Ala-ka-marako Cidenyabaara Kalan Ka Seginnkanni Sɛbɛnnen

Kalan min kɛra Ala-ka-marako Cidenyabaara Kalan na, k’a ta san 2001 Setanburukalo tile 3 dɔgɔkun ma fo Desanburukalo tile 24 ta ma, o seginnkanni, gafe datugulenw. Waati dilen kɔnɔna na, a’ ye ɲininkaliw jaabiw di aw se la, u danma sɛbɛnfura dɔ kan.

[Kɔlɔsili: Seginnkanni senfɛ, a’ ye baara kɛ ni Bibulu dama ye. Seereya dilenw dabɔkun ye ka ɲininiw nɔgɔya aw ma. Ɲɛw ni dakunw da dilen tɛ La Tour de Garde seereyaw kɔnɔ tuma bɛɛ.]

A’ ye kumasen nataw jaabi kɛ Tiɲɛ don walima Tiɲɛ tɛ ye:

1. Ikomi limaniya ye hakili senu den dɔ ye, a tɛ mɔgɔ minnu na, olu ma o hakili senu ɲini, walima u bɛ o ɲini ka da ŋaniya jugu dɔ kan, walima yɛrɛ u bɛ hakili senu ka baara kɛlɛ u ka ɲɛnamaya kɔnɔ. (Luka 11:13; Gal. 5:22) [rs ɲ. 169 d. 1] Tiɲɛ don.

2. Zaburu 58:5 b’a jira cogo tilennen na ko ‘tulo’ bɛ fɔnfɔnnin fɛ, nka a tɛ mɛnni kɛ bawo a gerennen de dara. [Dɔgɔkun Bibulu kalan; i ka Rbi8-F ɲ. 1711 lajɛ.] Tiɲɛ tɛ. Iko tilayɔrɔdennin 4 b’a jira cogo min na, saw, i n’a fɔ fɔnfɔnnin ɲɔgɔn, u bɛ se ka mɛnni kɛ ka sɔn u nɛgɛnbagaw bolo fɔlikanw de fɛ. U nɛgɛnbagaw bɛ lamaga min kɛ, u tɛ sɔn u bolo ka da o kan.

3. Israɛl cɛw y’u juguw ka jamanaw minɛ tuma min na, u ye dunan musow fana hɔrɔnya, dunan muso minnu tun ye jɔnw ye. O dunan musow ninnu ye muso “jamaba” ye min kofɔlen bɛ Zaburu 68:12 la. [Dɔgɔkun Bibulu kalan; i ka w86 15/10 ɲ. 30 d. 6 lajɛ.] Tiɲɛ tɛ. Jamaba ye Israɛl musow de ko ye. Tuma min na Israɛl ye a juguw kɛlɛ, n’u tun bɛ dugukolo kofɔlen kan, a sera u la. O ye cogo di musow ma k’o sesɔrɔliw kibaru duman sɔrɔ k’o weleweleda. Bi fana, cidenyabaarakɛla musomanw jɔyɔrɔ ka bon Masaya weleweledali la, k’a jira ko sɔɔni jamanaw bɛna mara Masakɛ Masiya fɛ.

4. N’a y’a sɔrɔ mɔgɔ kelen-kelen bɛɛ sa tuma n’a sa cogo latigɛra o tigi wolo tuma na, walima ka kɔn o yɛrɛ ɲɛ, o tuma na nafa si t’a la k’an tanga faratikow ma, walima k’an mago don an ka kɛnɛya la. Wa, an bɛ fɛɛrɛ minnu fana tigɛ walasa k’an lakana, o tɛna yɛlɛma don mɔgɔ sataw hakɛ la. [rs ɲ. 138 d. 3] Tiɲɛ don.

5. Pol y’a fɔ ko “Mɔgɔ si kana i dɔgɔya i ka denmisɛnya kosɔn.” O b’a jira ko Timote tun ye denmisɛn ye, walima a si tun bɛ taa san 25 la. (1 Tim. 4:12) [w99 15/9 ɲ. 29 d. 1-3; ɲ. 31 d. 2] Tiɲɛ tɛ. Pol y’o kuma fɔ tuma min na, o kɛra san caman kɔfɛ k’a sɔrɔ Timote ni Pol tun bɛ baara kɛ ɲɔgɔn fɛ kaban, wa, o bɛ se k’a jira ko hali ni Timote tun bɛ se ka baara kɛ a kelenna k’a jɔyɔrɔ fa, a tun bɛ yiranyiran dɔɔnin k’a ka kuntigiya sigi.

6. A sɛbɛnnen bɛ Zaburu 110:1 la ko ‘ne Matigi.’ O ye Yesu de ko ye. [Dɔgɔkun Bibulu kalan; i ka w94 1/6 ɲ. 28, d. 5 lajɛ.] Tiɲɛ don.

7. Jehowa tɔgɔ bɛ sɔrɔ Zaburu kitabu kɔnɔ siɲɛ 700 ɲɔgɔn, ani o tɔgɔ fɔcogo surun min ye “Ya” ye, o bɛ sɔrɔ yen siɲɛ 43. O la sa, a bɛɛ faralen ɲɔgɔn kan, Ala tɔgɔ fɔlen bɛ siɲɛ 5 ɲɔgɔn hakɛ la Zaburu kelen-kelen bɛɛ kɔnɔ. [si ɲ. 104 d. 23] Tiɲɛ don.

8. Hali n’a bɛ fɔ Yesu ma Sɛbɛnw kɔnɔ ko “ala,” ani hali n’a bɛ wele ko “Ala setigi,” a tɛ fɔ a ma yɔrɔ si la k’a ye sebɛɛtigi ye. (Yuh. 1:1; Esa. 9:6; Jen. 17:⁠1) [rs ɲ. 110 d. 6] Tiɲɛ don.

9. Tiɲɛ yɛrɛ la, ka Ntalenw kitabu kalan, o ye ka Solomani yɛrɛ de ka hakilitigiya kalan. [si ɲ. 107 d. 1] Tiɲɛ tɛ. Ikomi Solomani ka hakilitigiya ye hakilitigiya ye “Ala ye min kɛ a dusukun na,” ka Ntalenw kalan, o ye ka Ala de ka hakilitigiya kalan. (1 Mas. 10:​23, 24)

10. Bibulu ka laadilikan min bɛ Ntalenw 21:17 kɔnɔ, n’o ye ko ‘ɲɛnajɛ ko ka di mɔgɔ min ye, o na kɔli’, o b’a jira k’a man ɲi k’i ɲɛnajɛ, bawo o bɛ waati ta ka bɔ ko nafamaw kɛwaati la. [Dɔgɔkun Bibulu kalan; i ka w97 1/10 ɲ. 27 d. 7.] Tiɲɛ tɛ. Tɛmɛsira b’an lasɔmi ‘ɲɛnajɛ kanu’ la, walima a bilali la jɔyɔrɔ fɔlɔ la; o bɛ se ka na ni mɔgɔ ka alako dumuni nege dɔgɔyali ye, ani ka waati fitinin dɔrɔn to a bolo kibaru duman wajuli kama.

A’ ye ɲininkali nataw jaabi:

11. Yesu ye Marte kɔrɔfɔ dɔɔnin minkɛ, o tun bɛ mun jira? (Luka 10:40, 41) [w99 1/9 ɲ. 30 d. 7] Yesu tun y’a jira ko Marte ye dumuniko kɛ a jɔrɔnanko ye fo cogo kɛrɛnkɛrɛnnen min tun b’a bolo ka kalan Ala Denkɛ yɛrɛ fɛ, a y’o cogo jɛ.

12. Jehowa ye Zaburu sɛbɛnbaga ɲɛminɛ ka taa “nɔɔrɔ” jumɛn na? (Zab. 73:24) [Dɔgɔkun Bibulu kalan; i ka w86 15/12 ɲ. 28 d. 3.] Sanni Zaburu sɛbɛnbaga k’a faamu ko ‘a ka ɲi ale ma a ka gɛrɛ Ala la,’ a tun y’a miiri ko mɔgɔ juguw ka fisa ni mɔgɔ tilennenw ye (Zab. 73:2-12, 28); a kɛlen k’a to Ala ka “laadilikan” k’a bilasira, o nana kɛ “nɔɔrɔ” sɔrɔli ye, n’o ye Jehowa ka mandiya ye, duba jɛɲɔgɔnya ale ni Ala cɛ.

13. Zaburu sɛbɛnbaga ye hakililata jumɛn fɔ ka ɲɛsin bato baaraw ma, iko a sɛbɛnnen bɛ Zaburu 84:2-4 na cogo min? [Dɔgɔkun Bibulu kalan; w97 15/3 ɲ. 8 d. 5-7.] Jɔyɔrɔba min tun b’a bolo Jehowa ka batokɛyɔrɔ la, a tun bɛ waati dansigilen min kɛ o la, a tun bɛ nafaba de don o la. Nka, a ka nisɔndiya tun bɛ na bonya kosɛbɛ, n’a tun bɛ se ka sigiyɔrɔ basigilen dɔ sɔrɔ Jehowa ka batokɛyɔrɔ la, i n’a fɔ kɔnɔninw ye sigiyɔrɔ sɔrɔ yen cogo min na.

14. Cogo jumɛn na Jirali 22:17 ani Romɛkaw 2:4, 5 b’a jira ko Jehowa tɛ kɔn ka mɔgɔw ka kɛtaw bɛɛ dɔn, walima k’u bɛɛ latigɛ? [rs ɲ. 102 d. 1-2] Ɲɛnamaya ji sugandili yɛrɛma hɔrɔnya bɛ bɛɛ kelen-kelen bolo; Jehowa tɛ mɔgɔ si diyagoya o ka tugu sira tigɛlen na. Ka ɲɛnamaya ji sugandi i yɛrɛma, o bɛ mɔgɔ yɛrɛ de bolo. Jehowa tɛ mɔgɔ diyagoya a ka tugu sira latigɛlen dɔ la.

15. Ikomi fɔlɔ Krecɛnw tun dalen bɛ Yesu ka San Ba Kelen Mara la min fɔlen bɛ Jirali kitabu kɔnɔ cogo min na, fɛn jumɛnw de y’a to Krecɛn murutilenw ka tila ka ban Ala ka o kalansira ma? [w99 1/12 ɲ. 6 d. 3–ɲ. 7 d. 5] San Ba Kelen Mara kalansira lafasabaga dɔw ka fɛnnadiya hakilinaw tun tilennen tɛ; ban kɛra Jirali kitabu la ko tiɲɛ tɛ; San Ba Kelen Mara falenna Gɛrɛkiw ka hakilitigiya dɔnni hakilila la. (San fɛ jaabiw dɔ la kelen)

16. Fɛn min ye ka ‘miiri an mɔgɔ ɲɔgɔnw ka kow la,’ Krecɛnw ka kan ka dan yɔrɔ jumɛnw na o siratigɛ la? (Fil. 2:4) [w99 1/12 ɲ. 29 d. 1] Krecɛnw ka kan k’u kɔlɔsi walasa u kana u ‘da don mɔgɔw ka koɲɛw la, ka ko fɔbali fɔ.’ (1 Tim. 5:​13)

17. Zaburu 128:3 nan b’a fɔ ko denw bɛ “i n’a fɔ olive sun falennen” cɛ ka tabali lamini na; o kɔrɔ ye mun ye? [Dɔgɔkun Bibulu kalan; i ka w00 15/8 ɲ. 30 d. 4 lajɛ.] Tuma caman, cɔrɔ kuraw bɛ bɔ olive sun na; ni jirisun kɔrɔ tɛ den caman kɛ, cɔrɔ kuraw bɛ se ka kɛ sun kɔgɔlenw ye a lamini na; o cogo kelen na, bangebagaw bɛ se ka ɲagali ka kɛ ni denw ye minnu bɛ baara kɛ Jehowa ye u kɛrɛ fɛ.

18. Ni Ala ka kɛwalew ye siranfɛnw ye an bolo, o ka kan ka nɔ jumɛn bila an na? (Zab. 139:14) [Dɔgɔkun Bibulu kalan; i ka w93 1/10 ɲ. 15 d. 18 lajɛ.] O kan ka bonya ni karamaba bange an na, o minnu ka kan ka ye an jogo n’an ka diɲɛnatigɛ kow la.

19. Mun na Ntalenw 5:3, 4 b’a fɔ jɛnɛya kɔmana ko la k’a “ka kunan i n’a fɔ tale ji” ani k’a bɛ “i n’a fɔ tɛlɛ da duma”? [Dɔgɔkun Bibulu kalan; i ka w00 15/7 ɲ. 29 d. 2 lajɛ.] Jɛnɛya kɔmana ye sɔnja ni tigɛ-ɲɔgɔnna ye; tɔɔrɔ, dusukasi ani dilanna banaw fana.

20. Ka kɛɲɛ ni Ntalenw 14:29 ye, ko faranfasili bɛ se k’an dɛmɛ cogo di k’an yɛrɛw tanga muɲubaliya ni dusubɔ dama tɛmɛnen kɔmanaw ma? [Dɔgɔkun Bibulu kalan; i ka w97 15/3 ɲ. 13 d. 7-8 lajɛ.] Miiribaliya taamacogo ni yɛrɛminɛbaliya dusubɔ bɛ se ka wolo min na, ko faamuli b’a to an k’o jateminɛ, o kɔrɔ, a nɔ an yɛrɛkun kan, hakilintanya walew, miiri ɲuman baliya, ani Ala tɛ sɔn ko minnu kɛli ma, n’u bɛ na ni an ni Ala cɛ siraw tiɲɛni ye.

A ye kumasen nataw dafa ni daɲɛ(w) walima kumasen bɛnnenw ye:

21. Kira lakikaw tun bɛ kuma Ala tɔgɔ la ani u tun bɛ dannaya min kɛ Yesu la, ka o kofɔ. (Dut. 18:18-​20; 1 Yuh. 4:​1-3) [rs ɲ. 152 d. 2, 3]

22. Ntalenw kuntilenna ye fila ye, n’o ye ka hakilitigiya di ani ka mɔgɔ dege fɛn na. (Nta. 1:1-4) [w99 15/9 ɲ. 13 d. 1]

23. “Kɔrɔtalenba ka yɔrɔ dogolen” ye alako lakanali de ye mɔgɔw bolo minnu bɛ Jehowa fan fɛ dunuya ka masabaya koɲɛ la; a “dogolen” bɛ, walima a dɔnnen tɛ mɔgɔw fɛ minnu tɛ ni alako yelifɛn ye. (Zab. 91:⁠1) [Dɔgɔkun Bibulu kalan; i ka w86 15/12 ɲ. 29 d. 6.]

24. Walasa ‘ɲinɛ kana kɛ Jehowa ka ko ɲuman si kɔ,’ a jɛlen don k’o sirilen bɛ koɲumandɔn hakilijakabɔ la “ko ɲumanw” kan, a ka kanuya wale minnu ɲɛfɔlen don Zaburu 103 nan na. (Zab. 103:⁠2) [Dɔgɔkun Bibulu kalan; i ka w99 15/5 ɲ. 21 d. 5-6.]

25. Ntalen ye kuma surun ye min bɛ kɛ ka fɛnw bisigiya, walima k’u sanga ɲɔgɔn na, ani ka lamɛnbaga bila ka miiri. [si ɲ. 107 d. 6]

A’ ye jaabi ɲumanw kɔrɔci kumasen kelen-kelen nataw la:

26. Hali ni jo tun b’a bolo ka dimi a minɛcogo ko la Saul fɛ, Dawuda y’a yɛrɛ minɛ katuguni (a y’a faamu ko Saul dafalen tun tɛ ani ko Ala ka baarakɛla ka kan ka yafa; ale ni Jehowa cɛ siraw tun jɛyalen bɛ a hakili la; a tun b’a dɔn k’a man ɲi k’i yɛrɛ hakɛ bɔ). (1 Sam. 24:7, 15) [w99 15/8 ɲ. 8 d. 7]

27. (Hakilitigiya; Dɔnniya; Tilennenya) ye ko caman faralen ye ɲɔgɔn kan, faamuli, hakilitigiya, kodɔn ni miiri setigiya b’o la; (ɲumanya; faranfasili; miiri ɲumantigiya) ye ka se ka koɲɛ dɔ sɛgɛsɛgɛ, k’a kɔnɔkow bɔ ɲɔgɔn na, k’u bɛɛ lajɛlen ani u kelen-kelen ni ɲɔgɔn cɛ siraw dɔn, o cogo la ka bɔ o koɲɛ kɔrɔ kan. (Nta. 1:1-4) [w99 15/9 ɲ. 13 d. 2]

28. Se min ye Yusufu bila a k’i ban kafoɲɔgɔnya ma Potifar muso fɛ, o bɔra (Musa ka Sariya dɔnniya la min tun b’a la, sariya la min tun bɛ jɛnɛya haramu; bonya dunba la a tun bɛ min ɲɛsin a furucɛ jɔyɔrɔba ma; ale ni Jehowa cɛ siraw jateminɛli de la). (Jen. 39:7-9) [w99 1/10 ɲ. 29 d. 3]

29. A jɛlen don ko waleɲumandɔn dunba tun bɛ Zaburu 119 nan sɛbɛnbaga la ka taa (Ala ka kuma walima a ka sariya ma; ɲɛnamaya nilifɛn ma; kisili jigiya ma), min kofɔlen don Zaburu in tɛmɛsiraw bɛɛ la, dɔɔnin k’o jɛ. [Dɔgɔkun Bibulu kalan; i ka w99 1/11 ɲ. 9 d. 5 lajɛ ani w87 15/3 ɲ. 24 d. 2.]

30. Pol ye bataki min ci (Romɛkaw ma; Galasikaw ma; Heburuw ma), o sigida fila fɔlɔw la, an bɛ Zaburu kuma talenw sɔrɔ yen minnu bɛ Yesu Krista (jɔyɔrɔ kɔrɔtalen; batɛmu; dugukolo kan cidenyabaara) jira. [si ɲ. 106 d. 28]

A’ ye kuma nata jɛ ni kumasenw ye minnu bɛ bɛn u ma:

Nta. 2:19; 14:15; 18:17; Rom. 10:17; Heb. 13:18

31. Walasa mɔgɔ ka limaniya sɔrɔ, o tigi ka kan ka fɔlɔ ka kunnafoni ɲini Bibulu ka fɔtaw kan ani k’o sɛgɛsɛgɛ ni ɲɛmajɔ ye. [Rom. 10:17] [rs ɲ. 170 d. 2]

32. Krecɛn tɛ se ka tugu nanbara walew la jago sira la, walima walew la minnu tɛ tɔw ka nafa jate, u ni nafa min ka kan. [Heb. 13:18] [w99 15/9 ɲ. 10 d. 2]

33. Sanni kakalaw ka se ka segin u kɔ, a bɛ se ka kɛ k’u na taa fo ka se yɔrɔ ma u tɛ kɔsegin min na tun, n’o ye saya ye. [Nta. 2:​19] [w99 15/11 ɲ. 27 d. 4-5]

34. Mɔgɔ hakilima min bɛ ko faranfasi, o bɛ a ka walew kɔmanaw jateminɛ, ani a ɲɛtugulen tɛ tugu sangawuliw la, ko o ka di jama ye. [Nta. 14:15] [Dɔgɔkun Bibulu kalan; i ka g94 8/12 ɲ. 16 d. 1 lajɛ.]

35. Hali ni mɔgɔ dɔ dala kuma bɔlen bɛ tiɲɛ ni fɛn tilennen fɛ, hakilitigiya ko don ka koɲɛ fan fila bɛɛ lamɛn sanni k’a ko jalatigɛ. [Nta. 18:17] [si ɲ. 111 d. 36]