U hôiga bañ mam ma nlôôha ba nseñ

1-2. Lelaa yom i yé nseñ i yé le i kéñ bés i bok mis mu mam ma nlôôha ba nseñ?

NGÉLÉ nsôk u bi jo inyu boñ le yom yo ki yo i yoña bañ we i bé kekii? Bebek le u bé boñ ngim jam, ndi mis moñ ma ke homa numpe. U bi lama jo le i yom i, i kéñ bañ we i ke ni bisu i boñ i yom u bé boñ. Kiki hihéga, hégda le u yé i luk litôa ndi mut a sébél we i téléfôn. I nsébla u, u nla ba nseñ ndi wemede u nyi le u nkwo bé i loñge ngéda. Ha ngéda i, i yom i nlôôha ba nseñ i yé le u bok mahoñol moñ mu nluga.

² Yak bés di gwé ngandak mam i boñ i niñ yés. I mam ma, ma yéne bés nseñ.a Ndi di nyi le di nlama bok mis més mu mam ma mbuu inyule mon ma nlôôha ba nseñ. (Matéô 6:33) Bagwélél ba Yéhôva ba yé kiki baluk matôa ba ba nyoñ matat ngandak, ba noode yimbe i mam ma nla kéñ bo le ba bok mis mu mam ma nlôôha ba nseñ.​—Bingéngén 4:25; Matéô 6:22.

3. Lelaa i yigil ini i ga hôla bés?

³ To wada wés a gwé bé ngôñ le mam mape ma yoña nye, ndik mam ma mbuu. Ndi to hala, ngandak mam i yé le i yoña bés. (Lukas 21:​34-36) Jon inyu hôla bés i bok mis mu nson u Yéhôva, di ga timbhe mambadga mana: (1) Mambe mam ma yé le ma yoña bés? (2) Kii Yésu a bi boñ le ndi ngim mam i yoña bañ nye? (3) Kii di nla boñ le ndi mam mape ma yoña bañ bés i len ini?

KII I NLA YOÑA BÉS KAYÉLE DI HÔYA MAM MA NLÔÔHA BA NSEÑ?

4-6. Mambe mam ma yé le ma pala yoña bés?

⁴ Bésbobasôna di gwé ngandak mam i boñ. I mam ma, ma yé nseñ. Kiki hihéga, bebek le di gwé ngim kon tole di nlama mboñ ngim mam inyu lihaa jés, tole inyu yés bésbomede. I maliga, i mam ma, ma yé nseñ; di nlama ki yoñ ngéda ni mo. Ndi baa ma yé le ma boñ le di waa bii mam ma mbuu i bisu? Ñ ma nla, ibale ma nkahal yoña mahoñol més, ngéda yés yosôna ni ngui yés yosôna.

⁵ Handugi hala, ngandak ikété yés i nok ndutu munu nkoñ ’isi unu inyu minyiñgha mi m’bô, mayep, makon ma ma mal bé, ni gwét. (2 Timôtéô 3:1) I mandutu ma, ma nla boñ le di kahal lôôha tôñ kayéle di bok ndik mis mu mandutu més.

⁶ Bebek le u nyi ngim bôt i bi boma mandutu ma, i héñha ki niñ yap. Mandutu map ma ntômbôs bo, hala a nôga. Bôt ba binam ba bi héga bé inyu nok ndutu. Inyu hala nyen i ngéda bôt ba nok ndutu, ba nlehel ñem, ba nhoñol le ba nla ha bé niñ kiki bôt bape! Jon ba ntégbaha ngandak ngéda i mintuk tole i tuk niñ inyu hôya mandutu map. Kii di nla boñ ibale yak bés di mboma i mandutu ma? Nano, di tehe ndémbél i Yésu inyu yi kii di nla boñ le ndi mam mape ma yoña bañ bés, ni i kônde jo sañ inyu boñ le nson u Yéhôva u ba jam li bisu i niñ yés.

KII I BI HÔLA YÉSU LE A HÔYA BAÑ JAM LI NLÔÔHA BA NSEÑ?

7. Kii i bé le i tinde Yésu i bii nson u Yéhôva i mbus?

⁷ Ngandak mam i bé le i yoña Yésu kiki bo mam ma m’bô ni mam ma bé pémél bôt ha ngéda i. Kii ’héga, ngandak bôt i bé yep, bape ba konok. (Matéô 14:14; Markô 14:7) Lôk Rôma ni Lôk Yuda ipe i bé tét litén. I ngéda bôt ba bi tehe le Yésu a gwé ngui i boñ manyaga, ba yéñ yilha nye kiñe. (Yôhanes 6:​14, 15) Handugi hala, Satan a bi waa bé noode nye, a kal nye le a nla yilha nye kiñe i biane gwobisôna bi nkoñ ’isi. (Matéô 4:​8, 9) Yak ñôma Pétrô, nu a bé liwanda li ñem nyuu li Yésu, a bi ti nye maéba le a waa nok ndutu hala, a kal nye le: “Kônôl wemede ngoo, a Nwet.”​—Matéô 16:​21, 22.

8. Kii i bi hôla Yésu le a bii bañ nson u Yéhôva i mbus?

⁸ Kii i bi hôla Yésu le a bii bañ nson u Yéhôva i mbus? Mam maa. Pog, a bé tehe mam kiki Yéhôva a ntehe mo. (Yôhanes 8:28; 14:9) Iba, a bé a pégi ngandak i añle bôt ñañ nlam ni i niiga bo. (Matéô 9:35) Aa, a bé yi loñge loñge kii i nlôôha ba nseñ. (Yôhanes 4:34) Yésu a bi kwo bé mu manoodana ma Satan. A bé yi le tolakii Pétrô a bééna mahoñol malam, mahoñol mé ma bé lôl bé ni Yéhôva. (Matéô 4:10; 16:23) Yésu a bi nwas bé le i mam bôt ba nhoñol, i mam ba nkal, tole i mam ba mboñ ma kéñ nye i bii nson u Yéhôva i bisu. I yé maliga le i mam di mboma ma nla ba maselna ni ma Yésu a bi boma. Ndi yak bés, ibale di mboñ i mam maa di mbôk sima, di ga pam i yémbél i mam ma nla kéñ bés i bii nson u Yéhôva i bisu.

KII I NLA HÔLA BÉS LE DI HÔYA BAÑ MAM MA NLÔÔHA BA NSEÑ?

9. ‘I ke ni bisu i nok kii i yé sômbôl i Yéhôva’ i nkobla le kii? (Éfésô 5:17)

⁹ Nigil i tehe mam kiki Yéhôva a ntehe mo. Hala a ga hôla we i ke ni bisu “i nok kii i yé sômbôl i Yéhôva.” (Añ Éfésô 5:17.) I ngéda di ñañ Bibel, di ôdôk pék mu, ha nyen di nyi kii i nlémél Yéhôva. To ibale Bibel i mpôdôl bé ndutu di mboma, matiñ mé ma nla hôla bés i tehe mahoñol ma Yéhôva mu jam li. Jon inyu boñ le Bibel i bane bés nseñ ha ngéda i, di bana lem i nigil yo inyu yi mahoñol ma Yéhôva, di bak bebee i noñ maéba mé.

10. Lelaa di nla nigil i tehe mam kiki Yéhôva a ntehe mo?

¹⁰ Di nla pam i tehe mam kiki Yéhôva i ngéda di nigil Bibel, di ôdôk ki pék mu inyu yi lelaa a bé hôla bôt ba binam, a undga bo gwéha. (Yérémia 45:5) I ngéda di ñañ miñañ mi Bibel, di badba le: ‘Kii ñañ unu u niiga me inyu Yéhôva? Lelaa ñañ unu u nhôla me i tehe mam kiki Yéhôva a ntehe mo?’ Di nyi le mahoñol ma Yéhôva ma nloo mahoñol més huum. (Yésaya 55:9) Jon di nwas le nyemede nyen a kal bés lelaa di boñ sômbôl yé. (Tjémbi 143:10) Di nsoohe ki nye ni bikwo bi nkaa le a hôla bés i tibil nok mahoñol mé ni i boñ mam a mbat le di boñ.​—1 Yôhanes 5:14.

11. Yéhôva a gwé bé ngôñ le kii i pémél bés?

¹¹ I ngéda di ntehe mam kiki Yéhôva, di nok le a gwé bé ngôñ le di nwas le mam mape ma yoña bés, ndi a gwé ngôñ le di ba nkôôbaga ilole lisuk li nkoñ ’isi unu li nlo. (Matéô 24:44) Yéhôva a gwé bé ngôñ le mandutu ma yuu bés. (Matéô 6:​31, 32) Di nla tôñ inyu mbôô wés, homa liyééne, bôlô, mam ma mbéñge bés tole lihaa jés. Ndi i ngéda i mandutu ma, ma nsômbôl yuu bés, Yéhôva a nti bés maéba ma ma nhôla bés. A nkal bés le di bôdôl nye ñem, le a ga ti bés pék ni ngui inyu yémbél mandutu més.​—Tjémbi 55:22; Bingéngén 3:​5-7.

12. Kii i nla hôla bés i waa tôñ inyu mam ma nkoñ ’isi unu? (Matéô 5:3)

¹² Pagap ni mam ma mbuu. Bésbobasôna di ntôñ inyu mam ma nkoñ ’isi unu, ndi baa di nla héñha mo? Jon iloole di nwas le i mam di nla bé héñha mon ma éga bés, di bok mahoñol més mu mam ma mbuu. Di nla ndik ba maséé i ngéda di nyônôs ngôñ yés i pes mbuu, inyule Yéhôva a bi hek bés ni i ngôñ i. (Añ Matéô 5:3.) Di nyônôs i ngôñ i, i ngéda di ñañ Bibel inyu yi Yéhôva ni i ngéda di mboñ kii yosôna di nla mu nson wé. I ngéda di mboñ hala, di nlémél Yéhôva inyule di ntibil gwélél ngéda yés.​—Bingéngén 23:15.

13. Lelaa di nla tibil “gwélél ngéda [yés]”?

¹³ Bés bikristen, di mal yoñ makidik le di ntibil “gwélél ngéda [yés].” (Éfésô 5:​15, 16.) Bibel i nkal ndik bé bés lelaa di gwélél ngéda yés inyu tjek mam més ma hiki kel, ndi i nti yak bés makénd i tibil gwélél yo munu mangéda ma nsôk mana, ilole lisuk li nlo. Lelaa di nla ni tibil gwélél ngéda yés? Ibale di nhéléé i emble manwin mabe, hala a nla yoña bés, a tômbôs bés, a boñ ki le di nimis makénd mu nson u Yéhôva. Baa i ta bé loñge le di sék minwaa mu ngéda di ntégbaha i emble manwin? Hala a ga kônde ti bés ngéda i boñ mam ma mbuu, hala a ga hôla yak bés le di lôôha bañ tôñ inyu mana mam mape. I nla ki ba loñge le di yéñ manjel mape inyu kéñbaha nson wés. Kiki hihéga, di nla kônde boñ mapeple. I yé nseñ ngandak le di gwélél hiki pôla inyu hôla bôt i ‘kôhna tohi, ba pam ki i bana bañga yi i maliga.’​—1 Timôtéô 2:4.

14. I ngéda di pégi ni mam ma mbuu, lelaa hala a nhôla bés? (Béñge yak titii.)

¹⁴ I ngéda di pégi ni mam ma mbuu, hala a mboñ le di hôya bañ inyuki mam mabe ma nai i nkoñ ’isi. Di nyôm bé to ibale minyiñgha mi m’bô mi yé, ibale liyep li nai, tole ibale makon ma mbôl. Ndi di ntehe le i mam ma, ma nyônôs mbañ i Bibel. Iloole di nwas le woñi u yoña bés, di gwé ñem ngui inyule di nyi le Yéhôva a ga yônôs sômbôl yé. Di nke ni bisu i bôdôl nye ñem inyule di nyi le a ga hôla bés i hônba, hala a mboñ le di kon bañ woñi.​—Tjémbi 16:8; 112:​1, 6-8.

15. Ibale ‘di nyi hek pék,’ kii di ga la boñ? (1 Pétrô 4:7)

¹⁵ U hôiga bañ mam ma nlôôha ba nseñ. Libim li bôt i len ini li ntégbaha ngandak ngéda i tuk niñ ndi li nhôya le i nkoñ ’isi unu u yé bebee ni tjiba. I ta bé béba i tégbaha mangéda malam. Ndi inyu boñ le litehge li mam li nkoñ ’isi unu li yoña bañ bés, i yé loñge le di ba bôt ba ‘nyi hek pék.’ (Añ 1 Pétrô 4:7.) Hala a nkobla le di tégbaha bañ ngandak ngéda i mintuk, ndi di yoñ makidik malam. I ngéda di mboñ hala, di ñunda le di ntehe mam kiki Yéhôva ni le di nyi toi i mam ma nlôôha ba nseñ.​—2 Timôtéô 1:7.

16. I ngéda nyemb Yésu i bi kôôge bebee, kii a bi téñbe i boñ?

¹⁶ Yésu a bi yénak bé a hôya i mam ma nlôôha ba nseñ. I manut mé ma nsôk hana ’isi, ilole a nwo, a bi boñ kii yosôna a bé la inyu téñbe ni Yéhôva, ni i boñ sômbôl yé. Inyu hala nyen a bi téñbe ni masoohe. Ndi banigil bé bo ba bi yén bé péé kiki nye, ba bi ke ’ilo, “ndutu i ma wéés bo.”​—Lukas 22:​39-46; Yôhanes 19:30.

17. Inyuki ngandak bôt i ngwélél internet, ndi lelaa a yé le a yoña bo? (Béñge yak titii.)

¹⁷ Kiki banigil ba Yésu, yak bés nduña i nla yuu bés ngim mangéda. Di nla ki bôdôl tôñ i ngéda di ntehe lelaa mam mabe ma nai. Inyu so i nduña i nyen ngandak bôt i ntégbaha ngandak ngéda i internet. Ba ngwélél yo inyu kwel ni mawanda map, yak ni bôt bap ba lihaa ba ba yé haa ngandak ni bo, ba yéñék yi manwin, ba ebek bifôtô. Mu ki nyen ba mbéñgne biliñgeliñge béñge ni béñge, ba tuguk mintuk mu ibabé waa. Sôk i nsôk, mu kii ba nyéñ yi hiki jam li ntagbe, hala a yé a yoña bo kayéle ba nlep ngandak ngéda ni ngui mu mam ma. Inyu gwélél internet i nya i kôli, di nlama badba le: ‘I ngéda me njôp mu mam ma internet, baa me nôgda le ma nhôla toi me, tole me nôgda le ma ntinde me i hôya mam ma nlôôha ba nseñ?’

18. Inyuki di nlama tibil hek pék i ngéda di nsômbôl pohol mintuk nwés?

¹⁸ I ta bé béba i tuk ngim mangéda, ndi di nlama unda le di nyi hek pék i ngéda di mpohol biliñgeliñge ni mintuk nwés i télé, tole i internet. I mintuk mi, mi nla kônha bés maséé, di nla ki yôñôl ngui mu. Ndi di yoñ yihe ni mintuk di mpohol, ni ngéda di ntégbaha mu. Maliga ma yé le i bôt ba mbañ mintuk ba mbéna hôñôs bisañ mu ni malal ma nyega, kayéle mi nla ba hiandi inyu bôt ba mbéñge nwo. I jam li jon li bi pémél mankéé wada i Asia. A bi bôdôl béñge bon ba biliñgeliñge ba mondo ba bé pam mu internet. Kiki a nke ni bisu i béñge, hala nyen ba ñep biliñgeliñge bipe, a béñgege gwobisô. Ndék ni ndék, a kahal béñge biliñgeliñge bi bi ta bé bilam. Sôk i nsôk, a kahal yak béñge bititii bi malal. Loñge jam i yé le a bi neebe mahôla ma mimañ ni ma mawanda mé, hala a tinde nye i yoñ makidik ma ngui. Kii a bi boñ? A bi sas gwom bibe gwobisôna mu téléfôn yé, a tééne ki nyemede minwaa mu ligwéélak jé li kei. I ñañ unu, u ntibil yaga unda inyuki i nlôôha ba nseñ le di tibil hek pék ilole di mpohol ngim mintuk.

19. Kii i yé le i pémél bés ibale di ntégbaha ngandak ngéda i mintuk?

¹⁹ I yé ki loñge le di unda le di nyi hek pék i ngéda di nyéñ pohol ntuk tole i ngéda di nsômbôl tégbaha loñge ngéda. Bésbobasôna di gwé ngôñ i noi ni i tégbaha loñge ngéda, hala a yé loñge inyu yés ni inyu mbôô wés. Ndi i ngéda di ntégbaha ngandak ngéda i tuk, di ga nwas le pes yada i yuu ii pes ipe, di ga ti ha bé to ngandak ngéda inyu mam ma nlôôha ba nseñ. (Filipi 1:10) Hiki mut nyen a nlama pohol mintuk nwé ni libim li ngéda a ga tégbaha mu. I ngéda u nyoñ i makidik ma, badba le: ‘Baa ngéda me ntégbaha inyu noi ni inyu mintuk i ñunda le me nyi hek pék? Baa me nyi toi i mam ma nlôôha ba nseñ? Baa i mam me mpohol ma nhôla me i ba nkôôbaga inyu “lisuk li mam momasôna”?

20. Bimbe bisai di nkôs ibale di njo sañ le mam mape ma yoña bañ bés?

²⁰ Di ga kôs bisai ibale di nwas bé le yom yo ki yo i kéñ bés i noñ mam ma mbuu. (Yésaya 48:17) Ni mahôla ma Yéhôva, di ga la yémbél mandutu ma niñ. Minyiñgha mi nkoñ ’isi mi ga yumus bé bés. Di ga tégbaha bé to ngéda yés yosôna i mintuk. Jon di kee ni bisu i tehe mam kiki Yéhôva a ntehe mo, di pagap ni mam ma mbuu, di joo ki sañ le di hôya bañ mam ma nlôôha ba nseñ. Ibale di nyoñ i makidik ma, di ga nwas ndik bé le mam mape ma yoña bés, ndi di ga tibil yaga “kabda bañga niñ.”​—1 Timôtéô 6:19.