‘Yeˬhawˇbaˬ˗oˇ, aˬ yawꞈ˗ahˇ myaˆ nuiˆ pah nehˬ˗awˇ bi mawˇ˗awˬ’

Iˇsaˬleˬlaˆ deh kʼawꞈ˗euˬ gawˬ jawˬ tiˬ jawˬ˗ahˇ Doˬdaˬ meuˬ lehˇ kuˇ˗eu meuˬ lahˇ gawˬ ziꞈ taˬ˗euˬ meuˬ tiˬ meuˬ jaˆ meh. Bawˇlawˇpeh Eˇliˇshehˇ hawˇ˗eu aˬ yawꞈ˗euˬ zaˬ kʼaˆ teu gaˇ jawˇ˗eu meh. Tiˬ nah uˬ shawˬ yaw naꞈ˗ehˇ Eˇliˇshehˇ˗euˬ zaˬ kʼaˆ laꞈ nyiˇ haw doˆ gʼeh ngeh tsawˬ guˆ˗iˇ˗euˬ meh. Suˇliˆ guiˇ maꞈ mahˬ hawˇ˗eu mahˬ laˆ lawˬ deuˬ teh˗awˇ uˬ ciꞈ paw neh meuˬ teu meuˬ˗ahˇ loꞈ jawˬ laˇ taˬ˗euˬ meh. Aˬ yawꞈ maꞈ guiˇ maꞈ maꞈ lah˗ehˇ laˇ˗euˬ teu Eˇliˇshehˇ˗ahˇ nyehꞈ˗eu gʼaˇ duˬ tehꞈ meh. Eˇliˇshehˇ˗euˬ zaˬ kʼaˆ guˆ dui dui˗eu miˇ neh aˬ joˆ˗ehˇ jahˇ paˬ nga, aˇ nyaꞈ ya shiˇ˗eu gʼeh ngaˇ lehˇ Eˇliˇshehˇ˗ahˇ ehˇ nehˬ˗iˇ˗euˬ meh.

Eˇliˇshehˇ heu loꞈ˗ehˇ ya puˬ˗eu dahˬ beh˗eu poˆ maˬ ngeuˇ˗a. Dzeuˇ yaꞈ˗euˬ heu myaˆ kʼoꞈ˗ahˇ Yeˬhawˇbaˬ bawˇlawˇpeh Eˇliˇyaˆ˗euˬ gaˇ˗ahˇ Eˇliˇshehˇ bi mˇ laˇ˗eu gʼaˇ duˬ Eˇliˇyaˆ neh bi dzaw nehˬ˗euˬ meh. Aˬ yawꞈ nyaꞈ sahˬ paˬ Aˬhaˆ hawˇ˗eu Yeˬsaˬbeˬlaˇ uˬ taꞈ, aˬ yawꞈ nyaꞈ˗euˬ aˬ li Aˬhaˬziˇ uˆ lahˇ ngeh gaˇ tiˬ kawˆ loꞈ˗ehˇ mˇ˗euˬ meh. Aˬ yawꞈ maꞈ smˇ gʼaˬ luꞈ bawˇlawˇpeh deuˬ˗ahˇ bye˗awˇ sehꞈ mawꞈ˗eu meh. Tiˬ nah aˬ yawꞈ nyaꞈ dawˬ ja ja ja˗ehˇ cah luꞈ ngeh, ja pyuˬ ni miˬ dzaˬ mahˬ laˆ lawˬ aˬ yawꞈ nyaꞈ˗euˬ yaw kaˬ˗ahˇ oe keuˆ˗awˇ jaˬ lehˇ lehˇ ma laꞈ kʼoeˇ Eˇliˇyaˆ˗ahˇ mˬ kʼoeˇ taˆ sheuˬ daˆ gʼeh˗euˬ meh. Teu gaˇ neh naˇ Eˇliˇshehˇ aˬ yawꞈ˗euˬ cawˬ Eˇliˇyaˆ˗ahˇ maˬ paˇ ya mawˇ˗euˬ gaˇ duˇ meh. Aˬ yawꞈ Eˇliˇyaˆ˗euˬ gaˇ mˇ tawꞈ leꞈ˗euˬ meh. Eˇliˇshehˇ “Miˬyehˇ gʼaˇ duˬ ngehˬ dah˗eu tsawˇ haˬ” deuˬ˗ahˇ sheuˬ gʼeh˗awˇ, Baˬlaˇ miˬ yehˇ˗ahˇ uˬ duˬ tahˬ˗eu jeˬ˗ahˇ laˆ cawˆ˗euˬ meh.—2 Sahˬpaˬ 2:15.

Yeˬhawˇbaˬ Eˇliˇshehˇ˗ahˇ zahˬ leˇ paˬ˗ehˇ gʼeh˗eu gʼawˬ mya jeˬ bi jahˇ˗euˬ meh. Maˬ myahˇ laˇ˗euˬ heu kaˬ˗ahˇ jiˇ Suˇliˆ sahˬ paˬ Beˬhaˬdaˇ˗euˬ guiˇ maꞈ˗euˬ aˬ yuiꞈ pyeuꞈ˗eu Neˬmaˬ˗ahˇ naˇ gawˇ laˆ saˆ nehˬ˗euˬ meh. Ehˇ kʼawꞈ sahˬ paˬ teu gʼaˬ guiˬ lahˬ huiˬ˗eu maˬ siˬ nya ni Iˇsaˬleˬlaˆ deuˬ˗ahˇ tiˬ kʼehˬ tiˬ kʼehˬ deuˆ˗iˇ˗eu meh. Teu miˇ neh Yeˬhawˇbaˬ Eˇliˇshehˇ˗ahˇ Beˬhaˬdaˇ˗euˬ guiˇ maꞈ aˬ geu paw neh, aˬ jeˬ lehˇ deuˆ laˇ˗eu lehˇ ehˇ nehˬ˗euˬ meh. Eˇliˇshehˇ jiˇ Iˇsaˬleˬlaˆ˗euˬ sahˬ paˬ˗ahˇ paˇ ehˇ nehˬ˗iˇ˗eu meh. Sahˬ paˬ Beˬhaˬdaˇ nui ma pehˇ dui dui laˇ˗awˇ Iˇsaˬleˬlaˆ˗euˬ sahˬ paˬ˗ahˇ aˬ suˇ gʼaˬ ehˇ nehˬ˗iˇ˗aˬ lehˇ naˇ haˬ˗eu meh. Teu ngeh zaˬ kʼaˆ tiˬ gʼaˬ Yeˬhawˇbaˬ˗euˬ bawˇlawˇpeh pyeuꞈ˗eu Eˇliˇshehˇ ‘nawˬ˗euˬ kuˆ lawˆ laꞈ kʼoeˇ nawˬ neh ngehˬ˗euˬ dawˬ˗ahˇ keuˆ ni, Iˇsaˬleˬlaˆ sahˬ paˬ˗ahˇ ehˇ nehˬ luꞈ˗eu meh’ lehˇ ehˇ nehˬ˗euˬ meh. Sahˬ paˬ Beˬhaˬdaˇ Eˇliˇshehˇ Doˬdaˬ meuˬ˗ahˇ jawˇ luꞈ˗eu lehˇ ya siˬ ngeh, aˬ yawꞈ˗euˬ tsawˇ haˬ deuˬ˗ahˇ kʼehˇ˗awˇ bi nyehꞈ˗iˇ˗euˬ meh.

Suˇliˆ˗euˬ guiˇ maꞈ˗ahˇ Eˇliˇshehˇ˗euˬ zaˬ kʼaˆ jeˬ hu mawˇ˗euˬ meh. Teu ngeh aˬ yawꞈ Eˇliˇshehˇ jawˇ gaˇ cehˆ gʼeh˗awˇ, “Aˬ joˆ˗ehˇ jahˇ nmˇ. Aˬ dui kʼoeˇ taˆ luˬ˗iˇ seˇ˗iˇ˗eu jeˬ keuˆ le” ngaˇ lehˇ ehˇ nehˬ˗iˇ˗euˬ meh. Eˇliˇshehˇ aˬ yawꞈ guˆ dui dui luꞈ gaˇ haw mawˇ˗awˇ “Taˬ guˆ” lehˇ ehˇ nehˬ˗euˬ meh. Kʼoeˇ naˇ “Aˬ dui jawˇ paw jawˇ˗eu deuˬ aˬ yawꞈ maꞈ myaˆ maˬ tseˇ myaˬ ma” lehˇ tiˬ jawˇ˗iˬ maˬ ngehˇ leˇ coeˇ˗eu dawˬ ehˇ nehˬ˗euˬ meh. Teu ngeh zaˬ kʼaˆ teu gʼaˬ maˬ jah coeˇ ni, nga nyaꞈ tehꞈ˗ehˇ jawˇ˗eu aˬ joˆ˗ehˇ aˬ yawꞈ maꞈ myaˆ maˬ tseˇ myaˬ˗eu lehˇ noeˬ˗eu paˬ. Teu miˇ neh Eˇliˇshehˇ ‘Yeˬhawˇbaˬ˗oˇ, aˬ yawꞈ˗ahˇ myaˆ nuiˆ pah nehˬ˗awˇ bi mawˇ˗awˬ’ lehˇ guiˬ lahˬ shaˇ˗euˬ meh.

Yeˬhawˇbaˬ Eˇliˇshehˇ˗euˬ shaˇ dawˬ˗ahˇ taˆ lehˇ naˇ haˬ nehˬ˗euˬ meh. Aˬ yawꞈ zaˬ kʼaˆ teu gʼaˬ˗ahˇ mˬ taˆ guiˇ maꞈ˗ahˇ bi mawˇ˗euˬ meh. Miˇ tsaˬ kʼoeˇ taˆ heu naˆ naˆ˗ehˇ huiˬ˗eu guiˇ maꞈ maˬ paˇ jawˇ mehˬ. Teu ngeh aˬ yawꞈ “Eˇliˇshehˇ˗euˬ jawˬ jawˬ˗ehˇ miˬ dzaˬ mahˬ hawˇ˗eu miˬ dzaˬ mahˬ laˆ lawˬ deuˬ, gawˬ jawˬ jawˬ lah˗ehˇ jawˇ byah taˬ˗euˬ” gaˇ ya mawˇ˗euˬ meh.

Suˇliˆ˗euˬ guiˇ maꞈ mˬ taˆ gʼaˬ kʼehˇ guiˇ maꞈ˗ahˇ maˬ mawˇ nya˗a. Teu miˇ neh aˬ yawꞈ maꞈ Eˇliˇshehˇ˗ahˇ nyehꞈ˗eu lehˇ oe luꞈ meh. Teu ngeh Eˇliˇshehˇ Yeˬhawˇbaˬ˗ahˇ aˬ yawꞈ maꞈ˗euˬ myaˆ nuiˆ bi behꞈ˗iˇ nehˬ laꞈ lehˇ paˇ shaˇ˗euˬ meh. Heu poˆ jiˇ Yeˬhawˇbaˬ shaˇ dawˬ naˇ haˬ nehˬ˗euˬ meh. Ehˇ kʼawꞈ maˇ diˇ myaˆ nuiˆ laˆ behꞈ nehˬ˗euˬ maˬ ngeuˇ ni, aˬ yawꞈ maꞈ neh ya mawˇ˗euˬ jeˬ˗ahˇ tiˬ jeˬ˗iˬ maˬ siˬ dzaˬ leˇ ni jahˇ nehˬ˗euˬ gaˇ duˇ˗eu meh. Aˬ yawꞈ maꞈ tiˬ jeˬ˗iˬ maˬ paˇ jahˇ nya gaˬ˗aˇ ya mawˇ ngeh, Eˇliˇshehˇ aˬ yawꞈ maꞈ˗ahˇ 10 laˇ (16 kiˬloˬmiˬteuˬ) ehˇ gʼaˬ ni kaˬ˗eu Saˬmaˬliˆ meuˬ˗ahˇ sheuˬ gʼeh˗euˬ meh. Kʼoeˇ gaˇ iˇ keuˆ ngeh Eˇliˇshehˇ aˬ yawꞈ maꞈ˗euˬ myaˆ nuiˆ tiˬ poˆ paˇ pah nehˬ laꞈ lehˇ shaˇ˗euˬ meh. Yeˬhawˇbaˬ myaˆ nuiˆ˗ahˇ pah nehˬ ngeh, aˬ yawꞈ maꞈ Iˇsaˬleˬlaˆ˗euˬ meuˬ meuˬ ma˗ahˇ iˇ keuˆ taˬ nyaˬ lehˇ siˬ leˇ˗euˬ meh. Teu ngeh Iˇsaˬleˬlaˆ˗euˬ sahˬ paˬ aˬ yawꞈ maꞈ˗ahˇ sehꞈ mawꞈ˗eu meh. Ehˇ kʼawꞈ Eˇliˇshehˇ maˬ bi sehꞈ˗aˬ. Gʼawˬ shaˬ gaˬ˗eu laꞈ koeˇ aˬ yawꞈ maꞈ˗ahˇ bi dzaˬ bi dawˇ dehˆ˗awˇ bi gʼoꞈ˗iˇ˗euˬ meh. “Kʼoeˇ ngeh neh naˇ, Suˇliˆ tsawˇ haˬ deuˬ Iˇsaˬleˬlaˆ miˇ kʼahˬ˗ahˇ guiˇ maˬ paˇ deuˆ le ni byehˇ˗euˬ meh.”

Eˇliˇshehˇ teu gaˇ mˬ taˆ gʼaˬ kʼehˇ deuˬ jawˇ meh lehˇ siˬ nya˗eu meh. Aˬ yawꞈ yawˬ ha˗euˬ nui jah myaˆ nuiˆ neh “ya mawˇ˗euˬ” meh. Aˬ yawꞈ Miˬyehˇ˗euˬ gaˇ mˇ laꞈ˗euˬ gʼawˬ mya kʼoꞈ laꞈ kʼoeˇ Yeˬhawˇbaˬ hawˇ˗eu mˬ taˆ gʼaˬ kʼehˇ deuˬ aˬ myah luꞈ dawˬ peh jawˇ˗awˇ, saˇ jaˇ ziꞈ˗eu gaˇ mˇ zaˬ deuˬ˗ahˇ caw ba˗eu lehˇ lehˬ hmˬ deuˇ taˬ ngaˬ˗aˇ lehˇ ya mawˇ˗euˬ meh. Toˆ˗ehˇ siˬ nya˗eu teu naˇ Eˇliˇshehˇ˗ahˇ kʼaˬ duˬ ni bi gʼeh˗euˬ loꞈ˗ehˇ aˬ dui˗ahˇ jiˇ kʼaˬ duˬ ni bi gʼeh laˇ nya meh.

Jaˇliꞈ aˇ deuˆ heu deuˬ˗ahˇ gui:

• 2 Sahˬpaˬ 6:8-23

Ja sawˇ˗eu gʼaˇ duˬ:

Eˇliˇshehˇ kʼaˬ duˬ ni gʼeh˗eu lehˇ aˬ joˇ joˆ˗ehˇ mˇ mawˇ˗euˬ nga?

1. 2. Eˇliˇshehˇ Eˇliˇyaˆ˗ahˇ aˬ jeˬ shaˇ˗euˬ nga? (2 Sahˬpaˬ 2:9; w03-SI 11/1 31)

   Dawˬ kʼoꞈ

2. 3. Yeˬhawˇbaˬ Suˇliˆ guiˇ maꞈ˗ahˇ maˇ diˇ myaˆ nuiˆ laˆ behꞈ nehˬ˗euˬ maˬ ngeuˇ˗eu lehˇ aˬ jeˬ miˇ neh ehˇ nya nga? (it “Myaˆ nuiˆ myaˆ behꞈ” ¶6-wcgr˗SI)

   Dawˬ kʼoꞈ

3. 4. Eˇliˇshehˇ bawˇlawˇpeh geuꞈ˗eu aˇ yamˬ laꞈ kʼoeˇ aˬ jeˬ jeˇ mˇ˗euˬ nga? (it “Eˇliˇshehˇ” ¶27-28-wcgr˗SI)

   Dawˬ kʼoꞈ

Aˬ joˆ˗ehˇ zmˬ˗iˇ nya nga lehˇ shaˇ noeˬ

• Mˬ taˆ gʼaˬ kʼehˇ deuˬ aˬ dui nehˬ˗ehˇ jawˇ˗eu lehˇ siˬ nya˗eu heu naˇ, aˬ dui˗ahˇ aˬ geu ngeh nui kʼaˬ bi ahˇ laˇ nga? (Aˇ baˇ 2)

  Dawˬ kʼoꞈ

  

• Eˇliˇshehˇ aˬ yawꞈ˗euˬ zaˬ kʼaˆ˗ahˇ gʼaˬ biꞈ˗euˬ gaˇ neh aˇ muˇ˗ahˇ sheuˬ gʼeh˗eu deuˬ hawˇ˗eu nui deuˬ aˬ jeˬ dzaw geuꞈ nya nga?

  Dawˬ kʼoꞈ

• Eˇliˇshehˇ˗euˬ kʼaˬ duˬ ni gʼeh˗eu jeˬ˗ahˇ aˬ joˆ˗ehˇ dzaw geuꞈ nya nga?

  Dawˬ kʼoꞈ

Naꞈ suiˇ ni shaˇ noeˬ

• Gaˇ kawˆ heu Yeˬhawˇbaˬ nehˬ˗ehˇ taꞈ leˇ˗awˇ ngaˬ˗ahˇ aˬ jeˬ bi siˬ laꞈ nga?

  Dawˬ kʼoꞈ

• Gaˇ kawˆ heu miˇ shuiꞈ˗ahˇ Yeˬhawˇbaˬ neh saˇ jaˇ dzaˬ taˬ˗euˬ jeˬ nehˬ˗ehˇ aˬ joˆ˗ehˇ taꞈ nga?

  Dawˬ kʼoꞈ

• Eˇliˇshehˇ gʼoꞈ dehꞈ laˇ ngeh ngaˇ aˬ jeˬ naˇ haˬ paˬ nga?

  Dawˬ kʼoꞈ

Haw lahˬ

Mehˇ nmˇ aˬ li deuˬ gaˇ yaw shuiꞈ za ngeh Eˇliˇshehˇ˗ahˇ aˬ joˆ˗ehˇ dzaw geuꞈ nya nga?

Noeˬ dahˇ doe laˇ˗euˬ mehˇ nmˇ aˬ li deuˬ˗ahˇ yaw zeu baw (4:48)

Eˇliˇshehˇ˗euˬ gaˇ kawˆ˗ahˇ neh aˬ jeˬ paˇ dzaw geuꞈ nya nga siˬ lehˇ haw.

“Eˇliˇshehˇ miˬ dzaˬ mahˬ laˆ lawˬ˗ahˇ mawˇ—Nawˬ˗ahˇ jiˇ mawˇ laˇ miˇ˗a laˬ?” (w13-SI 8/15 28-30)