Ebe Job Gha Sẹtin Ru Iyobọ Nuẹn Vbe U Ghaa Rre Uwu Ọlọghọmwa

1-2. De emwi eso nọ si ẹre nọ na khẹke ne ima tie ebe Job?

DE ẸGHẸ ne u ghi tie ebe Job sẹ? Agharhemiẹn wẹẹ odẹ ukpo 3,500 nọ gberra ẹre a gbẹn ebe na, ọ keghi re ọkpa vbe usun ebe na he gbẹn nọ ghi maan sẹ. Ebe ọkpa ghi guan kaẹn odẹ ne khuẹrhẹ na ya gbẹn ebe Job kevbe vbene odẹ na ya gbẹn ọnrẹn deyọ hẹ, ọ na kha wẹẹ, “ọmwa ẹwaẹn” ẹre ọ gbẹn ebe na. E Mozis ẹre ọ gbẹn ebe na, sokpan e Jehova ẹre ọ loo ẹre ya gbẹn ọnrẹn.​—2 Tim 3:16.

² Ebe nọ hin usi ẹre ebe Job wa khin. Vbọzẹ? Rhunmwuda, ọ gi ima rẹn ẹmwẹ nọ ru ekpataki nọ rre otọ, ọni ọre na kpe eni e Jehova huan. Ọ vbe ya ima rẹn aro ọmwa ne Jehova khin, ọ gi ima rẹn wẹẹ, Osa nọ mwẹ ahoẹmwọmwa, nọ mwẹ ẹwaẹn, nọ bu ohiẹn ata kevbe nọ mwẹ ẹtin ẹre Jehova khin. Vbe igiemwi, igba 31 ẹre ebe Job tie Jehova “Osanobua ne Udazi,” ọna sẹ inugba na loo ẹmwẹ na vbe ebe nikẹre ni rre Baibol vba gha ku ehia kugbe. Ebe Job vbe rhie ewanniẹn ye inọta ni bun ni kpokpo ima vbe orhiọn. Ọkpa vbe usun inọta na ọre: Vbọzẹ ne Osanobua na kue ne ima gha sẹ usẹ?

3. De vbene ebe Job gha ya ru iyobọ ne ima hẹ?

³ Ọmwa gha rre uhunmwu oke, ọ ghi sẹtin ke evba gha bẹghe emwi hia ni lẹga oke nii, erriọ ẹre ebe Job wa vbe ye zẹẹ, ọ keghi ru iyobọ ne ima ya gele rẹn aro ne Jehova ya ghee ọlọghọmwa ne ima ye. Gi ima ghee vbene ebe Job gha ya ru iyobọ ne ima hẹ vbe ima ghaa rre uwu ọlọghọmwa. Ma gha guan kaẹn vbene okha ọghe Job gha te ya ru iyobọ ne Ivbi Izrẹl ni ghaa rrọọ vbe ẹghẹ nẹdẹ kevbe vbene ọ gha ya ru iyobọ ne ima vbe ẹdẹnẹrẹ. Ma gha vbe guan kaẹn vbene ima gha ya sẹtin ya ebe Job ru iyobọ ne emwa ọvbehe hẹ.

OSANOBUA KEGHI KUE YỌ NE JOB MIẸN ỌLỌGHỌMWA

4. De vbene Job ya lughaẹn ne Ivbi Izrẹl ni ghaa rre otọ Igipt?

⁴ Vbe uwu ẹghẹ ne Ivbi Izrẹl ya gha rri oya zẹvbe eviẹn vbe Igipt, ọ ghaa mwẹ okpia ọkpa na tie ẹre Job nọ ghaa rre ẹvbo na tie ẹre Ọz. Ọ khọ wẹẹ, odẹ ekẹn ọghe Otọ Na Ru Eyan Rẹn ẹre Ọz ye, ọni ọre odẹ okuọ ọghe Arabia. Te Job wa lughaẹn ne Ivbi Izrẹl ni ghaa ga ẹbọ vbe Igipt, rhunmwuda, ekhọe hia ẹre ọ ya rhiegba ye ugamwẹ e Jehova. (Jọs 24:14; Ẹzik 20:8) E Jehova ghi guan kaẹn Job, ọ na wẹẹ: “Orhiọnkpa i rrọọ vbe uhunmwu otagbọn [nọ yevbe] ọre.”a (Job 1:8) Te Job wa fe ya obọ mu iso, vbe uwu emwa hia ni ghaa rre odẹ ekẹn, irẹn ẹre a ghi rhie ọghọ na sẹ. (Job 1:3) Ẹ i mwẹ ohu ma gha mu e Setan rhunmwuda, e Job ne emwa wa gha rhie ọghọ na kegha ya ekhọe hia ga e Jehova!

5. Vbọzẹ ne Jehova na kue ne Job rri oya? (Job 1:​20-22; 2:​9, 10)

⁵ E Setan khare wẹẹ, e Job gha bizugbe ugamwẹ ẹmwata adeghẹ ọ na miẹn ọlọghọmwa. (Job 1:​7-11; 2:​2-5) Agharhemiẹn wẹẹ, e Jehova wa kakabọ hoẹmwẹ e Job, ọ keghi kue ne Esu danmwẹ e Job ghee na mieke na rẹn deghẹ ẹmwata ẹre Esu tae. (Job 1:​12-19; 2:​6-8) E Setan keghi loo emwa ya viọ emwi irri hia ne Job mwẹ, ọ gbele ivbi ẹre igbe rua, ọ na tue erhọn ne ighekpe ku e Job egbe hia, ke uhunmwu ya sẹ atata owẹ. Sokpan, vbene ọ hia sẹ e Job ma sẹ e Jehova rae. (Tie Job 1:​20-22; 2:​9, 10.) Vbene ẹghẹ ya khian, e Jehova keghi mu e Job egbe rran, ọ na ya ẹfe kevbe emọ igbe ọvbehe we ẹre. Emwa na ghi vbe dọlegbe suẹn gha rhie ọghọ ne Job. Deba ena hia, e Jehova na vbe rhie ukpo 140 ba ẹdagbọn e Job, rhunmwuda ọni, ọ keghi miẹn eyẹ ọre, iyẹnyẹn ọnrẹn kevbe esakpareghodin. (Job 42:​10-13, 16) De vbene okha na gha te ya sẹtin ru iyobọ ne emwa ni ghaa rrọọ vbe ẹghẹ nẹdẹ, de vbene ọ gha vbe ya ru iyobọ ne ima vbe ẹdẹnẹrẹ?

6. De vbene Ivbi Izrẹl gha te ya miẹn ere vbọ hẹ adeghẹ iran na rẹn evbọzẹe ne Osanobua na kue ne emwa gha sẹ usẹ? (Vbe ya ghee efoto.)

⁶ Vbene okha ọghe Job gha te ya ru iyobọ ne Ivbi Izrẹl hẹ. Emwi ma zẹdẹ gha khuẹrhẹ ne Ivbi Izrẹl vbe otọ Igipt. Vbe igiemwi, ukpo ni bun ẹre Jọsua vbe Kelẹb ya gha re eviẹn. Erriọ ẹre iran vbe ya gha zozo la uwu ato vbe ọwara ukpo 40, agharhemiẹn wẹẹ, ẹ i re iran ẹre ọ te ru khọọ. Adeghẹ Ivbi Izrẹl họn vbekpa emwi ne Job werriẹ aro daa kevbe vbene emwi ghi ya dunna nẹẹn hẹ vbe okiekie, ẹ i mwẹ ọ ma ru iyobọ ne iran ya rẹn ọmwa nọ si ọlọghọmwa ne iran ye ye iran egbe, erriọ ẹre ọ gha te vbe ya ru iyobọ ne emọ ne iran khian biẹ vbe odaro. Okha ọghe Job gha te vbe ru iyobọ ne iran ya rẹn evbọzẹe ne Osanobua na kue ne emwa gha sẹ usẹ, iran ghi vbe rẹn wẹẹ, ọ hoẹmwẹ emwa ni rhikhan muẹn agharhemiẹn wẹẹ, ẹ i khuẹrhẹ ne iran, kevbe wẹẹ, ọ gha vbe san iran ẹse.

7-8. De vbene ebe Job gha ya sẹtin ru iyobọ ne ima vbe ima ghaa rri oya? Ru igiemwi yọ.

⁷ Vbene okha ọghe Job gha ya ru iyobọ ne ima hẹ. Ọ keghi re emwi nọ da ọmwa wẹẹ, emwa ni bun ma ghi mu ẹtin yan Osanobua vbe ẹdẹnẹrẹ, rhunmwuda ne iran ma na rẹn evbọzẹe ne emwi dan na sunu daa emwa esi. Gi ima guan kaẹn igiemwi ọghe Hazelb nọ ke Rwanda rre. Vbe ọ ye kherhe, te ọ wa mu ẹtin yan Osanobua. Sokpan vbene ẹghẹ ya khian, emwi keghi fi werriẹ. Evbibiẹ ọre keghi sọ ebe orọnmwẹ, iyẹe na ghi ya rọnmwẹ okpia ọvbehe, okpia na na ghi do gha ya obọ dan mu Hazel. Vbe Hazel ye rre ehọnrre, a keghi muẹn yagha. Hazel na te ye gha yo esọsi ne iran mieke na fu ẹre ẹko rre, sokpan iran ma sẹtin. Vbe okiekie, Hazel keghi gbẹn emwi nọ hoo nọ tama Osanobua ye ebe. Ọ na kha wẹẹ: “Osanobua, I na erhunmwu guẹ, I te vbe hia ne I gha ru emwi esi vbe ẹghẹ hia, sokpan ọkhọ ẹre u ghi ya ha mwẹ osa. Ke ẹrẹna kpa I i khian ghi gha ga ruẹ, emwi ke emwi nọ ghi yẹẹ mwẹ ẹre I khian ghi gha ru.” Ọ wa da ima wẹẹ, vbe na ghee Hazel, emwa ni bun yayi wẹẹ, Osanobua ẹre ọ si ọlọghọmwa ne iran ye ye iran egbe!

⁸ Sokpan, ma ruẹ ọre nẹ vbe ebe Job wẹẹ, ẹ i re Osanobua ẹre ọ si ẹre ne ima na sẹ usẹ, Esu nọ! Ma vbe ruẹ ọre nẹ wẹẹ, ma gha bẹghe emwa ni sẹ usẹ, ọ ma khẹke ne ima gha roro ẹre wẹẹ, emwi ne iran kọ ẹre iran rhọ. E Baibol vbe gi ima rẹn wẹẹ, “evba ma roro a ma kọ” sẹtin sunu daa ọmwaikọmwa. (Asan 9:11; Job 4:​1, 8) Ma vbe ruẹ ọre nẹ wẹẹ, te ọ khẹke ne ima ye rhikhan mu e Jehova ọ gha khọnrẹn wẹẹ, ma rre uwu edanmwẹ, ne Jehova mieke na sẹtin zẹ ẹmwẹ ewanniẹn Esu. Ọna keghi vbe kpe eni e Jehova huan. (Job 2:3; Itan 27:11) Ẹko ima wa vuọn ne oghọghọ rhunmwuda avbe emwi na ne ima ruẹ re, rhunmwuda ọ ru iyobọ ne ima ya rẹn evbọzẹe ne ima kevbe emwa ne ima hoẹmwẹ ọnrẹn na rri oya. Vbene ẹghẹ ya khian, Avbe Osẹe Jehova keghi do suẹn gha gu e Hazel ruẹ e Baibol, ẹghẹ nii ẹre ọ ghi ya do rẹn wẹẹ, ẹ i re Osanobua ẹre ọ si ẹre ne ima na sẹ usẹ. Ọ khare wẹẹ: “I na ghi dọlegbe na erhunmwu gie Jehova, I na fannọ otọ ẹko mwẹ hia ma rẹn. I na tama rẹn we I te ta, sokpan I ma ghi ta o, kevbe wẹẹ I ye hoo ne I gha gae. Emwi nọ te ya mwẹ ta emwi ne I ta ọre wẹẹ, I ma gele rẹn Jehova vbe ẹghẹ nii. Eban ẹre I ghi do rẹn wẹẹ, e Jehova hoẹmwẹ mwẹ. Te I ghi mwẹ ọyẹnmwẹ nọ sẹ otọ ẹko, erriọ ẹre I vbe ya mwẹ isọkẹn.” Ma ghọghọ wẹẹ ma rẹn evbọzẹe ne Osanobua na kue ne ima gha sẹ usẹ! Nian, gi ima zẹ iro yan vbene okha ọghe Job gha ya sẹtin ru iyobọ ne dọmwadẹ ima hẹ.

VBENE OKHA ỌGHE JOB YA RU IYOBỌ NE IMA YA SẸTIN ZIN EGBE

9. De vbene emwi ghaa ye Job hẹ vbe ọ tota ye uwu emuẹn? (Jems 5:11)

⁹ Muẹn roro vbene ọ ghaa ye Job hẹ vbe ọ tota ye uwu emuẹn, erhọn ne ighekpe gba ẹre egbe hia, ọ na vbe suke rhunmwuda obalọ nọ ghaa ye. Ikinegbe ẹre keghi do sie rua, ọ na vbe do ye mitanmitan. Egbe wọọ e Job ẹ i re nekherhe, ọ gha ya usọnmwẹ akhe khia khia egbe ẹre, ọ na vbe gha vian rhunmwuda obalọ nọ ye. Agharhemiẹn wẹẹ, e Job ghaa rre uwu obalọ, ọ na ye mu ẹtin yan e Jehova. (Tie Jems 5:11.) Vbọ ru iyobọ ne Job ya sẹtin zin egbe?

10. De vbene Job sikẹ e Jehova sẹ hẹ? Rhan otọ re.

¹⁰ Te Job wa gha fannọ otọ ẹko ẹre ma e Jehova. (Job 10:​1, 2; 16:20) Vbe igiemwi, ebe Job uhunmwu ẹnrẹn 3 gi ima rẹn wẹẹ, te Job wa gha vian vbekpa ọlọghọmwa nọ ghaa ye, ọ na gha roro ẹre wẹẹ, e Jehova ẹre ọ si ẹre ye irẹn egbe. Vbe ẹghẹ ne avbe ọsie Job eha na gha kha wẹẹ Osanobua ẹre ọ rri ẹre oya ye emwi nọ ru, e Job kegha tama e Jehova wẹẹ, irẹn ma ru khọọ. Ọ na ghi yevbe na miẹn wẹẹ, te Job ghaa kha we irẹn rriase, vbene ọ na gha ba Osanobua ifiẹzọ. (Job 10:​1-3; 32:​1, 2; 35:​1, 2) Ọghe ne ẹmwata, e Job vbe kue yọ wẹẹ, ugbẹnso iren ta “ẹmwẹ nọ ma khianrẹn” vbe ẹghẹ ne irẹn na gha kha wẹẹ irẹn rriase. (Job 6:​3, 26) Vbe ebe Job uhunmwu ẹnrẹn 31, ma bẹghe ẹre wẹẹ, te Job ghaa hoo ne Osanobua rhie ẹre ma wẹẹ, irẹn ne Job ma rriabe. (Job 31:35) Ẹmwata nọ rrọọ ọre wẹẹ, ọ ma te khẹke ne Job gha kpikpi Osanobua nọ tama irẹn emwi nọ si ẹre ne irẹn na sẹ usẹ.

11. De emwi ne Jehova ghi ru, vbe ọ họn emwi hia ne Job ta?

¹¹ Emwi hia ne Job ghaa ta, ya ima rẹn wẹẹ, te ọ ghaa hoo nọ rhie ẹre ma wẹẹ, ọ ma gha mwẹ ẹghẹ ọkpa ne irẹn ya sẹ e Jehova rae kevbe wẹẹ, irẹn yayi we Osanobua gha bu ohiẹn irẹn ẹse. Vbe okiekie, e Jehova keghi ke uwu okpẹhoho zẹ ẹmwẹ wanniẹn e Job, sokpan ọ ma gi ẹre rẹn evbọzẹe nọ na gha sẹ usẹ. Ọ ma vbe gu ẹre gui rhunmwuda nọ na gha vian ra nọ na gha hoo nọ sinmwi oseghe ne egbe ẹre. Nọghayayerriọ, e Jehova keghi dia iziro ọghe Job, zẹvbe ne erha ya dia ovbi ẹre ye odẹ. Ọna gele wa ru iyobọ ne Job. E Job keghi do bẹghe ẹre wẹẹ, a ma rẹn sẹ ẹre ọ ghaa lọghọ irẹn, ẹre ọ na ghi wẹẹ irẹn te ta, sokpan irẹn ma ghi ta. (Job 31:6; 40:​4, 5; 42:​1-6) De vbene ima yayi wẹẹ, okha na gha te ya sẹtin ru iyobọ ne emwa ni ghaa rrọọ vbe ẹghẹ nẹdẹ, de vbene ọ gha vbe ya ru iyobọ ne ima vbe ẹdẹnẹrẹ?

12. De emwi ne Ivbi Izrẹl gha te miẹn ruẹ vbe okha ọghe Job?

¹² Vbene okha ọghe Job gha te ya ru iyobọ ne Ivbi Izrẹl hẹ. Ivbi Izrẹl gha te miẹn emwi ruẹ vbe emwi nọ sunu daa e Job. Gia zẹ iro yan igiemwi ọghe Mozis. Emwi ma zẹdẹ gha khuẹrhẹ ne Mozis zẹvbe nọ ya gha su Ivbi Izrẹl khian, emwi ni bun sunu nọ gbe ẹre orhiọn mu otọ, erriọ ẹre Ivbi Izrẹl vbe ya gha he ẹmwẹ ye Jehova obọ. Ẹghẹ hia ẹre Ivbi Izrẹl ya gha gui ẹzọ uwu unu vbekpa e Jehova, sokpan, e Mozis ma gha yerriọ, emwi ghaa kpokpo ẹre vbe orhiọn, ọ ghi fannọ otọ ẹko ẹre ma e Jehova. (Ẹks 16:​6-8; Nọm 11:​10-14; 14:​1-4, 11; 16:​41, 49; 17:5) Ọ ma vbe gha khuẹrhẹ ne Mozis vbe ẹghẹ ne Jehova na dia ẹre ye odẹ. Vbe igiemwi, ọ mwẹ asẹ ọkpa ne ohu ya mu e Mozis vbe ẹghẹ ne Ivbi Izrẹl na gha rre Kedẹs, ọ na “gha talọ vbene ọ ma na zẹdẹ ka roro ẹre” nẹ, ọ ma vbe rhie uyi nọ khẹke ne Jehova. Ọ khọ wẹẹ, ẹghẹ na kha na ẹre ọ ya gba vbe ukpo 40 ne iran ke zozo la uwu ato. (Psm 106:​32, 33) Rhunmwuda emwi nọ sunu na, e Jehova ma kue ne Mozis la Otọ Na Ru Eyan Rẹn. (Diut 32:​50-52) Ẹ i mwẹ ọna ma da e Mozis; sokpan, ọ na miẹn adia ọghe Jehova yi. Te okha ọghe Job gha te sẹtin ru iyobọ ne emọ ne Ivbi Izrẹl ghi biẹlẹ ya zin egbe ọlọghọmwa ne iran werriẹ aro daa. Iran ghaa mu okha na roro, ọ gha te ru iyobọ ne iran ya fannọ otọ ẹko iran ma e Jehova, iran ghi vbe rẹn wẹẹ, ọ ma khẹke ne iran gha sinmwi oseghe ne egbe iran vbe odaro e Jehova. Iran ghi vbe ya imuegberriotọ miẹn ọnrẹn yi adia ke adia ne Jehova rhie ne iran.

13. De vbene okha ọghe Job gha ya sẹtin ru iyobọ ne ima ya gha mwẹ izinegbe? (Hibru 10:36)

¹³ Vbene okha ọghe Job gha ya ru iyobọ ne ima hẹ. Zẹvbe Ivbi Otu e Kristi, te ọ wa vbe khẹke ne ima gha mwẹ izinegbe. (Tie Hibru 10:36.) Vbe igiemwi, ọ mwẹ eso vbe uwu ima ne egbe ma rran, ra ne iro han rẹn, ọlọghọmwa ọghe ẹgbẹe vbe rre evba, a sẹtin vbe miẹn wẹẹ ọmwa ima wu, ọ sẹtin vbe gha re ọlọghọmwa ọvbehe. Ugbẹnso, emwi ne emwa ọvbehe ta, ra emwi ne iran ru sẹtin yae gha lọghọ ne ima sẹtin zin egbe. (Itan 12:18) Sokpan, ebe Job ma ima re wẹẹ, ma gha sẹtin fannọ otọ ẹko ima ma e Jehova, ma ghi vbe gha mwẹ ilẹkẹtin wẹẹ, ọ gha họn erhunmwu ima. (1 Jọn 5:14) Zẹvbe nọ vbe gha ye ne Job, e Jehova i khian gu ima gui adeghẹ ima na ta “ẹmwẹ nọ ma khianrẹn” vbe ugbẹnso. Nọghayayerriọ, ọ gha rhie ẹtin kevbe ẹwaẹn ne ima, ne ima mieke na sẹtin zin egbe. (2 Krọ 16:9; Jems 1:5) Ọ sẹtin vbe dia ima ye odẹ zẹvbe nọ vbe gha ye ne Job. Ebe Job vbe gi ima rẹn emwi nọ khẹke ne ima ru adeghẹ otu e Jehova ra avbe ọse ni wẹro na rhie adia ne ima, ra adeghẹ Ẹmwẹ Osanobua ẹre ima na miẹn nene adia. (Hib 12:​5-7) Ma gha wa miẹn ere vbọ adeghẹ ima na ru afiwerriẹ nọ khẹke vbe a gha rhie adia ne ima zẹvbe nọ vbe gha ye ne Job. (2 Kọr 13:11) Ọghe ne ẹmwata, emwi wa bun ne ima he ruẹ vbe ebe Job! Nian gi ima ghee vbene ima khian ya sẹtin yae ru iyobọ ne emwa ọvbehe hẹ.

YA EBE JOB RU IYOBỌ NE EMWA ỌVBEHE

14. Ọmwa gha nọ ima evbọzẹe ne emwa nagbọn na sẹ usẹ, vbe ima khian ya zẹ ẹmwẹ wanniẹn ọnrẹn hẹ?

¹⁴ U he dekun ọmwa rhọkpa ẹdẹ vbe ikporhu, nọ nọ ruẹ evbọzẹe ne emwa nagbọn na sẹ usẹ ra? De vbene u ya zẹ ẹmwẹ wanniẹn ọnrẹn hẹ? A sẹtin miẹn wẹẹ, te u tama rẹn vbekpa emwi nọ sunu vbe ogba ọghe Idẹn. Ọ gha kẹ, u na ka tama rẹn wẹẹ, Esu ne ọka ẹrhia ẹre ọ ta ohoghe ma Adam vbe Ivi nọ si ẹre ne iran na sọtẹ daa Osanobua. (Gẹn 3:​1-6) U na vbe tama rẹn wẹẹ, isọtẹ nii ẹre ọ si ẹre ne usẹ kevbe uwu na gba uhunmwu otagbọn na. (Rom 5:12) Vbe okiekie, a sẹtin miẹn wẹẹ, u na vbe tama rẹn wẹẹ, te Osanobua rhie ẹghẹ yọ nọ mieke na dewarorua wẹẹ, ohoghe ẹre Esu ta kevbe wẹẹ, ọ hoo ne emwa hia rẹn wẹẹ, ẹghẹ dee ne emwa nagbọn hia khian ya werriegbe do khian emwa ni gbae. (Arhie 21:​3, 4) Adeghẹ u na lae vbenian, ọ sẹtin biẹ ọmọ esi.

15. De odẹ ọvbehe ne ima gha ya sẹtin ya ebe Job ru iyobọ ne ọmwa nọ nọ ima evbọzẹe ne emwa na sẹ usẹ? (Vbe ya ghee avbe efoto.)

¹⁵ Gi ima ghee odẹ ọvbehe ne ima gha ya sẹtin ya ebe Job ru iyobọ ne ọmwa nọ nọ ima evbọzẹe ne emwa na sẹ usẹ. U sẹtin ka tian ọmwa nii ye ọta ne kpataki nọ nọ rẹn. U ghi vbe gi ẹre rẹn wẹẹ, e Job ne ọguọmwadia Osanobua wa vbe nọ egbe ọta vberriọ vbe ọ ghaa rri oya. Uhiẹn, ọ na kue gha roro ẹre wẹẹ, Osanobua ẹre ọ si ẹre ne irẹn na rri oya. (Job 7:​17-21) Ẹghẹ nii, ọmwa ne u gu guan ghi rẹn wẹẹ, ẹ i re irẹn ọre ọmwa okaro nọ ka nọ egbe ọta vberriọ. Iyeke ọni, u ghi fẹko ya ẹwaẹn rhan otọ re ma rẹn wẹẹ, Esu ẹre ọ si ọlọghọmwa ne Job ghaa ye, ẹ i re Osanobua. Te Esu ghaa hoo nọ rhie ẹre ma wẹẹ, rhunmwuda emwi ne emwa nagbọn miẹn vbe obọ Osanobua ẹre ọ si ẹre ne iran na gae. U sẹtin vbe rhie tẹ wẹẹ, agharhemiẹn wẹẹ, ẹ i re Osanobua ẹre ọ ghaa rri e Job oya, te Osanobua kue yọ rhunmwuda ọ yayi wẹẹ, emwa nagbọn gha sẹtin rhikhan mu irẹn, ne iran ya rhie ẹre ma wẹẹ, ohoghe ẹre Esu ta. Vbe okiekie, u ghi gi ẹre rẹn wẹẹ, Osanobua keghi fiangbe Job rhunmwuda nọ na rhikhan mu irẹn. Vbe nọ rhirhi gha ye hẹ, te ọ khẹke ne ima gi emwa rẹn wẹẹ, ẹ i re Jehova ẹre ọ si ẹre ne iran na sẹ usẹ, ọna gha wa fu iran ẹko rre.

16. De vbene ebe Job ya ru iyobọ ne okpia ọkpa hẹ?

¹⁶ Gia guan kaẹn vbene ebe Job ya ru iyobọ ne Mario. Vbe ukpo 2021, ọtẹn nokhuo ọkpa kegha ya efoni kporhu. Vbe ẹdẹ okaro ne irẹn vbe Mario guan rẹn vbe efoni, ọ na tie ako ọkpa ma rẹn vbe Baibol, ọ na gi ẹre rẹn wẹẹ, vbọ gberra wẹẹ, Osanobua họn erhunmwu ima, Osanobua vbe hoo ne agbọn maan ima vbe odaro kevbe ne ima gha mwẹ emwi ne ima ya aro yi. Vbe ọ ghi nọ e Mario vbe nọ ghee ẹre hẹ, e Mario na kha wẹẹ, te irẹn wa gha gbẹn elẹta ne irẹn ya tama ẹgbẹe irẹn we irẹn hoẹmwẹ iran, iyeke ọni, irẹn ghi gbe egbe irẹn rua. Ọ khare wẹẹ, “I ya Osa yi, sokpan vbe owiẹ na, I na gha roro ẹre deghẹ Osanobua yangbe mwẹ nẹ.” Ọtẹn ima ghi dọlegbe tie ẹre vbe efoni, iran keghi guan kaẹn okha ọghe Job. E Mario na ghi kha wẹẹ, irẹn gha tie ebe Job ke omuhẹn ya sẹ ufomwẹ. Ẹre ọtẹn ima na ghi sẹnd e link ọghe New World Translation of the Holy Scriptures gie ẹre. Vbọ ghi sunu? E Mario keghi kue na do gha gu ẹre ruẹ e Baibol, te ọ wa gha hoo nọ rẹn e Jehova sayọ rhunmwuda ọ rẹnrẹn wẹẹ, e Jehova hoẹmwẹ irẹn.

17. Vbọzẹ ne ima na ghọghọ wẹẹ, a gbẹn okha ọghe Job ye Baibol? (Job 34:12)

¹⁷ Ẹmwẹ Osanobua gha gele sẹtin ru iyobọ ne ọmwa, uhiẹn ya sẹ egbe emwa ni rre uwu ọlọghọmwa. (Hib 4:12) Ma wa ghọghọ wẹẹ, e Jehova ru ẹre na gbẹn okha ọghe Job ye Baibol! (Job 19:​23, 24) Ebe Job wa gi ima rẹn wẹẹ, “Osanobua ne Udazi i ru emwi dan.” (Tie Job 34:12.) Ọ vbe gi ima rẹn evbọzẹe ne Osanobua na kue ne ima gha sẹ usẹ kevbe vbene ima gha ya zin egbe ẹre hẹ. Ma gha vbe sẹtin loo ẹre ya fu emwa ni rre uwu ọlọghọmwa ẹko rre. Ako iruẹmwi nọ ghi lelẹe gha ru iyobọ ne ima ya rẹn vbene ebe Job gha ya sẹtin ru iyobọ ne ima vbe ima gha khian rhie adia ne ọmwa.