Lukas

1 Kiki ngandak i bi boñ biliya i kot ni tila miñañ mi mam di nhémle,* 2 ndik kiki i bôt ba bi tehe mo ni mis ibôdôl i bibôdle ba bi añle bés mo, ba legel ki bés nwin di bi nok, 3 a Nunkeñi Téôfilô, yak me me nyoñ bitelbene i tilna we ñañ unu manoñ manoñ inyule me bi tibil wan mam momasôna ni maliga ibôdôl i bibôdle, 4 inyu boñ le u ba nkwoog nkaa le i mam ba bi niiga we* ma yé ntiik.

5 I dilo di Hérôdé,* kiñe Yudéa, prisi yada i bééna jôl le Sakaria, i bak ikété ntôñ u biprisi u Abiya. Nwaa wé a bé wada ikété bingond bi Arôn, jôl jé li bé le Élisabet. 6 Bo iba ba bé ba téé sép i bisu bi Nyambe, ba bak ngi nsohi inyule ba bé noñ mambén ni matéñ ma Yéhôva* momasôna. 7 Ndi ba bééna bé man inyule Élisabet a bé kom muda, bo iba ba bak ki mimañ mi bôt.

8 Ndi kiki ngéda i ntôñ biprisi het a bééne i bi kola, Sakaria a kahal gwel nson u prisi i bisu bi Nyambe, 9 inoñnaga ni lem* yap ikété nson u biprisi; kiki ngéda yé i ti sesema i binjinjiñ i bi kola, a jôp i témpel Yéhôva.* 10 Limut li bôt jolisôna li bé soohe i mbégdé i ngeñ ba nlighene sesema i binjinjiñ. 11 Ha nyen añgel Yéhôva* i pémél nye, i bak i téé i pes walôm i juu li binjinjiñ. 12 Ndi kiki a ntehe jam li, Sakaria a hel, a kon woñi ngandak. 13 Ha nyen añgel i kal nye le: “U kon bañ woñi a Sakaria, inyule Nyambe a ñemble nyemhe woñ, nwaa woñ Élisabet a’ gwélél we man munlôm, u nlama o nye jôl le Yôhanes. 14 W’a bana maséé ni mahak, yak ngandak bôt y’a kon maséé ni ligwéé jé, 15 inyule a’ ba mut nkeñi i mis ma Yéhôva.* Ndi a nlama bé nyo wai yo ki yo, to maok mo ki mo, a’ ba ki nyonok ni mbuu mpubi iloo yaga le a ngwéé,* 16 a’ témbna ki ngandak bon ba Israel yak Yéhôva* Nyambe wap. 17 Jam lipe ki, a’ bôk nye* i bisu lôñni mbuu ni lipémba li Éliya, inyu boñ le miñem mi basañ mi témb kiki miñem mi bon, a hôla yak bôt ba yé ngimanôgla i bana pék i bôt ba téé sép, le ndi litén li ba nkôôbaga inyu Yéhôva.”*

18 Sakaria a kal añgel le: “Lelaa me nla ba nkwoog nkaa le jam lini l’a bôña toi? Inyule me yé mañ mut, yak nwaa wem a ñun.” 19 Añgel i timbhe, i kal nye le: “Men me yé Gabriel, nu a ntelep i bisu bi Nyambe, a ñom me inyu pot lôñni we ni inyu añle we ñañ nlam unu. 20 Ndi nun-ki, w’a kwo mbuk, w’a la ha bé pot letee ni i kel i mam mana m’a yon, inyule u nhémle bé bibañga gwem bi bi nlama yon i ntéak wap ngéda.” 21 Ha ngéda i, bôt ba bé ba ngi bemek Sakaria, ba bak nhelek le a yé nom ngandak ikété témpel. 22 I ngéda a bi pam, a bé la bé pôdôs bo, ba nôgda le a ntip tehe hélha jam* ikété témpel. A bé kwélés bo ni moo, a bak a yii mbuk. 23 I ngéda dilo di nson wé mpubhaga* di bi mal, a témb i mbai yé.

24 Ndék dilo i mbus ha, nwaa wé Élisabet a yoñ jém, a yén sôñ itan i ndap, a pam bé, a kalak le: 25 “Haana nyen Yéhôva* a mboñ me munu dilo dini. A nyoñ ngéda ni me inyu héya wonyuu yem i bisu bi bôt.”

26 I ngéda jém li bi pam sôñ isamal, Nyambe a ep añgel Gabriel i tison yada i Galiléa le Nasaret, 27 yak ngond ngi yi munlôm yada i i bi yegna libii* ni mut wada i ndap David le Yôsep, jôl li ngond ngi yi munlôm ini li bé le Maria. 28 Kiki añgel i njôp, i kal nye le: “Me nyéga we, a we nu u yé nsaibak kiyaga, Yéhôva* a yé ni we.” 29 Ndi bibañga gwé bi hélés nye ngandak, a yéñ njel i tibil nok kii mayéga mana ma nkobla. 30 Ha nyen añgel i kal nye le: “U kon bañ woñi a Maria, inyule u nlémél Nyambe. 31 Nun-ki, w’a nembee,* u gwal man munlôm, u nlama o nye jôl le Yésu. 32 A’ ba mut nkeñi, a’ séblana ki le Man nu Nungingii, Yéhôva* Nyambe a’ ti ki nye yééne ane i isañ wé David, 33 a’ ba Kiñe i ngii ndap Yakôb i boga ni boga, Ane yé y’a bana bé lisuk.”

34 Ndi Maria a kal añgel le: “Lelaa hala a nla bôña, hala kiki me yé ngi lal ni munlôm?” 35 Añgel i timbhe, i kal nye le: “Mbuu mpubi w’a lo i ngii yoñ, yak lipémba li Nungingii l’a hô we. Inyu hala nyen nu a ngwéé a’ séblana le mpubi, Man Nyambe. 36 Ndi nun-ki, hala a yé sôñ isamal le Élisabet, mut woñ lihaa, a yé jém li man munlôm i biuni gwé, to hala kiki bôt ba kalak le a yé kom muda. 37 Inyule lipôdôl* li Nyambe to jada li nla bé yén ngi yon.” 38 Ha nyen Maria a bi kal le: “Nun-ki, me yé nkol u Yéhôva!* I bôña ni me kiki u mpot.” I mbus, añgel i ke, i yék nye.

39 Mu dilo di, Maria a pala ke liké i mbok dikôa, i tison i Yuda yada, 40 a jôp ikété ndap Sakaria, a yéga Élisabet. 41 Ndi kiki Élisabet a nok mayéga ma Maria, man a nyiñgha ikété libum jé, ha nyen Élisabet a yon ni mbuu mpubi, 42 a lond ni ngui le: “Ba nsaibak ikété bôda, yak man a yé ikété libum joñ a ba nsaibak!* 43 Kinje bisai me gwé le nyañ Nwet wem a nlo i meeni! 44 Inyule nun-ki, kiki kiñ i mayéga moñ i njôp ndik me maôô, man a yé me ikété libum a nyiñgha ni maséé. 45 Maséé ma ba ki ni i muda nu a bi hémle, inyule i mam mana Yéhôva* a mpot inyu yé m’a yon momasôna.”

46 Maria a kal le: “Me* ñañal bikeñi bi Yéhôva,* 47 yak mbuu wem u nlôôha kon maséé inyu Nyambe Ntohol wem, 48 inyule a bi béñge libak jem lititigi li nkol muda. Inyule nun-ki, ibôdôl nano, tjai tjodisôna d’a kal le me yé kimasoda, 49 inyule Nu lipémba a mboñ mam makeñi inyu yem, yak jôl jé li yé lipubi; 50 hiai i mbus hiai, konangoo yé i yé i ngii ba ba nkon nye woñi. 51 A mboñ mimpémba mi mam ni woo wé; a nsand ba ba gwé mahoñol ma ngôk ikété miñem nwap. 52 A nhéya mimpémba mi bôt i biyééne bi ane, a suhus bo, ndi a bédés bôt batitigi; 53 A nuus bôt ba yé njal ni gwom bilam, ndi a huuha mingwañ mi bôt moo nso. 54 A mbigda konangoo yé, a lona ngwélél wé Israel mahôla 55 kiki a bi kal basôgôlsôgôl bés, Abraham ni mbôda* yé, i boga ni boga.” 56 Maria a bi yén lôñni nye jam kiki bo sôñ aa; i mbus, a témb i mbai yé.

57 Kiki ngéda i nkola le Élisabet a gwal, a gwal man munlôm. 58 Kiki bôt ba libôga ni bôt bé ba lihaa ba nok le Yéhôva* a ñunda nye konangoo yé, ba kon maséé lôñni nye. 59 I hilo hi nyônôs juem, ba lo i kwee man, ba bé sômbôl ti nye jôl li isañ le Sakaria. 60 Ndi nyañ a timbhe, a kal le: “Heni! B’a sébél nye le Yôhanes.” 61 Ha nyen ba kal nye le: “Mut woñ lihaa to wada a gwé bé i jôl li.” 62 I mbus, ba gwélél moo inyu bat isañ lelaa a ngwés le ba sébél man. 63 Ha nyen a bat yom inyu tila,* a tila le: “Jôl jé le Yôhanes.” Hala a hélés bobasôna. 64 I nlélém ngéda, nyo wé u yibla, yak hilémb hié hi hohla, a bôdôl pot, a kahal bégés Nyambe. 65 Bôt bap ba libôga bobasôna ba kon woñi, ba kahal añal i mam mana momasôna i mbok dikôa i Yudéa yosôna. 66 I bôt bobasôna ba bi nok ñañ u, ba tééda wo ikété miñem nwap, ba kalak le: “Umbe ntén mut i man nunu a’ sôk yila?” Inyule woo u Yéhôva* u bé yaga lôñni nye.

67 Ha nyen Sakaria, isañ man, a yon ni mbuu mpubi, a pot mbañ, a kal le: 68 “Yéhôva* Nyambe nu Israel a kôhna bibégés, inyule a bi yoñ ngéda ni litén jé, a lona ki jo tohi. 69 A bi téé yak toñ i tohi* inyu yés ikété ndap David, ngwélél wé, 70 kiki a bi pot ni njel nyo u bapôdôl bé bapubhaga ba ngéda kôba, 71 le a ntohol bés i moo ma babala bés ni i moo ma baoo bés; 72 i unda konangoo inyu yônôs likak a ti basôgôlsôgôl bés ni inyu bigda malômbla mé mapubhaga, 73 likak a kum soñ le a nyônôs inyu sôgôlsôgôl wés Abraham, 74 le ngéda di mal kôhna tohi i moo ma baoo bés, a ti bés bisai i gwel nson mpubhaga inyu yé ibabé i kon woñi 75 lôñni ndéñbe ni telepsép i bisu gwé dilo tjés tjodisôna. 76 Ndi inyu yoñ, a nkéñéé man, w’a séblana le mpôdôl nu Nungingii, inyule w’a bôk Yéhôva* i bisu inyu kôôba manjel mé, 77 inyu añle litén jé nwin u tohi ni njel nwéhél i bibéba gwap, 78 inyu ñem konangoo u Nyambe wés. I konangoo ini y’a bai i ngii yés kiki ngéda hiañgaa hi mpam, 79 i ti mapubi inyu bôt ba yé ikété jiibe lôñni yiye i nyemb, ni inyu éga makôô més ikété njel i nsañ.”

80 Mañge a bi nañ, a yila nhôôlak mut,* a bi niñ i ñoñ letee ni kel a bi pam i mbamba i Israel.*