Watchtower INTANƐTƖ ZƲ AWUUKUZIYELƐDƖKA
Watchtower
INTANƐTƖ ZƲ AWUUKUZIYELƐDƖKA
Aɣɩnda
  • BAYƖBƲLƲ
  • AWUUKU NƖƖ NNINYENI MVƲLƆ
  • DƖYƐZUMANLƐ
  • w26 January owu. azʋ. 8-13
  • Sa Ɔkʋla Di Nɣanlɩdɩlɛ Mɔɔ Ɩávata Nɩ Zʋ

Vidiyo bela íni ɔfʋã ɛkɩhyɩ.

Yɛpakyɛbɛ wʋ, dɩyɛ be ɩákɔ bʋwɔ wɔ vidiyo mɔɔ ɔtwɩ̃ɩ̃ yɩ nu.

  • Sa Ɔkʋla Di Nɣanlɩdɩlɛ Mɔɔ Ɩávata Nɩ Zʋ
  • Ɔwɩɛnɩlɛ Aɣanɩ Ɩbɔ Gyehova Yɩ Bulombunlililɛ Nwʋ Ɛlawulo (Mɔɔ Yesuma)—2026
  • Odwokɔtile ngyɩkɩ̃ɩ̃ngyɩkɩ̃ɩ̃
  • Ndwokɔ mɔɔ ɩ nɩɩ yɩ di nsɛ́
  • MƖNLA TI MƆƆ ITWU MMƖLƖ BE A, NƖ PƆƆLƲ YƖ ƐƔƐƐLƐ BƆ A?
  • MƖNLA YƐ ƖWƲWALƖ PƆƆLƲ A?
  • KEZIMƆ YƐKƆHƲLA KƆHƲ̃ KEDIYIA NYƐLƖYƐ MƆƆ ƖÁVATA
  • FA ANWƲLAZƲ KILA EƔILE BE ƆHƲANƖ
  • Kezimɔ Ekenyia Anyɩnlɩlelɛ Sʋ̃maa Wɔ Dasɩlɛlilɛ Egyima Yi Nu
    Ɔwɩɛnɩlɛ Aɣanɩ Ɩbɔ Gyehova Yɩ Bulombunlililɛ Nwʋ Ɛlawulo (Mɔɔ Yesuma)—2024
  • Kã Wʋ Nwʋ Azɩ Mmɩlɩ Mɔ Wʋádɩ Debe Tʋ Nɩ
    Ɔwɩɛnɩlɛ Aɣanɩ Ɩbɔ Gyehova Yɩ Bulombunlililɛ Nwʋ Ɛlawulo (Mɔɔ Yesuma)—2025
  • Gyehova “Ɩsa Bɛzabɛ Mɔɔ Bɛ Ahʋnlɩnɩ Wuwu Nɩ Adimakɛlɛ”
    Ɔwɩɛnɩlɛ Aɣanɩ Ɩbɔ Gyehova Yɩ Bulombunlililɛ Nwʋ Ɛlawulo (Mɔɔ Yesuma)—2024
  • Pɩbɛ Ndwokɔɣizialɛ Eyimmɔ Nwʋ Munwalɩyɛ
    2025-2026 Mansini Ayiyialɩyɛ Nhyɩhyɛlɩyɛ Kɛlɛta—Bɛ Nɩɩ Mansini Zʋ Ehilalɛvʋlɔ
Kilá Sʋ̃maa
Ɔwɩɛnɩlɛ Aɣanɩ Ɩbɔ Gyehova Yɩ Bulombunlililɛ Nwʋ Ɛlawulo (Mɔɔ Yesuma)—2026
w26 January owu. azʋ. 8-13

MARCH 9-15, 2026

NDWOMI 45 Mɩ Ahʋnlɩnɩ Nu Nzunzunlɩyɛ

Sa Ɔkʋla Di Nɣanlɩdɩlɛ Mɔɔ Ɩávata Nɩ Zʋ

“Ao mɩyɛ aɣɛlɛbɔ baaba o!”—WUL. 7:24.

BƲTAYƖ

Yekehila kezimɔ yɛkɔhʋla keli adwɩnɩ nɩɩ nɣanlɩdɩlɛ mɔɔ ɩávata zʋ.

1-2. Ɩyɛ a, kɛ nɩ sʋ̃mavʋlɔ Pɔɔlʋ tɩ nɣanlɩ se a, na mɩnla yɛ yɛkɔhʋla kozuma wɔ yi ndianwʋ yɩ nu a? (Wulomimaa 7:​21-24)

SƐ ƐTƖ sʋ̃mavʋlɔ Pɔɔlʋ yi dima a, mɩnla yɛ ɩba wʋ adwɩnɩ nu a? Odwokɔbadɛlɛlɛvʋlɔ mɔɔ ɩwɔ akɛnɣazɩzɩbɛ, kilehilevʋlɔ mɔɔ yɩ nwʋ wʋkwa, anzɛnyɩɩ abiye mɔɔ ɩhɛlɛlɩ Bayɩbʋlʋ awuuku sʋ̃maa a? Nyɛ, ɩdɩ nɔhʋanlɛ kɛɛ yɛkɛhã eyimmɔ munwatĩĩ yɛkɛvalɩ yɩ nwʋ. Naasʋ̃ ɩyɛ a, nɩ idi alɔbɔ, yi padi kolɔ na adwɩnɩndwɩnɩ kʋla hyɛ yɩ zʋ. Dɩkɛɛ ye nu sʋ̃maa nɩ, yɩzayɩ sʋ̃ ɩhʋnlɩ idiyialɩ nɣanlɩdɩlɛ mɔɔ ɩávata.

2 Kɩnga Wulomimaa 7:​21-24. Wɔ Pɔɔlʋ yɩ kɛlɛta mɔɔ ɩhɛlɛlɩ hɔ manlɩ Wulomimaa nu nɩ, ɩhanlɩ kezimɔ ɩtɩ nɣanlɩ mɔɔ yɛzayɛ sʋ̃ yɛtɩ ɔzɔ nɣanlɩ ɔkʋ̃ yɩ la nwʋ odwokɔ. Nɩ Pɔɔlʋ dɩ Kilisinyianii mɔɔ idi nɔhʋanlɛ na ɩpɛ kɛɛ ɩyɛ sutiye ɩma Gyehova naasʋ̃ iluwakɛɛ nɩ iáli munli nɩ ti, nɩ ɩyɛ sɩ kɛɛ eɣile bela ɩkɛyɛ mɔɔ ɩsɔ Nyamɩnlɩ anyɩ. Akʋ̃ sʋ̃, sɛ nɩ Pɔɔlʋ ɩkakɛ tanɩ mɔɔ ɩyɛlɩ ansaana ɩbayɛ Kilisinyianii nɩ a, ɩma yɩ adwɩnɩ buwa yɩ fɔ. Na itwu mmɩlɩ bɛ sʋ̃ a, yɩ ɛɣɛɛlɛ bɔ iluwakɛɛ baaba mɔɔ ɩpɛ kɛɛ ɩyɛ nɩ, nɩ ɩáhʋla ɩyɛ.

3. Mɩnla yɛ yekozunzu nwʋmɔ wɔ dɩyɛzumanlɛ eyi nu a? (Kila “Odwokɔ Be Mɔɔ Behilehile Nu” sʋ̃.)

3 Ɩávalɩ nwʋmɔ kezimɔ nɩ Pɔɔlʋ tɩ nɣanlɩ bela nɩ, ɩáma ɔhʋanɩ ma yɩ nɣanlɩdɩlɛ mɔɔ ɩávataa nɩ hyɛ yɩ zʋ. Wɔ dɩyɛzumanlɛ eyi nu nɩ, yekozunzu ndwokɔɣizialɛ eyimmɔ nwʋ: Mɩnla yɛ nɩ ɩma Pɔɔlʋ yɩ ɛɣɛɛlɛ bɔ a? Kɛ ɩyɛlɩ mɔɔ ilili nɣanlɩdɩlɛ mɔɔ ɩávata nɩ zʋ a? Na kɛ ɩkɛyɛ na yɛzayɛ sʋ̃ yɛahʋ̃ yɛadiyia nɣanlɩdɩlɛ mɔɔ ɩávata a?

MƖNLA TI MƆƆ ITWU MMƖLƖ BE A, NƖ PƆƆLƲ YƖ ƐƔƐƐLƐ BƆ A?

4. Mɩnla yɛ ɩmanlɩ Pɔɔlʋ yɩ ɛɣɛɛlɛ wɔlɩ a?

4 Nninyeni tanɩ mɔɔ ɩyɛlɩ ansaana ɩbayɛ Kilisinyianii. Ansaana Pɔɔlʋ mɔɔ bɔmʋnlɩ yɩ nɩ bɔfʋlɔ yɩ Sɔɔlʋ nɩ ɩbayɛ Kilisinyianii nɩ, ɩyɛlɩ nninyeni tanɩ mɔɔ aɣinzi yi inlunlɩ yɩ nwʋ. Kɛ ndianwʋ nɩ, nɩ igyĩ kɛnɩ yɛ bohunli nɔhʋanlɛvʋlɔ Stivini a. Na nɩ ɩdwɩ̃ kɛɛ ɩyɛɛ dɩyɛ baaba. (Egy. 7:58; 8:1) Akʋ̃ sʋ̃, Sɔɔlʋ dwodwuli diyialɩ Kilisinyiamaa sʋ̃maa na ɩyɛlɩ bɛ ayɛkwa.—Egy. 8:3; 26:​9-11.

5. Kɛ Pɔɔlʋ dɩlɩ nɣanlɩ zeli wɔ nninyeni tanɩ mɔɔ nɩ ɩyɛ ma idua numɔ nɩ nwʋ a?

5 Sʋ̃mavʋlɔ Pɔɔlʋ ɣa yɛlɩ Kilisinyianii mɛda nɩ, nɩ ɩyɛ a yi tiwʋwaba dide yi wɔ mɔɔ ɩyɛ ma idua numɔ nɩ nwʋ. Ɩkɛyɛ kɛɛ mbɔmɩ sʋ̃maa mɔɔ nɩ yɩ nwʋ ɩkʋkwaa kɛɛ Kilisinyianii nɩ, nɩ ɛyɛkɛ mɔɔ idii wɔ ayɛkwa mɔɔ ɩva ɩyɛlɩ Kilisinyiamaa yɩ nwʋ nɩ ɩyɛɛ kezi. Kɛ ndianwʋ nɩ, mmɩlɩ mɔ ɩhɛlɛlɩ yɩ kɛlɛta mɔɔ ili bɔmʋnlɩ ɩhɔ ɩmanlɩ Kɔlɛntɩmaa kɛyɛ ɔlʋbɔ 55 Y.M. nu nɩ, ɩhanlɩ kɛɛ: ‘Mɩávata kɛɛ bɔkɔvʋlɛ mɩ sʋ̃mavʋlɔ, iluwakɛɛ mɩyɛlɩ dedimaa nɩ mmɔ atɩɩtɩɩ.’ (1 Kɔl. 15:9) Wɔ alʋbɔ anlu mɛda mmɩlɩ mɔ ɩhɛlɛlɩ kɛlɛta ɩhɔ ɩmanlɩ Ɛfɩsɛsɩmaa yɩ nɩ, ɩhanlɩ wɔ numɔ kɛɛ: “Mɩdɩ Nyamɩnlɩ mmenii nɩ nu twɔntwɔlɩba.” (Ɛfɩ. 3:8) Akʋ̃ sʋ̃, mmɩlɩ mɔ ɩkɛlɛɛ kɛlɛta kɔhɔ kɛma Timoti nɩ, ɩhanlɩ kɛɛ: “Mɩhanlɩ mmuzulo odwokɔ midiyialɩ Gyisɛsɩ Kɩlayɩsɩ, mɩyɛlɩ yɩ atɩɩtɩɩ na mugualɩ yɩ anyunu azɩ.” (1 Tim. 1:13) Mmɩlɩ mɔ Pɔɔlʋ hɔ gyelalɩ asafʋ azʋlɔtʋ na iyiyialɩ mmeliyema mɔɔ ɩyɛlɩ bɛ atɩɩtɩɩ anzɛnyɩɩ bo mmusunwamaa nɩ, yɛkɔhʋla kɛhã kɛɛ nɩ ɩ́la azɩ ɩma yɩ kʋlaa.

6. Mɩnla dɔkʋ̃ yɛ nɩ ɩma adwɩnɩndwɩnɩ hyɛ Pɔɔlʋ zʋ a? (Kila azɩkɛnɩ odwokɔ yɩ sʋ̃.)

6 Nɩ dɩyɛ be wula yɩ nnwʋnlamɩ yɩ nu. Pɔɔlʋ valɩ mɔɔ nɩ ɩma idii ɛyɛkɛ nɩ idindianlɩ dɩyɛ be mɔɔ iwula yɩ nnwʋnlamɩ yɩ nu nɩ nwʋ. (2 Kɔl. 12:7) Pɔɔlʋ ɩákã dɩyɛ pɔkyɩɩ mɔɔ nɩ ɩma ɩtɩ ɔzɔ ɛyɛkɛ nɩ. Naasʋ̃ ɩkɔhʋla kɛyɛ kɛɛ nɩ ɩdɩ adimakɛlɛ anzɛnyɩɩ ɔhawʋ fʋlɔ be mɔɔ nɩ ɩma adwɩnɩndwɩnɩ hyɛ yɩ zʋ.b

7. Mɩnla ɔhʋanɩ zʋ yɛ nɩ Pɔɔlʋ yi sinidɔlɛ dide yi a? (Wulomimaa 7:​18, 19)

7 Yi sinidɔlɛ. Nɩ sɛ Pɔɔlʋ di mfʋmɩ a, idide yi paa. (Kɩnga Wulomimaa 7:​18, 19.) Nɩ ɩwɔ ɛpɛ kɛɛ ɩkɛyɛ mɔɔ ɩtɩnɣɛ, naasʋ̃ ɩyɛ a nɩ yi sinidɔlɛ ɩáma ɔhʋanɩ yɩ kʋlaa. Ɩhanlɩ kɛɛ itwu mmɩlɩ be a, mɔɔ ɩpɛ kɛɛ ɩyɛ nɩ, ɩáhʋla ɩyɛ, na mɔɔ íni kɛɛ ɩyɛ nɩ, mɛyɩ mfomi yɛ ɩyɛ a. Pɔɔlʋ leli dianlɩ numɔ kɛɛ, mmɔdɩnɩ mɔɔ ɩbɔɔ kɛɛ ikeli tanɩ zʋ nɩ, ɩyɛ a nɩ ɩdɔ nzulo nu, nɩ akʋ̃ ɩhɔ ili mfʋmɩ. (1 Kɔl. 9:27) Meti sɛ nɩ Pɔɔlʋ kã debe anzɛnyɩɩ ɩyɛ debe mɔɔ ɩbɔɔ mmɔdɩnɩ kɛɛ ikeyiaki a, yɛkʋla yɛnwʋ kɛɛ nɩ ɩha yɩ baaba paa!

MƖNLA YƐ ƖWƲWALƖ PƆƆLƲ A?

8. Mɩnla nninyeni yɛ Pɔɔlʋ yɛlɩ va lili yi sinidɔlɛ yɩ zʋ a?

8 Pɔɔlʋ hanlɩ kezimɔ Nyamɩnlɩ yi sunzuma yɩ kʋla bʋwa Kilisinyiamaa ma bɔkʋ̃ betiyia nyɛlɩyɛ tanɩ na beanyia subanɩ ngɩnlɩma nwʋ odwokɔ. Yɛnwʋ eyi wɔ yɩ ahɛlɛta azʋlɔtʋ mɔɔ ɩhɛlɛlɩ nɩ nu. (Wul. 8:13; Gal. 5:​16, 17) Subanɩ nɩɩ nyɛlɩyɛ mɔɔ ɩsɛ kɛɛ Kilisinyiamaa pʋ na ama bɛahʋla bɛazɔ Gyehova anyɩ nɩ, Pɔɔlʋ manlɩ bɔnwʋnlɩ yɩ petee. (Gal. 5:​19-21, 26) Pɩlazunɛ bela íni nwʋmɔ kɛɛ, Pɔɔlʋ zumanlɩ debe wɔ yɩ mɛlɛkɛyɛlɛ nu, ɩbɩbɛlɩ fʋlɔdulɛ wɔ Ɛhɛlɛlɛdwokɔ yɩ nu, na akʋ̃ ɩbɩbɛlɩ ahʋanɩ pɔkyɩɩ mɔɔ ikoluwa zʋ keli yi sinidɔlɛ azʋlɔtʋ yɩ zʋ. Yede yedi kɛɛ Pɔɔlʋ yɩzayɩ ɩvalɩ fʋlɔdulɛ mɔɔ ɩva ɩmanlɩ mmenii nɩ ɩyɛlɩ egyima.

9-10. Sɛ nɩ Pɔɔlʋ yi padi kolɔ a, mɩnla yɛ nɩ ɩma yɩ anyɩ de a? (Ɛfɩsɛsɩmaa 1:7) (Kila mfonyini yi sʋ̃.)

9 Ɩwɔ numɔ, itwu mmɩlɩ be a, nɩ Pɔɔlʋ yi padi kʋla kolɔ dɩyɛ, naasʋ̃ nninyeni be wɔ kɛnɩ mɔɔ ɩmanlɩ yɩ anyɩ leli. Kɛ ndianwʋ nɩ, sɛ nɩ ɩtɩ asafʋ azʋlɔtʋ yɩ nwʋ odwokɔba a, ɩma yɩ anyɩ de. (2 Kɔl. 7:​6, 7) Akʋ̃ sʋ̃, nɩ ɔhɔnwʋvalɛ mɔɔ ɩ nɩɩ yi mmeliyema wɔ nɩ ma yɩ anyɩ de. (2 Tim. 1:4) Nɩ Pɔɔlʋ anyɩ de iluwakɛɛ nɩ izi kɛɛ ɩ nɩɩ Gyehova lɛ abusunwawɔlɛba na ide yi itiã numɔ. Nɩ ɩwɔ tiwʋwaba baaba. (2 Tim. 1:3) Mmɩlɩ po mɔɔ nɩ Pɔɔlʋ la fiyiadɩ wɔ Wulomi nɩ, ɩhyɛlɩ yi mmeliyema ɛzɩzɩbɛ kɛɛ, “bɛmá bɛ anyɩ ile wɔ Niibenyia nu.” (Fɩl. 4:4) Ndwokɔ mɔɔ Pɔɔlʋ hɛlɛlɩ nɩ ma yɛnwʋ yɩ kɛɛ, nɩ ɩáva yɩ adwɩnɩ siye yɩ ɔhawʋ nɩɩ yɩ mfʋmɩ azʋlɔtʋ zʋ. Ɩda ali petee kɛɛ, mmɩlɩ bela mɔɔ nninyeni mɔɔ ikolɔ abɔkɔ kɛɣa yɩ adwɩnɩ nu nɩ, nɩ ɩyɩ yɩ adwɩnɩ wɔ zʋ ndɛndɛ na ɩdwɩnɩndwɩnɩ nninyeni mɔɔ ɩma yɩ anyɩ de nwʋ mfomi.

10 Dɩyɛ ɔkʋ̃ sʋ̃ mɔɔ ɩmanlɩ Pɔɔlʋ anyɩ hɔlɩ zʋlɔ leli yɛ lɛ elelɛdɩyɛ yɩ. Nɩ izi kɛɛ Gyehova dɔ yɩ paa na mɛyɩ ti yɛ ɩmanlɩ yɩ Ɣa yɩ wuli a. (Gal. 2:20; kɩnga Ɛfɩsɛsɩmaa 1:7.) Meti nɩ ide idi kɛɛ sɛ idi mfʋmɩ a, Gyehova koluwa Gyisɛsɩ Kɩlayɩsɩ zʋ kɛva kɛhyɛ yɩ. (Wul. 7:​24, 25) Eyimmɔ munwala wʋwalɩ Pɔɔlʋ ma ɩhʋla ɩvalɩ anyɩnlɩlelɛ ɩzʋ̃mɩnlɩ Gyehova.—Hib. 9:​12-14.

Mfonyini: 1. Sʋ̃mavʋlɔ Pɔɔlʋ ɩdwɩnɩndwɩnɩɩ nninyeni nwʋ. 2. Ɩdwɩnɩndwɩnɩɩ kezimɔ mmɩlɩ be ɩhanlɩ ihileli sogyianii be kɛɛ ɩhyɩ́ Kilisinyianii be wɔ yɩ awudo nɩ nwʋ. 3. Ɩdwɩnɩndwɩnɩɩ kezimɔ Gyisɛsɩ wuli wɔ owudo zʋ nɩ nwʋ.

Ɩwɔ numɔ kɛɛ nninyeni tanɩ mɔɔ nɩ Pɔɔlʋ ɩyɛ idua numɔ nɩ lileli yi dɩyɛ, naasʋ̃ elelɛdɩyɛ mɔɔ ɩdwɩnɩndwɩnɩ nwʋmɔ nɩ manlɩ ilili nɣanlɩdɩlɛ tanɩ zʋ (Kila nkyɩkyɛmi 9-10)


11. Mɩnla ti mɔɔ Pɔɔlʋ yi odwokɔ yɩ kɔhʋla kɛhyɛ yɛ ɛzɩzɩbɛ a?

11 Dɩkɛɛ Pɔɔlʋ nɩ, ebiye a yɛzayɛ sʋ̃ ɩsɛ kɛɛ eɣile bela yɛkʋ̃ yetiyia ye sinidɔlɛ. Ebiye yɛ lɛ, nninyeni mɔɔ yɛdwɩnɩ nwʋmɔ, mɔɔ yɛkã nɩɩ mɔɔ yɛyɛ mɔɔ Gyehova ɩábɛ yɩ. Ebiye a wʋzawʋ sʋ̃ ɛkɛhã kɛɛ, ‘Ao mɩyɛ aɣɛlɛbɔ baaba o!’ Eliyema baalɛ be mɔɔ nɩ ili ɔlʋbɔ 26 mɔɔ bɔfʋlɔ yɩ Elizac nɩ hanlɩ kɛɛ: “Pɔɔlʋ yi odwokɔ yɩ ma mʋnwʋ kɛɛ, kɛ mɩzamɩ nkʋ̃ la yɛ ɩsɛ kɛɛ mɩyɛ nzɩnzanlɩyɛ a, mfomi nɩ ɩsɛ kɛɛ Pɔɔlʋ sʋ̃ yɛ nzɩnzanlɩyɛ. Eyi hyɛ mɩ ɛzɩzɩbɛ paa. Ɩma mɩkakɛ sʋ̃ kɛɛ, Gyehova zi mɔɔ yi mmenii duwaa numɔ.” Dɩkɛɛ Pɔɔlʋ nɩ, kɛ ɩkɛyɛ na yɛzayɛ sʋ̃ yɛahʋla yɛali nɣanlɩdɩlɛ mɔɔ ɩávata zʋ na yɛanyia tiwʋwaba baaba nɩɩ anyɩnlɩlelɛ a?

KEZIMƆ YƐKƆHƲLA KƆHƲ̃ KEDIYIA NYƐLƖYƐ MƆƆ ƖÁVATA

12. Mɩnla nninyeni yɛ sɛ yɛta yɛyɛ a, ɩkɔwʋwa yɛ ma yɛ anyɩ kele a ?

12 Yɛ Nninyeni mɔɔ ɩkɔhwɩ̃ wʋ keɣike Gyehova. Sɛ yɛpɛ kɛɛ yedi nɣanlɩdɩlɛ mɔɔ ɩávata zʋ a, ɩsɛ kɛɛ yɛkɔ zʋ yɛyɛ nninyeni mɔɔ ɩkɛma yekeɣike Gyehova. Sa yɛkʋla yɛfa yetindiã yɛ pɔkɔdɩlɛ nwʋ. Sɛ yedi alɩyɛ mɔɔ anwʋzɩzɩbɛ wɔ nu, yɛtɩnɣɛdɩnɣɛ yɛ abɔkɔ nu na yɛda bʋwɔ a, ɩma yenyia pɔkɔdɩlɛba. Ɔzɔ la yɛ sɛ yɛkɩnga Bayɩbʋlʋ eɣile bela, yesiyeziye yɛ nwʋ yɛkɔ dɩyɛzumanlɛ eɣile bela, yɛkɔ sʋ̃ a yɛma munwalɩyɛ, na yɛfa yɛ nwʋ yewula dasɩlɛlilɛ egyima yɩ nu a, ɩhyɛ yɛ ɛzɩzɩbɛ paa a. Ɩbʋwa yɛ ma yɛyɩ yɛ adwɩnɩ wɔ nninyeni mɔɔ ikolɔ abɔkɔ nɩ zʋ na yɛfa yɛ adwɩnɩ yesiye nninyeniba zʋ. Na mɛyɩ yɛ ɩma yɛ anyɩ de a.—Wul. 12:​11, 12.

13-14. Mɩnla mfasʋ yɛ ye mmeliyema mbiyemmɔ nyia wɔ nninyeni mɔɔ bɛyɛ na ama bɛahʋla bɛahwɩ̃ bɛaɣike Gyehova nɩ zʋ a?

13 Yehilá eliyema be mɔɔ bɔfʋlɔ yɩ John. Ilili ɔlʋbɔ 39 yɛ dɔkɩta hanlɩ kɛɛ inyia kansa a. ‘Ahyɛasɩ yɩ mɛyɩ, yi kunlu duli baaba, mɛyɩ la yɛ nɩ ɩdwɩnɩ nwʋmɔ a. Ɩdɔlɩ yɩ zʋ paa, meti nɩ ibizia yɩ nwʋ kɛɛ, ‘Kɛ mɩnla ti mɔɔ ɩsɛ kɛɛ minyia adimakɛlɛ mɔɔ ɩdɩ zɔ wɔ ɔzɔ mmɩlɩ yɩ mɔɔ mɩ anyɩ lɛ́tɩlɩ sʋ̃maa yɩ a?’ Nɩ ɩwɔ ɛɣalɛ benyia, na ɔzɔ mmɩlɩ yɩ nɩ inyia alʋbɔ asã pɛ. Mɩnla yɛ ɩwʋwalɩ John ma ilili nɣanlɩdɩlɛ mɔɔ ɩdɩ zɔ zʋ a? Ɩhanlɩ kɛɛ: “Ɩávalɩ nwʋmɔ kɛɛ mɩfɛ nɩ, mikila kɛɛ mɩ nɩɩ mɩ abusunwa kɔhɔ dɩyɛzumanlɛ, dasɩlɛlilɛ na yɛkɛyɛ abusunwa zʋ̃mɩnlɛ dapɛnɩ bela. Na yɛyɛ ɔzɔ mmɩlɩ po mɔɔ nninyeni nu yɛ sɩ nɩ.” John sia kã kɛɛ: “Sɛ yeyiyia ndwokɔzɩzɩbɛ a, ahyɛasɩ yɩ mɛyɩ yɛ ɛɣɛɛlɛ kɔwɔ na adwɩnɩndwɩnɩ kɛhyɛ yɛ zʋ. Naasʋ̃ mɩɣa mʋnwʋ yɩ kɛɛ ɩáhyɛ nɩ Gyehova ma yɛ anwʋzɩzɩbɛ mɔɔ yehyinyia na ɩma yɛnwʋ kezimɔ ɩdɔ yɛ. Kezimɔ Gyehova wʋwalɩ mɩ nɩ, ɔzɔ la sʋ̃ yɛ ɩkɔwʋwa wʋ a.”

14 Eliza, mɔɔ yɛhã yɩ nwʋ odwokɔ daada nɩ kã kɛɛ: “Mmɩlɩ bela mɔ mʋkɔhɔ dɩyɛzumanlɛ na mɩyɛ mɩzamɩ mɩ dɩyɛzumanlɛ nɩ, ɩkakɛ mɩ ma mʋnwʋ kɛɛ Gyehova tiye mɩ mpayɩ na ɩdɔ mɩ paa. Eyi ma mɩ anyɩ de.” Nolan, mɔɔ ɩdɩ mansini zʋ ehilalɛvʋlɔ wɔ Africa nɩ kã ɩ nɩɩ yɩ yɩ Diane nwʋ odwokɔ kɛɛ: “Mmɩlɩ mɔ ye padi golɔ po nɩ, yɛkɔ zʋlɔ yɛbɔ mpayɩ, yesuma Bayɩbʋlʋ yɩ, yɛkɔ dɩyɛzumanlɛ nɩɩ dasɩlɛlilɛ. Na eɣile bela Gyehova bʋwa yɛ ma yɛ anyɩ de. Sɛ ye padi kolɔ a, yɛkakɛ kɛɛ Gyehova kɔwʋwa yɛ na ikeyila yɛ. Yézi kezimɔ ɩkɛyɛ ɔzɔ dɩyɛ, naasʋ̃ yezi kɛɛ ɩkɛyɛ.”

15. Mɩnla nninyeni mvʋlɔ yɛ yɛkɔhʋla kɛyɛ mmɩlɩ mɔ ye padi golɔ a? Ma nwʋmɔ ndianwʋ.

15 Sɛ wʋ ɛɣɛɛlɛ kɔ zʋlɔ la bɔ na wu padi kolɔ a, nninyeni mvʋlɔ be wɔ kɛnɩ mɔɔ sa ɔkʋla ɛyɛ. Kila ndianwʋ eyi. Fa yɩ kɛɛ wʋ mɛda bowulo yɩ wɔ yɩ tʋ kɛɛ ikũũ wu. Sɛ etiyiadiyia eɣile bela a, sa ɩkʋla ɩbʋwa wʋ. Naasʋ̃ sɛ ɛpɛ kɛɛ ɛyɛkɛ yɩ kɔ kʋlaa a, ɩsɛ kɛɛ ɛyɛ mɔɔ ɩtɛla zɔ. Ɩsɛ kɛɛ ɛyɛ nwʋmɔ ɛbɩbɛlɛnu na ɔkɔ ɔnwʋ dɔkʋtanii be na ama wʋanwʋ mɔɔ ɩma wʋ mɛda ikũ wu nɩ. Ɔzɔ la sʋ̃ yɛ sɛ adwɩnɩ mɔɔ ɩávata kɔ zʋlɔ dide yɛ a, sa yɛkʋla yɛyɛ nwʋmɔ ɛbɩbɛlɛnu wɔ Bayɩbʋlʋ yɩ nɩɩ yɛ awuuku azʋlɔtʋ yɩ nu. Akʋ̃ sʋ̃ sa yɛkʋla yɛ nɩɩ Kilisinyianii be mɔɔ yɩ nwʋ wʋkwa bɔ nwʋmɔ nkɔmmɔ na ama yɛanwʋ kezimɔ yekeli zʋlɔ. Bɛmá yehila nninyeni mvʋlɔ be mɔɔ sa ɩkʋla ɩbʋwa yɛ.

16. Mɩnla yɛ ɩkɔhʋla kɔwʋwa yɛ ma yɛkɔnwʋ mɔɔ ɩma adwɩnɩndwɩnɩ hyɛ yɛ zʋ nɩ a? (Ndwomi 139:​1-4, 23, 24)

16 Bɔ mɔɔ ididee wʋ nɩ nwʋ mpayɩ. Nɩ Bulombunli Devidi zi kɛɛ Gyehova zi yɩ bʋwɔ. Meti Devidi zianlɩ Gyehova kɛɛ ɩwʋwá yɩ ma ɩnwʋ mɔɔ ɩma adwɩnɩndwɩnɩ hyɛ yɩ zʋ nɩ. (Kɩnga Ndwomi 139:​1-4, 23, 24.) Wʋzawʋ sʋ̃ sa ɔkʋla esiã Gyehova kɛɛ ɩwʋwá wʋ ma ɔnwʋ mɔɔ ɩma enyia adwɩnɩ mɔɔ ɩávata nɩ, nɩɩ kezimɔ ɔkɔhʋla ekeli zʋlɔ. Akʋ̃ sʋ̃, sa ɔkʋla bizia wʋ nwʋ ndwokɔɣizialɛ be dɩkɛɛ: ‘Mɩnla yɛ ɩma adwɩnɩndwɩnɩ hyɛ mʋ zʋ a? Asʋ̃ nninyeni be wɔ kɛnɩ mɔɔ ɩkɔ ɩfa adwɩnɩ mɔɔ ɩávata nɩ ɩba a? Asʋ̃ mɩfa mɩ adwɩnɩ misiye adwɩnɩ mɔɔ ɩávata nɩ zʋ tɛla kɛɛ mʋkɔwɔ mukogua a?

17. Mɩnla nninyeni yɛ sɛ osuma nwʋmɔ dɩyɛ a, ɩkɔhʋla kɔwʋwa wʋ na ɩahyɛ wʋ ɛzɩzɩbɛ a? (Kila mfonyini yi sʋ̃.)

17 Suma mɔɔ ididee wʋ nɩ nwʋ dɩyɛ. Mmɩlɩ kɔlɩ zʋlɔ nɩ, sa ɛba ɔnwʋ mfasʋ mɔɔ ɩwɔ zʋlɔ kɛɛ okozuma Gyehova yi subanɩ azʋlɔtʋ yɩ nwʋ dɩyɛ. Kɛ ndianwʋ nɩ, mmɩlɩ mɔ sʋ̃mavʋlɔ Pɔɔlʋ dwɩnɩndwɩnɩnlɩ elelɛdɩyɛ yɩ nɩɩ Gyehova yɩ tanɩfakyɛ yɩ nwʋ nɩ, inyianlɩ ɔzʋlɔ mfasʋ kezile. Wʋzawʋ sʋ̃ sa ɔkʋla ɛyɛ zɔ. Fá Buuku Mɔɔ Gyehova Dasɩvʋlɔmaa Bɛfa Bɛyɛ Ɛbɩbɛlɛnu, Watch Tower Publications Index, anzɛnyɩɩ nninyeni mvʋlɔ mɔɔ yɛfa yesuma Bayɩbʋlʋ mɔɔ ɩwɔ wʋ ndɛnɩ nu nɩ yɛ ɛbɩbɛlɛnu falɩ ndwokɔ be dɩkɛɛ Nyamɩnlɩ yɩ nwɔkɛnwʋnlɛ, yɩ tanɩfakyɛ nɩɩ yɩ ɔlɔlɛ kanyɩɩ nɩ nwʋ. Sɛ ɔnwʋ ndwokɔ mɔɔ ɩkɔwʋwa wʋ a, kɛlɛ kua dɩka mɔɔ ɔkɔnwʋ yɩ. Na sɛ wʋ ɛɣɛɛlɛ bɔ a, kɩnga ndwokɔ yɩ be, na bɔ mmɔdɩnɩ kɛɛ ɛkɛma ɩkɛvalɩ wʋ bʋwabɩlɛ yɩ nwʋ.—Fɩl. 4:8.

Eliyema be lɛ yɩ Bayɩbʋlʋ, tabɩlɛtɩ nɩɩ buuku mɔɔ isumaa dɩyɛ. Ɩkɛlɛɛ ndwokɔ be ikua yɩ Bayɩbʋlʋ yɩ nu.

Suma nninyeni be mɔɔ ɩkɔwʋwa wʋ ma ekeli nɣanlɩdɩlɛ mɔɔ ɩávata zʋ (Kila nkyɩkyɛmi 17)


18. Mɩnla ndwokɔ yɛ Kilisinyiamaa be zuma nwʋmɔ dɩyɛ a?

18 Eliza, mɔɔ yɛhã yɩ nwʋ odwokɔ daada nɩ yɛlɩ ɛbɩbɛlɛnu valɩlɩ Dwoobu nwʋ. Ɩhanlɩ kɛɛ: “Nɩ mu ndwokɔzɩzɩbɛ mɔɔ miyiyia nɩ dɩkɛɛ Dwoobu yɩ dɩyɛ yɩ. Sianti yɛ lɛ kɛɛ miyiyialɩ ndwokɔzɩzɩbɛ sʋ̃maa wɔ mmɩlɩ ɔkʋ̃ yɩ la nu. Meti muzumanlɩ Dwoobu nwʋ dɩyɛ. Mɩɣa mʋnwʋnlɩ kɛɛ Dwoobu yiyialɩ ndwokɔzɩzɩbɛ sʋ̃maa na eyi manlɩ yi padi golɔlɩ kʋlaa. Ɩwɔ numɔ kɛɛ nɩ ízi sianti mɔɔ ɩfɛɛ nɩ dɩyɛ, naasʋ̃ ɩhɔlɩ zʋlɔ ɩvalɩ yɩ nwʋ idianlɩ Gyehova zʋ ma ɩwʋwalɩ yɩ.” (Dwb. 42:​1-6) Diane sʋ̃ mɔɔ yɛhã yɩ nwʋ odwokɔ daada nɩ kã kɛɛ: “Mɩ nɩɩ mu hũ va ziye yɛ anyɩ zʋ kɛɛ yekozuma Bɛn Yehowa buuku yi. Yɛ anyɩ sɔ kezimɔ Gyehova ɩnwɩ̃ yɛ dɩkɛɛ kezimɔ ɔnwɩ̃nɩlɛvʋlɔ nwɩ̃ ndɛdɛlɛ nɩ. Kɛ ankɩ yɛkɛva yɛ adwɩnɩ keziye ye padi mɔɔ igolɔ nɩ zʋ nɩ, yɛfa yɛ adwɩnɩ yesiye kezimɔ Gyehova ɩnwɩ̃ɩ̃ yɛ ma yɛkɛyɛ mmenii baaba nɩ zʋ. Eyi ma yɛtwɩ̃ yebike yi.”—Ayɩ. 64:8.

FA ANWƲLAZƲ KILA EƔILE BE ƆHƲANƖ

19. Itwu mmɩlɩ be a, kɛ yɛkɔhʋla kɛdɩ nɣanlɩ keze a, na mɩnla anwʋlazʋ yɛ ɩsɛ kɛɛ yenyia a?

19 Sɛ yɛfa adwɩnɩhilelɛ azʋlɔtʋ mɔɔ yɛhã nwʋmɔ odwokɔ nɩ yedi egyima po a, itwu mmɩlɩ be a, sa yɛ ɛɣɛɛlɛ kʋla bɔ na adwɩnɩndwɩnɩ kɔhʋla kɛhyɛ yɛ zʋ. Itwu mmɩlɩ be a, sa ye padi kʋla kolɔ! Naasʋ̃, sɛ yɛbɔ yɩ tʋ kɛɛ yenyiaa adwɩnɩ mɔɔ ɩávata a, iluwa Gyehova yɩ mmʋwalɩyɛ zʋ nɩ, sa yɛkʋla yɛtɩ ɔzɔ adwɩnɩndwɩnɩ yɩ zʋ. Sa yɛkʋla yenyia anwʋlazʋ kɛɛ itwu mmɩlɩ be a, yɛkɔhʋla kenyia tiwʋwaba baaba na yɛ anyɩ iale wɔ yɛ ɛbɩlawɔlɛ nɩɩ ɔzʋ̃mɩnlɛ mɔɔ yɛlɛ yɛmaa Gyehova nɩ nu.

20. Mɩnla yɛ ezi wʋ kɛnɣa kɛɛ ɛkɛyɛ a?

20 Nninyeni be mɔɔ yɛyɛ ma idua numɔ, yɛ ndwokɔzɩzɩbɛ nɩɩ yɛ mɛlɛkɛyɛlɛ kɔhʋla kɛma yekenyia nɣanlɩdɩlɛ mɔɔ ɩávata. Naasʋ̃ bɛmá yezi yɛ kɛnɣa kɛɛ yɛlɛ́ma ɔzɔ nɣanlɩdɩlɛ nɩ keli yɛ zʋ. Sɛ yɛbɔ yɩ tʋ kɛɛ yenyiaa nɣanlɩdɩlɛ mɔɔ ɩávata a, iluwa Gyehova yɩ mmʋwalɩyɛ zʋ nɩ, sa yɛ ahʋnlɩnɩ kʋla tɔ ye kunlu. (Ndw. 143:10) Yekilaa ɔhʋanɩ kɛɛ eɣile be nninyeni mɔɔ ɩkɛma yɛ anyɩ kele nkʋ̃ʋ̃ la yɛ yɛkɔdwɩnɩndwɩnɩ nwʋmɔ a. Ɔzɔ mmɩlɩ yɩ nɩ, dɩyɛ bela ilédide yɛ. Nwɔnɩ bela yekodwodwu nɩ, nɩ yɛwɔ anyɩnlɩlelɛ mɔɔ yɛkɛva kɔzʋ̃mɩ yɛ ɔlɔlɛ Nyamɩnlɩ, Gyehova!

KƐ OKOWUWA KEZE A?

  • Ɩkɛyɛ kɛɛ mɩnla yɛ nɩ ɩma Pɔɔlʋ yɩ ɛɣɛɛlɛ bɔ a?

  • Mɩnla yɛ ɩwʋwalɩ Pɔɔlʋ ma ɩhɔlɩ zʋlɔ ɩvalɩ anyɩnlɩlelɛ ɩzʋ̃mɩnlɩ Gyehova ɩávalɩ nwʋmɔ kɛɛ nɩ ɩyɛ a yɩ padi kolɔ nɩ a?

  • Kɛ ɩkɛyɛ na yɛali nɣanlɩdɩlɛ mɔɔ ɩávata zʋ a?

NDWOMI 34 Duwa Nɔhʋanlɛlilɛ Nu

a ODWOKƆ BE MƆƆ BEHILEHILE NU: Wɔ dɩyɛzumanlɛ eyi nu nɩ, “nɣanlɩdɩlɛ mɔɔ ɩávata” nɩ kile mmɩlɩ mɔ ɩyɛ a yɛ ɛɣɛɛlɛ bɔ anzɛnyɩɩ ye padi kolɔ nɩ. Na iáhile adwɩnɩ nu adimakɛlɛ mɔɔ ikehyinyia dɔkʋtanii be yɩ mmʋwalɩyɛ.

b Pɔɔlʋ yɩ ndwokɔ yɩ ma yɛnwʋ yɩ kɛɛ nɩ ɩwɔ anyɩnlɩ adimakɛlɛ, na nɩ ɩyɛ sɩ ɩma yɩ kɛɛ ɩkɛhɛlɛ kɛlɛta na ɩayɛ yɩ ɔzʋ̃mɩnlɛ egyima yɩ. (Gal. 4:15; 6:11) Anzɛnyɩɩ awohwi ndwokɔ mɔɔ mmenii kɩhã falɩ yɩ nwʋ nɩ manlɩ yi ɛɣɛɛlɛ wɔlɩ na adwɩnɩndwɩnɩ hyɛlɩ yɩ zʋ. (2 Kɔl. 10:10; 11:​5, 13) Kɛmɔ ɩdɩ bela nɩ, nɩ Pɔɔlʋ ɩtɩɩdɩɩ.

c Bɛzɩnza anlima yɩ be.

    Ahanta Buuku (2015-2026)
    Numá Yɩ
    Kɔ́ Numɔ
    • Aɣɩnda
    • Kyɛ́
    • Yɛ́ nzɩnzanlɩyɛ mɔɔ ɛpɛ yɩ wɔ ɛkɩhyɩ
    • Copyright © 2026 Watch Tower Bible and Tract Society of Pennsylvania
    • Mmɛla Mɔɔ Ɩwɔ Nwʋmɔ
    • Nwʋmɔ Nhyɩhyɛlɩyɛ
    • Nwʋmɔ Nninyeni
    • JW.ORG
    • Kɔ́ Numɔ
    Kyɛ́