Emwi Ne Baibol Wẹẹ Ọ Khian Sunu Daa Ugamwẹ
Ẹmwẹ ugamwẹ khan ruẹ nẹ ra, ra te ọ ghi kue sọnnọ ruẹ? Ẹmwata nọ wẹẹ, ugamwẹ mwẹ iyobọ nọkhua nọ ye ẹvbo, iran vbe ru iyobọ ne emwa eso, sokpan, ọlọghọmwa ne iran he si i re nekherhe. Encyclopedia of Religion and War khare wẹẹ: “Imamwaemwi ugamwẹ ni lughaẹn ne egbe rre usun emwi nọ si okuo nọ ghi khọọ sẹ ne emwa he khọn vbe agbọn na.” Ne avbe ọkaolotu ugamwẹ gha te ya gha ga Osanobua, iran keghi mu ẹmwẹ otu azẹ yan uhunmwu. Avbe ọkaolotu ugamwẹ eso keghi mu emwa yagha: ke ikpia ke ikhuo, iran ghi vbe gha do ẹki ogberhu, sokpan iran ghi gha muẹn lẹre.
Adeghẹ ẹmwẹ ugamwẹ khan ruẹ nẹ, muẹn roro vbene ọ khian gha ye hẹ ne Osanobua. E Baibol gi ima rẹn wẹẹ, ugamwẹ ni bun wa sọnnọ Osanobua rhunmwuda emwi dan ne iran he ru. E Baibol vbe guan kaẹn ẹmwẹ akhasẹ nọ dekaẹn emwi nọ khian sunu daa iran. E Baibol keghi rhan otọ re vbene Osanobua khian ya werriẹ aro nọ khọọ daa ugamwẹ ughughan ni rre agbọn na. Emwi na ma he miẹn egbọre ẹdẹ ẹre khian gha nọ.
De emwi ne Baibol wẹẹ ọkhain sunu daa ugamwẹ?
Ẹmwẹ Akhasẹ: Ebe Arhie Maan keghi gie igbiragia ọkpa na tie ẹre Babilọn Nọkhua. Igbiragia na keghi tota yan aranmwẹ oha nọ baa. Sokpan, aranmwẹ oha nii keghi werriẹ aro nọ khọọ daa igbiragia nii, ọ na gbe ẹre rua.—Arhie Maan 17:3, 5, 16.
Emwi Nọ Demu: Igbiragia nii nọ re Babilọn Nọkhua keghi mudia ye ihẹ ugamwẹ ọhoghẹ hia—ọni ọre avbe ugamwẹ ne Osanobua ma miẹn yi.a Aranmwẹ oha nọ baa nọ rrọọ keghi mudia ye ihẹ United Nation.b Ne igbiragia nii na tota yan aranmwẹ oha nọ baa nii, mudia ye ihe odẹ ne ugamwẹ ohoghe he ya hia ne iran gha khaevbisẹ yan United Nation. Ne aranmwẹ nii na gbe igiragia nii rua, rhie ma wẹẹ, e United Nation kevbe emwa ni ye ẹre ike gha werriẹ arọ nọ khọọ daa ugamwẹ ohoghe hia, iran ghi wabọ iran rua. Emwi ugborhirhi ẹre khian gha nọ, rhunmwuda, emwi vbenian ma he ka sunu ẹdẹ.
De vbene a khian ya guọghọ ugamwẹ ohoghe hẹ?
Ẹmwẹ Akhasẹ: “Igho igbe nii ne u bẹghe kevbe aranmwẹ oha nii, ghi do gha khẹko igbiragia nii, iran ghi fuẹn ọnrẹn rua, . . . iran ghi ya erhẹn giẹn ọnrẹn ruan fẹfẹfẹ. Rhunmwuda, Osanobua ẹre ọ rhie ẹre ye iran ekhọe, [ọni ọre, ekhọe ọghe avbe ọkaolotu arriọba] ne iran ru emwi ne irẹn hoo, nọ vbe re emwi nọ rre iran hia ekhọe; ọni nọ wẹẹ, ne iran mu arriọba ọghe iran ne aranmwẹ oha nii, . . . Rhunmwuda ọni, ẹdẹ ọkpa ẹre avbe orueghe khian hihiẹ yan rẹn, uwu, akhiẹ kevbe ukhunmwu ẹre ọ khian dekun ẹnrẹn, a ghi ya erhẹn giẹn ọnrẹn ruan fẹfẹfẹ, rhunmwuda, Osanobua ne Jehovac nọ bu ohiẹn ọnrẹn keghi re nọ wegbe.”—Arhiẹ Maan 17:16, 17; 18:8.
Emwi Nọ Demu: Osanobua gha ru ẹre ne avbe agbẹnvbo “ru emwi ne irẹn hoo.” Ọ gha vbe ru ẹre “ne iran mu arriọba ọghe iran,” ne United Nation. Iyeke ọni, e United Nation ghi loo ẹtin nọ mwẹ ya guọghọ ugamwẹ ohoghe hia rua. Ena hia gha sunu, ọ ghi yevbe na miẹn wẹẹ “ẹdẹ ọkpa” ẹre ọ ya sunu, emwa ni bun i khian rẹn vbene ena hia khian ya sunu hẹ, rhunmwuda, emwi udomwurri ẹre khian gha nọ.—Arhie Maan 18:21.
Vbọzẹ na khian na guọghọ ugamwẹ ohoghe rua?
Ẹmwẹ Akhasẹ: “Orukhọ nọ ru bun gbe, te ọ ghi kue yo sẹ iso! Osanobua keghi ye emwi dan hia nọ he ru rre.”—Arhie Maan 18:5.
Emwi Nọ Demu: Ẹ i re ban ẹre ugamwẹ ohoghe ke ru emwi nẹi yẹẹ Osanobua. Gi ima guan kaẹn “orukhọ” eso nọ he ru, nọ ya Osanobua kha wẹẹ irẹn khian bu ohiẹn ọnrẹn:
Ẹmwẹ otu azẹ. Jesu Kristi keghi tama erhuanegbe ẹre ne iran ghẹ gha mwẹ obọ vbe ẹmwẹ otu azẹ, sokpan, ọ na wẹẹ, ne iran mu ẹtin yan Arriọba Osanobua; ẹrinmwi ẹre arriọba na ye, ọ gha do rhie ihe arriọba emwa nagbọn.d (Daniẹl 2:44; Matiu 6:9, 10; Jọn 6:15; 18:36) Sokpan, ugamwẹ ohoghe keghi tama emwa ne iran mu ẹtin yan arriọba emwa nagbọn. Rhunmwuda nọ na mwẹ obọ vbe ẹmwẹ otu azẹ, nọ gha te ya mu ẹtin yan Osanobua, ebe Arhie Maan keghi giẹ Babilọn Nọkhua zẹvbe ọmwa nọ mwẹ obọ vbe “uyinmwẹ alama oghẹ,” ọna ẹre ọ si ẹre ne Baibol na tiẹre “igbiragia ne oghogho,” te eni na wa khẹke ọre zẹẹ.—Arhie Maan 17:1, 2; Jems 4:4.
Igbinna oguo. E Baibol tae wẹẹ, ugamwẹ ohoghe mwẹ obọ vbe uwu “ọghe emwa ni huanrẹn, kẹ kevbe ọghe emwa hia na he gbelua vbe uhunmwu otagbọn” na. (Arhie Maan 18:24) Ugamwẹ ni bun keghi mwẹ obọ vbe okuo, iran vbe rhie obọ ba emwa ni gbe olighi vbe ẹvbo, ne iran gha te ya gha ma emwa re ne iran gha re emwa ọfunmwugbe.
Arovbẹmwẹ. Ugamwẹ ohoghe keghi ‘si ẹfe gboo vbene ekhue i na muẹn.’ (Arhie Maan 17:4; 18:7) Ugamwẹ ni bun keghi loo ẹtin ne iran mwẹ kevbe ọdakha ọghe iran ya si ẹfẹ koko. Emwi vbenian i zẹdẹ ya ẹko rhiẹnrhiẹn Osanobua.—Taitọs 1:7.
Ohoghe. Ugamwẹ ohoghe keghi ma emwa emwi ni gbe odan ghee imamwaemwi ẹmwata ni rre Baibol.e Rhunmwuda ne imamwaemwi ọghe ugamwẹ ohoghe na bibi emwa odẹ kevbe wẹẹ, ẹ i vbe ya iran ru emwi nọ ya ẹko rhiẹnrhiẹn Osanobua, ebe Arhie Maan keghi tie ẹre “iye . . . emwi ni kẹkua hia vbe agbọn” na.—Arhie Maan 17:5; 18:23.
Ugamwẹ hia ẹre a khian guọghọ rua ra?
Ẹo. Ebe Arhie Maan guan kaẹn ẹbo emwa ni ke ehe ughughan rre vbe agbọn na, na tiẹre “oghẹn ne gbii.” (Arhie Maan 7:9) A keghi gie ọghẹn ne gbii na zẹvbe emwa ni “yọ ẹwu ne guọrọ nọfua,” nọ rhie ma wẹẹ, iran rhie ugamwẹ nọhuanrẹn ne Osanobua. Iran na, ẹre ọ miẹn uhunmwu vbe “orueghe nọkhua.” Ẹghẹ orueghe nọkhua ẹre Osanobua khian ya guọghọ ugamwẹ ohoghe hia kevbe avbe eghian rẹn rua. (Arhie Maan 7:13, 14; 19:11, 19-21) Ugamwẹ ẹmwata ẹre oghẹn ne gbii ni yọ ẹwu ne guọrọ nọfua ye—te ugamwẹ ẹmwata na khian gha rrọọ vbe ẹtẹbitẹ.f
Ọkhọngborrie emwa ni ga Osanobua gha miẹn fan vbe a gha guọghọ ugamwẹ ohoghe
Vbọ khẹke ne u ru, ne u na rẹn wẹẹ a gha guọghọ ugamwẹ ohoghe rua?
Ẹ i mwẹ ọ ma fu ruẹ ẹko rre, ne u na rẹn wẹẹ, Osanobua i mwẹ obọ vbe avbe emwi dan ne ugamwẹ ohoghe ru. Gha mwẹ ọnrẹn vbe orhiọn wẹẹ, vbe nẹi khian ghi kpẹẹ gbe Osanobua gha wabọ ugamwẹ ohoghe hia rua.
Gha mwẹ ilẹkẹtin wẹẹ, u gha ye sẹtin ga Osanobua vbe odẹ ne irẹn kpasẹ yi. E Baibol khare wẹẹ, ‘emwa ni gele ga Evbavba gha ya orhiọn kevbe ẹmwata gae . . . , vbene ẹmwata, egbe emwa vberriọ ẹre Evbavba hoo nọ gha ga irẹn.’ (Jọn 4:23) Osanobua tama emwa ni hoo ne iran ga irẹn wẹẹ: “Wa ke evba ladian [Babilọn Nọkhua], wa ne emwa mwẹ, adeghẹ uwa ma hoo ne uwa gu ẹre gha mwẹ obọ vbe orukhọ ọghẹe kevbe deghẹ uwa ma hoo ne uwa gu ẹre ghae vbe oya na khian rri ọre.” (Arhie Maan 18:4, 5) Osanobua gie na tie emwa hia ne iran do ga irẹn vbe odẹ ọghe ẹmwata. (1 Timoti 2:3, 4) Ọ yan rẹn wẹẹ, arrọọ ọghe etẹbitẹ gha sẹ obọ emwa ni miẹn itie na yi.—1 Jọn 2:17.
a Ya tie uhunmwuta na, “What Is Babylon the Great?” ne u mieke na rẹn emwi ene nọ gha ru iyobọ nuẹn ya rẹn Babilọn Nọkhua.
b Ya tie uhunmwuta na, “What Is the Scarlet-Colored Beast of Revelation Chapter 17?” ne u mieke na rẹn emwi ehan nọ gha ru iyobọ nuẹn ya rẹn aranmwẹ oha na guan kaẹn.
c E Jehova ọre eni Osanobua. (Psalm 83:18) Ya tie uhunmwuta na, “Gha Re Jehova?”
d U ghaa hoo ne u rẹn sayọ, ya ghee vidio nọ khare wẹẹ, De Emwi Ne Arriọba Osanobua Khin?
e Ya ghee ẹkpẹti nọ khare wẹẹ, “Ugamwẹ ‘Ivbi Otu E Kristi’ Rhọkpa Vbe Deba E Babilọn Nọkhua Ra?”
f Ya tie uhunmwuta na, “How Can I Find the True Religion?” ne u mieke na rẹn vbene Baibol gha ya sẹtin ru iyobọ nuẹn ya rẹn ugamwẹ ẹmwata.