Vumela “Umthetho Womusa” Ukukhuthaze

ULISAa wathi: “Umusa wabafowethu nodadewethu abangamaKristu iwona owangithinta kakhulu.” Wayekhuluma ngento yokuqala eyamdonsela eqinisweni. Kwenzeka okufanayo naku-Anne, owavuma, “Ngathintwa kakhulu umusa wabo kunezimfundiso zabo.” Manje, bobabili lab’ odade bajabulela ukufunda iBhayibheli futhi bazindle ngalo kodwa umusa waba nethonya elikhulu kubo.

Singawubonisa kanjani umusa othinta izinhliziyo zabanye? Ake sixoxe ngezindlela ezimbili: ngalokho esikushoyo nangalokho esikwenzayo. Sizoxoxa nangokuthi obani okufanele sibabonise umusa.

“UMTHETHO WOMUSA” KULOKHO ESIKUSHOYO

Umfazi okhaliphile ochazwe encwadini yezAga isahluko 31 ‘unomthetho womusa’ olimini lwakhe. (IzAga 31:26) Uvumela lo “mthetho” ulawule indlela akhuluma ngayo nalokho akushoyo. Obaba nabo kufanele babe nawo lo “mthetho” olimini lwabo. Abazali abaningi bazi kahle ukuthi inkulumo ehlabayo ingayilimaza ingane yabo. Uma abazali bekhuluma ngendlela enokhahlo nengenamusa, cishe ingane yabo ngeke isabele kahle. Ngakho, ukuze izingane zabo zibalalele, abazali kufanele balwele ukukhuluma ngendlela enomusa.

Kungakhathaliseki ukuthi ungumzali noma cha, ungafunda kanjani ukukhuluma ngendlela enomusa? Ingxenye yokuqala yezAga 31:26 iyasitshela: “Umlomo wakhe uwuvula ngokuhlakanipha.” Lokho kuhlanganisa ukukhetha kahle amagama nendlela esiwasho ngayo. Kuhlale kuzuzisa ukuzibuza, ‘Ingabe lokho engizokusho kuzomcasula umuntu noma kuzodambisa isimo esishubile?’ (IzAga 15:1) Yebo, kuwukuhlakanipha ukucabanga ngaphambi kokukhuluma.

Esinye isaga sithi: “Inkulumo engacatshangiwe injengokuhlaba kwenkemba.” (IzAga 12:18) Uma sicabanga ngokuthi esikushoyo nendlela esikusho ngayo kubathinta kanjani abanye, cishe kuyoba lula ukulawula indlela esikhuluma ngayo. Yebo, ukusebenzisa “umthetho womusa” kuzosisiza singawakhulumi amazwi ahlabayo futhi singakhulumi ngendlela enokhahlo. (Efe. 4:31, 32) Esikhundleni semicabango engakhi namazwi angemahle, sizokhuluma amazwi akhayo ngendlela enemfudumalo nenomusa. UJehova wasibekela isibonelo kulokhu lapho eqinisekisa u-Eliya, inceku yakhe eyayesaba. Ingelosi emelela uJehova yakhuluma ‘ngezwi eliphansi elizolile.’ (1 AmaKh. 19:12) Kuyavunywa, ukuba nomusa kuhilela okungaphezu nje kwamazwi anomusa. Kumelwe umusa siwubonise nangezenzo. Kanjani?

IZENZO ZOMUSA ZIYABAKHUTHAZA ABANYE

Lapho silingisa uJehova, amazwi ethu anomusa ahambisana nezenzo zomusa. (Efe. 4:32; 5:1, 2) ULisa, ocashunwe ekuqaleni, wawuchaza kanje umusa owaboniswa oFakazi: “Lapho umndeni wakithi uphoqeleka ukuba uthuthe ngesigubhukane, imindeni emibili yasebandleni yacela izinsuku emsebenzini ukuze isisize sipakishe. Ngaleso sikhathi, ngangingakaqali ngisho nokufundelwa iBhayibheli!” Lezo zenzo zomusa zenza uLisa wafuna ukwazi okwengeziwe ngeqiniso.

U-Anne, okukhulunywe ngaye ekuqaleni, naye wawazisa umusa awuboniswa oFakazi. Waphawula: “Ngenxa yokuthi izwe liyinto eliyiyo namuhla, ngaba manqikanqika. Kwakunzima ukwethemba abantu.” Wanezela: “Ngesikhathi ngihlangana noFakazi, ngazingabaza izisusa zabo. Ngazibuza, ‘Kungani benendaba nami?’ Kodwa umusa oqotho owaboniswa uthisha wami weBhayibheli wangenza ngamethemba.” Kwaba namuphi umphumela omuhle? “Kamuva, ngaqala ukugxila kulokho engangikufunda.”

Phawula ukuthi uLisa no-Anne zabathinta ngokujulile izenzo zomusa ezaboniswa abathile ebandleni futhi lokho kwaba nomthelela ekufundeni kwabo iqiniso. Umusa abawuboniswa ibandla wabenza bavula izinhliziyo zabo.

FUNDA UKUBONISA ABANYE UMUSA OFANA NOKANKULUNKULU

Abanye bangase bathambekele ekusebenziseni amazwi anomusa futhi bamomotheke ngenxa yendlela abakhule ngayo nesizinda sabo. Imikhuba emihle efana naleyo, eboniswa ngenxa yesizinda noma ngokwemvelo iyancomeka. Kodwa uma kungenxa yalezo zizathu kuphela, leyo mikhuba emihle ingase ingabonisi umusa ofana nokaNkulunkulu.​—Qathanisa nezEnzo 28:2.

Umusa kaNkulunkulu wangempela uyingxenye yezithelo zomoya ongcwele kaNkulunkulu. (Gal. 5:22, 23) Ngakho, ukuhlakulela umusa kuhlanganisa nokuvumela ukuba umoya kaNkulunkulu usithonye. Uma senza kanjalo, siyobe sivumelana nesifiso sethu sokulingisa uJehova noJesu. NjengamaKristu sibathanda ngempela abanye. Ngakho, siqhutshwa uthando esinalo ngoJehova uNkulunkulu nothando esinalo ngabantu. Ngaleyo ndlela, umusa esiwubonisayo uba imfanelo enamandla esuka enhliziyweni nejabulisa uNkulunkulu.

OBANI OKUFANELE SIBABONISE UMUSA?

Kungase kube lula ukubonisa umusa kulabo abaye basibonisa umusa noma kulabo esibaziyo. (2 Sam. 2:6) Enye yezindlela esingababonisa ngayo iwukubabonga. (Kol. 3:15) Kodwa kuthiwani uma sinomuzwa wokuthi umuntu othile akufanele aboniswe umusa?

Cabanga ngalokhu: UJehova usibekela isibonelo esiphelele ekuboniseni umusa wakhe omkhulu futhi iZwi lakhe lisifundisa isifundo esibalulekile ngokubonisa le mfanelo. Inkulumo ethi “umusa omkhulu” isetshenziswe kaningi emiBhalweni YamaKristu YesiGreki. UNkulunkulu usibonisa kanjani umusa?

Cabanga ngezigidigidi zabantu uJehova aye wazibonisa umusa ngokuzinika ezikudingayo ukuze ziqhubeke ziphila. (Math. 5:45) Empeleni, ngisho ngaphambi kokuba abantu bamazi, uJehova wababonisa umusa. (Efe. 2:4, 5, 8) Ngokwesibonelo, wanikela ngokungcono kakhulu, iNdodana yakhe ezelwe yodwa, ukuze kuzuze bonke abantu. Umphostoli uPawulu wabhala ukuthi uJehova wasinika isihlengo “ngokuchichima komusa wakhe omkhulu.” (Efe. 1:7) Ngaphezu kwalokho, nakuba simona futhi simdumaza uJehova, uyaqhubeka esiqondisa futhi esifundisa. Iziqondiso namazwi akhe ‘kunjengemikhemezelo.’ (Dut. 32:2) Ngokuqinisekile, ngeke sikwazi ukumbuyisela ngokuphelele ngenxa yomusa asibonisa wona. Iqiniso liwukuthi sincike emseni kaJehova ukuze sibe nethemba ngekusasa.​—Qhathanisa neyoku-1 Petru 1:13.

Ngokungangabazeki, umusa kaJehova uyakhanga futhi uyakhuthaza. Ngakho, kunokuba sikhethe ukuthi ubani esizombonisa umusa, kufanele silwele ukulingisa uJehova ngokwenza umusa ube yingxenye yokuphila kwethu kwansuku zonke. (1 Thes. 5:15) Lapho siwubonisa ngokuqhubekayo siba njengomlilo ofudumele ngosuku olubandayo. Siba umthombo wenduduzo emalungwini omndeni, kwesikholwa nabo, kwesisebenza nabo, kwesifunda nabo esikoleni nakomakhelwane.

Cabanga ngamalungu omndeni noma ngabasebandleni okulo abayozuza ngenxa yamazwi nezenzo zakho zomusa. Kungenzeka kunothile ebandleni okulo odinga usizo ngokukhethekile ekunakekeleni ikhaya, ingadi noma ekwenzeni into evamile njengokuya ezitolo. Ngaphezu kwalokho, lapho uhlangana nomuntu ensimini odinga usizo, ungakwazi yini ngandlela-thile ukumsiza ngokoqobo?

Ukuze silingise uJehova, kwangathi amazwi nezenzo zethu kungahlale kulawulwa “umthetho womusa.”