Lelaa ni nla ti Yéhôva lipém i kel libii linan?

1-2. Kii Yéhôva a ngwés le ni boñ i kel libii linan?

BAA ni yé bebee i biiba? Kinje loñge jam! Di nhégda le bôlô i nlo nol bé. Ndi Yéhôva a yé ni bé. A ngwés le ni ba maséé, ha ndik bé i kel libiia linan, ndi yak i dilo di nlo.​—Bingéngén 5:18; Hiémbi hi Salômô 3:11.

² Ni nlama ti Yéhôva lipém i kel libii linan. Inyuki libii linan li nlama ti Yéhôva lipém? Lelaa ni nla ti nye lipém? I yigil ini i mbéñge lôk kéé i i yé i kôôba libii jap, ndi i nla yak hôla bésbobasôna i ngéda di nke i ngand libii tole ibale ba mbat bés le di ti mahoñol inyu kôôba ngand libii.

INYUKI NI NLAMA TI YÉHÔVA LIPÉM I KEL LIBII LINAN?

3. I ngéda ni nkôôba libii, kii ni nlama boñ, inyuki?

³ A bé ba ni yé i kôôba libii, ni nlama bigda maéba malam Yéhôva a nti bé mu Bañga yé. Inyuki? Inyule Yéhôva nyen a bi bot libii. Nyen a bi at libii li Adam bo Éva. (Bibôdle 1:28; 2:24) Jon, i ngéda ni nsômbôl biiba, nlôm jam a yé le ni nôgôl maéba ma Nyambe.

4. Inyuki i bet ba nkôôba libii ba kôli toi ti Yéhôva lipém i kel libii jap?

⁴ Ni kôli toi nôgôl maéba ma Yéhôva i ngéda ni nkôôba libii. Inyuki? Inyule a yé Tata nan, a bak liwanda linan. (Lôk Héber 12:9) Ni jôha bañ ni i bisai bi. To i kel libii, to mana mangéda mape, ni boñ jam jo ki jo li li nla unbaha Liwanda linan. (Tjémbi 25:14) I ngéda ni nhoñol i mam momasôna Yéhôva a ma bôñôl bé, ni ma a nke i bôñôl bé, lelaa ni yé le ni tjél ti nye lipém li li kôli ni nye i kel libii linan?​—Tjémbi 116:12.

LELAA NI NLA TI YÉHÔVA LIPÉM I KEL LIBII LINAN?

5. Lelaa Bibel i nla hôla lôk kéé i i nsômbôl biiba i yoñ makidik malam i ngéda ba nkôôba ngand yap libii?

⁵ Bibel i ta bé kôñtô mambén i i ñéba lelaa ngand libii i nlama ba. Lôk kéé i nla kôôba ngand yap libii kiki bôt ba mbéna boñ i loñ yap tole ba nla boñ i mam ma nlémél bo, ba nlama ki nôgôl mambén ma ngomin inyu libii. (Matéô 22:21) Ibale lôk kéé i nôgôl maéba ma Yéhôva i ngéda ba nkôôba ngand yap libii, Yéhôva a’ kôs lipém, a ba ki maséé. Mambe maéba ma Yéhôva ma nla hôla bo?

6. Inyuki lôk kéé i i nkôôba libii jap i nlama nôgôl mambén ma ngomin?

⁶ Nôglana mambén ma ngomin. (Rôma 13:​1, 2) Ngandak biloñ i gwé mambén inyu bôt ba nsômbôl biiba. Lôk kéé i i nkôôba libii jap i nlama yi mo. Ibale ni nyi bé lelaa ni nla boñ inyu yi mambén ma, ni nla bat mimañ.b

7. Lelaa ngand libii i nlama ba?

⁷ Boña le Nyambe a kôhna lipém. (1 Korintô 10:​31, 32) Boña biliya le maboñok mabe ma nkoñ ’isi unu ma nene bañ mu libii linan, ndik litam li mbuu. (Galatia 5:​19-26) Kiki munlôm nyen a yé isañ mbai, a nlama boñ kii yosôna i mbéda inyu boñ le ngand libii i tagbe loñge, i ti ki Nyambe lipém. Lelaa mam ma nlama tagbe i kel i? I ngéda mankéé a nti nkwel, a nlama pot ni loñgeñem, a tinak bôt lipém ni makénd inyu boñ le ba nok le libii li yé toi likébla li Yéhôva ni le li ta bé yom minjôha. Inyu hala nyen libim li lôk kéé li yé li gwés le nkwel u bane i ndap Ane. Ibale ni nsômbôl le nkwel u libii u bane i ndap Ane, ni nlama ndugi tilna mimañ kaat.

8. Kii ni nla boñ inyu ti Yéhôva lipém i ngand nan libii? (Rôma 13:13)

⁸ Añ Rôma 13:13. Ibale ni nlama boñ soso ngand, lelaa ni nla keñgle maboñok ma nkoñ ’isi? I buk Grikia ba nkobol hana le “mangand ma nyega,” i nkobla le i ngéda bôt ba yé mu nya mangand i, ba nyo, ba hiôô, ba sagak letee ni i ñem mau. (Béñge i homa nunu le “fêtes débridées” i Bible d’étude ni hop Pulasi i Rôma 13:13.) Ibale moog ma yé i ngand nan libii, ni boñ bañ le bôt ba lôôha nyo.c Ibale minsik mi yé, ba nlama suhus nwo inyu boñ le bôt ba kwelek. I ngéda ni mpohol minsik, ni tibil emble i yom ba nkal mu, ni nla yak yéñ bibuk gwap ni ngobol yap mu internet inyu boñ le ni yilna bañ mut ngok baagene.

9. Kii lôk kéé i nlama bigda i ngéda bôt ba nlama pot i ngand yap libii, tole i ngéda ba nlama boñ mam mape?

⁹ I mangand mahogi, lihaa tole mawanda ma lôk kéé i ntip biiba ba yé ba telep inyu pot jam inyu yap. Mangand mape ma nla unda bividéô tole bifôtô bi bôt ba ntip biiba, tole jam lipe li li nla boñ le ngand i hoñ. Ibale yak bé ni nsômbôl boñ hala, boña le i mam ma, ma tééñga bañ mut nye ki nye. (Filipi 4:8) Ni badba le: ‘Baa di yé i ti bakén bés lipém? Baa i mam ma mbôña i kel i, ma ñunda le libii li yé toi likébla li Yéhôva?’ Ndi i mbadga i nlôôha ba nseñ i yé le: ‘Baa di yé i ti Yéhôva lipém?’ I nla ki pa pam le mut a hôñôs ngand ni minjôha, hala a ta bé béba. A yoñ ndik yihe le a lon-ga bañ bipôdôl bi nyega ha, to bi mpuñgu tole minkwel mi mayel inyu nôlha bôt. (Éfésô 5:3) Ibale bôt banan ba lihaa tole mawanda manan ma nlama pot, kala bo le ba podok ba yik i homa ba yé.

10. Inyuki lôk kéé i nlama bé yéñ nene i ngéda i nkôôba ngand yap libii? (1 Yôhanes 2:​15-17)

¹⁰ Ni ta bé ha inyu nene. (Añ 1 Yôhanes 2:​15-17.) Yéhôva a yé maséé i ngéda bagwélél bé ba nti nye lipém iloole ba kahal yéñ lipém jap bomede. Jon i mbéda bé le di kahal pémés ngandak moni i ngand libii ndik inyu “nene.” Ibale di mpémés bé ngandak moni, bimbe bisai di ga kôs? Mankéé wada i Norvège le Mike, a nkal le: “Di bi yoñ bé mapil, hala a bi boñ le di téé bañ nson wés u nsañal. Di bi pémés bé ngandak moni, ndi libii jés li bi tagbe loñge le! Di yé mbén i hôya i hilo hi!” Mankéé wés nu muda le Tabitha, nu a yé i India, a nkal le: “Ño u bi sii bé bés to ndék. Di bi yéñ bé le di boñ ngand libii inyu hélés bôt, jon ngandak bôlô i bé bé, to mindañ nwo ki nwo.”

11. Lelaa mambot ma lôk kéé ma nlama ba i kel libii jap? (Béñge yak bititii.)

¹¹ Baa ni nyi mambot n’a haba i kel i? Di nhégda le jam nyen a’ ba yokel! Yak i ngéda kôba, mambot ma sombo ma bé bé to mambe mambot. (Yésaya 61:10) Mambot n’a haba yokel ma ga ba bé kiki ma ni mbéna haba, ndi ma nlama ba mambot ma ma kôli. (1 Timôtéô 2:9) I kel libii linan, ni haba bañ mambot inyu nene ndi Yéhôva nyen ni ti lipém.​—1 Pétrô 3:​3, 4.

12. Inyuki i bet ba nkôôba ngand yap libii ba nlama bé boñ i mam Bibel i nsôña?

¹² Ni boñ bañ mam Bibel i nsôña. (Masoola 18:4) Munu nkoñ ’isi unu, maboñok ma kwéha base ni ma mimbuu mimbe ma ntôl mu mangand ma libii. Yéhôva a nwaa bé béhe bés le di boñ bañ i nya mam i. (2 Korintô 6:​14-17) Ibale ni mbadba too maboñok mahogi nyoo i het ni nyééne ma ta bé malam, boña minyiña mu bikaat bi ntôñ, n’a kôhna maéba ma ma ga hôla bé i yoñ makidik malam.

13. Lelaa lôk kéé i i nkôôba ngand yap libii i nla nigle Yéhôva inyu jam li makébla?

¹³ Baa nyoo i bééni, i ngéda ba naña mut i ngand libii a yé a lona likébla? Ni nlama yi le hiyeyeba hi mut hi nla bé ti likébla kiki ngwañ mut. Yéhôva a bi niiga bés le di kabak, likap li nkônha yak bés maséé. (Bingéngén 11:25; Minson mi baôma 20:35) Ndi di nlama bé boñ le lôk kéé i hoñol le ibale ba nti bé bés likébla, wee ba mboñ béba; tole ibale ba nti man likébla, wee ba mboñ bé to yom. Kiki Yéhôva, di kon maséé ni hiki likébla ba nti bés. Di nwas le lôk kéé i ti i yom ba gwé ni maséé momasôna.​—2 Korintô 9:7.

KII I NLA HÔLA BÉ I NGÉDA NI MBOMA MANDUTU?

14. Mambe mandutu lôk kéé ihogi i i nkôôba ngand yap libii i mboma?

¹⁴ Kiki ni gwé ngôñ le ngand nan i ti Yéhôva lipém, mandutu ma ga hañ bé. Ndutu yada i nla ba le, hala a yé le a lédél bé i boñ man ngand. Charlie, nu a yé i Îles Salomon, a nkal le: “Di bé badba le: ‘Njee d’a naña, njee d’a naña bé.’ Di gwé ngandak mawanda, a bak ki le nyono i mbok yés, i ngéda libii li yé, hiki mut a nsômbôl ndik le ba naña nye.” Tabitha, nu a bak a pot i bibôdle, a nkal le: “I mbok yés, bôt ba mbéna boñ mangand makeñi. Inyu boñ le bagwal bés ba neebe le di naña ndik 100 bôt, i bé béda le di yoñ ngéda i kwel ni bo.” Sarah, nu a yé i India, a nkal le: “Bôt bahogi ba ngwés unda le ba gwé moni ngandak, ba nsômbôl ki le bôt ba ti bo lipém. I ngéda bôt bem ba lihaa ba bééna mangand map ma libii, hôôkô nyen a bé! Jon bôt ba bé sômbôl le me bana ngand ikeñi kiki bo, bebek yak iloo bo.” Kii i nla hôla bé ibale ni mboma i mandutu ma?

15. Inyuki masoohe ma yé nseñ i ngéda di nkôôba ngand libii?

¹⁵ Soohana hiki ngéda. Kala Yéhôva hiki jam li ntééñga bé. (Filipi 4:​6, 7) Soohana nye le a hôla bé i yoñ makidik malam, a ti bé hogbe i ngéda nduña i nai, a ti ki bé ngui le ni boñ mam kiki a ngwés le ni boñ mo. (1 Pétrô 5:7) I mam n’a tehe Yéhôva a mbôñôl bé, m’a boñ le ni kônde bôdôl nye ñem. Tabitha, nu a mbôk a pot, a nkal le: “Ndutu yés i bé le ngim mangéda, me ni yegna yem libii di bé nôgla bé; mangéda mape, to bés bo iba di bé nôgla bé ni bôt bés ba lihaa. Jon i ngéda di bé di yén inyu pôdôl ngand yés libii, di bé soohe ndugi. Yéhôva a bé a hôla bés ngandak, mam momasôna ma bé ke loñge.”

16-17. Ibale lôk kéé i i nkôôba ngand yap libii i nkwel, i tin-ga lipém, mam m’a sôk lelaa?

¹⁶ Ni kwelek loñge, ni tin-ga lipém. (Bingéngén 15:22) I ngéda ni nkôôba ngand libii, ni nlama yoñ makidik inyu ngandak mam. Kiki hihéga, ni nlama yi kel libii, moni mi mi mbéda bé, bonjee ni naña, ni mam mape ki. Ilole ni nyoñ makidik, ni nlama ndugi nôgla, ni wan maéba ma Yéhôva ni ma lôk kéé i i gwé yi ni pék. I ngéda wada nan a nti mahoñol mé, a pot ni loñgeñem, a nlama bé nai le i yom a ngwés, yo ndik yon ba neebe. Ibale bagwal banan ba nti mahoñol, ndi ni tehe le ma nla ba loñge, ni yé le ni boñ i yom ba nkal. Ngo yak bo, ngand yap i. Ibale ni ntehe le ni nla bé boñ i yom ba nkal, ni yis bo hala ni nwee nyensôna. (Kôlôsé 4:6) Kala bôt banan ba lihaa le ni gwé ndik ngôñ le ngand nan libii i tagbe loñge, i ti ki Yéhôva lipém.

¹⁷ Ibale bagwal banan ba ta bé i ntôñ, bun a ta bé ha to ndék i toñle bo lelaa ni ngwés le mam ma kee; ndi ni nla yaa toñle bo mam ni loñgeñem. Mankéé wés nu munlôm le Santhosh, nu a yé i India, a nkal le: “Bôt bés ba lihaa ba bé gwés le di boñ mam mahogi ba mbéna boñ i loñ yés. Di bi yoñ ngandak ngéda inyu toñle bo inyuki di bé bé le di boñ ngim mam. I mam ba bé gwés le di boñ, ma ma mbôk bé mbén Yéhôva, di bi boñ mo. Kiki hihéga, di bi nwas bijek di bé sômbôl lamb, di lamb bi bi bé lémél bo; di bi nwas yak jam li tjémbi ni masak inyule bo ba nyi bé i nya mam i.”

18. Kii i nla boñ le mam momasôna ma kee loñge i kel ngand libii? (1 Korintô 14:40) (Béñge yak titii.)

¹⁸ Tjega mam loñge. Ibale ni ntjek mam loñge, n’a bana bé ngandak nduña i kel libii. (Añ 1 Korintô 14:40.) Mankéé Wayne, nu a yé i Taiwan, a nkal le: “Ndék ngéda ilole kel libii i nkola, di bi bana man boma ni lôk kéé i i bi neebe le i nti mahôla. Di bi yoñ ngéda i kwel, di kôôba hiki jam letee di tehe le mam momasôna ma nke loñge.” A babiina, ni sôk bañ i kel libii linan, tiga le bôt ba kahal tehe le ni nyan bo.

19. Kii i nla boñ le mam momasôna ma tagbe loñge i kel libii linan?

¹⁹ Ibale ni ntjek mam loñge, n’a keñgle ngandak mandutu. (Bingéngén 22:3) Kiki hihéga, ibale ni nyi le nyoo i bééni, bôt ba yé ba lo i ngand to ibale ba naña bé bo, ni tehe kii i nla bôña inyu boñ le ba lo bañ. Ni yoñ ngéda i toñle bôt banan ba lihaa ba ba ta bé Mbôgi Yéhôva lelaa mam ma ga ba, ni lelaa ni ntehe ngim maboñok bôt ba yé ba bana i ngéda ngand libii i yé. Ni nla unda bo i nkwel unu i jw.org ni ño le: “Lelaa Mbôgi Yéhôva i ntégbaha ngand libii?” Inyu boñ le oda i ba homa nyensôna yokel, ni nla yoñ nhôôlak mankéé le nyen a ba “ñéga ngand.” (Yôhanes 2:8) Ibale ni ntibil toñle nye lelaa ni ntjek mam, a ga boñ le mam momasôna ma tagbe loñge kiki ni nsômbôl.

20. Lôk kéé i i nkôôba libii jap i nlama bigda le kii?

²⁰ I ngéda ni mbéñge i mam momasôna ni nlama boñ inyu kôôba libii linan, ni yé le ni hoñol le n’a la bé. Ndi bigdana le jam li nlôôha nseñ li ta bé kel libii linan inyule i yé ndik inyu hilo hiada. Ni hôiga bañ le kel libii linan i yé ndik bibôdle bi niñ nan i nwaa bo nlôm, hala a yé bibôdle bi liké lilam inyu gwélél Yéhôva ntôñ. Ni yéñ bañ i boñ soso ngand, boña ndik le ngand nan libii i ti Yéhôva lipém. Bôdlana nye ñem. A ga hôla bé i bana ngand libii i i ga kônha bé maséé, n’a tam bé jam jo ki jo.​—Tjémbi 37:​3, 4.