Di nti Yéhôva mayéga inyule a nwéhél bibéba gwés

1-2. Lelaa i yom i bi pémél mañge wanda ba mpôdôl i liben 1 i mpôna i yom i bi pémél bôt ba binam?

DI HÉGDA le njohok mañge munlôm nu a bi nañ i lihaa li li bé ngwañ. Kel yada, ndutu i kwél nye, bagwal bé ba bi wo, hala a pat nye ñem. Ndi ndutu ipe i bé bem nye, a bi nok le bagwal bé ba ñôbôs lingwañ jap, ba yoñ ki ngandak mapil. Iloole ba yigle nye lingwañ, yom ba yigle nye mapil; bôt ba mbat yak le a pala saa mo. Ndi a nla bé saa momasôna.

² Di nla kal le i jam li bi pémél i mañge wanda nunu, li mpôna li li bi pémél bôt ba binam. Bagwal bés ba bisu, Adam bo Éva, ba bé peles, ba niñik loñge ikété paradis. (Bibôdle 1:27; 2:​7-9) Ba bééna botñem i niñ loñge, i boga ni boga. Ndi mam ma bi héñha héñha yosôna. Ba bi nimis liyééne jap lilam, ni botñem i niñ boga ba bééna. Kii ba bé le ba lôôs mbôda yap? Bibel i nkal le: “Béba i bi jôp i nkoñ ’isi ni njel mut wada [le Adam], yak béba i lona nyemb, hala nyen nyemb i bi tjama ni bôt bobasôna inyule bobasôna ba bi boñ béba.” (Rôma 5:12) Adam a bi lôôs bés béba ni nsaa wé le nyemb. I béba Adam a bi lôôs bés, i yé kiki soso pil, u to wada wés a nla bé saa.​—Tjémbi 49:8.

3. Inyuki di nla kal le bibéba gwés bi yé kiki “mapil”?

³ Yésu a bi kal le bibéba bi yé kiki “mapil.” (Matéô 6:12; Lukas 11:4; buk isi lipep.) I ngéda di mboñ béba, a yé ndik wee di nyoñ ngim pil yak Yéhôva. Yéhôva a nla bat bés le di saa inyu i béba i. Ibale Yéhôva a yoñ bé bitelbene i nwéhél bés, ki di nsaa bibéba gwés ni nyemb yés, ngi botñem yo ki yo i témb i niñ.​—Rôma 6:​7, 23.

4. (a) Ngi mahôla mo ki mo, kii i bé lama pémél baboñbéba bobasôna? (Tjémbi 49:​7-9) (b) Kii i buk ini le “béba” i nkobla ikété Bibel? (Béñge minkéñék mi matila le, “Béba.”)

⁴ Kekikel, bésbomede di nla bé tiimba kôhna i yom Adam bo Éva ba bi nimis. (Añ Tjémbi 49:​7-9.) Ngi mahôla mo ki mo, ki di nwo ibabé i bana botñem i témb i niñ, ndik kiki binuga.​—Ñañal 3:19; 2 Pétrô 2:12

5. Lelaa Tata wés nu gwéha a bi hôla bés i saa pil u bibéba gwés? (Béñge titii i .)

⁵ Hoñol le i mañge wanda di mpôdôl i bibôdle bi yigil, kii a yé le a nôgda ibale ngwañ mut wada u mba bebee i saa mapil mé momasôna? Ibabé pééna, a ga ba maséé i neebe likébla lilam li. Nlélém, Tata wés nu gwéha le Yéhôva, a bi saa pil u béba Adam a bi lôôs bés, ni njel likébla li tôbôtôbô a bi ti bés. Yésu a bi toñol i jam li ni bini bibuk le: “Nyambe a bi gwés nkoñ ’isi iloo hihéga, jon a bi ti mpom wé Man inyu boñ le hiki mut a ñunda le a nhémle nye a tjiba bañ, ndi a bana niñ boga.” (Yôhanes 3:16) Jam lipe li yé le likébla li, li nti bés pôla i bana maada malam ni Yéhôva.

6. Bimbe bibuk bi Bibel di ga wan munu yigil ini, inyuki?

⁶ Lelaa di nla kôhna nwéhél i bibéba gwés, hala wee “mapil” més, ni njel likébla li? Di nléba ndimbhe i mbadga ini ikété bibuk bi Bibel bini le: I tiimba bana maada malam ni Nyambe, i sañgla ni Nyambe, i kôp nsañ, binoñ, i somb, ni i kéla le di téé sép. Munu yigil ini, di ga wan ndoñi i bibuk bi. I ngéda di ñôt pék mu i ndoñi i bibuk bi, di nkônde nok kii i yé nwéhél i Yéhôva.

NJÔMBI: I TIIMBA BANA MAADA MALAM NI NYAMBE

7. (a) Kii ipe Adam bo Éva ba bi nimis? (b) Kii bés mbôda Adam ni Éva di gwé ngôñ? (Rôma 5:​10, 11)

⁷ U héya le Adam bo Éva ba bi nimis botñem i niñ i boga ni boga, ba bi nimis yak maada malam ba bééna ni Isañ wap le Yéhôva. I bibôdle, Adam bo Éva ba bé i lihaa li Nyambe. (Lukas 3:38) Ndi i ngéda ba bi ndogbene Yéhôva, Yéhôva a bi luhul bo mu lihaa jé ilole ba mbana bon. (Bibôdle 3:​23, 24; 4:1) Kiki di yé mbôda yap, di gwé ngôñ i tiimba bana maada malam ni Yéhôva. (Añ Rôma 5:​10, 11.) Hala wee, di nlama sal inyu bana maada malam ni nye. Kaat i ndoñi bibuk yada i nkal le, “i tiimba bana maada malam” ni hop u Grikia i nla koblana le “i yilha ñoo wés liwanda jés.” Jam li hélha li yé le, Yéhôva nyemede nyen a bôk a yoñ bitelbene le i jam li, li bôña. Lelaa?

BITELBENE: I SAÑGLA NI NYAMBE

8. Kii i yé (a) i sañgla ni Nyambe? (b) i kôp nsañ?

⁸ I sañgla ni Nyambe i yé bitelbene Yéhôva a bi yoñ inyu boñ le a tiimba bana maada malam ni baboñbéba. Hala a yé kiki bo le mut a nhéñha jam jada ni lipe li li gwé nlélém ndamba. Ni i njel i, i yom i bi nimil tole i bi ôbi, ba nla tibil yo tole ba nla héñha yo. Bitilna bi Grikia bi ngwélél buk ipe i i mpôna i buk ini le “i sañgla ni Nyambe,” yon i yé i kôp nsañ. (Rôma 3:25) I kôp nsañ i yé njel i i nhôla mut i sañgla ni Nyambe ni i bana maada malam ni nye.

9. Bimbe bitelbene Yéhôva a bi yoñ inyu ngim ngéda le ndi bibéba bi litén li Israel bi nwéhlana?

⁹ Inyu hôla bon ba Israel i bana maada malam ni nye, inyu ngim ngéda, Yéhôva a bi yoñ bitelbene le ba kôhna nwéhél i bibéba gwap. I Israel, hilo inyu Sañgla ni Nyambe hi bé ngélé yada hiki nwii. I hilo hi, prisi keñi i bé ti bisesema bi binuga inyu litén. Maliga ma yé le bisesema bi binuga bi bé bé le bi sas bibéba bi mut ngélé yada inyu ngélé yosôna, inyule bôt ba binam ba nloo binuga. Ndi ntel ngéda wonsôna bon ba Israel ba bé tam bibéba gwap, Yéhôva a bé neebe bisesema gwap, a nwéhlak ki bo. (Lôk Héber 10:​1-4) Jam lipe li yé le, bisesema Lôk Israel i bé ti i hilo inyu Sañgla ni Nyambe, ni bisesema ba bé ti mangéda mape, bi bé hôñlaha bo libak jap li kwéha, ni le ba bééna ngôñ ni njel ipe, i i nloo bibesema bi binuga, inyu nwéhél i bibéba gwap ngélé yada inyu ngélé yosôna.

10. Bimbe bitelbene Yéhôva a bi yoñ inyu nwéhél i bibéba gwés ngélé yada inyu ngélé yosôna?

¹⁰ Yéhôva a bi yoñ ngim bitelbene inyu nwéhél bibéba ngélé yada inyu ngélé yosôna. A bi yoñ bitelbene le Man wé nu gwéha a “ti nyemede ngélé yada inyu ngélé yosôna inyu begee bibéba bi ngandak bôt.” (Lôk Héber 9:28) Yésu a bi ti “niñ yé kiki binoñ inyu ngandak bôt.” (Matéô 20:28) Kii i yé binoñ?

NDAMBA: BINOÑ

11. (a) Kii i yé binoñ inoñnaga ni Bibel? (b) Kii i bé béda inyu saa binoñ bi?

¹¹ Inoñnaga ni Bibel, Yéhôva a bi yoñ bitelbene le binoñ bi tiba kiki ndamba ba nsaa inyu boñ le bibéba gwés bi nwéhlana, ni le di laa yila mawanda mé.a Inoñnaga ni Bibel, bimbe binoñ bi bé lama tiba inyu boñ le bôt ba binam ba témb ba kôhna i yom Adam a bi nimis? Bigda le Adam bo Éva ba bi nimis libak jap li peles, ni botñem i niñ i boga ni boga. Jon binoñ bi bé lama bana nlélém ndamba ni i yom Adam a bi nimis. (1 Timôtéô 2:6) Ndik nhôôlak munlôm (1) u u bé peles; 2) u u bé le u niñ i boga ni boga hana ’isi; (3) u bak bebee i ti niñ yé kiki sesema inyu yés, won u bé le u saa binoñ. Ni hala ndik nyen niñ i mut nu i bé le i somb tole i héñha niñ i i bi nimil.

12. Inyuki Yésu nyen a bé a kôli saa binoñ?

¹² Di wan le manjom maa ma ma ñunda inyuki Yésu a bé a kôli saa binoñ. (1) A bi gwéé peles, “a bi boñ bé béba to yada.” (1 Pétrô 2:22) (2) Inyu hala, a bééna ngap i niñ i boga ni boga hana ’isi. (3) A bé bebee i wo ni i ti niñ yé inyu yés. (Lôk Héber 10:​9, 10) Yésu a bé peles ndik kiki mut bisu le Adam a bé ilole a mboñ béba. (1 Korintô 15:45) Jon ni nyemb yé, Yésu a bi saa ndamba i bé béda inyu héñha i yom Adam a bi nimis. (Rôma 5:19) Inyu hala nyen Yésu a bi yila “Adam nu sôk.” Di gwé ha bé ki ngôñ le mut numpe, nu a yé peles, a loo a saa i yom Adam a bi nimis. Yésu a bi wo “ngélé yada inyu ngélé yosôna.”​—Lôk Héber 7:27; 10:12.

13. Mambe maselna ma yé ipôla i sañgla ni Nyambe ni binoñ?

¹³ Mambe mahéñha ma yé ipôla i sañgla ni Nyambe ni binoñ? I sañgla ni Nyambe i yé bitelbene Nyambe a nyoñ inyu boñ le bôt ba binam ba témb ba bana maada malam ni nye. Binoñ bi yé ndamba Yéhôva a nti inyu boñ le bibéba bi bôt ba binam bi nwéhlana. I ndamba i, i yé tik matjél ma Yésu, ma ma bi kuba inyu yés.​—Éfésô 1:7; Lôk Héber 9:14.

BISAI: I SOMB NI I KÉLA LE DI TÉÉ SÉP

14. Kii di ga pôdôl nano, inyuki?

¹⁴ Bimbe bisai di nkôs ni bini bitelbene le “i sañgla ni Nyambe”? Bibel i ngwélél ngandak bibuk inyu pôdôl bisai di nkôs. Tolakii bibuk bini bi mpôna, hiki buk mu i mpôdôl ngim litode li tôbôtôbô munu bitelbene bini le, “i sañgla ni Nyambe,” i nkena i nwéhél i bibéba gwés. Kiki di mba di nwan bibuk bini, di ga tehe lelaa bi ntihba hiki wada wés.

15-16. (a) Ikété Bibel, kii i buk ini le “i somb” i nkobla? (b) Lelaa hala a ntihba bés?

¹⁵ Bibel i nkal le inyule ba bi saa binoñ, di bi sômba, hala wee di bi koblana. Ñôma Pétrô a mpôdôl i jam li ni bini bibuk le: “Ni nyi le ha lôñni mam ma ñôbi kiki bo silba tole gôl bé nyen ni bi koblana [ni hop u Grikia, “ba bi ti binoñ inyu nan; ba bi somb bé”] mu niñ nan i i bé yañga, i basôgôlsôgôl banan ba bi lôôs bé. Ndi lôñni tik matjél kiki matjél ma man ntômba nu a gwé bé lem, to liton li mahindi, hala wee matjél ma Kristô.”​—1 Pétrô 1:​18, 19; buk isi lipep.

¹⁶ Di nla koblana i minkôm mi béba ni mi nyemb ni njel binoñ. (Rôma 5:21) Di nlôôha ti Yéhôva bo Yésu mayéga inyule di bi sômba, di koblana ki ni tik matjél ma Yésu.​—1 Korintô 15:22.

17-18. (a) I kéla le di téé sép i nkobla le kii? (b) Kii hala a nkobla inyu yés?

¹⁷ I kéla le di téé sép i nkobla le Yéhôva a mbat ha bé bés le di saa inyu bibéba gwés, inyule a bi sas gwo. Yéhôva a mbôk bé matiñ mé ma telepsép i ngéda a mboñ hala. A nkal bé le di téé sép inyule di kôli, a nyan bé to bibéba gwés. Ndi Yéhôva a yé bebee i nwéhél bés inyule di ñunda hémle inyu bitelbene nye ni Yésu ba bi yoñ inyu ti binoñ.​—Rôma 3:24; Galatia 2:16.

¹⁸ Kii hala a nkobla inyu hiki wada wés? I bet ba mpohlana inyu énél i ngii ni Yésu, ba mal kéla le ba téé sép kiki bon ba Nyambe. (Titô 3:7; 1 Yôhanes 3:1) A nwéhél bibéba gwap. A yé wengoñle kekikel ba mah bé boñ bibéba bi, inyu hala nyen ba kôli ba i Ane yé. (Rôma 8:​1, 2, 30) Inyu i bet ba gwé botñem i niñ hana ’isi, i bi kéla le ba téé sép kiki mawanda ma Djob, yak bibéba gwap bi nwéhlana. (Yakôbô 2:​21-23) Limut likeñi li li ga pei i Armagédôn, li gwé botñem le li ga wo bé kekikel. (Yôhanes 11:26) “Bôt ba téé sép” ni “bôt ba téé bé sép” ba ba bi wo, ba ga tuglana. (Minson mi baôma 24:15; Yôhanes 5:​28, 29) Bagwélél ba Yéhôva bobasôna hana ’isi, ba ba yé manôgla, ba ga “bana kunde ikété lipém li bon ba Nyambe.” (Rôma 8:21) Di nyamnda ni ngôñ i tehe i ngéda di ga sañgla ngélé yada inyu ngélé yosôna ni Tata wés le Yéhôva!

19. Lelaa mam ma bi lama inyu yés? (Béñge yak minkéñék mi matila le, “Kii hala a nkobla inyu yés.”)

¹⁹ Ni maliga, ñañ u bôt ba binam u mpôna u mañge wanda di nsima i bibôdle, nu a bi nimis mam momasôna, bagwal bé ba yigle nye soso pil u a bé la bé saa. Ndi masoda le, Yéhôva a bi lôl bés mahôla. Mam ma bi héñha inyu loñge yés inyule Yéhôva a bi yoñ bitelbene i nwéhél bibéba gwés, Yésu a saa ki binoñ. Kiki di nhémle Yésu Kristô, di bi sômba, di koblana ki i mok mi béba ni mi nyemb. Yéhôva a nla yak sas bibéba gwés, i ba wengoñle di mah boñ bé béba kekikel. I jam li nlôôha ba nseñ mu li yé le, nano, di nla bana maada ma bas bas ni Tata wés nu gwéha le Yéhôva.

20. Kii di ga tehe i yigil i noñ?

²⁰ I ngéda di ñôt pék mu mam Yéhôva bo Yésu ba bi boñ inyu yés, ñem wés u nyon ni mayéga. (2 Korintô 5:15) Di bééna bé botñem yo ki yo ngi mahôla map! Ndi kii nwéhél i Yéhôva i nkobla toi inyu hiki wada wés? Di ga tehe i jam li i yigil i noñ.