Ebe Job Gha Sẹtin Ru Iyobọ Nuẹn Vbe U Ghaa Rhie Ibude Ne Emwa

1-2. De emwi nọ sunu vbe ọsie Job eha kevbe Ẹlaihu ya mu e Job aro ze?

E JOB keghi re okpia ne emwa wa kakabọ rẹn zẹvbe ọmwa nọ fe ya obọ mu iso, sokpan emwi hia nọ mwẹ keghi wii ẹre. U ke rẹn emwa hia ni rre odẹ ekẹn họn vbekpa emwi nọ sunu daa e Job nẹ. Vbe ọsiọre eha na tie ẹre, Ẹlifaz, Bildad, kevbe Zofa ghi họn emwi nọ sunu daa e Job, iran keghi mu okhian gha rrie Ọz, ne iran ya fu ẹre ẹko rre. Sokpan, vbe iran ghi sẹ evba emwi ne iran miẹn keghi kpa iran odin.

² Muẹn roro vbene ọ ghaa ye hẹ. Emwi hia fẹẹrẹ ne Job mwẹ keghi wii ẹre, ya sẹ egbe avbe ohuan, ẹmila, e kamẹl, kevbe ekẹtẹkẹtẹ hia nọ mwẹ. A gbele eguọmwadia ẹre ni bun rua. Vbe deba ọni, owa ne ivbi e Job ye keghi de yan iran, iran hia na wulo. Vbe uwu ena hia, e Job tobọre na vbe do gha khuọnmwi, erhọn ne ighekpe na gba ẹre egbe hia. Vbe ọsie Job eha ghi rre, iran keghi ke urria bẹghe ẹre wẹẹ, e Job tota ye uwu emuẹn, iro han rẹn. Vbe iran ghi ru? Ikpẹdẹ ihinrọn ohoho ẹre iran ya gha rre evba, iran ma miẹn emwi rhọkpa tama e Job. (Job 2:​12, 13) Okpia ọkpa na tie ẹre Ẹlaihu na vbe rre, ọ na tota ye ọkpẹn eke ne iran ye, sokpan ọvbokhan ẹre Ẹlaihu khin vbe eke ne iran nikẹre ye. E Job keghi kha wẹẹ, akpawẹ a ma zẹdẹ biẹ irẹn ra irẹn wa wu ẹre ọ gha te maan sẹ ne irẹn ye na. (Job 3:​1-3, 11) Te Job gele wa gha gualọ ọmwa nọ khian fu ẹre ẹko rre! Emwi ne ikpia na ni do mu ẹre aro ze khian ghi ta kevbe vbene iran khian ya tae hẹ, ẹre ọ khian rhie ẹre ma deghẹ ọsie Job ẹre iran gele khin kevbe deghẹ iran mwẹ ẹmwẹ ọnrẹn vbe orhiọn.

3. Vbe ima khian zẹ iro yan vbe ako iruẹmwi na?

³ E Jehova keghi loo e Mozis ya gbẹnnẹ ọnrẹn ye otọ emwi hia ne ọsie Job eha kevbe Ẹlaihu ta kevbe emwi ne iran ru. Te ọ khẹke ne ima yẹrẹro wẹẹ, orhiọn dan ẹre ọ loo Ẹlifaz ya ta ẹmwẹ eso nọ tae. Sokpan, e Jehova ẹre ọ loo Ẹlaihu ya ta ẹmwẹ nọ tae. (Job 4:​12-16; 33:​24, 25) Ẹ i khabe na na miẹn wẹẹ, agharhemiẹn wẹẹ, ibude ni maan wa rre ebe Job, nẹi vbe maan wa vbe rre uwu ẹre. Emwi ọkpa ne kpataki ne ima gha miẹn ruẹ vbe ebe Job ọre odẹ nọ khẹke ne ima ya gha rhie ibude ne emwa. Vbe okaro, ma gha ka guan kaẹn igiemwi dan ọghe ọsie Job eha. Iyeke ọni, ma ghi guan kaẹn igiemwi esi ọghe Ẹlaihu. Zẹvbe ne ima ya zẹ iro yan okha na, ma gha bẹghe vbene Ivbi Izrẹl ni ghaa rrọọ vbe ẹghẹ nẹdẹ gha te ya miẹn emwi ruẹ vbe okha ọghe Job kevbe vbene ima ni rrọọ vbe ẹdẹnẹrẹ gha ya miẹn emwi ruẹ vbọ.

VBENE ỌSIE JOB EHA YA BU E JOB UDE

4. Vbọzẹ ne ọsie Job eha ma na sẹtin fu e Job ẹko rre? (Vbe ya ghee efoto.)

⁴ E Baibol gi ima rẹn wẹẹ, vbe ọsie Job eha ghi họn vbekpa emwi nọ sunu daa e Job, iran na ya tuẹ ọre ne iran mieke na “mu ẹnrẹn aro ze.” (Job 2:11) Sokpan, iran ma sẹtin fu ẹre ẹko rre vbe iran sẹ evba. Vbọzẹ? Emwi eha ẹre ọ mobọ si ẹre. Nokaro, iran ma danmwehọ e Job. Vbe igiemwi, iran na gha kha wẹẹ, orukhọ ne Job ru ẹre ọ si ẹre nọ na rri oya.a (Job 4:7; 11:14) Nogieva, ẹmwẹ ni bun ne iran ta ma zẹdẹ gha mwẹ iyobọ nọ ye ne Job, iran ma vbe gua mu ẹmwẹ ye owa ẹse, te emwi ni bun ne iran ta wa vbe da e Job sẹ ugboloko. Te ọ wa yevbe na miẹn wẹẹ, ẹwaẹn rre ẹmwẹ ne ikpia eha na ghaa ta sokpan, ọghe ne ẹmwata ẹ i re erriọ ẹre ọ ghaa ye. (Job 13:12) Igbava ẹre Bildad tama e Job we ọ talọ gbe. (Job 8:2; 18:2) E Zofa na vbe kha we te Job yevbe ọmwa nọ “kọn de ẹwẹ rua.” (Job 11:12) Nogieha, a sẹtin miẹn wẹẹ, iran ma gha vannọ muẹn e Job, sokpan odẹ ne iran ya gha gu ẹre guan keghi rhie ẹre ma wẹẹ, iran ma zẹdẹ gha rhie ọghọ ne Job, iran na vbe ta ẹmwẹ nọ gha ya ekhọe ọghẹe gha bu abe gbe ẹre. (Job 15:​7-11) Ne ikpia na gha te ya fu e Job ẹko rre, iran na gha hoo ne iran gi ẹre rẹn wẹẹ, orukhọ nọ ru ẹre ọ si enọ ye.

5. De emwi nọ sunu rhunmwuda ne ọsie Job eha ma na sẹtin bu e Job ude vbe odẹ nọ khẹke?

⁵ Ma bẹghe ẹre nẹ evbọzẹe ne ibude ne ọsie Job eha rhie ne Job ma na biẹ ọmọ esi. Uhiẹn, ẹmwẹ ne iran ta keghi gbe orhiọn e Job mu otọ. (Job 19:2) Ẹmwẹ ne iran ghaa ta ẹre ọ si ẹre ne Job na gha hoo nọ sinmwi oseghe ne egbe ẹre. Ọna ẹre ọ si ẹre ne Job ma na ghi gha roro emwi ẹse, ọ na vbe gha ta ẹmwẹ nọ ma khianrẹn. (Job 6:​3, 26) Avbe ọsie Job ma ta ẹmwẹ nọ yẹẹ Jehova; iran ma vbe gha mwẹ ẹnina daa e Job. Rhunmwuda ọni, ẹkpotọ keghi kie ne Esu ya loo iran. (Job 2:​4, 6) De vbene okha na gha te sẹtin ya ru iyobọ ne emwa ni ghaa rrọọ vbe ẹghẹ nẹdẹ, vbọ khian ya ru iyobọ ne ima vbe ẹdẹnẹrẹ?

6. De emwi ne ediọn ni ghaa rre Izrẹl gha te miẹn ruẹ vbe igiemwi ọghe ọsie Job eha?

⁶ Vbene okha ọghe Job gha te ya ru iyobọ ne Ivbi Izrẹl hẹ. Vbe Jehova ghi mu agbẹnvbo Izrẹl gbọọ nẹ, ọ na zẹ ediọn eso ne iran gha ga zẹvbe ọbuohiẹn, iran ghi vbe gha ru iyobọ ne agbẹnvbo Izrẹl ya gha lele uhi ọghẹe. (Diut 1:​15-18; 27:1) Te ọ wa gele khẹke ne avbe ikpia na ka rẹn otọ ẹmwẹ nọ rre otọ, iran ke rhie ibude ne ọmwa ra iran ke bu ohiẹn. (2 Krọ 19:6) Ọ vbe khẹke ne iran gha nọ ọta, ne iran gha te ya gha roro ẹre wẹẹ, iran rẹn emwi hia. (Diut 19:18) Ọ ma vbe khẹke ne iran gha khọọ mu emwa ni do gualọ iyobọ iran. Vbọzẹ? Rhunmwuda iran gha ru vberriọ, ọmwa nii i ghi fannọ otọ ẹko ẹre ma iran. (Ẹks 22:​22-24) Avbe ediọn ni ghaa rre Izrẹl gha te gele miẹn emwi ruẹ vbe okha ọghe Job.

7. Gberra avbe ediọn ni ghaa rre otọ Izrẹl de emwa ọvbehe ni gha vbe sẹtin rhie ibude ne ọmwa, kevbe de vbene okha ọghe Job gha te vbe ya ru iyobọ ne iran hẹ? (Itan 27:9)

⁷ Ẹ i re avbe ediọn ọkpa ẹre ọ ghaa rhie ibude ne emwa vbe otọ Izrẹl. Ivbi Izrẹl hia, ke ọmaẹn ke ẹghele, ke okpia ke okhuo, gha sẹtin rhie ibude ne ọmwa nọ ru emwi nọ ma gba. (Psm 141:5) Ọse ọghe ẹmwata ẹre ọ rhie ibude vbenian ne ọmwa vbe nẹi na mu iyeke ẹmwẹ ma rẹn. (Tie Itan 27:9.) Ivbi Izrẹl ni ghaa rrọọ vbe ẹghẹ nii gha te wa miẹn emwi ruẹ vbe igiemwi ọghe ọsie Job eha, nọ gha te ya iran rẹn emwi nọ ma khẹke ne iran ta, kevbe emwi nọ ma khẹke ne iran ru vbe iran ghaa rhie ibude ne ọmwa.

8. De emwi eso nọ ma khẹke ne ima ru vbe ima ghaa rhie ibude ne ọmwa? (Vbe ya ghee avbe efoto.)

⁸ Vbene okha ọghe Job gha ya ru iyobọ ne ima hẹ. Zẹvbe Ivbi Otu e Kristi ma wa hoo ne ima ru iyobọ ne etẹn ima vbe iran ghaa rre uwu ọlọghọmwa. Sokpan, ne ima mieke na sẹtin ru ọnọna, te ọ khẹke ne ima ya igiemwi ọghe ọsie Job eha wan ne egbe. Vbe okaro, te ọ khẹke ne ima ka gualọ otọ ẹmwẹ nẹ ima ke guan yọ. Nogieva, ọ ma khẹke ne ima gha ya ẹmwẹ obọ ima rhie ibude ne ọmwa vbene Ẹlifaz ru ẹre, nọghayayerriọ, ma ghi loo Ẹmwẹ Osanobua. (Job 4:8; 5:​3, 27) Nogieha, ọ ma khẹke ne ima ta ẹmwẹ nọ gha si obalọ ye ọmwa egbe. Yerre wẹẹ, ọ mwẹ emwi eso ne Ẹlifaz vbe avbe ọsiọre tae ni re ẹmwata; uhiẹn, a kue sunu ye ọkpa vbe usun emwi ne iran tae vbe ebe ọvbehe vbe Baibol. (Ya Job 5:13 taa 1 Kọrint 3:19.) Ọrheyerriọ, ohoghe ẹre emwi ni bun ne iran tae vbekpa Osanobua khin, erriọ ẹre ọ vbe ya da e Job sẹ ugboloko. Ọna ẹre ọ si ẹre ne Jehova na kha wẹẹ, ohoghe ẹre ẹmwẹ ne iran tae khin. (Job 42:​7, 8) Ma ghaa hoo ne ima sẹtin gha rhie ibude nọ maan ne emwa, ọ ma khẹke ne ima gha ta ẹmwẹ nọ gha ya iran gha ya aro dan ghee Jehova, ra nọ gha ya iran gha roro ẹre wẹẹ, e Jehova i khian sẹtin hoẹmwẹ iran. Nian, gi ima zẹ iro yan emwi ne ima gha miẹn ruẹ vbe igiemwi ọghe Ẹlaihu.

VBENE ẸLAIHU YA BU E JOB UDE

9. Vbọzẹ ne Job na gha gualọ ifuẹko kevbe ibude vbe irẹn vbe avbe ọsiọre ghi guan fo nẹ, kevbe wẹẹ, de vbene Jehova ghi ya ru iyobọ nẹẹn hẹ?

⁹ Vbe Job vbe avbe ọsiọre eha ghi muan ẹmwẹ fo nẹ, ẹ i mwẹ iran hia ma gha ghee egbe aro aro. Avbe ẹmwẹ ne ikpia na tae keghi vuọn uhunmwu ebe 28 vbe Baibol, ohu ẹre iran vbe ya ta nọ bun sẹ vbọ. Ẹ i khabe ne iran ma na sẹtin fu e Job ẹko rre! Te ọ ye gha gualọ ibude kevbe ifuẹko. De vbene Jehova ghi ya ru iyobọ ne Job hẹ? Ọ keghi loo Ẹlaihu ya rhie ibude nẹẹn. Vbọzẹ ne Ẹlaihu ma na rherhe guan? Ọ khare wẹẹ, “Ọvbokhan mẹ khin, eniwanrẹn wa khin, rhunmwuda ọni, ohan ma gu mwẹ tama uwa vbene imẹ roro ẹre yi.” (Job 32:​6, 7) Ẹlaihu rẹnrẹn wẹẹ, avbe eniwanrẹn wa mwẹ ẹwaẹn rhunmwuda iran miẹn emwi nẹ vbe agbọn. Sokpan, vbe ọ ghi họn emwi hia ne Job vbe avbe ọsiọre ghaa ta, ọ ma ghi sẹtin hunwan. Ọ khare wẹẹ: “Ẹ i re a khian enọwanrẹn, ẹre ọ rhie ẹwaẹn ne ọmwa, ra nọ ya emwa rẹn emwi nọ gbae.” (Job 32:9) Iyeke ọni, de emwi ne Ẹlaihu ghi ta, de vbene ọ vbe ya tae hẹ?

10. De emwi ne Ẹlaihu ru, ọ ke rhie ibude ne Job? (Job 33:​6, 7)

¹⁰ Ẹlaihu ke rhie ibude ne Job, ọ na ka mu ẹre orhiọn sẹ otọ. Odẹ vbo? Vbe okaro, irẹn tobọre na ka gbe ibiẹ rrie. Vbe ima ya rẹn hẹ? E Baibol khare wẹẹ, Ẹlaihu te ka gha mu ohu. (Job 32:​2-5) Ọrheyerriọ, ọ ma gha mwẹ ẹghẹ ọkpa ne Ẹlaihu ya ya ohu gu e Job guan. Nọghayayerriọ, ọ keghi rhie igiọdu nẹẹn. Vbe igiemwi, ọ na tama e Job wẹẹ: “Ọkpa ẹre imẹ vbe ruẹ khin vbe odaro Osanobua.” (Tie Job 33:​6, 7.) Ẹlaihu na gi e Job rẹn wẹẹ, irẹn họn emwi hia nọ tae. Uhiẹn, ọ na kue sunu ye uhunmwu ẹmwẹ eso ni rre ẹmwẹ ne Job tae. (Job 32:11; 33:​8-11) Erriọ ẹre ọ vbe ru ẹre vbe ẹghẹ nọ ya dọlegbe rhie ibude ne Job.​—Job 34:​5, 6, 9; 35:​1-4.

11. De vbene Ẹlaihu ya rhie ibude ne Job? (Job 33:1)

¹¹ Odẹ ọghe ọghọ vbe ute ẹre Ẹlaihu ya rhie ibude ne Job. Vbe igiemwi, Ẹlaihu kegha so eni e Job vbe ọ gu ẹre guan, ọ gha kẹ, ọsiọre eha nikẹre ma ru vberriọ. (Tie Job 33:1.) Ẹlaihu na vbe kie ẹkpotọ ne Job ya ta ẹmwẹ nọ rrọ ọre ekhọe rhunmwuda, ọ rẹn vbene ọ ghaa ye irẹn hẹ vbe irẹn ghaa hoo ne irẹn guan vbe Job vbe avbe ọsiọre ghaa muan ẹmwẹ. (Job 32:4; 33:32) Ẹlaihu keghi gi e Job rẹn wẹẹ, iziro nọ ghaa mwẹ ma deyọ, ọ na vbe ye Job ẹre rre wẹẹ, Osa nọ mwẹ ẹwaẹn, nọ mwẹ ẹtin, nọ bu ohiẹn ata kevbe nọ mwẹ ahoẹmwọmwa ẹre Jehova khin. (Job 36:​18, 21-26; 37:​23, 24) Ẹ i mwẹ odẹ ne Ẹlaihu ya rhie ibude ne Job ma ru iyobọ ne Job ya miẹn ọnrẹn yi adia ọvbehe ne Jehova khian ghi rhie nẹẹn. (Job 38:​1-3) De vbene igiemwi ọghe Ẹlaihu gha te sẹtin ya ru iyobọ ne emwa ni ghaa rrọọ vbe ẹghẹ nẹdẹ, vbọ khian vbe ya ru iyobọ ne ima vbe ẹdẹnẹrẹ?

12. De vbene Jehova ya loo avbe akhasẹ ya ru iyobọ ne emwa rẹn, kevbe wẹẹ, de vbene igiemwi esi ọghe Ẹlaihu gha te ya ru iyobọ ne Ivbi Izrẹl hẹ?

¹² Vbene okha ọghe Job gha te ya ru iyobọ ne Ivbi Izrẹl hẹ. Avbe akhasẹ ẹre Jehova mobọ gha loo ya dia Ivbi Izrẹl vbe ẹghẹ nẹdẹ. Vbe igiemwi, vbe ẹghẹ ọghe avbe ọbuohiẹn, e Jehova loo e Dẹbora ya gha dia emwa rẹn, ọ vbe loo e Samuẹl ya gha gu emwa rẹn guan; egbe ọvbokhan ẹre Samuẹl ya suẹn iwinna na. (Giọg 4:​4-7; 5:7; 1 Sam 3:​19, 20) Vbọ ghi sẹ ẹghẹ ọghe avbe ọba, avbe akhasẹ ẹre Jehova ghi mobọ gha loo ya ma emwa rẹn emwi, erriọ ẹre ọ vbe ya gha loo iran ya ru iyobọ ne emwa ni la hin ugamwẹ ẹmwata rre. (2 Sam 12:​1-4; Iwinna 3:24) Igiemwi esi ọghe Ẹlaihu nọ rre Baibol gha te sẹtin ru iyobọ ne emwa ya rẹn emwi nọ khẹke ne iran ta kevbe odẹ nọ khẹke ne iran ya tae vbe iran ghaa rhie ibude ne emwa.

13. De vbene Ivbi Otu e Kristi ni rrọọ vbe ẹdẹnẹrẹ gha ya sẹtin gha rhie igiọdu ne egbe?

¹³ Vbene okha ọghe Job gha ya ru iyobọ ne ima hẹ. Ma ne Ivbi Otu e Kristi wa vbe gi emwa rẹn emwi ne Osanobua hoo nọ ru ne emwa nagbọn, e Baibol ẹre ima ya ru ọna. Odẹ ọvbehe ne ima ya ru ọna ọre ne ima na ta ẹmwẹ nọ rhie ẹtin ye ọmwa iwu, kevbe ne ima na rhie igiọdu ne egbe zẹvbe ne ima ya koko ga e Jehova. (1 Kọr 14:3) Te ọ khẹke ne ediọn “gha ta ẹmwẹ nọ fu ọmwa ẹko rre” ma etẹn, ọ gha khọnrẹn wẹẹ, ohu mu ọmwa ne iran gu guan sẹrriọ wẹẹ, ọ na do gha “talọ ẹmwẹ nọ ma khianrẹn.”​—1 Tẹs 5:14; Job 6:3.

14-15. De vbene ediọn gha ya sẹtin ya egbe taa Ẹlaihu hẹ vbe iran gha khian rhie ibude ne ọmwa?

¹⁴ Gia kha wẹẹ, ọ mwẹ ọtẹn nokhuo ọkpa vbe iko ne iro han rẹn. Rhunmwuda ọni, ọdiọn ọkpa kevbe ọtẹn nokpia ọvbehe na mu otuẹ gie ẹre ne iran ya rhie igiọdu nẹẹn. Vbe iran ghi gu ẹre zẹ iro, ọtẹn nokhuo na keghi ta ẹmwẹ eso nọ ma deyọ. Ọ khare wẹẹ, te irẹn wa yo iko kevbe ikporhu kua kẹkan, sokpan irẹn i mwẹ ọyẹnmwẹ nọ sẹ otọ ẹko. De emwi ne ọdiọn nii khian ghi ru?

¹⁵ Vbe okaro, ọ ghi hia nọ rẹn emwi nọ si ẹre ne ọtẹn nokhuo na na ta ẹmwẹ nọ tae. Nọ mieke na sẹtin ru ọnọna te ọ khian gbehọkotọ danmwehọ ọtẹn na. Ọ sẹtin nọ egbe ẹre wẹẹ, te ọtẹn nokhuo na ghi roro ẹre wẹẹ, irẹn ma sẹ ne Osanobua gha hoẹmwẹ ọnrẹn ra? “Osi ẹmwẹ agbọn na” ẹre ọ ya egbe wọọ ẹre ra? (Luk 21:34) Nogieva, ọdiọn nii ghi tian ọtẹn nokhuo nii, rhunmwuda, ọ ye yo iko kevbe ikporhu agharhemiẹn wẹẹ, iro han rẹn. Nogieha, ọdiọn nii gha ghi rẹn vbene emwi ye ọtẹn nokhuo nii hẹ, ọ ghi loo e Baibol ya gi ẹre rẹn wẹẹ, Osanobua hoẹmwẹ ọnrẹn.​—Gal 2:20.

U GHA YE MIẸN EMWI NI BUN RUẸ VBE EBE JOB

16. Vbọ khian ru iyobọ ne ima, ne ima mieke na ye gha miẹn emwi ruẹ vbe ebe Job?

¹⁶ Ma gha wa miẹn emwi ni bun ruẹ vbe ebe Job! Zẹvbe ne ima ruẹ ọre vbe ako iruẹmwi nọ lae, ebe Job gi ima rẹn evbọzẹe ne Osanobua na kue ne emwa nagbọn gha sẹ usẹ, kevbe vbene ima gha ya sẹtin zin egbe ọlọghọmwa ne ima ye. Vbe ako iruẹmwi na, ma ruẹ ọre wẹẹ, adeghẹ ima hoo ne ima sẹtin gha rhie ibude ne emwa vbe odẹ nọ khẹke, te ọ khẹke ne ima ya igiemwi ọghe ọsie Job eha wan ne egbe, ma ghi ya egbe taa Ẹlaihu. U ke rhie ibude ne ọmwa vbe ẹdẹ ọvbehe, u sẹtin dọlegbe ka muẹn roro emwi ne u miẹn ruẹ vbe ebe Job. Adeghẹ a na miẹn wẹẹ, ọ kpẹẹ re ne u ghi tie ebe Job sẹ, hia ne u dọlegbe tie ẹre. U gha bẹghe ẹre wẹẹ, ọ wa ye mwẹ esa nọ ye vbe ẹdẹnẹrẹ vbe nọ vbe gha ye vbe ẹghẹ na ya gbẹn ọnrẹn.