Inyuki binoñ bi yé nseñ?

1-2. Inyuki di gwé ngôñ ni ntohol? (Rôma 7:​22-24) (Béñge yak titii.)

HÉGDA le ndap i nkwo, mut a bak mukété. I mut nu a ngi niñik, ndi a nla bé pam. A mbôdôl lond ni ngui inyu boñ le ba loo ba héya nye ha homa nu.

² Hala nyen hiki wada wés a yé. I ngéda Adam a bi ndogbene Nhek wé, béba i bi jôp nye i nyuu. I mbus ngéda, a lôôs yo mbôda yé. Jon bôt ba binam bobasôna ba yé kiki i mut nu ndap i nkwél, ba ta bé le ba pamba ibale mut a nlek bé bo woo. Ñôma Paul a bi toñol i jam li i kaat Rôma. (Añ Rôma 7:​22-24.) A bi kal le: “Njee a’ tohol me ni nyuu ini i nkena i nyemb?” Paul a bé i mok mi béba i i nkena i nyemb. (Rôma 6:23) Yak bés di yé mu mok mi. Di gwé ngôñ ni ntohol!

3. Lelaa nyemb Yésu i ntohol bés?

³ Paul a bi unda le di nlama bé lehel ñem. I ngéda a bi bat le: “Njee a’ tohol me ni nyuu ini i nkena i nyemb?” Nyemede a bi témb a timbhe le: “Me nti Nyambe mayéga ni njel Nwet wés Yésu Kristô!” (Rôma 7:25) A bé sômbôl kal le binoña gwon bi mboñ le di tohlana. I binoñ bi, bi ntohol bés inyule bi mboñ le: (1) Yéhôva a nwéhél bibéba gwés, (2) a yilha bés peles, (3) di ba ki mawanda mé. I ngéda d’a nigil i mam ma, d’a kônde gwés Yéhôva, “Nyambe nu a nti botñem.” (Rôma 15:13) D’a kônde ki ti Yésu mayéga, inyule “inyu yé nyen di gwé kobla ni njel binoñ.”​—Kôlôsé 1:14.

BINOÑ BI MBOÑ LE YÉHÔVA A NWÉHÉL BÉS

4-5. Inyuki nyemb Yésu i yéne bésbobasôna nseñ? (Ñañal 7:20)

⁴ Nyemb Yésu i yéne bés nseñ inyule i mboñ le Yéhôva a nwéhél bibéba gwés. Bésbobasôna di mboñ béba ni bibuk gwés tole ni maboñok més. (Añ Ñañal 7:20.) Bibéba bikeñi bi yé. Kiki hihéga, mbén Môsi i bé kal le ibale mut a nke i ndéñg tole a nol mut, ba nlama nol nye. (Lôk Lévi 20:10; Ñañga bôt 35:​30, 31) Bibéba bipe bi ta bé bikeñi hala, ndi bibéba yaa bi. Kiki hihéga, David a bi kal le: “M’a yoñ yihe ni maboñok mem, le me boñ bañ béba ni hilémb hiem.” (Tjémbi 39:1) Hala a ñunda le di yé le di boñ béba yak ni bibuk gwés.​—Yakôbô 3:2.

⁵ Baa u ma pôdôs mut ndi u yik kahal tam? U ma boñ jam u gwéhék bé boñ? Ibabé pééna, bésbobasôna di ntimbhe le ñ! Bibel i nkal le: “Ibale di nkal le: ‘Di gwé bé béba,’ wee di yé i lôk bésbomede, to maliga ma ta bé ikété yés.”​—1 Yôhanes 1:8.

6-7. Kii i nyible bés njel i kôhna nwéhél i bibéba? (Béñge yak titii.)

⁶ Sesema i Yésu i nyible bés njel i kôhna nwéhél i bibéba gwés. (Éfésô 1:7) Ndi hala a nkobla bé le di nlama ndik boñ béba kiki di ngwés inyule Yésu a bi wo inyu yés. Yéhôva a ñoo béba. (Yésaya 59:2) Telepsép yé yon i bi tinde nye i nwas le Man wé a wo, inyu boñ le bibéba gwés bi nwéhlana.

⁷ Mbén Môsi i bé kal le bon ba Israel ba ti bisesema bi binuga inyu kôhna nwéhél i bibéba gwap. (Lôk Lévi 4:​27-31; 17:11) Hala a bé unda le bañga sesema i yé i njel, hala wee sesema i Yésu. I sesema i yon i mboñ le bôt ba binam ba bana bisai bi mbuma ñañ. Yo ki yon i mboñ le Yéhôva a nwéhél bibéba gwés. I yom Paul a bi kal lôk kéé i Korintô i ñunda le a bi tibil nok i jam li. A bi bôk a sima mam mabe ba bi boñ behee, ndi a kal bo le: “Ba bi nugus bé, ba pubus bé; ni kéla ki le ni téé sép i jôl li Nwet Yésu Kristô lôñni mbuu u Nyambe wés.”​—1 Korintô 6:​9-11.

8. Ilole u nke i Mbigda nyemb Yésu i nwii unu, kii u nlama hoñol?

⁸ Ilole u nke i Mbigda nyemb Yésu, hoñol bisai u nkôs inyule Yéhôva a nwéhél we. Kiki hihéga, ibale u bi boñ béba ikeñi behee, u tam yo, kiññem i nlama ha bé kéés we inyule Yéhôva a bi mal nwéhél we. Ndi bebek, u ngi hoñlak le Yéhôva a bi nwéhél bé we. U yé le u kal le: ‘Me nyi le Yéhôva a nwéhél, ndi me kiññem i ngi tééñgaga me.’ Ibale hala nyen u nhoñol, bigda le Yéhôva nyen a nkal we le a nwéhél we. A bi ti ki Man wé kunde i kéés bés. Yéhôva bi ti bé we, to mut numpe kunde i kit le nunu a kôli ni nwéhél, tole nuu a kôli bé ni yo. Bibel i nkal le: “Ibale di yé i kil ikété mapubi kiki nyemede [Yéhôva] a yé ikété mapubi, . . . matjél ma Man wé Yésu ma mpubus bés inyu bibéba gwobisôna.” (1 Yôhanes 1:​6, 7) Kiki mana mam mape Yéhôva a niiga bés, yak li, li yé maliga. Sesema i Yésu i mboñ le Yéhôva a nwéhél bibéba gwés, di nyi ki le Bibel i nkal le a yé “bebee i nwéhél.”​—Tjémbi 86:5.

BINOÑ BI MBOÑ LE DI YILA PELES

9. Kii Bibel i nsébél le “béba”? (Tjémbi 51:5)

⁹ I ngéda Bibel i mpot i buk ini le “béba,” a ta ndik bé béba mut a mboñ, ndi a yé yak béba di bi gwééna. (Añ kaat Tjémbi 51:5) Béba di bi gwééna i mboñ ndik bé le di boñ i mam ma nlémél bé Yéhôva ndi i mboñ yak le nyuu yés i ba ha bé kiki Yéhôva a bé gwés le i ba. Jon di nkwo kon, di unuk, di wok ki. Inyu hala nyen yak minkéñéé mi bon mi mi mboñ bé béba yo ki yo mi nkwo kon, mi wok ki. Inyu hala ki nyen biloñge bi bôt ni bibéba bi bôt bi nkwo kon, bi wok ki. Kiki di yé bon ba Adam, bésbobasôna di yé baboñbéba.

10. Kii i bi pémél Adam bo Éva i ngéda ba bi boñ béba?

¹⁰ Hégda i yom Adam bo Éva ba bi nôgda i ngéda ba bi boñ béba, ba yila bikwéha bi bôt. Hala a bi boñ le ba bôdôl nok ndutu, ba siidaga. Bikuu bi bi kwél bo inyu ndok yap. (Rôma 2:15) Nyuu yap i bi héñha. Ba tehe le i yé loñge le ba sôô yo; yak solop, ba solop. (Bibôdle 3:​7, 8) Ñem u bi bôdôl siida bo inyu béba ba bi boñ, ba konok woñi, ba nogok njôghe, ba wok nyuu. Ba bi nok ndutu hala letee ba wo.​—Bibôdle 3:​16-19.

11. Imbe ndutu di gwé?

¹¹ Kiki Adam bo Éva ba bé siida, hala nyen yak bés di nsiida. Di nok ndutu, di nogok njôghe inyule di bi boñ béba. To di mboñ lelaa, di nla bé héñha i jam li. Inyuki? Inyule Bibel i nkal le di bi “yila yañga.” (Rôma 8:20) Bésbobasôna le fet, di bi yila yañga. Kiki hihéga, mut binam a mboñ kii yosôna a nla inyu bôñgôl hisi, i mélés manola, liyep ni gwét, ndi a ntumbba yañga. Lelaa sesema i Yésu i nla pémés bés munu mok mini?

12. Sesema i Yésu i nlona kii bés?

¹² Sesema i Yésu i mboñ le ‘i mam momede ma bi héga ma koblana le ma ba ha bañ minkol mi nyuu i i ntjiba.’ (Rôma 8:21) Hala a nkobla le i ngéda di mba i mbok yondo, di bak peles, d’a kon ha bé, to ñem w’a siida ha bé bés; d’a wo ha bé nyuu, d’a bana ha bé nduña yo ki yo. Jam lipe li yé le Yésu, “Ñane nu nsañ,” nu a bi ti niñ yé kiki sesema inyu yés, nyen a ga ba Kiñe ha ngéda i, a ga mélés mandutu momasôna mut binam a nla bé mélés.​—Yésaya 9:​6, 7.

13. Kii ipe di nla hoñol ilole di nke i Mbigda nyemb Yésu i nwii unu?

¹³ Niñ y’a ba lelaa i ngéda di ga ba peles? Hégda le u ntôde kegla u bak mbôô kii mañ u hiônde, njal i ta ha bé, to kon, to nyemb. Ndi to nano yaga, di nla bana hogbe ibale di “nkabda i botñem i téé bés i bisu . . . kiki hikoba hi sitima inyu biniñ gwés, i nla bé set, i umi ki siñ.” (Lôk Héber 6:​18, 19) Kiki hikoba hi mboñ le sitima i piñgla bañ, hala nyen yak botñem i mboñ le to bés di piñgla bañ i ngéda di mboma manoodana. Di nyi le Yéhôva a ga yila “nu a mbom i bôt ba nyéñ toi nye.” (Lôk Héber 11:6) Ñ, Sesema i Yésu yon i mboñ le di bana hogbe nano, ni niñ ilam i dilo di nlo.

BINOÑ BI MBOÑ LE DI BA KI MAWANDA MA YÉHÔVA

14. Lelaa béba i bi tihba maada més ni Nhek wés, inyuki?

¹⁴ I ngéda Adam bo Éva ba bi boñ béba, mut binam a bé ha bé le a ba liwanda li Nyambe. Bibel i nkal yak le bôt ba binam bobasôna ba bi bagla ni Nyambe. (Rôma 8:​7, 8; Kôlôsé 1:21) Inyuki? Inyule Yéhôva a yé peles, béba i ngwélha nye nyega. Bibel i nkal inyu Yéhôva le: ‘A nlôôha ba mpubi inyu tehe béba, a nla bé ki to nihbe maboñok mabe.’ (Habakuk 1:13) Kiki di yé baboñbéba, di kôli bé tiige Yéhôva bebee. Ibale di nsañgla bé ni nye, to wada wés a nla bé ba liwanda jé. Ndi sesema i Yésu i yé ha inyu hôla bés i ba mawanda mé.

15. Lelaa nyemb Yésu i nti bés pôla i ba ki mawanda ma Yéhôva?

¹⁵ Bibel i nkal le Yésu a yé “sesema inyu kôp nsañ inyu bibéba gwés.” (1 Yôhanes 2:2) Buk Grikia ba nkobol hana le “sesema inyu kôp nsañ,” i nkobla ki le “i lémél.” Inyuki sesema i Yésu i bi lémél Yéhôva? Di nyi le nyemb i Man wé i bé bé le i kônha nye maséé to ndék. Ndi i jam li bi lémél nye mu, li yé le nyemb i Man wé i bi boñ le bôt ba binam ba témb ba ba mawanda mé. (Rôma 3:​23-26) Nyemb Yésu i bi boñ yak le i bôt ba bi gwélél Yéhôva ilole Yésu a nwo ba kéla le ba ‘téé sép.’ (Bibôdle 15:​1, 6.) Inyuki? Inyule Yéhôva a bé yi le Man wé a ga ti niñ yé sesema. (Yésaya 46:10) Sesema i Yésu yon i nyible bés njel i ba mawanda ma Yéhôva.

16. Kii ipe di nla hoñol ilole di nke i Mbigda nyemb Yésu i nwii unu? (Béñge yak titii.)

¹⁶ Kiki u yé liwanda li Yéhôva, niñ yoñ i yé lelaa? Bebek, u mbéna sébél Yéhôva le “Tata,” ndik kiki Yésu a bi niiga bés. (Matéô 6:9) A yé yak “Liwanda joñ.” I ngéda di ngwélél i bibuk bini le “Tata” tole “Liwanda,” hala a ntinde bés i ti Yéhôva lipém bañga bañga ni i suhus bésbomede isi yé. Inyuki? Inyule di yé baboñbéba, di kôli bé ba mawanda mé. Ndik sesema i Yésu yon i nyible bés njel i ba mawanda ma Yéhôva. Ni njel Yésu, Yéhôva ‘a nsañgla ni mana mam mape momasôna, hala kiki [Yésu] a bi lona nsañ ni njel matjél a bi kôp i kék njiiha.’ (Kôlôsé 1:​19, 20) Inyu hala nyen di yé mawanda ma Yéhôva, tolakii di yé baboñbéba.

BINOÑ BI ÑUNDA LE YÉHÔVA A YÉ KONANGOO

17. Inyuki di nkal le Sesema i Yésu i ñunda le Yéhôva a yé konangoo? (Éfésô 2:​4, 5)

¹⁷ Sesema i Yésu i ñunda le Yéhôva a yé “ngwañ ikété konangoo yé.” A “bi témbna bés i niñ . . . i ngéda di bé nwok inyu mahôha més.” (Añ Éfésô 2:​4, 5.) I bôt ba gwé “libak lilam inyu kôhna niñ boga” ba gwé ngôñ ni mahôla, ba yé kiki i mut nu ndap i nkwél, a ban-ga ngôñ le ba sôñ nye. (Minson mi Baôma 13:48) Yéhôva a nhôla bo ni njel ñañ nlam inyu boñ le ba yi nye, ba yi yak Man wé Yésu. (Yôhanes 17:3) Satan a bé hoñol le kiki Adam bo Éva ba bi ndogbene Nyambe, sômbôl i Nyambe inyu bôt ba binam i ga yon ha bé, ndi a bi bép libum ’isi.

18. I ngéda di nhoñol bisai sesema i Yésu i nlona bés, kii di nlama bé hôya?

¹⁸ I yé loñge i hoñol bisai sesema i Yésu i nlona bés, ndi di hôiga bañ nlôm jam. Yésu a bi wo ndik bé inyu yés, ndi a bi wo yak inyu unda le i yom Satan a bi pot i wom Éden i yé bitembee, i jam li li yé mahee kiyaga. (Bibôdle 3:​1-5, 15) Ni njel sesema i Yésu, Yéhôva a mpubus jôl jé, a ñunda ki le Satan a yé mut bitembee. A mpémés ki bés i mok mi béba ni mi nyemb inyule a yé Nyambe nu gwéha; ni ki le ikété konangoo yé i mbuma ñañ, tolakii di yé baboñbéba, Yéhôva a ngwélél bés inyu unda le Satan a yé mut bitembee. (Bingéngén 27:11) Kii di nla ni boñ inyu ti Yéhôva bo Yésu mayéga? Mu yigil i noñ ha, di ga timbhe i mbadga i.