Bed ki Yomcwiny ka Itye ka Gwoko Ngat Muteggi Nyo ma Kome Lit

1-2. Jehovah winyo nining i kom jo ma gitye ka gwoko danogi muteggi nyo ma kome lit? (Carolok 19:17) (Nen bene cal.)

OMEGO mo ma bedo i lobo Korea ma nyinge Jin-yeol owaco ni: “An kacel ki dakona dong warii i nyom pi mwaki makato 32 kulu. Pi mwaki abic mukato-ni, abedo ka gwoko dakona ma kome lit adada-ni. En tye ki two mo malit adada ma omiyo kome okwe woko ma pe twero wot. Amaro dakona matek dok bene amaro gwoke. I dyewor ducu, mitte ni en obut i wi kitanda mo ma kimine ki i ot yat. An abuto i ngete, dok ka wabuto wamako cingwa.”

² Tika in bene itye ka gwoko ngat mo ma imaro, gwok nyo lanyodoni, luoti, latinni nyo laremi? Ka tye kit meno, ci nen calo itye ki yomcwiny madit adada me konyo ngat meno pi mar ma itye kwede pire. Dok itimo meno pien imaro Jehovah. (1 Tem. 5:​4, 8; Yak. 1:27) Kadi bed kit meno, twero bedo ni itye ka kato ki i pekki mapol ma jo mukene pe gitwero niang iye. I cawa mukene, itwero winyo calo in keni aye itye ka tute ki gwoko ngat meno. Dano twero neni calo ngat ma iye yom ento nongo pe gingeyo ni cwinyi cwer adada i cawa mukene. (Jab. 6:6) Kadi bed jo mogo pe gitwero niang kit ma in iwinyo kwede, ento Jehovah kare ducu niang dok ngeyo kit ma iwinyo kwede. (Por ki Nia 3:7.) Jehovah neno jalleni kacel ki pig wangi. (Jab. 56:8; 126:5) En neno jami ducu ma itimo me konyo danoni me amara. Dong, Jehovah ocikke me culli pi jami ducu ma itye ka timone.—Kwan Carolok 19:17.

3. Pingo onongo twero bedo tek adada pi Abraim gin ki Cara me gwoko Tera?

³ Onongo mitte ni jo mapol ma kiloko i komgi i Baibul gugwok danogi me amara ma kome lit nyo ma dong oteggi woko. Me labolle, tam kong i kom Abraim gin ki Cara. I kare ma guweko Ur, wongi Tera onongo dong tye ki mwaka ma romo 200 kulu. Kadi bed Tera onongo dong oteggi adada, en pud owoto kacel kwedgi. Gin guwoto pi kilomita ma romo 960 (mairo 600) me cito i Karan. (Acak. 11:​31, 32) Abraim gin ki Cara onongo gimaro Tera adada, ento tam kong kit ma nen calo obedo tek kwede botgi me gwoko laco man muteggi-ni i kare me wotgi. Twero bedo ni gin onongo giwoto ki kana nyo kinaga. Ento onongo twero bedo gin matek adada ki Tera me ito i wi kinaga ki dong me bedo i wiye pi cawa malac. Nen calo Cara gin ki Abraim guol adada i kare mogo. Kadi bed kit meno, Jehovah ominigi kero ma onongo gimito. Dong kit ma Jehovah okonyo kwede Abraim gin ki Cara, En bene bikonyi me gwoko danoni me amara ma oteggi nyo ma kome lit.—Jab. 55:22.

4. Gin ango ma wabinyamo i pwony man?

⁴ Bibedo yot olo me medde ki gwoko danoni me amara ka ce itye ki yomcwiny. (Car. 15:13) Wii opo ni pud itwero bedo ki yomcwiny kadi bed itye ka kato ki i kwo matek. (Yak. 1:​2, 3) Gin ango ma itwero timone me medde ki bedo ki yomcwiny? Gin acel aye me jenge i kom Jehovah i lega wek okonyi me bedo ki tam ma tye atir. I pwony man, wabinyamo jami mogo ma itwero timone me konyi bedo ki yomcwiny. Wabineno bene gin ma jo mukene gitwero timone me konyi. Mukwongo, wabineno pingo mitte ni ibed ki yomcwiny ka ce itye ka gwoko ngat mo ma imaro ki dok pingo timo man twero bedo tek.

PINGO TWERO BEDO TEK ME BEDO KI YOMCWINY KA ITYE KA GWOKO NGAT MO?

5. Bedo ma cwinyi yom twero konyi nining ka itye ka gwoko ngat mo ma imaro?

⁵ Ka wabedo ka tamo kit ma tek kwede me gwoko ngat moni, man bimiyo warwenyo kero ma watye kwede me medde ki gwoko ngat meno maber. (Car. 24:10) Dok ka wawinyo ni dong waol woko ki gwokogi, ci watwero rwenyo cwiny me woro ma onongo watye kwede con i komgi. Pingo twero bedo tek adada me bedo ki yomcwiny ka itye ka gwoko ngat mo?

6. Pingo i cawa mukene jo ma gitye ka gwoko danogi giwinyo ni giol adada?

⁶ Itwero winyo ni dong iol adada. Laminwa mo ma nyinge Leah owaco ni: “Kadi bed jamine owoto maber, ento pol kare anongo ni par onura woko dok nongo ape ki kero mo keken me timo gin mukene mapat. I cawa mukene, nongo ape wa ki kero me dwoko mecej ma kicwala.” Jo mukene ginongo tek adada me nino nyo me nongo kare me yweyo ma gimito. Laminwa mo ma nyinge Irenea owaco ni: “Anongo nino pe roma. Pol kare aco woko i nge wang cawa aryo aryo i dyewor me gwoko min cwara. Dok pi mwaki mapol, an ki cwara pe wabedo ki kare me cito ka yweyo wiwa ka mo keken.” Jo mukene pe gitwero bedo kacel ki luremgi nyo bene timo jami mogo me tic pi Jehovah pien mitte ni kare ducu gubed gang ka gwoko danogi. Dong man weko gikeng bedo kacel ki jo mukene dok miyo cwinygi cwer pien nongo pe gitwero timo jami ducu kit ma gimito kwede.

7. Pingo jo mogo ma gigwoko dano gilwenyo ki cwercwiny?

⁷ Cwinyi twero bedo ka pidi pi gin mo ma pe itimo pi ngat ma itye ka gwokone. Laminwa mo ma nyinge Jessica owaco ni: “Pol kare awinyo ni omyero atii matek me gwoko babana. Awinyo marac adada ka akwanyo cawa mo manok me yweyo.” Jo mukene gitwero bedo ki par ni pe gitye ka timo tic muromo me konyo ngat ma gitye ka gwokone. Nyo i kare mogo, giromo winyo ni dong pe gitwero medde ki gwoko ngat meno. Dok ka dong guol woko, gitwero waco nyo timo gin mo ma pe nyuto kica bot ngat ma gitye ka gwokone-ni. Jami magi ducu miyo jo ma gitye ka gwoko danogi cwinygi cwer adada. (Yak. 3:2) Jo mogo bene cwinygi cwer ka gineno two tye ka medde ameda ki yelo ngat ma gimaro-ni. Laminwa mo ma nyinge Barbara owaco ni: “Turo cwinya adada ka aneno kit ma two pa larema bedo ka medde kwede nino ducu.”

8. Tit kong kit ma jo mukene guwinyo kwede i kare ma kipwoyogi pi kony ma gumiyo.

⁸ Itwero winyo ni pe kiparo piri. Pingo? Pien pe dano ducu gipwoyi pi tic matek kacel ki jalleni. Dong cuko cwinyi adada ka ngat mo opwoyi pi jami ducu ma itimo. (1 Tec. 5:18) Laminwa mo ma nyinge Melissa, ma gwoko jo mutii owaco ni: “I kare mogo, akok pien nongo aol dok cwinya otur. Ento ka ngat ma atye ka gwoko-ni owacca ni, ‘Apwoyo matek pi gin ducu ma itimo pira,’ yomo cwinya adada! Lok magi medda kero dok tugo cwinya me medde ki gwoko ngat meno.” Omego mo ma nyinge Amadu otito kit ma miyo pwoc gude kwede. En kacel ki dakone gitye ka gwoko latin pa lamin dakone; latin meno tye ki two ma reto dano. Amadu owaco ni: “Kadi bed latin man pe twero niang maber kit ma watute kwede me gwokke, ento cwinywa bedo yom ka opwoyowa nyo owacciwa ni emarowa adada.”

GIN MA TWERO KONYI ME BEDO KI YOMCWINY

9. Ngat ma tye ka gwoko danone twero ngeyo ka ma kerone gik iye nining?

⁹ Nge ka ma keroni gik iye. (Car. 11:2) Wan ducu pol kare pe wabedo ki cawa nyo kero me timo gin ducu ma wamito. Dong mitte ni imok tam i kom gin ma itwero timone. Dok cawa mukene pe itwero timo gin ma dano gimito ni itim. Ka meno otimme, pe mitte ni iwiny marac. Meno nyuto ni ingeyo ka ma keroni gik iye. Dok ka ce jo mukene gimito mini kony mo, bed ki pwoc iye dok iye konygi. Omego mo ma nyinge Jay owaco ni: “Nino ducu, watwero timo gin ma kerowa kacel ki cawawa ye keken. Pi meno, ngeyo ka ma keroni gik iye bikonyi me bedo ki yomcwiny.”

10. Pingo pire tek me bedo ki niang matut ka itye ka gwoko ngat mo ma kome lit? (Carolok 17:27)

¹⁰ Bed ki niang matut. (Kwan Carolok 17:27.) Ka itye ki niang matut, ci itwero bedo ma komi opye mot ka ngat mo ocwero cwinyi nyo owaco lok mo ma pe nyuto kica. Ngat ma tye ki niang matut temme me niang pingo ngat moni tye ka timme i yo moni. Two mogo twero miyo ngat moni timo jami ma onongo con pe timo. (Latit. 7:7) Me labolle, ngat ma onongo con loko dok timo jamine i yo me kica twero cako daa kwedi. Nyo bene ngat meno twero cako nguru nyo bedo ki kiniga magwar adada. Ka itye ka gwoko ngat mo ma tye ki two malit, ci bibedo me kony adada ka iniang lok i kom twone maber. Ngeyo lok i kom twone bikonyi me niang ni en waco nyo timo jami mogo ma pe nyuto kica pi two ma en tye kwede ento pe ni en mito timone kit meno.—Car. 14:29.

11. Gin ma pire tek ango ma ngat ma tye ka gwoko danone myero okwany cawa me timone nino ducu? (Jabuli 132:​4, 5)

¹¹ Kwany cawa me jingo watti ki Jehovah. I cawa mukene, twero mitte ni iter cawa manok me timo jami mukene wek ibed ki cawa muromo me ‘keto pi jami ma pigi tego mukwongo.’ (Pil. 1:10) Me labolle, mitte ni ibed ki cawa me jingo watti ki Jehovah. Kabaka Daudi obedo ngat ma onongo tye ki tic mapol adada. Ento en oketo woro Jehovah obedo gin ma pire tek loyo i kwone. (Kwan Jabuli 132:​4, 5.) I yo acel-lu, mitte ni ijal cawa mo me kwano Baibul kacel ki lega nino ducu. Laminwa mo ma nyinge Elizabeth owaco ni: “Ka alego bot Jehovah, akwano lok ma i Jabuli dok alwodo matut i lok me kwe cwiny ma akwano, abedo ma koma opye mot dok ma cwinya yom. Lega bot Jehovah aye gin ma konya loyo. Tyen mapol i dyeceng, alego bot Jehovah me konya wek abed ma wiya opye mot.”

12. Pingo pire tek bot jo ma gigwoko jo mukene me gwoko yotkomgi kekengi?

¹² Tim jami ma twero konyi me gwoko yotkomi. Pol pa jo ma gitye ki tic mapol, calo jo ma gitye ka gwoko danogi me amara ginongo ni tek adada me nongo kare me timo jami ma weko komgi bedo yot. Ento komi kacel ki adammi bimedde ki bedo yot ka icamo cam maber dok iryeyo ler kare ki kare. Dong kadi bed ipe ki cawa muromo, pud pire tek me camo cam maber kacel ki ryeyo ler kare ki kare. (Ep. 5:​15, 16) Medo i kom meno, wek nino oromi. (Latit. 4:6) Kwed mo ma kitimo nyuto ni ka nino romowa, ci konyo adamwa me tic maber. Buk mo ma loko i kom yotkom otito ni ka ce ngat moni nino maber, en bedo ki par manok dok bene bedo ma kome opye mot ka peko tye. Bimitte bene ni ikwany cawa mo me timo gin ma cwinyi maro. (Latit. 8:15) Laminwa mo otito gin ma konye me bedo ki yomcwiny. En owaco ni: “I nino ma pinye pe tye kot kot, akato woko ka oyo ceng. Dok kicel i dwe acel, aketo yub me bedo kacel ki lurema me timo jami ma amaro.”

13. Pingo pire tek me timo gin mo ma weko inyero? (Carolok 17:22)

¹³ Tim gin mo ma weko inyero. (Kwan Carolok 17:22; Latit. 3:​1, 4) Nyero obedo gin maber adada pi yotkomi kacel ki adammi. Ka itye ka gwoko ngat mo, gin mo twero timme ma pe ibyeko kulu. Ento ka itwero nyero manok pi gin mutimme-ni, ci pe ibibedo ki turcwiny madwong tutwal. Dok ka inyero kacel ki ngat ma itye ka gwokone-ni, mar i kinwu bidongo.

14. Tito kit ma iwinyo kwede bot laremi ma igeno twero konyi nining?

¹⁴ Tit kit ma iwinyo kwede bot laremi mo ma igeno. Kadi bed itute me bedo ma cwinyi yom, pud itwero bedo ki par i kare mogo. I kare ma kit meno, itwero lok ki laremi mo ma igeno ma pe bimiyo iwinyo marac i kom lok ma itye ka titone bote. (Car. 17:17) Me ka meno, en biwinyo lokki dok bene bicuko cwinyi, ma meno twero bedo gin ma onongo imito winyone kikome me bedo ki yomcwiny odoco.—Car. 12:25.

15. Lok i kom genwa me kwo i Paradic twero weko wabedo ki yomcwiny nining?

¹⁵ Go i wii gin ma ibitimo kacel ki danoni me amara i Paradic. Wii opo ni pe dok ibimedde ki gwoko danoni me amara ma dong oteggi nyo ma kome lit i paradic. Jehovah pe ocweyo dano me timo tic macalo meno. (2 Kor. 4:​16-18) Kwo ma en “kwo kikome” bibino i anyim. (1 Tem. 6:19) Ka iloko kacel ki danoni me mara i kom yub ma wumito cobone i paradic, ci wun ducu wubibedo ma cwinywu yom i kare-ni. (Ic. 33:24; 65:21) Laminwa mo ma nyinge Helen owaco ni: “Kare ducu atito ki ngat ma akonyo ni, macok cok-ki i lobo manyen, wabikwoyo bongo kacel, wabingwec kacel, dok bene wabiringo ki lela kacel. Wabitedo mugati kacel ki dek pi jowa me amara ma kibicerogi. Wan ducu wapwoyo Jehovah pi miniwa gen man mamwonya-ni.”

KIT MA JO MUKENE GITWERO KONYI KWEDE ME BEDO KI YOMCWINY

16. Watwero konyo omego nyo lamego mo ma tye ka gwoko danone nining? (Nen bene cal.)

¹⁶ Omege ki lumege gitwero konyi me nongo yweyo ma mitte. Jo me kacokke gitwero jalo cawagi me bedo kacel ki ngat ma itye ka gwokone-ni. Meno twero konyi me nongo cawa me yweyo nyo me timo jami ma imito timogi. (Gal. 6:2) Omege ki lumege mogo guketo yub ma konyo me niang anga ma bimiyo kony i cabit acel acel. Laminwa mo ma nyinge Natalya, ma tye ka gwoko cware ma tye ki two akweya owaco ni: “Omego mo ma tye i kacokkewa bino gangwa kicel nyo kiryo cabit ducu ka boko lok kacel ki cwara. Ginywako i tic me pwony kacel, giboko lok dok bene gineno filim kacel. Cwara nongo mit pa bedo kacel ki lareme man matek adada dok man mina kare me yweyo nyo me timo tic mukene ma amito timone.” Jo mogo i kacokke bene gitwero jalle me gwoko ngat meno i dyewor wek omego nyo lamego ma gwoke-ni onong kare me nino maber.

17. Watwero konyo ngat ma tye ka gwoko danone nining i cawa me cokke?

¹⁷ Omege ki lumege gitwero konyi i cawa me cokke. Jo mukene pe gitwero bedo ki kare me winyo lok ducu ma kitye ka lokone i cokke, gure me adwol kacel ki gurewa madito pien gitero cwalo cawa malac ka gwoko danogi. Utmege ma i kacokke gitwero jalle me bedo kacel ki ngat meno muteggi nyo ma kome lit-ti i cawa me cokke. Ka ngat muteggi nyo ma kome lit-ti pe twero a ki gang, watwero jalle me gwokke wek ngat ma gwoke-ni ocit i cokke i Ot me Ker.

18. Gin ango mukene ma watwero timone pi jo ma gitye ka gwoko danogi me amara?

¹⁸ Pwogi dok bene ileg pigi. Kare ki kare, luelda omyero gutute me cuko cwiny jo ma gitye ka gwoko danogi me amara. (Car. 27:23) Dok wan ducu omyero wapwogi dok wabed ka waco botgi ni wamarogi pi tutegi me gwoko danogi me amara. Waromo bene lega bot Jehovah ni omedde ki minigi teko dok okonygi me bedo ki yomcwiny.—2 Kor. 1:11.

19. Gin ango ma watye ka kurone?

¹⁹ Macok cok-ki, Jehovah bijwayo jami ducu ma miyo wadeno can dok ma kelliwa cwercwiny. Two kacel ki to dong bibedo pe matwal. (Yabo 21:​3, 4) “Lungolo bipye malo calo til.” (Ic. 35:​5, 6) Dok pe dong wabibedo ka deno can pi tiyo nyo neno ka danowa me amara giyelle ki two. “Pe dong gibipo pi jami macon.” (Ic. 65:17) Ka wawoto ki kuro kare ma Jehovah bicobo kwede cikkene, watwero bedo ki gen ni en bimedde ki konyowa. Ka wamedde ki jenge i kome pi teko, en bikonyowa me ‘ciro can ducu kun wadiyo cwinywa i yo ducu ki yomcwiny.’—Kol. 1:11.