Ukubuka Okwezwe
◼ Kuyinhlolo-vo ethile eyenziwa e-United States, “amadoda angamaphesenti angu-25 abika ukuthi alala nabesifazane abangu-15 noma ngaphezulu ekuphileni kwawo uma kuqhathaniswa nabesifazane abangamaphesenti angu-9 ababika ukuthi balala nabantu abangu-15 noma ngaphezulu ekuphileni kwabo.”—I-CENTERS FOR DISEASE CONTROL AND PREVENTION, E-U.S.A.
◼ EGreece, “amaphesenti angu-62 ezingane ezineminyaka engaba ngu-16 ubudala avuma ukuthi athatha izithombe ezingcolile kuyi-Internet esebenzisa omakhalekhukhwini.”—I-ELEFTHEROTYPIA, EGREECE.
◼ EBrithani, abantu abangamaphesenti angu-82 okwaxoxwa nabo abheka “inkolo njengembangela yokuhlukana nezingxabano.”—I-GUARDIAN, EBRITHANI.
Ukuphathwa Yikhanda Iminyaka Engu-64
Owesifazane othile waseChina ugcine eyitholile imbangela “yekhanda elibeleselayo” ebeselimhluphe iminyaka engaphezu kwengu-60, lapho odokotela bekhipha inhlamvu engamasentimitha amathathu ubude ekhanda lakhe. Ngesikhathi amaJapane ehlasela umzana othile oseSifundazweni saseXinyi ngo-September 1943, lona wesifazane, owayeneminyaka engu-13, walimala ekhanda. Akekho owake wacabanga ukuthi le nkinga yakhe yayibangelwa yilokhu. Lapho leli khanda seliqala ukubelesela, ama-X ray embula ukuthi kunenhlamvu, kusho i-Xinhua News Agency. Lona wesifazane, manje oneminyaka engu-77, kubikwa ukuthi “uphile saka.”
Umkhomo Owaphila Isikhathi Eside
Lapho abazingeli abangabomdabu base-Alaska bebulala umkhomo wohlobo lwe-bowhead ngo-2007, bathola ngaphakathi kuwo isihloko nezinsalela zenhlendla endala. I-Boston Globe ithi kwatholakala ukuthi lezi zinto “ziyingxenye yomcibisholo oqhumayo owenziwa eNew Bedford [eMassachusetts, e-U.S.A.] ngasekupheleni kwawo-1800.” Lolu hlobo lomcibisholo lwayeka ukusetshenziswa, okwenza izazi-mlando zaseNew Bedford Whaling Museum ukuba ziphethe ngokuthi lo mkhomo wadutshulwa “enkathini ethile phakathi kuka-1885 no-1895.” Ngakho kumelwe ukuba wawuneminyaka okungenani engu-115 lapho ufa. I-Globe ithi lokhu kunikeza “ubufakazi obengeziwe benkolelo esinesikhathi eside ikhona yokuthi umkhomo wohlobo lwe-bowhead ungesinye sezilwane ezincelisayo eziphila isikhathi eside emhlabeni, futhi ungaphila iminyaka engaba ngu-150.”
Izinsalela Zehlathi Lemvula
Izazi zokuma komhlaba zithole izinsalela zehlathi lemvula elikhulu eligqibekile elinezinhlobonhlobo zezimila ezingasekho, ezinye zazo ezazikhula zibe amamitha angu-40 ukuphakama. Leli hlathi elingavamile lisemihubheni yemayini yamalahle, e-Illinois, e-U.S.A. Ososayensi bakholelwa ukuthi leli hlathi lagqibeka ngaphansi komhlaba ngenxa yokuzamazama komhlaba okukhulu. UBill DiMichele, ongumholi weqembu labacwaningi ababika ngalokhu, uthi: “Liyamangalisa ngempela. Singakha umfanekiso waleli hlathi njengokungathi sihamba kulo.”
Ukumba Iwayini Lekhethelo
Ziyanda izivakashi ezivakashela eMacedonia, eyayiyiriphabhuliki yaseYugoslavia, “ukuze ziyokumba iwayini lekhethelo elashiywa . . . amabutho ahlangene phakathi neMpi Yezwe I,” kubika iphephandaba i-Kathimerini—English Edition. Ziphethe amabalazwe, lezi zivakashi, iningi lazo eliqhamuka eFrance, zimba ezinqolobaneni ezilapho kwakukanise khona amabutho. Njengamanje, noma iliphi iwayini okungenzeka lisekhona lapho lineminyaka okungenani engu-90, futhi ngokwaleli phephandaba, “ibhodlela eligcineke kahle lingadayisa . . . ngemali engafinyelela kuma-euro angu-2 000 [amaRandi angu-19 450].” Abantu bendawo abaye bamba iwayini nogologo bathi “akukho okungcono kunalokhu abake bakunambitha.”