Gubedo “Welo” I Lobo Me Bal
“Jo magi ducu . . . gutuco ni gin gibedo macalo lurok dok welo” i lobo meno.—IBRU 11:13.
1. Ngo ma Yecu owaco i lok kom ka cungo pa jo ma lubo en i lobo man?
YECU oloko i kom lukwenane ni “gin gitye i lobo.” Ento en otito ni: “Gin pe jo me lobo, macalo an pe a dano me lobo.” (Jon 17:11, 14) Dong, Yecu onyuto ka maleng ka cungo pa jo ma lubo en i “lobo man,” ma lalocce tye Catan-ni. (2 Kor. 4:4) Kadi bed gibedo i lobo man me bal, ento gin pe jo me lobo-ni. Ma lubbe ki kit me kwo me lobo man gin gitye macalo “welo”—1 Pet. 2:11.
Gin Gukwo Macalo “Welo”
2, 3. Pingo kitwero waco ni Enoka, Nua, ki Abraim ki Cara gukwo macalo “lurok dok welo”?
2 Cakke con, lutic ma lugen pa Jehovah gubedo pat ki jo me lobo me karegi ca ma onongo pe giworo Lubanga. Ma peya Pii Aluka omwonyo lobo, Enoka ki Nua gubedo ka “wot kacel ki Lubanga.” (Acak. 5:22-24; 6:9) Gin aryo ducu gubedo ka tito ki tekcwiny lok me ngolo kop pa Jehovah i kom lobo pa Catan. (Kwan 2 Petero 2:5; Juda 14, 15.) Enoka “oyomo cwiny Lubanga” dok Nua bene “obedo dano ma kite atir, ma pe ki bal mo i kin yalwakke,” pien guwoto kacel ki Lubanga i lobo ma jone pe giworo Lubanga.—Ibru 11:5; Acak. 6:9.
3 I kare ma Lubanga olwongogi, Abraim gin ki Cara guweko kwo maber me boma madit me Ur pa jo Kaldaya kun giye kwo kwo matek macalo lukwat ma gitiko lak alaka i lobo pa lurok. (Acak. 11:27, 28; 12:1) Lakwena Paulo ocoyo ni: “Pi niye Abraim owinyo dog Lubanga i kare ma olwonge me cito i lobo mo mukene ma onongo yam en mito miye ni obed mere. En oa ki i lobo tugi kun pe ngeyo ka ma ecito iye. Pi niye omiyo en obedo macalo welo i lobo ma yam Lubanga ociko pire, macalo ebedo i lobo pa lurok, kun bedo i kema gin ki Icaka ka Yakobo, ma gin bene gimiyogi kit cikke acel-lu.” (Ibru 11:8, 9) Paulo oloko i kom jo magi ma lutic ma lugen pa Jehovah ni: “Jo magi ducu guto i kom niye, ma pud peya gimiyogi gin ma ceng Lubanga ociko pire, ento guneno anena ki ka mabor, gumoto ki kunnu, dok bene gutuco ni gin gibedo macalo lurok dok welo” i lobo meno.—Ibru 11:13.
Lok me Ciko Jo Icrael
4. Kiciko jo Icrael ningo i kare ma peya gudonyo me bedo i lobogi?
4 Jo Icrael ma gubedo likwayo pa Abraim gudoko dwong ci gudoko rok kulu ma onongo gitye ki cik ma kimiyogi ki dok lobo. (Acak. 48:4; Nwo. 6:1) Onongo mitte ni wi jo Icrael pe owil ni Rwod ngomgi kikome obedo Jehovah. (Levi. 25:23) Gin onongo gitye calo jo ma bedo abeda i ngom meno ma nongo myero guwor miti pa Rwode. Medo i kom meno, wigi onongo myero opo ni “dano pe kwo ki kwon keken”; Gin onongo myero pe guwek lonyo me jami omi wigi owil i kom Jehovah. (Nwo. 8:1-3) Ma peya jo Icrael gudonyo me bedo i lobogi, kicikogi kit man: “I kare ma Rwot Lubangawu dong otyeko kelowu i lobo ma yam okwongo bot kwarowu Abraim ki Icaka ki Yakobo, ni ebimiyowu, ma tye iye gangi madito ma gibeco , ma yam pe wun aye wugerogi ki odi ma gupong ki jami ducu ma gibeco ma yam pe wun aye wupongo igi, ki bur pii ma kikwinyogi ma pe wun aye wukwinyo, ki poto olok ki poto jeituni ma pe wun aye wupito; ka dong wucamo wuyeng, ci ber wugwokke wek wiwu pe owil woko i kom Rwot [Jehovah].”—Nwo. 6:10-12.
5. Pingo Jehovah okwero Luicrael, dok en ocako cwako rok mene?
5 Cik ma kicikogi kwede-ni onongo pe obedo me nono. I kare pa Nekemiagi, gurup pa Lulevi mogo wigi opo dok lawic omakogi pi gin ma otimme lacen ma dong Luicrael gugamo Lobo ma Kiciko Pire. I ngeye ma jo me Icrael gucako bedo i odi mabeco dok bene gubedo ki cam ki vino madwong, “gucamo guyeng kwede ka gucako cwe.” Gujemo i kom Lubanga, ma guneko wa lunebi ma en ocwalo me cikogi. Pi meno Jehovah ojalogi i cing lumonegi. (Kwan Nekemia 9:25-27; Koc. 13:6-9) Lacen, i kare ma gitye i te loc pa Luroma, Lujudaya magi ma gipe ki niye gutimo gin ma dong rac ma okato ki neko wa Meciya ma kiciko pire! Jehovah okwerogi ci ocako miyo cwakke bot rok manyen, Luicrael me cwiny.—Mat. 21:43; Tic. 7:51, 52; Gal. 6:16, NW.
“Gin pe jo me lobo”
6, 7. (a) Itwero titone nining gin ma Yecu owaco i kom ka cungo pa jo ma lubo en i lobo man? (b) Pingo Lukricitayo pe omyero gubed jo me lobo pa Catan?
6 Kit ma kinyuto kwede i acakki me pwony man, Lawi kacokke pa Lukricitayo, Yecu Kricito, oloko ka maleng ni jo ma lubbe pe gibibedo jo me lobo, kwo me bal me lobo pa Catan. I kare ma Yecu cok to, en owaco bot lupwonnyene ni: “Kono wun jo me lobo, kono lobo omaro wun jone; ento wun pe me lobo, ento ayerowu ki i lobo; pi meno lobo kwerowu.”—Jon 15:19.
7 Ento ka Lukricitayo gunya guromo kin piny, onongo mono mitte ni gin myero gudok jo me lobo, gucak kwo ma rwatte ki tim me lobo kun gidoko calo jo me lobo? Pe kumeno. Ka mo keken ma gikwo iye, gin myero gupokke woko ki i kit me kwo me lobo pa Catan-ni. Mwaka ma romo 30 i nge to pa Kricito, lakwena Petero ocoyo bot Lukricitayo ma guket woko i lobo mapat pat ma Jo Roma onongo loyogi ni: ‘Wun ma amaro, abako doga botwu macalo wun welo, pe wun jo me lobo man, wukwer miti me kom woko ma lwenyo ki kwowu. Wubed ki kit maber i kin jo ma pe gingeyo Lubanga.’—1 Pet. 1:1; 2:11, 12.
8. Latit lok mo me tekwaro otito wat ma onongo tye i kin Lukricitayo me kare macon ki lobo nining?
8 Me moko ni Lukricitayo macon gubedo macalo “welo” i lobo ma jo Roma onongo loyogi-ni, latit lok mo me tekwaro, Kenneth Scott Latourette ocoyo ni: “Onongo obedo gin ma ngene tutwal i tekwaro ni i cencwari adek mukwongo Lukricitayo gurwatte ki aunauna matek pi tyen mapol . . . Koko ma tye i komgi onongo pol. Kiwaco ni gin gubedo jo ma pe ye i kom Lubanga pien onongo pe giye kwero kwer pa lukamfiri. Onongo kiterogi calo jo ma gidag kaki ducu pa wan dano, pien gukwero bedo i kwo ma jo me karegi-ni gimaro—kwero kwer pa lukamfiri, jami ma yomo cwiny lwak ento gin Lukricitayo onongo gineno ni opong ki lok ki tim me niye pa lukamfiri kacel ki tim me tarwang.”
Pe Iti ki Jami me Lobo-ni Mukato Kare
9. Macalo Lukricitayo me ada, wanyuto nining ni wan pe wabedo “jo ma gidag kaki pa wan dano”?
9 Pinye tye nining i kare-ni? Madok i kom kit me kwo “marac me kare man,” ka cungowa tye marom aroma ki pa Lukricitayo me kare macon ca. (Gal. 1:4) Pi meno, jo mapol pe giniang maber i komwa dok mogo bene gidagwa. Ento wan pe wabedo jo ma gidag “kaki ducu pa wan dano.” Pi maro dano luwotwa omiyo wacito i doggola ki doggola, wayelle ki tekwa i yo ducu me rwatte ki jo ducu ma bedo iye wek wapwonyogi ki lok me “kwena maber me ker pa Lubanga.” (Mat. 22:39; 24:14) Watimo man pien wangeyo atir ni cokcok-ki gamente pa Jehovah i te loc pa Kricito bigiko loc pa dano ma gitye ki roc kun leyo ka wangi ki gamente manyen me kit matir.—Dan. 2:44; 2 Pet. 3:13.
10, 11. (a) Wan waromo tic ki jami me lobo-ni manok nok nining? (b) Yo mene ma Lukricitayo ma wangi twolo gikwero kwede tic ki jami me lobo mukato kare?
10 Ma lubbe ki kit ma agikki me lobo me kare-ni cok kwede, macalo lutic pa Jehovah wangeyo ni man pe obedo kare me yenyo kwo maber i lobo man ma cok tum-mi. Walubo lok pa lakwena Paulo ma owaco ni: “Utmegina, gin ma aloko en ene ni, kare dong odoko ding [odic woko]; cakke kombeddi jo ma . . . wilo jami gubed calo jo ma pe tye ki gin mo, jo ma tiyo ki jami me lobo man calo jo ma pe gitye ka tic kwede, pien lobo kit ma tye kwede-ni bitum woko.” (1 Kor. 7:29-31) Ento Lukricitayo me kare-ni mono gitiyo ki lobo man nining? Gitiyo ki tet kacel yo me kubbe ma kiyubogi i kare-ni, pi yaro ngec me Baibul i wi lobo i leb miya mapol ata. Gitiyo kwede olo manok nok me yenyo kwo. Giwilo jami ma mitte ma kiyubogi i lobo man. Ento, pe gimito ni giti ki jami me lobo man ma okato kare woko pienni pe gimito ni lok me jami me kom ki tic me lobo-ni okwany tamgi woko ducu.—Kwan 1 Temceo 6:9, 10.
11 Lukricitayo ma wangi twolo pe gitiyo ki jami me lobo-ni mukato kare i lok me kwan i rwom ma malo. Jo mapol i lobo-ni gitero kwan i rwom mamalo calo gin ma pire tek ma tero dano i kwo me yweka ki lonyo. Ento miti pa wan Lukricitayo ma wakwo calo welo-ni dok pat. Wadag “yenyo gin mogo madito.” (Jer. 45:5; Rom. 12:16) Kit ma wabedo lulub kor Yecu-ni, walubo lok ma kicikowa kwede ni: “Wunen, wugwokke i paro lim; pien kwo pa dano pe cung i wel lim mapol ma en tye kwede.” (Luka 12:15) Dong, kicuko cwiny Lukricitayo matino me keto yub me cwiny, gukwan kwan ma romigi nongo jami ma mitte me kwo kun giketo yub me tic pi Jehovah ‘ki cwinygi ducu, ki kwogi ducu, ki tekogi ducu, ki tamgi ducu.’ (Luka 10:27) Ka gutimo kumeno, ci gin twero bedo ki “lonyo bot Lubanga.”—Luka 12:21; Kwan Matayo 6:19-21.
Pe Iwek Paro Kwo me Lobo-ni Onuri Tutwal
12, 13. Lubo gin ma Yecu oloko i Matayo 6:31-33 pokowa ki jo me lobo nining?
12 Lutic pa Jehovah gipat ki jo me lobo-ni i kit ma gineno kwede jami me kom. I lok meno, Yecu oloko ki jo ma lubbe ni: “Pe wubed ki par mapol kun wuwacci, Wabicamo ango? nyo ni, Wabimato ango? nyo ni, Wabiruko ango? Pien Lurok gitye ka yenyo jami magi ducu; Wonwu ma tye i polo ngeyo bene ni wumito jami magi ducu. Ento kong wukwong keto cwinywu i kom kerre, ki nongo kit ma atir ma en tye kwede, ci jami magi ducu gibimedo botwu.” (Mat. 6:31-33) Ma lubbe ki jami mutimme i kwogi, luye luwotwa gunongo ni Wonwa me polo minigi jami ma gimito.
13 “Lonyo dit twatwal i dini ka ce i yeng ki gin mo keken ma itye kwede.” (1 Tem. 6:6) Meno obedo olungtuke me tam ma dano tye kwede i kare-ni. Me laporre, ka jo matino gunyomme, polgi tamo ni omyero gibed ki jami ducu ma gimito cutcut—ot ma tye ki jami ducu calo meja me wel mamalo, mutoka maber, ki tet manyen calo kompiuta, cim cing, kamera ki latuk DVD-gu. Ento, Lukricitayo ma gikwo calo welo pe giweko mitigi terogi ni ginongo jami mapol ma okato kare ma pe gitwero nongone. Adada, watye ki pwoc ni Lukricitayo mapol pe giparo pi nongo kwo maber me jami me kom, pi miyo karegi ki kerogi i tiyo tic ki mit kom macalo lutit kwena me Ker pa Jehovah. Mukene gitiyo macalo painia, lubetel, luneno ma giwoto awota, nyo calo lumiconari. Wan ducu wapwoyo adada tic ma luwor Jehovah luwotwa gitiyo ki cwinygi ducu-ni!
14. Pwony ango ma wanongo ki i carolok pa Yecu i kom laco kodi-ni?
14 I carolokke i kom laco kodi, Yecu owaco ni “paro lok me lobo man, ki maro lonyo” twero diyo lok pa Lubanga woko ki i cwinywa ma gengowa nyako nyig mabeco. (Mat. 13:22) Yeng ki kwowa macalo welo i lobo me kare-ni konyowa me bwot ki i owic man. Ma ka meno, konyowa me bedo ki wang ma pe ‘wor,’ nyo wang ma neno kabedo acel keken ma en aye Ker pa Lubanga dok waweko pire bedo mukwongo i kwowa.—Mat. 6:22.
“Lobo Tum Woko”
15. Lok mene pa lakwena Jon ma doro neno ki kit pa Lukricitayo me ada i kom lobo me kare-ni?
15 Tyen lok madit mumiyo wan macalo Lukricitayo me ada watere calo “welo” i lobo man en aye gen ma watye kwede ni kare dong odic woko. (1 Pet. 2:11; 2 Pet. 3:7) Neno ma kit man doro jami ma wayero i kwo, mitiwa, kacel ki yubwa ma wamito cobone. Lakwena Jon ociko luye luwote pe me maro lobo-ni nyo jami ma tye i lobo pien “Lobo tum woko ki mitine ducu; ento ngat ma tiyo gin ma Lubanga mito ri nakanaka.”—1 Jon 2:15-17.
16. Wan watwero nyutone nining ni kipokowa dok watye jo mapat?
16 Jehovah owaco bot jo Icrael ni ka guwinyo en, ci gibidoko jone “kikome i kin rok ducu.” (Nia 19:5) Ka gubedo ma gin lugen, jo Icrael onongo gibedo mapat ki rok mukene-ni i yo me woro ki kit me kwogi. I yo acel-lu i kare-ni, Jehovah opoko jone me bedo mapat ki lobo pa Catan-ni. Kiwacciwa ni: ‘Wakweru lubo kit pa jo ma pe lworo Lubanga, kacel ki miti ducu me lobo man, dok wapwonye me gwokke kenwa wek wabed ma cwinywa atir, kun walworo Lubanga, kun wakuro mot ma genwa cung iye, i kom Lubangawa madit ki dong me neno Yecu Kricito, Lalarwa, ka dwongo ki deyo. En yam omine kene piwa me kokowa woko ki i bal ducu, ki me lonyowa wabed jone kikome, ma watye ki miti madwong me tiyo tic mabeco.’ (Tito 2:11-14) I kin “Jone[-ni]” tye iye Lukricitayo ma kiwirogi kacel ki “romi mukene” pa Yecu ma welgi tye milion ki milion ma gityelo kor Lukricitayo ma kiwirogi.—Jon 10:16.
17. Pingo jo ma kiwirogi ki romi mukene-ni pe gibikoko ange pi bedo macalo welo i lobo me bal-li?
17 ‘Gen’ ma jo ma kiwirogi gitye kwede aye me loc kacel ki Kricito i polo. (Yabo. 5:10) Ka gen pa romi mukene-ni ocobbe me kwo i lobo pi naka, ci gin pe dong gibibedo welo i lobo me bal. Gibibedo ki odi mamwonya ki jami acama ki me amata madwong ata. (Jab. 37:10, 11; Ic. 25:6; 65:21, 22) Pe gibedo calo jo Icrael, wigi pe biwil ni jami magi ducu aa ki bot Jehovah, “Lubanga me wi lobo ducu.” (Ic. 54:5) Jo ma kiwirogi nyo romi mukene-ni pe gibikoko ange pi bedo macalo welo i lobo me bal-li.
In Iromo Gamone Ningo?
• I yo ango co ma lugen i kare macon gubedo kwede calo welo?
• Lukricitayo me kare macon gukwo nining ma lubbe ki lobo man?
• Lukricitayo me ada pe gitiyo ki jami me lobo-ni mukato kare nining?
• Pingo pe wabikoko ange pi bedo calo welo i lobo me bal-li?
[Cal ma tye i pot karatac 21]
Lukricitayo me kare macon gukwero donyo i tim galowang me gero ki tarwang