UJehova Uyisiphephelo Sami
—njengoba ilandiswa uAlbert Olih
NAKUBA ubusuku bukaNovember babufudumele, umoyana owawushaya kahle wangigcina ngithokomele futhi wangozelisa ngalala. Kodwa ngavuka ngokungazelele futhi ngezwa izwi elibhodlayo libuza, “Wenzani lapha?” Ngangitholwe iphoyisa phakathi nokuhambahamba kwalo kwasebusuku.
Ngokusobala ngethuka. Ngasukuma ngachaza ngokunensa ukuthi kwakwenzeke kanjani ngilale ngaphansi kwesihlahla sikamango maduze negceke lesikole. Kulokhu lathi: “Kulungile, kodwa uma kuba khona noma ikuphi ukuphazamiseka lapha, ngizokufuna.” Lapho selihambile ngabuye ngalala phansi ngacabanga ngezinto ezazibangele ukuba ngibe lapha.
NGANGIMUSHA, KODWA NGIYITHAKAZELELA INKOLO
Kwaqalisa endaweni umfowethu ayehlala kuyo. Kwakuwu-1946 futhi ngalesosikhathi ngangineminyaka eyi-15 ubudala. Ngangishiye isigodi sakithi ngasogwini lomfula iNiger, ngazohlala nomfowethu eLagos ukuze ngiqhubeke nesikole. Omunye umuntu owayeqashile, igama lakhe kwakunguYoung Umoh, wakhanga isithakazelo sami, ngoba wayevakashelwa njalo ngabantu ababebizana ngokuthi “mfowethu” noma “dadewethu.” Ngazibuza ukuthi babengobani futhi ngaya ekamelweni likamnumzane Umoh ukuze ngimbuze. Ngokushesha ngahileleka engxoxweni ethakazelisa kakhulu.
Lapho ethi babengoFakazi BakaJehova, isithakazelo sami saba bukhali. Umfana omncane nodadewabo esikoleni sakithi babebizwa ngokuthi oFakazi BakaJehova. Babeziphatha kahle kakhulu kangangokuba ngokuvamile ngangizibuza ukuthi hlobo luni lwenkolo ababeyilandela. Ngakho-ke ngalangazelela ukuzwa okwengeziwe ngalabantu.
Umnumzane Umoh wangibuza ukuthi ngiyakholelwa yini eBhayibhelini futhi ngamtshela ukuthi ngaso sonke isikhathi ngangiye ngaqhuba kahle olwazini lwezenkolo esikoleni. Ngangicabanga ukuthi ngiyalazi iBhayibheli. Nokho, lapho eqala ukungitshela ngombuso kaNkulunkulu nangezibusiso oyozilethela isintu, iBhayibheli lafana nencwadi entsha kimi.
Ngalalela ngokunakekela njengoba echaza indlela ukubusa kombuso kaNkulunkulu okuyoqugula ngayo umhlaba ube yipharadesi, indlela intando kaNkulunkulu eyokwenziwa ngayo kulelipharadesi nendlela abathobekileyo abayokwamukela ngayo ukuphila okuphakade. (Math. 6:9, 10; Luka 23:43; IsAm. 20:5) Lezizinto zangenza ngajabula kakhulu, futhi nganquma ukubuye ngivakashele umnumzane Umoh ukuze ngifunde okwengeziwe kuye.
Yiqiniso, ekuqaleni angikwamukelanga konke ayekusho. Ngangesaba ukuthi wayengase abe ngomunye wabafundi bamanga esasixwayiswa ngabo esontweni. Nokho, nakuba ngangiphikisana naye, ngangizazisa ngokujulile izinto eziningi ayengifundisa zona ezivela eBhayibhelini.
Ngolunye usuku wangitshela ukuthi wayengakholelwa kumThath’ emunye. Ngashaqeka futhi ngafuna ukulishiya ikamelo lakhe. Kodwa wathi kimi, “Awukangibuzi ukuthi kungani ngingakholelwa kumThath’ emunye.” Khona-ke ngambuza, futhi impendulo yakhe yaqalisa ushintsho oluphelele olungokwenkolo empilweni yami.
Waqala ngokubuza: “Uyalingana yini noyihlo kukho konke, kuhlanganise usuku lwakho lokuzalwa?” Khona-ke, evula iBhayibheli, wangibonisa lapho uJesu ethi wayethunywe uYise futhi uYise mkhulu kunaye. (Joh. 14:24, 28) Lapho ephendukela endabeni yokubhapathizwa kukaJesu, wangibonisa indlela okwakungenangqondo ngayo ukukholelwa ukuthi uJesu wayenguNkulunkulu, ngoba kwakuyizwi likaNkulunkulu elivela ezulwini elavuma uJesu njengendodana yaKhe. (Math. 3:16, 17) Umnumzane Umoh futhi waveza ukuthi igama elithi “umthath’ emunye” alikho eBhayibhelini. Ngazamukela izincazelo zakhe ngoba ubufakazi obuvela eBhayibhelini babunengqondo.
Ngalobobusuku ngaguqa ukuze ngithandaze kodwa ngathola ukuthi ngangingakwazi. Kusukela ebuntwaneni ngangifundiswe ukuqalisa umthandazo wami ngokuthi, “Egameni likaYise, neleNdodana nelikaMoya Ongcwele,” kodwa njengoba manje ngase ngiqiniseka ukuthi abukho ubuThath’ emunye, ngathola ukuthi ngangingakwazi ukuqalisa umthandazo wami.
Ngosuku olulandelayo ngazizwa ngidumazeke kakhulu futhi nganquma ukufunda iBhayibheli, ngaliqala kuMathewu. Ngaqhubeka nalokhu izinsuku ezithile futhi ngalifunda kwaze kwaba sekugcineni kwalo kusAmbulo. Lapho ngilifunda ngokwengeziwe, kulapho ngathola khona ngokwengeziwe ukuthi engangikufundiswa umnumzane Umoh kwakuvumelana neBhayibheli. Kwakuyiqiniso!
Ngaphindela kumngane wami, ngamtshela okwakwenzekile futhi ngamcela ukuba angifundise ukuthandaza. Wajabula ngokuthi ngangifunde imibhalo yobuKristu yesiGreki futhi wangiboleka ezinye izincwadi nezincwajana athi zazizongisiza. Ngempela, lezincwadi zazizoba nethonya elikhulu ekuphileni kwami okungokwenkolo kwesikhathi esizayo.
USIZO OLUVELA ESITHUNYWENI SEVANGELI
Ekuqaleni kuka-1947 ngahamba ngayohlala nomfowethu ngamzali munye. Ngalesosikhathi ngineminyaka eyi-16 futhi sengiphumile esikoleni, ngangingenamali yokukhokhela imfundo yasesikoleni esiphakeme futhi nganginobunzima bokuthola umsebenzi.
Ngesinye isikhathi sokudla kwasebusuku, kwangqongqotha othile emnyango futhi samangala lapho kungena umuntu omhlophe endlini. Kwakuyinto engavamile ukuba umuntu omhlophe avakashele amakhaya abaNsundu, ikakhulukazi abampofu. Wazethula, wathi: “NginguMoreton ovela eKhanada. Ngingomunye woFakazi BakaJehova, futhi nginilethele izindaba ezinhle zikahulumeni ozobusa lomhlaba.” Umfowethu wanqoba ukumangala kwakhe futhi wathi, “Woza uzodla.” Ngokumangalisa kakhulu, umnumzane Moreton wathatha ingxenye kabhatata epuletini, wayicobhoza emhluzini futhi wadla, ethi, “lokhu ukudla okuhle uNkulunkulu akulungiselele umuntu.” Khona-ke wachaza isigijimi sakhe.
Umfowethu wathatha izincwadi ezintathu kuye futhi wanginikeza enye eyayithi “UNkulunkulu Makabe Oneqiniso.” Nakuba umfowethu nomkakhe babengakuthakazeleli ukuqhutshelwa isifundo seBhayibheli, ngamamukela umnumzane Moreton ukuba eze azongifundisa.
Ngokuhamba kwesikhathi, ngathola ukuthi umthungi womkhaya wakithi wayenencwadi efanayo kodwa akukho muntu owayemsiza ekuyifundeni. Ngakho-ke ngemva kwesifundo ngasinye nomnumzane Moreton, ngangiya esitolo sakhe futhi ngifunde isahluko esifanayo naye. Lokho kwangisiza ukuba ngithuthuke futhi ngokushesha ngakwazi ukusebenzisa iBhayibheli ekulweleni iqiniso.
Ngolunye usuku ngatshela umnumzane Moreton ukuthi ngangingathanda ukuba yisithunywa sevangeli njengaye. Wahleka futhi wathi: “Uyoba yiso. Kodwa kukhona ubunzima obuningi okuyofuneka uzilungiselele bona.” Wangibonisa eBhayibhelini ukuthi ngangizobhekana nokushushiswa ngisho nokuvela ezihlotsheni eziseduze. (Math. 10:34-38) “Nokho,” washo, “uJehova akasoze neze akushiya uma uhlala uthembekile.” Ngangingazi ukuthi ngangizolibona ngokushesha iqiniso lalokho ayengitshele khona.
UVIVINYO LOKUQALA LOKHOLO
Ngobunye ubusuku ngo-October 1947, umfowethu wangivusa futhi wangiyaleza: ‘Yeka ukutadisha noFakazi BakaJehova futhi ubuyele eSontweni laseSheshi, noma uphume lapha endlini.’ Ngambheka ngishaqekile. Ngangingasebenzi futhi kungekho lapho ngingaya khona. Umuzi wakithi wawuqhele ngamakhilomitha angama-500. Njengoba umfowethu ngokusobala ayekwazi lokhu, ngazibuza ukuthi wayelindele ukuba ngiyephi phakathi kwamabili. Nokho, ngenza isinqumo. Ngakwenqaba ukuyeka ukukhonza uJehova.
Umfowethu wathukuthela waqala ukungishaya nganoma yini ayengayithola. Umkakhe wamjoyina. Wangixosha endlini futhi wangiqhuba ibangana. Ngaya ezihlotsheni eziseduze emzini, kodwa zenqaba ukungilalisa lobobusuku. Esinye isihlobo sathi: “Awushongo yini ukuthi uJehova unguYihlo nokuthi inhlangano yakhe ingunyoko? Khona-ke, iya kuJehova umcele akulalise!”
Kwakungalesosikhathi lapho ngenza isinqumo engisigcine kuze kube namuhla. Ngiyothembela kuJehova njengesiphephelo sami futhi ngimkhonze, noma sekunjani.—IHu. 27:1, 10.
Ingekho indawo engangingaya kuyo, ngaya eduze nensimu yesikole engangikade ngifunda kuso futhi ngalala phansi kwesihlahla sikamango. Kulapho lapho iphoyisa langithola khona, ngemva kokulala lapho ubusuku obuningi.
Emini ngangiya ehlathini ngiyotheza izinkuni, engangizithengisa ukuze ngithole ukudla. Ngemva kwezinsuku ezithile, umnumzane Moreton wangithola. Lapho ezwa indaba yami, wakhuluma ngokukhuthazayo, engikhumbuza lokho ayengitshele khona ngokubhekana nobunzima uma ngifisela ukukhonza uJehova. Wangimema ukuba ngimvakashele endaweni ayeqashe kuyo.
Lokhu kwangivulela indlela yokuhlanganyela neqembu lezithunywa zevangeli ezibizwa ngokuthi umkhaya waseBethel, nokusiza emsebenzini ekhaya lezithunywa zevangeli. Ngabuye ngajabulela ukudla nalowomkhaya. Eqinisweni, ngazizwa ngiyingxenye yomkhaya futhi ngokushesha ngaqala ukubabiza ngokuthi “mfowethu” nokuthi “dadewethu.”
UKUSHUMAYELA ENDLINI NGENDLU
Ngolunye usuku umfowethu uMoreton ngokungalindelekile wangimemela ukuba ngihlanganyele naye ekushumayeleni endlini ngendlu. Waxoxa kafushane ngesihloko seBhayibheli endlini yokuqala wayesehambisa incwadi njengosizo ekufundeni iBhayibheli.
Khona-ke umfowethu uMoreton wanginikeza isikhwama sakhe futhi wathi: “Uyambona lowamuntu omi laphaya ekhoneni? Hamba ushumayele kuye.” Ngashaywa uvalo kancane. Kodwa ngathandaza ngokuthulile futhi ngaya kulowomuntu, ngizikhumbuza ngalokho obekushiwo kumuntu wokuqala, njengoba kwakushiwo kalula. Ngacaphuna umbhalo ofanayo eBhayibhelini, futhi wasabela kahle. Ngase ngiqalise emsebenzini wokushumayela futhi ngangazi ukuthi akukho lutho olwaluyongimisa.
UKUBHAPATHIZWA NOMSEBENZI WOBUPHAYONA
Ngangifunde ukuthi ngemva kokunikezela ukuphila kwami kuJehova, kwakumelwe ngibhapathizwe emanzini, njengoba uJesu enza. Ubhapathizo lwami lwenzeka ngoDecember 1947, emhlanganweni wokuqala woFakazi BakaJehova engaya kuwo. Manje wonke amalungu aleliqembu elikhulayo loFakazi aye ngaboqobo abafowethu nodadewethu abangokomoya.
Ngemva kwezinyanga ezimbalwa ngabhalisa njengephayona (umshumayeli wesikhathi esigcwele). Lokhu kwangivulela amathuba amaningi emsebenzini wokushumayela futhi kwandisa ijubane engangithola ngalo okuhlanganwe nakho ekufakazeni endlini ngendlu.
Enye yezigxoxo zami zokuqala eyayinzima ngempela kwakulapho ngihlangana nomfundisi wamaSabatha. Ngokushesha wanamathela endabeni yeSabatha futhi wangifundisa, ephikisa ngokuthi iSabatha kumelwe ligcinwe isonto ngalinye. Ngazizwa nginqotshiwe. Ngazithola ngishunyayezwa yilomninindlu, engifundela imibhalo ayeyicaphuna futhi ngilalela incazelo yakhe. Ngamtshela ukuthi ngangazi okuncane kakhulu ngesabatha futhi ngamthembisa ukuthi ngizohlolisisa ngibuye kamuva.
Lapho ngiphindela, ngathola amanye amalungu esonto lakhe enaye. Wayethemba ukuthi uzosebenzisa lelithuba ekuhlabeni umxhwele ibandla lakhe. Wangethula kubo, wathi: “Lona uFakazi kaJehova omusha oye wadukiswa abafundisi bamanga. Ngiyajabula ngokuthi ulalele emfundisweni yami futhi uzile ukuze athole incazelo eyengeziwe.” Ngacela ukuba ngivunyelwe ngikhulume kuqala. Ngaqalisa ngayo kanye imiBhalo ayeyicaphune emthethweni kaMose, ngabhekisela emiBhalweni yamaKristu yesiGreki futhi ngachaza ukuthi kungani amaKristu engekho ngaphansi kwesibopho sokugcina iSabatha lamasonto onke.—Roma 10:4; Gal. 4:9-11; Kol. 2:16, 17.
Emangaliswe ulwazi lwami oluthuthukile, umfundisi wathi: “Uyicaphune kahle kakhulu imibhalo. Ilokho okumelwe amalungu esonto lami akwazi ukukwenza. Kumelwe akwazi ukuya endlini ngendlu futhi alwele ukholo lwawo, njengoba wenzile.” Ngalobobusuku yena namalungu esonto bamukela izincwadi zokusiza ekufundeni iBhayibheli ezingama-29.
UJEHOVA UYISIPHEPHELO SAMI
Ukuze ngikwazi ukunakekela izibopho ezithile ezingokwezimali, ngaqashwa uLoliwe waseNigeria, futhi ngahlala nomunye umfowethu ngamzali munye. Lapha ngabhekana nolunye uvivinyo lokwethembela kwami kuJehova.
Ngangamukele isabelo esimisweni somhlangano wesigodi woFakazi BakaJehova owawuzoqhutshwa empumalanga Nigeria ekuqaleni kuka-1950. Lokhu kwakuzoba ukuhlanganyela kwami kokuqala esimisweni somhlangano, futhi ngokuqinisekile ngangingafuni ukulahlekelwa yikho. Ngakho emsebenzini ngacela kumabhalane omkhulu womnyango, ngicela ukungabibikho emsebenzini izinsuku ezine futhi ngingakhokhelwa. Kodwa wenqaba. Ngadumazeka kakhulu kangangokuba angithandanga nokudla. Usuku lonke angidlanga, ngachitha sonke isikhathi ngithandaza kuJehova ukuze angivulele indlela.
Ekuseni ngosuku olulandelayo, ngaya ngokuqondile emfolomaneni yomnyango wethu, nakuba abaqashwa abancane babengavunyelwe ukwenze njalo. Lapho ngimtshela ukuthi ngangingomunye woFakazi BakaJehova, wathi: “Bekumelwe ngikwazi lokho. Ngiye ngayibona indlela osebenza ngokuzimisela ngayo, futhi ungikhumbuza umfowethu eNgilandi owukuphela kwelungu loFakazi BakaJehova emkhayeni wakithi. Simbheka njengonentshiseko yobuhlanya ngoba wenqaba ukujoyina amasosha futhi alwe empini. Kodwa uwukuphela komuntu emkhayeni wakithi esingamethemba. Kuhle ukuba nomunye woFakazi BakaJehova osebenza nathi.”
Khona-ke ngamtshela ngesifiso sami sokuya emhlanganweni nesicelo sokungasebenzi izinsuku ezine futhi ngingakhokhelwa. Wathi: “Ngokuqinisekile uzoya emhlanganweni. Kodwa udinga izinsuku ezengeziwe kunezine ngenxa yokuhamba okuhilelekile. Ngizokunikeza isonto lonke. Ngilandele.” Wangiyisa kumabhalane omkhulu futhi wathi: “Uzojabula ukwazi ukuthi sinomunye woFakazi BakaJehova. Bangabantu abaqotho, abathembekile nabakhuthele. Ngakho-ke nikeza uMnumzane Olih izinsuku eziyisikhombisa zokuya emhlanganweni wabo, nemali yazo.”
Ngesinye isikhathi kamuva ngamenyelwa ukuyokhonza ehovisi legatsha leWatch Tower Bible and Tract Society eLagos. Lenhlangano iyindikimba ebumbene ekhonza oFakazi BakaJehova. Ngakho-ke, ngoApril 1951, ngaba yilungu lomkhaya waseBethel eLagos.
Lapho ephawula ukungakwamukeli kwakhe, umfowethu wathi: “Manje njengoba usunqume ukuyeka umsebenzi futhi uyokhonza uJehova wakho, uma noma yini yenzeka kuwe esikhathini esizayo, ungabuyeli kimi, ngoba anginakukusiza neze.” Ngamqinisekisa ngokuthi ngiyethemba ukuthi uJehova uyonginakekela. Lokhu uye waqhubeka ekwenza ngempela phakathi neminyaka engama-30 engiye ngakhonza ngayo eBethel. Lena iye yaba iminyaka yenjabulo enkulu, egcwaliswe amathuba namalungelo.
Kuqinisa ukholo ukubheka emuva eminyakeni nokubona indlela uJehova aye waba isiphephelo sami ngayo nendlela aye wagcwalisa izidingo zami ngokuthuthukayo ngayo. Kwakukomunye wemihlangano yethu ngo-1953 lapho ngahlangana khona noFrancisca, udade ongumTogolose osemusha. Ngemva kokubhalelana iminyaka emithathu sashada. Uye waqhubeka ekhonza nami, naphezu kwezinkinga zempilo, uye waba isikhuthazo esikhulu kimi. Inkonzo yami iye yasiyisa kulo lonke elaseNigeria. Ngiye ngathola ilungelo lokukhuluma nezilaleli eziningi emihlanganweni yethu nokufundisa ababonisi abajikelezayo (abesifunda nabesigodi) ezikoleni eziklanyelwe ukubaqeqesha.
Ngikhumbula isikhathi sokuqala lapho mina noFrancisca siya phesheya. Sasiya emhlanganweni wezizwe zonke eLandani ngo-1969. Ngabheka lokho njengokuqeqeshwa okuvela enhlanganweni kaJehova. Ngangingaya kanjani eLandani, ukuba inhlangano kaJehova yayingangivulelanga indlela? Kusukela lapho siye saba semihlanganweni emazweni amaningi eYurophu, eMelika, naseAfrika. Ngo-1976 nango-1978, yeka injabulo okwakuyiyo ngathi ukuhlala okwesikhashana nomkhaya waseBethel yaseBrooklyn endlunkulu yezwe lonke yeWatch Tower Bible and Tract Society eNew York! Kanye namanye amalungu amakomiti amagatsha avela kulo lonke izwe, ngiye ngamenyelwa ukuba semihlanganweni ekhethekile nezimiso zokuqeqeshwa eziqhutshwa ngaphansi kokuqondisa kweNdikimba eBusayo yoFakazi BakaJehova. Yini eyengeziwe engingayicela, ngaphandle kokuba ngikwazi ukuhlala ngithembekile kuNkulunkulu wethu onothando, uJehova?
Inkambo yenkonzo yami ayibanga lula ngaso sonke isikhathi. Ngiye ngathola ubunzima, izilingo, ukugula, futhi ngahileleka ezingozini ezingethuse kakhulu. Ukholo lwami luye lwavivinywa. Kodwa futhi ngiye ngamukela ingcebo yolwazi lobuKristu namandla angokomoya, kanye nezinjabulo ezingenakubalwa ekukhonzeni uJehova nabafowethu.
Lesisithembiso sikaJesu siyiqiniso kimina: “Akukho-muntu oshiye indlu, noma abafowabo, noma odadewabo, noma unina, noma uyise, noma abantwana, noma amazwe ngenxa yami nangenxa yevangeli, ongayikwamukeliswa ngekhulu: Manje kulesisikhathi izindlu, nabafowabo, nawodadewabo, nawonina, nabantwana, namazwe kanye nokuzingelwa nasenkathini ezayo ukuphila okuphakade.” Imizwelo yami ifana naleyo yomhubi, owathi: “Uthi kuJehova: Uyisiphephelo sami nenqaba yami noNkulunkulu wami engimethembayo.”—IHu. 91:2; Marku 10:29, 30.