ONYAN̄ INI 6-12, 2026
OKWA EYI 82 “Ìrọ Inyi Utoon̄ Kinyi Ikitoon̄ Me Etete Ebi Ene”
Ubọk Obosa Itap Ubọk Inyi Ebi Uwu Kwun̄ Ebi Kpekitọbọ Ebum Inyi Jioba
“Eji ekawọ lek me irọrọ ata inu.”—GAL 6:9.
MKPỌ EBEKWEEN̄
Ubọk obosa ikaan̄ ata mgbaan̄je melek ebi uwu kwun̄ ebi kpekitọbọ ebum inyi Jioba mè ikijeen̄ ema mkpọ ofolek Jioba ire ema echieek igbagban̄.
1-2. Keke ore usini mkpọ obokọt irọ ibe eji ekakaan̄ ata mgbaan̄je melek ebi uwu kiji ebi ekarege ebi Ata-Ikọ Jioba?
JISỌS itumu inyi ogwu enerieen̄ ge oweweek irere ogwu udun̄ kan̄ ibe: ‘Gwu kom fo gọọk ebi uwu kwun̄, mè si kpa ikpele inu Jioba orọbe inyi owu.’ (Mak 5:19) Jisọs itumu ikeya bak lek iriọọn̄ ibe ke ebilene mikima ikpakpa ata mkpọ inyi ebi uwu kiban̄.
2 Mgbọ obenebe ikikween̄ Baibul, inu okween̄be ikukup owu me lek? Mokọt ire ibe ke inu cha itop owu me lek ire lek okiweek ibe otutuuk ebi uwu kwun̄ enọ mkpọ ofolek ata inu cha okween̄be! Ire, mokọt ire ibe ke ebi uwu kwun̄ kpema ubọk okigọọk ebi Ata-Ikọ Jioba ikween̄ mkpọ. Mè iyaka ire, ubọk osabe ikikpa atikọ inyi ema irọ ibe owu melek kiban̄ ekaan̄ gọlọgọlọ. Ire ikeya, ike owa ke obokọt ikup inye ikigbe utoon̄-ejit inyi Jioba mè ikaan̄ si ata mgbaan̄je melek ebi uwu kwun̄?
3. Keke ke eji ebekween̄ me ibot usem yi?
3 Me ibot usem yi, eji mekween̄ mkpọ ini eji ebekọt irọ inyi eji ekaan̄ ata mgbaan̄je melek ebi uwu kiji: (1) Ubọk njijin obobieen̄ eji ibe ekaan̄ ulọk me lek ebi uwu kiji ebi ekachieekge;a (2) ubọk eji ebesa irọ eru me mgbọ ebi uwu kiji etumube mè iyaka ire irọ inu onanaan̄ eji; (3) ubọk eji ebesa ikikaan̄ ime mè ikpọchieen̄ ibe ke ebi uwu kiji mekọt initọbọ ebum inyi Jioba me mgbọ okup me isi; (4) mè ubọk eji ebesa ijeen̄ ibe ke eji mima ema.
KÈ NJIJIN IBIEEN̄ OWU IBE OTAP UBỌK ONYI EMA
4. Ike owa ke Jisọs orọ eru me lek ebi kpechieek inọnọ etip kan̄?
4 Jisọs ikukup inye ikitap ubọk inyi ebi kpekaan̄ ulọk me lek etip kan̄. Isa lek kan̄ itọt me lek ogwu okisi ikwaan̄ me uko ogwu orọrọ esese esese mkpọ isasa itap ubọk irọ inyi uti ge eyi ikachieekge itoto mfut ikọt itibi ijaan̄ mè ito mfut. (Luk 13:6-9) Me mgbọ Jisọs onyibe inu ntọt-me-lek ya, ira isasa mkpọ oraraka acha ita ikiweek itatap ubọk inyi ebi Ju inyi ekọt ekaan̄ ichechieek me lek kan̄ mè ekana ebi udun̄ kan̄. Keke orọ ikpọkpọk ikisa itatap ubọk inyi ema ni? Ire ima mè njijin Jisọs okaan̄be me lek ebi ene orọ ibe ikaan̄ ime me lek kiban̄.
5. Keke obieen̄ Jisọs ibe ijeen̄ ebi Ju ogbo kan̄ njijin?
5 Jisọs ijeen̄ ebi Ju ogbo kan̄ njijin mije, ebi ibot uwu uriaak kpetap ubọk inyi ema eriọọn̄ atikọ ofolek Awaji. Jisọs imun̄ ema “kubọk arọọn̄ ikakaan̄ge ogwu òkekikpukpo.” (Mak 6:34) Sọnja mgbọ sabum ikwube, Jisọs itoto ito me ibot ama Jeruselem bak lek iriọọn̄be ibe ke owuwa ebi ikiluk me ama ya mechep ugwem kiban̄ bak lek ema ekakaan̄ge ichechieek. (Luk 19:41-44) Kubọk Jisọs, eji esikikeek mkpọ orọrọ ikupbe ufiak ibe ebi uwu kiji ekween̄ mkpọ ofolek ata etip, eyi mobieen̄ eji ibe etap ubọk enyi ema sa me ilolook ema ata etip.
6. Keke orọ ikupbe ufiak ibe eji ekaan̄ ime me lek ebi uwu kiji? (Galesia 6:9)
6 Fuk Ebi Galesia 6:9. Ikerere ibe ke ebi uwu kiji kpeweek ikwekween̄ mkpọ ofolek Jioba me mgbọ keyi, kè eji ekaan̄ ime me lek kiban̄ mè ekup enye ekejeen̄ ema ata ejit. Eji miriọọn̄ ibe ke inwenwene mkpọ ene ochieekbe me lek mè iyaka inikaan̄ ichechieek me lek Jioba ikimọnọ mgbọ. Mokọt ire ibe ke me mgbọ oraraka owu si okakaan̄ ikpọchieen̄ geege, okakaan̄ Awaji, ochechep si. (Efes 2:12) Ire ikeya, kpunu cheche ibe ke ikaan̄ ogwu okakaan̄ ime me lek kwun̄ mè itap ubọk inyi owu onwene mè okween̄ mkpọ ofolek Jioba. Ire okaan̄ ime me lek ebi uwu kwun̄, omokọt ikaan̄ irek itatap ubọk inyi ema ibe ekween̄ mkpọ ofolek Jioba egbaalek.
SA INYI OGOBO EBI UWU KWUN̄ OTET
7. Keke ore inu eyi obokọt ire mkpọ orọrọ ibe ebi ngwan̄ kè Jisọs ekakaan̄ ichechieek me lek kan̄?
7 Mokọt ire ibe ke ebi ngwan̄ kè Jisọs minọ mkpọ ofolek inu ukechieen̄ Jisọs orọbe me Galili. (Luk 4:14, 22-24) Ire, me mgbọ ya ema kpechieek ibe ke Jisọs ore ogwu Mesaya. (Jọn 7:5) Bak lek keke? Baibul ikakpa inyi eji. Ire, ikpa mkpọ orọrọ usini ebi Ju kpekana ebi udun̄ kè Jisọs. Usini kiban̄ mikaan̄ ukpook ibe ke ebi ama kiban̄ metutuku ema ire ema echieek me lek Jisọs. (Jọn 9:18-22) Usini kiban̄ miriọọn̄ Jisọs karake ijija kan̄, eya orọ ibe iyọt ema me lek ichechieek ibe ke Jisọs ore ogwu Mesaya. (Mak 6:1-4) Mokọt ire inu chi si orọ ibe ebi ngwan̄ kè Jisọs ekakaan̄ ichechieek me lek kan̄. Ire inu chi mokọt ikaan̄ mgbaan̄ me lek ebi ima kiji ni?
8. Keke obokọt irọ ibe ebi uwu kiji eketumu inu ikanwọnge enyi eji mè iyaka ire ekerọ eji inu ikanwọnge?
8 Keek-nu mkpọ orọrọ ema etumube mè iyaka ire irọ mkpọ ikatatge. Mokọt ire ibe ke ebi ngwan̄ kè Jisọs emaan̄ me lek ebi uwu kan̄ ebi itutumu ibe ke “ibot kan̄ îwuwọlọ.” (Mak 3:21) Keke orọ ema ebetumu mbet lek usem okup ikeya? Mfufuk Baibul ya ijeen̄ ibe ke Jisọs itap lek me lek ilolook ata etip mè igwagwa ebi ene ire lek ikakaan̄ge mgbọ irerie inorie. (Mak 3:20) Mokọt ire ibe ke ema ekikeek ibe ke ikirọ mkpọ iraka iman̄. Ebi uwu kiji si mekọt ikikeek ibe ke eji mikimalek ifiat mgbọ me lek ntọbọ-ebum kiji isa inyi Jioba. Ire ikikup ikeya me lek kiban̄, igbe ibe eji ejeen̄ me lek inu eji ekitumu mè ikirọ ibe ke eji mikaan̄ iriọọn̄-inu.
9. Keke obotap ubọk inyi ebi uwu kiji ibe enwene ubọk ema ekimun̄ ebi Ata-Ikọ Jioba? (Pita Eyi Adasi 3:1, 2) (Kpọ si ogugo.)
9 Kè eru kwun̄ ikitumu ikọ me ibot kwun̄. Eji esikisa me ata ejit ikirọ mkpọ melek ebi uwu kiji mè ikitumu ata usem inyi ema, mokọt irọ ibe ema enwene ubọk ema ekimun̄ ebi Ata-Ikọ Jioba. (Fuk Pita Eyi Adasi 3:1, 2.) Kubọk inu njeen̄, gwun̄ ute enenwaan̄ ge mokọt ikaan̄ olom ogwu ikakitọbọ ebum inyi Jioba. Ogwu olom mokọt ikinaan̄ ejit inyi ogwu nwa bak lek ijuukbe ọmọ itele ibe ikup ọmọ gaalek me mgbọ isibe uko mè iyaka ire nkween̄mkpọ ntitiin̄. Gwun̄ ute enenwaan̄ yi mokọt irọ usini unwene me lek mgbọ ikisa irọ mkpọ ogbaan̄ me lek ntọbọ-ebum kan̄ inyi Jioba ufuna ikọt ikaan̄ mgbọ igbaalek inyi ogwu olom. Mokọt ikisibi uko me mgbọ ogwu olom okaan̄be ofifi ikwaan̄ ikebirọ mè iyaka ire me mgbọ ikakupbe me uwu. Sa me irọrọ unwene yi, gwun̄ ute enenwaan̄ yi mokọt itap ubọk inyi ogwu olom ibe inwene ubọk ikisa imun̄ ebi Ata-Ikọ Jioba.
Ire okitumu ikọ me oniin̄ onwọnwọn mè ikirọ si ata mkpọ inyi nlom kwun̄ mè iyaka ire nwa kwun̄ ogwu ikarege ogwu Ata-Ikọ Jioba, eya mokọt irọ ibe inwene ubọk ikimun̄ Ebi Ata-Ikọ Jioba (Kpọ paragraf 9)g
10. Ike owa ke eji ebekọt igọọk akpat ukot Jisọs esitumu ikọ ikeme eji?
10 Ikare mgbọ geelek ke obofọọk usem etumube inyi owu. Me mgbọ ebi ene ekitumu ibe ke Jisọs ire ogwu ebek inorie mè ogwu usa-miin̄, ikanaan̄ ejit mè iyaka ire itumu ikọ inwọn lek kan̄. Kpan̄asi ikeya, itatap efuuk me owot ebi ene ibe esa inu ema ekimun̄ erọ ntumu-mfieek kiban̄. (Mat 11:19) Ijeen̄ me irọrọ kan̄ ibe ke ọmọ ire ogwu okirọ mkpọ me oniin̄ okup okem okem. (Sa tọt me lek Jọn 2:2, 6-10.) Ubọk yaage si, kakeek ibe omofọọk usem geelek etumube ikeme owu. Kpan̄asi ikeya, jeen̄ me irọrọ kwun̄ ibe ke okaan̄ iriọọn̄-inu mè ubelejit mè tele ibe ebi uwu kwun̄ erọ ntumu-mfieek ema gaalek igọọk me lek inu ema ekimun̄ owu okirọ. Eyi mokọt irọ mè ema ejit ikọ ataak echi ema ekinọ ofolek ebi Ata-Ikọ Jioba.
KAAN̄ IME MÈ IKPỌCHIEEN̄
11. Ike owa ke Jisọs osa irọ eru me lek ebi ngwan̄?
11 Baibul ijeen̄ ibe ke Jisọs ikaan̄ ime me lek ebi ngwan̄ kan̄. Kubọk inu njeen̄, ema emaan̄ mgbọ Jisọs orọbe adasi inu ukechieen̄ irọbe me Kena. (Jọn 2:11, 12) Ike eji ewuukbe lek ikpa, ebi ngwan̄ kè Jisọs kpechieek me lek kan̄. Ire, eya ikagban Jisọs ibe ikajeen̄ ulọk me lek kiban̄. Mkpọ obet lek acha ita iraraka me lek inu ukechieen̄ Jisọs orọbe me Kena, Baibul ijeen̄ ibe ke Jisọs isa me ata ejit igọọk ebi ngwan̄ ikpa usem.—Jọn 7:5-8.
12. Keke obotap ubọk inyi eji ekaan̄ ikpọchieen̄ ibe ke ebi uwu kiji mekọt inwene ejit kiban̄?
12 Ire eji igobo itet ijaan̄ ubọk Jioba okijeen̄ nsan, motap ubọk inyi eji ekaan̄ ikpọchieen̄ ibe ke usen ge, ebi uwu kiji mekọt itumu ifieek itọtọbọ ebum inyi Jioba. Esifiat ataak uwu uriaak, ebi uwu kiji mekọt ikeek ibe ke eji miwuuk lek ikpa mkpọ ofolek inyi ema.b (Ichi 17:16) Ema mekọt itumu ifieek igọgọọk eji ikitọbọ ebum inyi Jioba me mgbọ uga ufialek isibene! Ire, sabum mgbọ ya, ebi uwu kiji esikije itibi ufialek me mgbọ keyi, eji ekalọlọ itatap ubọk inyi ema. Ema esimun̄ ibe ke eji mikaan̄ ata ima me lek kiban̄, eyi mokọt ibieen̄ ema ibe ebene ekween̄ Baibul.
JEEN̄ EMA IBE KE OMA EMA
13. Ikerere ibe ke eji mikitap lek ijaan̄ me lek ntọbọ-ebum kiji isa inyi Jioba, keke ke eji ebegbala chieen̄ me lek?
13 Ikerere ibe ke eji ekitap lek me lek itọtọbọ ebum inyi Jioba, eji ekarọ ibe ebi uwu kiji ekekeek ibe ke eji kpekaan̄ mgbọ inyi ema mè iyaka ire irọ ibe ema ekekeek ibe ke eji kpema ema. (Mat 7:12) Ike owa ke eji ebesa ijeen̄ ibe ke eji mikaan̄ ulọk me lek kiban̄? Kpọ-nu usini inu eji ebekọt irọ.
14-15. Keke ke eji ebekọt irọ isasa ijeen̄ ibe ke eji mima ebi uwu kiji? Nyi inu njeen̄ ge.
14 Kigwen ema mè kijeen̄ ibe ke oma ema. Eji ekijeen̄ ibe ke eji mima ebi uwu kiji me mgbọ eji ekigọọk ema ikpa usem mgbọ geelek. Kubọk inu njeen̄, eji mekọt iria ema etip melek usini ogugo eji emọnọbe me mgbọ eji ekinwọọn̄ lek kiji. Eji mekọt inyi ema inyinyi mè iyaka ire ige ikpa ijet ema. Eyi mojeen̄ si ibe ke eji mikaan̄ ulọk me lek kiban̄, morọ si ibe mgbaan̄je kiji melek kiban̄ inwọn. Eji esirọ otutuuk inu eji ebekọt irọ isasa ijeen̄ ebi uwu kiji ata ejit, motap ubọk inyi ema eriọọn̄ ibe ke eji mima ema me atikọ.
15 Keek-nu mkpọ ofolek Anna, gwun̄ ute enenwaan̄ ogwu onan̄a me Armenia. Ebi ototun̄ ukan̄ kan̄ mikimalek igbaan̄ ikup, ogak ge, me mgbọ ema ekirọ orirọ. Me mgbọ Anna okanabe ogwu Ata-Ikọ Jioba, ebi uwu kan̄ mikaan̄ sasaak ibe ke mgbaan̄je kiban̄ melek kan̄ monwene, ke ikpoyaka ikaan̄ ulọk me lek kiban̄. Ema mikaan̄ sasaak si ofolek ubọk ntumu-mfieek irọbe ikakana ogwu Ata-Ikọ Jioba obosa ikaan̄ mgbaan̄ me lek kan̄ me mgbọ okup me isi. Ike owa ke Anna osa irọ inyi ema ekayaka ikaan̄ sasaak? Gwun̄ ute Anna itumu ibe: “Mgbọ geelek nsibe isi ikpọ ebi uwu n̄a, nkikpa inyi ema mkpọ ofolek ugwem n̄a mè mkpọ nkisa mgbọ n̄a irọ. Nkigwen ema si ibe enu uwu n̄a mè ikisa ema ijeen̄ ebi unene n̄a. Bak lek eyi, owuwa ebi uwu n̄a miriọọn̄ ebi unene n̄a ijaan̄ mè ifet lek si me lek kiban̄. Owuwa ebi uwu n̄a ekitumu ibe ke ema ekimun̄ ubọk nkisa ibele ejit, ema si kpeyaka ikaan̄ sasaak ofolek n̄a.”
16. Ike owa ke Jisọs osa ijeen̄ ulọk me lek Jemis ogwu ngwan̄? (Kpọ si inu egebe me agan̄ ijọn̄.)
16 Jeen̄ ibe ke okaan̄ ulọk me lek mkpọ okibọkọ irek me ugwem kiban̄. Mgbọ Jisọs ojomobe me mkpa, ijeen̄ ibe ke ọmọ ikaan̄ ulọk me lek ogwu ngwan̄ Jemis sa me isisi imun̄ ọmọ mè igọọk ọmọ ikpa usem. (1 Kọr 15:7) Ire omokọt ikeek mbet lek unwọọn̄ Jemis okaan̄be me irọriọọn̄ ibe ke Jisọs ikaan̄ ulọk me lek kan̄ ni? Mokọt ire me mgbọ ya ke Jemis ochubọk ichieek ibe ke Jisọs ore Ogwu Mesaya. Eyi Jisọs omun̄be ọmọ isan̄a, mokọt ire ibe ke Jemis igọọk ebi uwu kan̄ ikpa usem mè itap ubọk inyi ema egobo etet ogwu Jisọs orebe.c—Ikwaan̄ 1:14.
17. Ike owa ke eji ebesa onineen̄ okup me ikpa Ebi Rom 12:15 irọ mkpọ? (Kpọ si ogugo.)
17 Fuk Ebi Rom 12:15. Ata mkpọ mè ijo mkpọ mokọt irọ ebi uwu kiji. Ire eji ikijeen̄ ema ibe ke eji mikaan̄ ulọk me lek kiban̄, ogak ge, me mgbọ ema echubọk iweek ntap-ubọk kiji, ema mekọt inwene ubọk ema ekisa imun̄ eji.d Kubọk inu njeen̄, ebi uwu kiji esikaan̄ gwun̄, eji mekọt inwọọn̄ unwọọn̄ melek kiban̄ mè iche mkpọ inyi ema ufuna eriọọn̄ ibe ke eji mibele ejit. Me mgbọ ebi uwu kiji esichep ogwu ema emabe me mkpa, eji mekọt itumu usem obokat ema ejit mè iyaka ire iria etip ijet ema, mè iweek ofifi ofifi oniin̄ eji ebesa itap ubọk inyi ema. Eji ekegwen ema, mè iyaka ire ekesi ekpọ ema inan̄a me mgbọ ire mgbọ, ogak ge, me mgbọ ema ekibọkọ ukwook bak lek irek oyọyọt.
Ire ojeen̄ ulọk me lek ebi uwu kwun̄ me mgbọ ema echubọk iweek ntap-ubọk kwun̄, ema mekọt inwene ubọk ekimun̄ owu mè inu ochieekbe me lek (Kpọ paragraf 17)h
18. Ike owa ke eji ebekọt igọọk akpat ukot Anduru?
18 Rọ inyi ema eriọọn̄ ebi bọn ute irieen̄ mè ibaan̄. Me mgbọ Anduru oriọọn̄be ibe ke Jisọs ore ogwu Mesaya, isisi lek ogwu ngwan̄ Pita mè itumu inyi ibe inikpọ Jisọs. (Jọn 1:40-42) Ire eji mekọt irọ inu okup ikeyi inyi ebi uwu kiji ni? Kubọk inu njeen̄, ire eji mekọt igwen ema inu nkween̄mkpọ ntitiin̄ kiji usini mgbọ mè iyaka ire igwen ema ibe enegọọk eji erie inorie melek ebi unene kiji ni? Ike eji ekisa ema ijeen̄ ebi bọn ute, ema meneniriọọn̄ ibe ke eji ekup kubọk otutuuk ene, mè ire si ebi ata ife mè ebi ikakaan̄ ata ejit.
19. Ikerere ibe ke ebi uwu kiji kpegobo itet usini inu eji echieekbe me lek ijaan̄, ike owa ke eji ebekisa irọ eru me lek kiban̄? (Pita Eyi Adasi 3:15)
19 Fuk Pita Eyi Adasi 3:15. Ebi uwu kiji kpebekọt igobo itet ijaan̄ mkpọ orọrọ eji ekijit irọrọ usini mkpọ, ire, ema kpebewuuk ubọk eji esabe me ata ejit mè ulibi ikirọ mkpọ melek kiban̄. Ikerere ibe ke eji kpekigọọk ema irọ ijọk kiban̄, ema mekọt ikibele ejit ire eji ikisan̄a mgbọ isibi ikigọọk ema inwọọn̄ me ofifi mgbọ. Kubọk inu njeen̄, eji mekọt igwen ema inu me uwu kiji, igọọk ema irie inorie, mè inyi ema inyinyi usini mgbọ.
KAAN̄ IKPỌCHIEEN̄ IBE KE EBI UWU KWUN̄ MEKỌT INITỌBỌ EBUM INYI JIOBA
20. Keke orọ akpat ukot Jemis obotap eji efuuk me owot?
20 Jemis ikagọọk Jisọs me mgbọ ikebirọ ikwaan̄ kan̄ me inyọn̄ ijọn̄ yi, ire, ike mgbọ ojebe, ikana ogwu udun̄ kè Jisọs. (Gal 1:18, 19; 2:9) Ira ikween̄ si inu echi Jisọs ojeen̄be ebi ene mgbọ ikupbe me inyọn̄ ijọn̄ yi. Kubọk inu njeen̄, me emen ikpa igebe ijet ebi eyi Karais, Jemis ichak otu me lek usini mkpọ obet lek mkpọ Jisọs ojeen̄be ebi ene me inyọn̄ ogoon̄.e
21. Keke orọ eji ebekaan̄ ikpọchieen̄ ibe ke ebi uwu kiji mekọt initọbọ ebum inyi Jioba?
21 Ikerere ibe ke eji mikisa me ata ejit irọ mkpọ melek ebi uwu kiji mè ikijeen̄ ema ibe ke eji mikaan̄ ulọk me lek kiban̄, mokọt ire ibe ke ema kpebema si ikwekween̄ mkpọ ofolek Jioba mè iyaka ire kpebesa me ata ejit irọ mkpọ melek kiji. Keke orọ igbebe ibe eji etet lek enye ekejeen̄ ema ata ejit? Bak lek mgbọ geelek eji esikijeen̄ ebi uwu kiji ata ejit, eji ekigọọk akpat ukot Jioba mè Jisọs ebi ikijeen̄ nsan. (Luk 6:33, 36) Ike mgbọ okije, ima eji ekijeen̄ ema mokọt ibieen̄ ema ibe enwene ubọk ema ekimun̄ eji. Ema mekọt ikeek owuwa mkpọ eji ewuukbe lek itumu inyi ema ofolek Jioba. Ire eji ikup inye ikitap ubọk inyi ebi uwu kiji mè ikijeen̄ ema ata ejit, ema mekọt inigọọk itọbọ ebum inyi Jioba. Eya mochubọk irọ mè ejit kiji ibele enenen!
OKWA EYI 60 Ire Migban̄ Mekaan̄ Ugwem
a USEM EKPABE IWELE: Me Baibul, usem ebi ekachieekge ikakpọkpọ ire gaalek ebi kpekaan̄ uwu uriaak ema ekisi mè iyaka ire ebi kpechieek ibe ke Awaji omaan̄. (1 Kọr 7:12) Ebi ekachieekge ebi ekitumu mkpọ ofolek me ibot usem yi ire ebi uwu kiji ebi kpere Ebi Ata-Ikọ Jioba.
b Fuk ibot usem obe “What Do We Know About Jehovah’s Future Judgments?” okup me Watchtower, eyi May 2024 p. 11, pars. 11-13.
c Ene iba me lek ebi ngwan̄ kè Jisọs, Jemis mè Judu, mikana ebi udun̄ kan̄ me mgbọ ikwube mè ijomo me mkpa.
d Fuk okop obe “Ire Omosi Orirọ Ido-Nwa Mè Iyaka Ire Mkpa-Ene Ni?”
e Sa tọt me lek Jemis 1:2 mè Matiyu 5:11, 12; Jemis 1:19 mè Matiyu 5:22; Jemis 1:22; 2:24 mè Matiyu 7:21; Jemis 2:13 mè Matiyu 5:7; 6:14, 15.
f Inyi okween̄ ogbaalek ubọk obosa irọ mkpọ me irek okup ikeya, fuk “Idodo Usini Ene Edobe” okup me Watchtower eyi May 15, 2002, mè November 15, 2007.
g USINI MKPỌ OFOLEK OGUGO O: Sabum gwun̄ ute enenwaan̄ ge osibibe uko, isa me unwọọn̄ ineen̄ inorie inyi ogwu olom.
h USINI MKPỌ OFOLEK OGUGO: Gwun̄ ute enenwaan̄ yaage si isan̄a mgbọ isibi isi ikpọ nga ogwu olom, ogwu ikarege ogwu Ata-Ikọ Jioba.