛ Krista ni a “muso” cɛ, o b’a jira ko Solomani ka Dɔnkili sen bɛ “canon de la Bible” la walima Bibulu ka kitabu fiyɛlenw na. (Jir. 19:7, 8; 21:9)
9. Esayi ka Kɔgɔji Salen Sɛbɛnmelekelen b’a jira ka jɛya cogo jumɛn na ko kuma minnu bɛ an ka bi Bibulu kɔnɔ, o ye Ala ka kuma yɛrɛyɛrɛ de ye minnu fiyɛra kabini fɔlɔfɔlɔ la? [si ɲ. 118 d. 6] Esayi ka Kɔgɔji Salen Sɛbɛnmelekelen ka kɔrɔ ni Masorɛtiw ka bololasɛbɛnniw bɛɛ la kɔrɔlen ye ni san ba kelen ɲɔgɔn ye, wa, kuma minnu b’a kɔnɔ, olu ni Masorɛtiw ka bololasɛbɛnniw kɔnɔkuma bɛɛ ye kelen ye diinɛko kalansiraw ta fan fɛ. N’i ye a sɛbɛn fila da ɲɔgɔn kɔrɔ, danfara fitininw damadɔw de bɛ u ni ɲɔgɔn cɛ. O danfaraw ye daɲɛw sɛbɛncogo ani kan mabɛncogoya ye.
10. Mun bɛ se ka jɛmukɛbaga dɛmɛ a mago kana kɛ fɛn caman sɛbɛnnen na? [be ɲ. 42 d. 2] Jɛmukɛbaga ka kan k’a ka jɛmu labɛn ni yɔrɔ koloma damadɔw dɔrɔn de ye, ka yɔrɔw to yen minnu tɛ o yɔrɔ kolomaw kɔkɔrɔdon, ani ka a hakililaw tugu ɲɔgɔn kɔ iko a ka kan cogo min na.
DƆGƆKUN KƆNƆ BIBULUKALAN
11. Jehowa ‘ɲinibagaw bɛ fɛn bɛɛ faamu’ cogo jumɛn na? (Nt. 28:5) Ni a fɔra “fɛn bɛɛ,” o ye fɛnw ye, an mago bɛ minnu na walisa ka baara kɛ Jehowa ye cogoya la, a bɛ sɔn min na. Ala ka sariyakolo minnu ɲɛsinnen bɛ taamacogo ɲuman ma, olu sen bɛ o la. Mɔgɔ minnu bɛ Jehowa ɲini delili ni Bibulu kalan fɛ, olu b’a faamu u ka kan ka min kɛ walisa ka baara kɛ Jehowa ye cogoya la, a bɛ sɔn min na. Nka, mɔgɔ minnu bɛ kojugu kɛ, min ye ko ɲuman ye, olu t‘o faamu, wa, Jehowa bɛ ban u ka kɛ ale ka baarakɛlaw ye. [Now. 6, w06 15/9 “La parole de Jéhovah est vivante : Points marquants du livre des Proverbes”; w87 15/5 p. 30]
12. Cogo jumɛn na hakilintan ka baaraba bɛ a sɛgɛn? (Ekl. 10:15) Tuma caman na, “hakilintanw” bɛ hakilintanya kuma fɔ, ka hakilintanya kow kɛ, n’o sinsinnen bɛ a ka tulogɛlɛya kan ka tugu hakilila kɔ min tilennen tɛ. (Ekl. 10:12-14) U b’u cɛsiri cogo bɛɛ la, nka, u tɛ nɔ bɛrɛ sɔrɔ u ka cɛsiriw la. U bɛ diɲɛnatigɛ gɛlɛya u yɛrɛ bolo. [Now. 20, w06 1/11 “La parole de Jéhovah est vivante : Points marquants du livre de l’Ecclésiaste”; w78 1/3 ɲ. 6-7]
13. Sunɛn npogotiginin y’a jira ko a bɛ iko “nakɔ datugulen” cogo jumɛn na? Kretiɛn muso minnu ma furu, olu bɛ se k’a ka kɛcogo ɲuman ladege cogo jumɛn na? (Solomani ka donk. 4:12) Sunɛn npogotiginin ka kanuya tun bɛ iko nakɔ cɛɲi min datugulen bɛ ni sinsan walima ni kogo ye donyɔrɔ si tɛ min na fo da sɔgɔlen kelen. Mɔgɔ min ma wele o tɛ donyɔrɔ sɔrɔ. A tun t’a fɛ ka cɛ sugu bɛɛ kanu, fo cɛ kelenpe min tun bɛna a furu. Barika min bɛ jogoɲumanya la, a ka ko kɛcogo kɛra o misali ɲuman ye Kretiɛn musow bolo minnu ma furu. [Now. 27, w06 11/15 “La parole de Jéhovah est vivante : Points marquants du Chant de Salomon”]
14. Jehowa kɛlen ka Israɛl denw wele u ka na ale ni u “ka ɲɔgɔn faamu,” yala a tun b’a fɛ ka tɛrɛmɛli kɛ ni a ka jamakulu ye ko kan min ka ɲi ani ko kan min man ɲi wa? (Esa. 1:18a) Ayi. Nin Bibulu tɛmɛsira tɛ kuma tɛrɛmɛli kan mɔgɔw ni ɲɔgɔn cɛ minnu ye kelen ye. Nin welekan ye kiritigɛ kɛnɛ de ye walisa Jehowa ka tilennenya ka sigi. Jehowa tun bɛ k’a ɲini Israɛl denw fɛ u ka nimisa u ka kɛwale juguw la jogo ta fan fɛ ani alako ta fan fɛ, ani u ka u yɛrɛ saniya. (Esa. 1:16, 17) A ye layidu ta ko ni ale ni u ye “ɲɔgɔn faamu,” ale bɛna yafa u ma. (Esa. 1:18b, 19) [Des. 4, ip-1 ɲ. 26-9 d. 9-18]
15. Lawale la, Esayi 11:6-9 tiimɛna cogo jumɛn na? A tiimɛ cogoba ye jumɛn ye? Ka kɛnyɛ ni Jehowa ka kuma ye, Israɛl denw bɔlen jɔnya la Babilonɛ k’u bɛ segin u ka jamana na, ka u to sira kan, ani u selen u ka dugukolo kan san 537 kristatile ɲɛ, kun si tun tɛ Israɛl denw bolo ka siran kungo sogow ɲɛ, walima mɔgɔw ɲɛ minnu jogo tun bɛ iko kungo sogo. O cogo kelen na, kabini san 1919, ikomi mɔgɔw ye ‘Jehowa ni a ka Kuma dɔnniya’ sɔrɔ, u ye u jogow yɛlɛma. (Kol. 3:9, 10) Misali la, mɔgɔ minnu tun ka farin fɔlɔ la, olu kɛra mɔgɔ sabalilenw ye, wa, u bɛ sisan alijinɛ kɔnɔ hakili ta fan fɛ. Diɲɛ kura nata kɔnɔ, Ala ka mɔgɔw fana tɛna siran hadamaden walima baganw si ɲɛ. [Des. 18, ip-1 ɲ. 163-4 d. 12-15]