31 Iˇsaˬleˬlaˆ aˬ buˇ zaˬ
Miˬyehˇ˗euˬ gaˇ kawˆ kʼaˬ duˬ ni ngehˬ˗euˬ aˬ buˇ zaˬ
Iˇsaˬleˬlaˆ miˇ kʼahˬ˗ahˇ Yeˬhawˇlamˬ uˆ lahˇ ngeh aˬ buˇ zaˬ tiˬ gʼaˬ jawˇ˗eu meh. Aˬ dui aˬ yawꞈ˗euˬ tsawˇ myahˇ˗ahˇ maˬ ya siˬ˗a. Ehˇ kʼawꞈ aˬ yawꞈ nehˬ˗ehˇ taꞈ˗eu aˇ yeˇ huiˬ˗eu gaˇ kawˆ tiˬ kawˆ nmˇ siˬ nya˗eu ma. Sahˬ paˬ hawˇ˗eu Iˇsaˬleˬlaˆ deuˬ Miˬyehˇ˗ahˇ saˇ jaˇ puiˬ˗euˬ meh. Teu miˇ neh Suˇliˆ tsawˇ haˬ deuˬ deuˆ laˇ˗awˇ myawˬ deuˬ yuˇ geuꞈ gʼeh˗euˬ uˬ taꞈ, tsawˇ haˬ deuˬ˗ahˇ nyehꞈ gʼeh ngeh jiˇ Miˬyehˇ maˬ haw piˇ nehˬ˗aˬ. Tiˬ poˆ˗aˬ Iˇsaˬleˬlaˆ aˬ buˇ zaˬ tiˬ gʼaˬ˗ahˇ jiˇ nyehꞈ gʼeh˗euˬ meh.
Aˬ buˇ zaˬ teu gʼaˬ aˇ naˆ ni guˆ paˬ nga? Aˬ yawꞈ˗euˬ nymˇ jiˇ laꞈ kʼoeˇ˗euˬ deuˬ jiˇ kʼahˬ lahˇ dui dui˗eu yaw duˬ baw meh. Aˬ yawꞈ Neˬmaˬ hawˇ˗eu aˬ yawꞈ˗euˬ miˬ zaˬ˗euˬ zaˬ kʼaˆ ya geuꞈ˗euˬ meh. Neˬmaˬ naˇ Suˇliˆ guiˇ maꞈ˗euˬ aˬ yuiꞈ pyeuꞈ meh. Aˬ buˇ zaˬ teu gʼaˬ jawˇ duˬ yaw shuiꞈ˗ahˇ daˬ laˇ ni leh jeh˗euˬ yaw duˬ baw meh. Neˬmaˬ nyawˬ naˇ˗eu miˇ neh nymˇ jiˇ laꞈ kʼoeˇ˗euˬ deuˬ kʼahˬ lahˇ dui dui luꞈ gaˇ aˬ yawꞈ haw mawˇ˗euˬ meh. Nyawˬ naˇ˗eu deuˬ˗euˬ maˇ naˇ˗aˬ guˆ laˇ paˬ˗ehˇ gʼeh˗awˇ tiˬ poˆ na maˬ laˆ saˆ taˬ nya˗a.
Aˬ yawꞈ maˬ ngeuˇ˗eu miˬ yehˇ˗ahˇ uˬ duˬ tahˬ˗eu deuˬ jawˇ gaˇ zaˬ kʼaˆ geuꞈ geuꞈ˗ehˇ ya jawˇ kʼawꞈ, kʼaˬ duˬ ni gʼeh˗awˇ aˬ cawˬ˗ahˇ gʼawˬ shaˬ gaˬ
Aˬ buˇ zaˬ heu gʼaˬ gʼawˬ shaˬ gaˬ nya dui dui˗eu meh. Neˬmaˬ˗aˬ Iˇsaˬleˬlaˆ deuˬ˗ahˇ muiˇ˗eu gʼaˬ pyeuꞈ˗eu lehˇ siˬ nya kʼawꞈ aˬ yawꞈ nyaꞈ dzeˇ zaˬ˗ahˇ haw haw˗ehˇ nui ma tiˬ pawꞈ˗iˬ maˬ muiˬ˗a. Naˇ gawˇ teu laˆ saˆ taˬ nya˗eu lehˇ aˬ yawꞈ siˬ nya meh. Aˬ yawꞈ˗euˬ aˬ da aˬ ma aˬ yawꞈ˗ahˇ Yeˬhawˇbaˬ˗aˬ bawˇlawˇpeh Eˇliˇshehˇ˗ahˇ zmˬ˗awˇ zahˬ leˇ paˬ˗ehˇ gʼeh˗eu gʼawˬ mya jeˬ bi jahˇ˗euˬ gaˇ kawˆ ja nehˬ˗euˬ paˬ. Eˇliˇshehˇ nyawˬ naˇ˗eu deuˬ˗ahˇ laˆ saˆ taˬ nehˬ˗euˬ gaˇ kawˆ nmˇ aˬ yawꞈ maˬ gaˬ haw˗aˬ. Ehˇ kʼawꞈ aˬ yawꞈ˗euˬ Miˬyehˇ pyeuꞈ˗eu Yeˬhawˇbaˬ bawˇlawˇpeh˗ahˇ zmˬ˗awˇ aˬ geu jeˬ lehˇ gʼeh˗eu naˇ gawˇ˗ahˇ kʼawꞈ laˆ saˆ taˬ nya meh lehˇ aˬ yawꞈ jah ziꞈ˗eu meh.
Aˬ yawꞈ gaˇ kawˆ teu ehˇ nehˬ ngaˬ˗aˇ laˬ? Yaw muiˬ˗ehˇ maˬ shaˇ noeˬ ni ehˇ nehˬ naˇ aˬ yawꞈ shiˇ gaˇ keuˆ nya˗eu meh. Aˬ jeˬ miˇ neh ehˇ naˇ Neˬmaˬ˗aˬ Suˇliˆ˗euˬ Miˬyehˇ pyeuꞈ˗eu Leˬmoˬ miˬ yehˇ˗ahˇ uˬ duˬ tahˬ˗awˇ, Suˇliˆ sahˬ paˬ˗ahˇ aˬ myah luꞈ Leˬmoˬ uˬ duˬ tahˬ nymˇ˗ahˇ kuˇ gʼeh nehˬ˗eu meh. Suˇliˆ tsawˇ haˬ deuˬ Leˬmoˬ miˬ yehˇ˗aˬ uˬ jeˬ jeˬ˗awˇ, jaˬ lehˇ lehˇ ma bi baw˗eu miˬ yehˇ pyeuꞈ˗eu lehˇ jah˗eu meh. Teu miˇ neh Neˬmaˬ˗ahˇ Yeˬhawˇbaˬ˗euˬ gaˇ kawˆ ja nehˬ naˇ aˬ joˆ˗ehˇ gʼeh leˇ paˬ nga? Leˬmoˬ miˬ yehˇ maˬ jahˇ nya˗eu jeˬ˗ahˇ Yeˬhawˇbaˬ jahˇ nya meh lehˇ ehˇ˗eu miˇ neh Neˬmaˬ˗ahˇ nui ma pehˇ leˇ ngaˇ laˬ? Aˬ buˇ zaˬ teu gʼaˬ nui kʼaˬ biꞈ laꞈ lehˇ Yeˬhawˇbaˬ˗ahˇ guiˬ lahˬ shaˇ˗euˬ yaw duˬ baw meh. Kʼoeˇ naˇ aˬ yawꞈ Neˬmaˬ˗euˬ miˬ zaˬ˗ahˇ “Ngaˬ˗euˬ baw leˬ˗ahˇ Saˬmaˬliˆ meuˬ˗ahˇ jawˇ˗eu Miˬyehˇ gʼaˇ duˬ ngehˬ dah˗eu gʼaˬ jawˇ gaˇ bi iˇ haw mawꞈ nya. Tsawˇ haˬ kʼoeˇ gʼaˬ aˬ yawꞈ˗euˬ naˇ gawˇ laˆ taˬ nehˬ tehꞈ˗a” lehˇ ehˇ nehˬ˗euˬ meh.
Jaˇliꞈ laꞈ kʼoeˇ aˬ buˇ zaˬ heu gʼaˬ neh ngehˬ˗euˬ dawˬ teu dawˬ ahˇ˗eu tehꞈ meh. Dawˬ teu yaw nymˇ nymˇ lehˇ gʼeh kʼawꞈ gaˇ dahˇ tsoeˬ dui dui meh. Gaˇ kawˆ teu ya gaˬ˗euˬ nehˬ˗ehˇ Neˬmaˬ aˬ yawꞈ˗euˬ sahˬ paˬ Beˬhaˬdaˇ˗ahˇ dzawˇ nehˬ leˇ˗euˬ meh. Kʼoeˇ naˇ sahˬ paˬ jiˇ Iˇsaˬleˬlaˆ sahˬ paˬ Yeˬhawˇlamˬ˗ahˇ Neˬmaˬ˗euˬ naˇ gawˇ laˆ saˆ nehˬ laꞈ lehˇ sahˬ boꞈ boꞈ˗awˇ Neˬmaˬ neh bi yuˇ gʼeh˗euˬ meh.
Neˬmaˬ iˇ doˆ˗euˬ nehˬ˗ehˇ aˬ yawꞈ˗euˬ nymˇ jiˇ laꞈ kʼoeˇ˗euˬ deuˬ aˬ joˆ˗ehˇ gʼeh˗eu maˬ siˬ lehˇ noeˬ noeˬ˗ehˇ dawˬ luꞈ˗eu paˬ. Kʼoeˇ naˇ aˬ buˇ zaˬ teu gʼaˬ jiˇ Yeˬhawˇbaˬ˗ahˇ Nawˇ˗aˬ maˇ maˇ ni Miˬyehˇ pyeuꞈ˗eu lehˇ Neˬmaˬ˗ahˇ bi mawˇ nehˬ laꞈ lehˇ guiˬ lahˬ shaˇ dui dui luꞈ˗eu yaw duˬ baw meh. Tiˬ nah saˇ˗i tiˬ nah, tiˬ jaw saˇ˗i tiˬ jaw dzeuˇ˗iˇ˗awˇ, tiˬ nah˗aˬ Neˬmaˬ gʼoꞈ keuˆ laˇ˗euˬ meh. Neˬmaˬ˗ahˇ ya mawˇ ngeh aˬ yawꞈ˗euˬ nymˇ jiˇ laꞈ kʼoeˇ˗euˬ deuˬ hawˇ˗eu zaˬ kʼaˆ deuˬ aˇ naˆ ni laˬ kʼaˬ cehˇ paˬ nga. Aˬ yawꞈ˗euˬ naˇ gawˇ taˬ leˇ˗awˇ zaˬ yaw nyiˇ˗euˬ shaˬ jiˇ loꞈ˗ehˇ pyeuꞈ kʼoꞈ laˇ shaw mehˬ.
Aˬ jeˬ jeˇ pyeuꞈ˗euˬ lehˇ ja nehˬ luꞈ gaˇ aˬ buˇ zaˬ teu gʼaˬ naˇ haˬ luꞈ˗eu aˇ baˇ˗ahˇ noeˬ mawˇ haw sheˇ. Neˬmaˬ Eˇliˇshehˇ˗euˬ iˇ kahˇ˗ahˇ iˇ keuˆ ngeh Eˇliˇshehˇ aˬ yawꞈ˗euˬ zaˬ kʼaˆ tiˬ gʼaˬ˗ahˇ kʼehˇ˗awˇ aˬ jeˬ jeˇ ya jahˇ˗eu lehˇ bi ehˇ nehˬ˗euˬ meh. Teu ngeh Neˬmaˬ nui ma pehˇ dui dui˗eu meh. Neˬmaˬ˗euˬ zaˬ kʼaˆ deuˬ Eˇliˇshehˇ ehˇ˗eu loꞈ˗ehˇ mˇ caw˗awˬ lehˇ shaˇ˗eu meh. Teu ngeh Neˬmaˬ ya taˬ aw nga lehˇ ha geuꞈ˗awˇ, Yawˇdaˬ lawˇ baˬ˗ahˇ shiꞈ poˆ keuˆ ni iˇ byoˆ byoˆ ngeh naˇ gawˇ taˬ tsehˆ tsehˆ leˇ˗euˬ meh. Teu gaˇ neh naˇ Neˬmaˬ Yeˬhawˇbaˬ˗ahˇ uˬ duˬ tahˬ laˇ˗euˬ miˇ neh, aˬ buˇ zaˬ teu gʼaˬ aˇ naˆ ni laˬ kʼaˬ cehˇ paˬ nga.
Aˬ buˇ zaˬ heu gʼaˬ kʼaˬ duˬ ni Yeˬhawˇbaˬ hawˇ˗eu bawˇlawˇpeh˗euˬ gaˇ kawˆ maˬ ehˇ nehˬ law nmˇ˗aˬ muiˬ dui dui˗eu gaˇ kawˆ heu maˬ pyeuꞈ laˇ˗a. Aˬ dui aˬ yawꞈ˗euˬ tsawˇ myahˇ maˬ siˬ nya kʼawꞈ Yeˬhawˇbaˬ nmˇ siˬ nya˗eu yaw duˬ baw meh. Aˬ buˇ zaˬ teu gʼaˬ loꞈ˗ehˇ kʼaˬ duˬ ni gʼeh˗awˇ saˇ jaˇ ziꞈ naˇ Yeˬhawˇbaˬ aˬ yawꞈ˗ahˇ bi gʼoꞈ dehꞈ laˇ ngeh aˬ dui ya mawˇ meh. Aˬ yawꞈ nehˬ˗ehˇ paˇ ya mawˇ˗awˇ aˬ yawꞈ˗euˬ tsawˇ myahˇ ya siˬ nya˗eu uˬ taꞈ, aˬ yawꞈ˗euˬ dehꞈ ziˇ laꞈ kʼoeˇ aˬ jeˬ jeˇ paˇ gʼeh˗euˬ lehˇ ya siˬ ngeh aˇ naˆ ni laˬ kʼaˬ cehˇ paˬ nga.
Jaˇliꞈ aˇ deuˆ heu deuˬ˗ahˇ gui:
2 Sahˬpaˬ 5:1-19
Ja sawˇ˗eu gʼaˇ duˬ:
Iˇsaˬleˬlaˆ aˬ buˇ zaˬ kʼaˬ duˬ ni gʼeh˗eu lehˇ aˬ joˇ joˆ˗ehˇ mˇ mawˇ˗euˬ nga?
Naꞈ suiˇ ni poˆ tseˇ
1. Iˇsaˬleˬlaˆ aˬ buˇ zaˬ heu gʼaˬ aˬ jeˬ miˇ neh Suˇliˆ tsawˇ haˬ deuˬ˗ahˇ guˆ˗awˇ, aˬ yawꞈ maꞈ aˬ cawˬ nehˬ˗ehˇ maˬ duˇ nga lehˇ noeˬ leˇ nya nga? (w96-SI 5/15 8 ¶3) (Aˇ baˇ 1)
Courtesy of Musée du Louvre, Paris
Aˇ baˇ 1: Leˬmoˬ miˬ yehˇ pyeuꞈ gaˇ duˇ˗eu, gaˇ hu Suˇliˆ tsawˇ haˬ deuˬ˗euˬ tahˬ pahˬ aˬ ma mawˇ kawˇ
2. Nyawˬ naˇ˗eu deuˬ aˬ joˆ˗ehˇ gʼeh nga? (it “Nyawˬ naˇ˗eu” ¶3-5-wcgr˗SI)
3. Eˇliˇshehˇ Neˬmaˬ neh biꞈ˗euˬ laꞈ sawˬ˗ahˇ aˬ jeˬ miˇ neh maˬ ha geuꞈ˗euˬ nga? (w05-SI 8/1 9 ¶2)
4. Eˇliˇshehˇ Neˬmaˬ Leˬmoˬ miˬ yehˇ˗euˬ mehˬ shi awˆ byaˆ gaˇ Yeˬhawˇbaˬ iˬ baˇ pyehˬ nehˬ meh lehˇ aˬ jeˬ miˇ neh jah˗eu nga? (2 Sahˬpaˬ 5:18, 19; w05-SI 8/1 9 ¶3) (Aˇ baˇ 2)
Aˇ baˇ 2
Aˬ joˆ˗ehˇ zmˬ˗iˇ nya nga lehˇ shaˇ noeˬ
Neˬmaˬ Iˇsaˬleˬlaˆ deuˬ˗ahˇ guiˇ deuˆ˗eu Suˇliˆ guiˇ maꞈ˗euˬ aˬ yuiꞈ pyeuꞈ kʼawꞈ, Yeˬhawˇbaˬ aˬ yawꞈ˗ahˇ naˇ gawˇ laˆ saˆ taˬ nehˬ˗euˬ meh. Gaˇ kawˆ heu˗ahˇ neh Yeˬhawˇbaˬ˗euˬ gʼawˬ shaˬ gaˬ˗eu jeˬ hawˇ˗eu myaˆ pyawˬ huiˬ nyiˇ maˬ tseˇ˗eu jeˬ nehˬ˗ehˇ taꞈ leˇ˗awˇ aˬ jeˬ ya siˬ nga? (Aˇ baˇ 3)
Aˇ baˇ 3
Iˇsaˬleˬlaˆ aˬ buˇ zaˬ˗euˬ gaˇ kawˆ heu naˇ, guˆ ngeh kʼawꞈ tsaꞈ gaˬ peuˬ ni aˬ joˆ˗ehˇ caw ba nehˬ nga?
Iˇsaˬleˬlaˆ aˬ buˇ zaˬ˗euˬ kʼaˬ duˬ ni gʼeh˗eu jeˬ˗ahˇ aˬ joˆ˗ehˇ paˇ dzaw geuꞈ nya nga siˬ?
Naꞈ suiˇ ni shaˇ noeˬ
Gaˇ kawˆ heu Yeˬhawˇbaˬ nehˬ˗ehˇ taꞈ leˇ˗awˇ ngaˬ˗ahˇ aˬ jeˬ bi siˬ laꞈ nga?
Gaˇ kawˆ heu miˇ shuiꞈ˗ahˇ Yeˬhawˇbaˬ neh saˇ jaˇ dzaˬ taˬ˗euˬ jeˬ nehˬ˗ehˇ aˬ joˆ˗ehˇ taꞈ nga?
Iˇsaˬleˬlaˆ aˬ buˇ zaˬ gʼoꞈ dehꞈ laˇ ngeh ngaˇ aˬ jeˬ naˇ haˬ paˬ nga?a
Haw lahˬ
Jaˇliꞈ laꞈ kʼoeˇ Iˇsaˬleˬlaˆ aˬ buˇ zaˬ˗euˬ tsawˇ myahˇ˗ahˇ maˬ ngehˬ keuˆ taˬ˗euˬ heu naˇ aˬ yawꞈ aˇ yeˇ maˬ huiˬ˗eu miˇ neh nga laˬ?
Zaˬ guˬ deuˬ Iˇsaˬleˬlaˆ aˬ buˇ zaˬ heu gʼaˬ loꞈ˗ehˇ kʼaˬ duˬ ni aˬ joˆ˗ehˇ gʼeh nya nga?
a Aˬ buˇ zaˬ heu gʼaˬ huiˬ laˇ ngeh keuˆ ni ya dehꞈ˗euˬ naˇ, gʼoꞈ dehꞈ laˇ ngeh jiˇ huiˬ laˇ taˬ˗euˬ mawˇ do neh gʼoꞈ dehꞈ laˇ meh.