Masalakun 1

I bɛ se ka sini hɛrɛma sɔrɔ!

1, 2. I Dabaga b’a fɛ i ka mun sɔrɔ?

K’I DIYANYEBAGA poron. Ka yɛlɛ ni dusudiya ye e n’i teri kanulenw suman duman dɔ kunna. Ka nisɔndiya sɔrɔ k’i den ɲagalilenw lajɛ tulon kɛ la. O tuma ninnu bɛ na ni hɛrɛ yeelen dɔ ye ɲɛnamaya kɔnɔ. Nka, mɔgɔ caman ka ɲɛnamaya bɛ iko kunko gɛlɛn minnu bɛ tugu-tugu ɲɔgɔn na. N’i ka ɲɛnamaya y’o ɲɔgɔn de ye, i jagɛlɛya.

² Ala sago don i ka hɛrɛ kuntaga jan diyabɔ cogoya bɛɛ la fisaman na sigida cɛɲumanbaw kɔnɔ. O tɛ sugoko dɔrɔn ye, bawo tiɲɛ na, Ala b’o sini hɛrɛma sugu konnɛgɛ di i ma. O konnɛgɛ in ye dɔnniya ye.

3. Dɔnniya sugu jumɛn ye hɛrɛ konnɛgɛ ye, ani mun na an bɛ se ka d’a la ko Ala bɛ se k’o dɔnniya di?

³ An bɛ kumana dɔnniya sugu kɛrɛnkɛrɛnnen dɔ de kan min ka bon kosɛbɛ ni hadamaden ka hakilitigiya ye. O ye “Ala dɔnniya” ye. (Ntalenw 2:5.) A ka surun san 2 000 la, Bibulu sɛbɛnbaga dɔ y’a fɔ ko: “Sow bɛɛ jɔra mɔgɔ dɔ fɛ, nka fɛn bɛɛ jɔbaa ye Ala de ye.” (Heburuw 3:4). I miiri dɔnniya la min ka kan ka kɛ fɛn bɛɛ Dabaga fɛ! Bibulu b’a fɔ ko Ala bɛ dolow bɛɛ jate ani a bɛ tɔgɔ da u la. Dolow miliyari kɛmɛ ɲɔgɔn caman bɛ an ka dolofogonba kɔnɔ. Dolokalannaw ka fɔ la, dolofogonba miliyari kɛmɛ ɲɔgɔn dɔ wɛrɛw bɛ yen. O ye kabako miiriya ye dɛ (Zaburu 147:4)! Ala bɛ fɛn bɛɛ fana dɔn an kan. O la sa, jɔni wɛrɛ tun na se ka jaabi fisaman di ɲɛnamaya ɲininkalibaw la?—Matiyu 10:30.

4. Mun na an bɛ se ka sigi n’a ye ko Ala ka kunnafoniw di an ma walisa k’an bilasira, ani kitabu jumɛn b’o mago ɲɛ?

⁴ I k’a bisigi ko cɛ fila b’a ɲini k’u ka mobili dilan. Kelen dusu kasilen y’a ka baara jɔ. Tɔ kelen dɔ hakili sigilen y’a tiɲɛyɔrɔ labɛn, ka motɛri konnɛgɛ munu-munu ani ka yɛlɛmisɛn kɛ tuma min na motɛri wulila ani ka mankan duman bɔ. I tɛna sɛgɛn ka dɔn cɛ fila ninnu na, min dɔ la kelen tun bɛ ni mobili dilanbaga ka kunnafoniw gafe ye. Yali kun tun t’a la Ala ka kunnafoniw di an ma walisa k’an bilasira an ka ɲɛnamaya kɔnɔ wa? A dɔ rɔ, i b’a dɔn ko Bibulu b’a fɔ k’ale de ye tigitigi: kunnafoniw ani bilasirali kitabu ye, min bɔra an Dabaga yɔrɔ, n’a bangera walisa ka Ala ka dɔnniya di.—2 Timote 3:16.

5. Dɔnniya min bɛ Bibulu kɔnɔ, o nafa ye jumɛn ye?

⁵ Ni Bibulu ka fɔta ye tiɲɛ ye, i miiri dɔnniya nafolow la minnu bɛ sɔrɔ a kɔnɔ! Ntalenw 2:1-5 nan b’an laadi an ka hakilitigiya ɲini, ka senni kɛ a kama iko n’an tun na kɛ nafolo dogolen dɔ nɔfɛ. An kan’a ɲini hadamaden ka miiriya dunyaw kɔnɔ, nka, Ala tɔgɔla Kuma kɔnɔ. N’an b’a ɲini o yɔrɔ la, an bɛna “Ala dɔnniya sɔrɔ”. Ikomi Ala b’an danw n’an magow faamu, a bɛ kunnafoni di an ma min bɛna an dɛmɛ ka taama ɲɛnamaya lafiyalen ani a hɛrɛma sira kan (Zaburu 103:14; Esayi 48:17). Ka fara o kan, Ala dɔnniya bɛ ɲagali kun kibaru duman di an ma.

ƝƐNAMAYA BANBALI!

6. Yesu ye dannaya jumɛn di Ala dɔnniya ko la?

⁶ Tariku mɔgɔba, Yesu Krista ye Ala dɔnniya ɲɛ in fɔ kuma jɛlenw na. A ko: “E min ye Ala sɛbɛ kelenpe ye, ani i ye Yesu Krista min ci, ka e ni o dɔn, o de ye ɲɛnamaya banbali ye.” (Yuhana 17:3; an de b’an sinsi a kan). I miiri bani: dɔnniya min bɛ na ni ɲɛnamaya banbali ye!

7. Dalilu jumɛn b’a jira ko Ala tun t’a fɛ an ka sa?

⁷ I kana teliya k’i ban ɲɛnamaya banbali miiriya ma iko ni sugoko dama don. O nɔ na, hadamaden farikolo dilan cogo lajɛ. A dakabanama labɛnna ka nɛɛnɛli kɛ, ka mɛnni kɛ, ka sumusumuni kɛ, ka yeli kɛ ani ka magali kɛ. Fɛnw ka ca dɛ dugukolo kan minnu bɛ an sɔminiminɛnw nisɔndiya: dumuni duman, kɔnɔw dɔnkili minnu ka di, feerew ka kasa duman, yɔrɔ cɛɲiw ani jɛɲɔgɔnya min ka di! Ka fara o kan, an kunkolosɛmɛ kabakoma ka fisa kosɛbɛ ni ɔrdinatɛri bɛɛ la fisaman ye. Ale de b’a to an bɛ se k’o fɛn sugu ninnu bɛɛ nafa dɔn ani k’u diyabɔ. Yali i bɛ miiri k’an Dabaga b’a fɛ an ka sa ani ka bɔnɛ o fɛn ninnu bɛɛ la wa? Yali a man fisa hakilijakabɔ sira la, k’a fɔ k’a b’a fɛ an ka balo hɛrɛ la ani ka ɲɛnamaya diyabɔ fo abada wa? Ayiwa, Ala dɔnniya bɛ se k’o de lase i ma.

ƝƐNAMAYA, ALIJINƐ KƆNƆ

8. Bibulu bɛ mun fɔ hadamadenw ka sini ko la?

⁸ Bibulu bɛ min fɔ dugukolo ani hadamadenw ka sini ko la, o bɛ se ka fɔ daɲɛ kelen na: Alijinɛ! Yesu Krista kumana o kan tuma min na a y’a fɔ cɛ satɔla dɔ ye ko: “I na kɛ ne fɛ alijɛnɛ la.” (Luka 23:43, La Sainte Bible en Bambara, ABM, 1996). Siga t’a la, Alijinɛ kuma fɔli y’o cɛ hakili jigin an bangebaga fɔlɔw Hadama ni Hawa ka daamu la. Tuma min na Ala y’u da, u tun dafalen don. U tun bɛ balola nakɔ walima jirimayɔrɔ dɔ la, Dabaga tun y’o min miiri bange ani k’a turu. A welela cogo bɛnnen na Edɛn nakɔ, o min kɔrɔ bɛ diya jira.

9. Alijinɛ fɔlɔ kɔnɔ, ɲɛnamaya tun bɛ cogo di?

⁹ Nakɔ in tun ye yɔrɔ duman ye sa! Alijinɛ lakika tun don. A jiri cɛɲumanw cɛma, dɔw tun bɛ jiriden dumanw di. Tuma min na Hadama ni Hawa tun b’u ka yɔrɔ kura sɛgɛsɛgɛli la, k’a ji jɛlenw ni saniyalenw min ani k’a jiridenw kari jiriw la, jɔrɔkun si tun t’u la. Hali dantanfɛnw tun tɛ siranyafɛnw ye, bawo Ala ye cɛ n’a muso sigi u bɛɛ kunna walisa u k’olu mara ni kanuya ye. Ka fara o kan, mɔgɔ fila fɔlɔw tun falen don kɛnɛya la. N’u tun tora Ala kanminɛli la, sini hɛrɛma tun bilalen bɛ u ɲɛ. Sewa baara dira u ma, n’o ye k’u mago don u ka dakabana so alijinɛlama na. Ka fara o kan, Ala ye ci di Hadama ni Hawa ma ‘ka dugukolo fa ka a kolo’. Olu n’u bɔnsɔnw tun ka kan ka Alijinɛ danw bonya fo ka dugukolo bɛɛ kɛ yɔrɔ cɛɲi ani yɔrɔ duman ye.—Jenɛse 1:28.

10. Mun tun bɛ Yesu hakili la tuma min na a kumana Alijinɛ ko kan?

¹⁰ Nka, tuma min na Yesu ye Alijinɛ kuma fɔ, a tun m’a ɲini cɛ sabaatɔ fɛ a ka miiri waati jan tɛmɛnen dɔ la. Ayi, Yesu tun bɛ kumana siniko de kan! A tun b’a dɔn k’an ka duguma so kuuru bɛɛ bɛna kɛ alijinɛ ye. O cogo la, Ala tun na a kuntilenna fɔlɔ timɛ ka ɲɛsin hadamadenw an’an ka dugukolo ma (Esayi 55:10, 11). Ɔwɔ, Alijinɛ bɛna labɛn ko kura! A bɛna bɔ mun fɛ? An ka Ala ka Kuma to, n’o ye Bibulu Senuman ye, o k’an jaabi.

ƝƐNAMAYA, ALIJINƐ LABƐNNEN KO KURA KƆNƆ

11. Alijinɛ labɛnnen ko kura kɔnɔ, banaw, kɔrɔya ani saya bɛna kɛ cogo di?

¹¹ Bana, kɔrɔya, ani saya tɛna kɛ tun. “O tuma la fiyentɔw ɲɛw na yɛlɛ, tulo gerenw tulow na yɛlɛ. O tuma la sen kelenw na panpan i n’a fɔ minan. Bobo nɛnkun na dɔnkili da.” (Esayi 35:5, 6). “Ala yɛrɛ na kɛ u fɛ yen . . . A na ɲɛji bɛɛ cɛ ka bɔ u ɲɛw la. Saya tɛna kɛ tun, ɲɛnasisi fana tɛna kɛ tun, wala kasi wala dimi, katuguni fɛn fɔlɔw tɛmɛna.”—Jirali 21:3, 4.

12. Mun na an bɛ se ka d’a la ko kojugu, farinya ani juguya tɛna kɛ Alijinɛ nata kɔnɔ?

¹² Ko jugu, farinya ani juguya tɛna kɛ tun fo abada. “Katuguni kojugukɛlaw na halaki ka ban. . .Tuma dɔɔnin mɔgɔjugu tɛna ye tun. I na a yɔrɔ lajɛ, k’a sɔrɔ a tɛ yen tun. Nka mɔgɔ sabalilenw, dugukolo na kɛ olu ciyɛn ye.” (Zaburu 37:9-11). “Nka mɔgɔ juguw na halaki ka bɔ jamana kɔnɔ, janfanciw dili na bɔ a la.”—Ntalenw 2:22.

13. Ala bɛna hɛrɛ sigi cogo jumɛn na?

¹³ Hɛrɛ bɛna jɛnsɛn dugukolo fan bɛɛ la. “A [Ala] bɛ kɛlɛw ban fo dugukolo dan yɔrɔ la. A bɛ bonnikɛ kala kari ka tama tigɛ.” (Zaburu 46:10). “Mɔgɔ tilennen na jiidi. Hɛra na caya ka mɛn, fo kalo tɛna ye tun.”—Zaburu 72:7.

14, 15. Alijinɛ labɛnnen ko kura kɔnɔ, Bibulu bɛ mun fɔ soko, baarako ani baloko la?

¹⁴ So lasagonnen ani nisɔndiya baara bɛna sɔrɔ. “U na sow jɔ ka sigi u kɔnɔ. . .U tɛna so jɔ, walisa mɔgɔ wɛrɛ ka sigi a kɔnɔ. U tɛna rɛzɛn sun turu walisa mɔgɔ wɛrɛ ka a mɔ dumu. Ne ka mɔgɔw tilew na kɛ iko jiri tilew. Ne ka ɲɛnatɔmɔlenw na mɛn ka u mago ɲɛ ni u bolo baara nɔ ye. U tɛna baara kɛ fu, u tɛna denw bange halakili kama.”—Esayi 65:21-23.

¹⁵ Dumuni saniyalen camanba bɛna sɔrɔ. “Sɛnɛ fɛn na caya o jamana la kuluw kunna.” (Zaburu 72:16). “Dugukolo sɛnɛ ɲɛna, Ala, an yɛrɛw ka Ala, o na duba an ye.”—Zaburu 67:7.

16. Mun na ɲɛnamaya bɛna diya Alijinɛ kɔnɔ?

¹⁶ Ɲɛnamaya banbali bɛna diya dugukolo alijinɛlama kɔnɔ. “Dugukolo na kɛ mɔgɔ tilennenw ciyɛn ye. U na sigi a kɔnɔ fo abada.” (Zaburu 37:29). “Kungokolonba ni jamana jalan na ɲagali, jamana lankolo na nisɔndiya ka feere kɛ i n’a fɔ baga.”—Esayi 35:1.

DƆNNIYA N’I KA SINIKO

17. a) Ni Alijinɛ kɔnɔ ɲɛnamaya ka di i ye, i ka kan ka mun kɛ? b) An b’a dɔn cogo jumɛn na ko Ala bɛna yɛlɛmalibaw kɛ dugukolo kan?

¹⁷ Ni Alijinɛ kɔnɔ ɲɛnamaya ka di i ye, fɛn si kana i bali ka Ala dɔnniya sɔrɔ. A bɛ hadamadenw kanu ani a bɛna yɛlɛmali bɛnnenw kɛ walisa ka dugukolo kɛ alijinɛ ye. I miiri. Ni se tun b’i ye ka kɔli ani tilenbaliya ban diɲɛ fan bɛɛ la, yali i tun tɛna o kɛ wa? Yali an bɛ se ka sigi n’a ye ko Ala bɛna fɛn kɛ min ka dɔgɔ n’o ye wa? Tiɲɛ na, Bibulu bɛ waati dɔ kofɔ ni kuma ɲɛnamaw ye, waati min na Ala bɛna nin diɲɛ balawuma bɔ yen ani k’a kɔfalen mara tilennen ni dafalen na (Daniɛl 2:44). Nka, Bibulu tɛ dan ka nin kow lakali an ye dɔrɔn. A b’a jira an na, an bɛ se ka kisi ka don Ala ka diɲɛ kura kofɔlen na cogo min na.—2 Piɛrɛ 3:13; 1 Yuhana 2:17.

18. Kabini sisan Ala dɔnniya bɛ se ka mun caman lase i ma?

¹⁸ Kabini sisan, Ala dɔnniya bɛ se fana ka koduman caman lase i ma. Ɲininkali dunba minnu bɛ ɲɛnamaya kan, n’u bɛ mɔgɔ kɔnɔnafili, olu jaabilen bɛ Bibulu kɔnɔ. Ka sɔn a ka bilasirali ma, o bɛna i dɛmɛ ka teriya sira don i ni Ala cɛ. O ye bonyaba ye dɛ! O bɛn’a to i ka hɛrɛ diyabɔ, Ala kelen bɛ se ka hɛrɛ min di (Romɛkaw 15:13, 33). I kɛtɔ k’i niyɔrɔ sɔrɔ o dɔnniyaba in na, i y’i yɛrɛ don i ka ɲɛnamaya baara bɛɛ la nafaman n’a barajiman na. I tɛna nimisa abada ka Ala dɔnniya sɔrɔ, o min bɛ na ni ɲɛnamaya banbali ye.

19. An bɛna ɲininkali jumɛn mafilɛ masalakun nata kɔnɔ?

¹⁹ An ye Bibulu de kofɔ iko Ala dɔnniya bɛ kitabu min kɔnɔ. Nka, an b’a dɔn cogo jumɛn na ko hadamadenw ka hakilitigiya kitabu tɛ, nka ko fɛn don min ka bon n’o ye kosɛbɛ? An bɛna o ɲininkali mafilɛ masalakun nata kɔnɔ.

I KA DƆNNIYA KƆRƆBƆ

Mun na Ala dɔnniya bɛ se ka na ni hɛrɛ banbali ye i ma?

Ɲɛnamaya bɛna bɔ mun fɛ dugukolo kan Alijinɛ nata kɔnɔ?

Mun na ka Ala dɔnniya sɔrɔ kabini sisan o bɛna i nafa?