Bunjani Ubumpofu Obedlulele?

UBUMPOFU obedlulele bubeka ukuphila engozini. Busho ukuswela ukudla, amanzi anele kanye nokokubasa. Buhlanganisa ukungabi nemfundo eyanele nokungabi nendawo yokuhlala. Busho nokuntula indlela yokunakekela impilo. Abantu abayizigidi eziyinkulungwane bampofu. Leli nani lithi alilingane nelabantu baseMelika eseningizimu nesenyakatho. Nokho, abantu abaningi abahlala ezindaweni ezinjengeNtshonalanga Yurophu neNyakatho Melika abakaze bambone umuntu ompofu ngokwedlulele. Ake sizwe abanye abadla imbuya ngothi bechaza inhlupheko yabo.

UMbarushimana uhlala eRwanda, e-Afrika, nomkakhe nezingane ezinhlanu. Ingane yabo yesithupha yabulawa umalaleveva. Uthi: “Ubaba wasisikela izindawo thina zingane zakhe eziyisithupha. Ngathola umhlaba omncane kakhulu ngakho ngaphoqeleka ukuba ngithuthele edolobheni nomndeni wami. Mina nomkami siziphilisa ngokuthutha amasaka amatshe nesihlabathi. Indlu yethu ayinamafasitela. Amanzi siwakha emthonjeni osesiteshini samaphoyisa. Ngokuvamile sidla kanye ngosuku, kodwa uma singasebenzanga, silala singadlile. Uma sibhekene naleso simo ngivele ngihambe—kungiqeda amandla ukubona izingane zami zikhalela ukudla.”

UVictor noCarmen baziphilisa ngokukhanda izicathulo. Bahlala nezingane zabo ezinhlanu edolobheni elicezile eBolivia. Baqashe igumbi elilodwa esakhiweni esidala esinothayela ovuzayo, futhi ugesi awukho. Esikoleni izingane ziminyene kangangokuba kwadingeka ukuba uVictor akhele indodakazi yakhe ideski ukuze ikwazi ukuya esikoleni. UVictor noCarmen bahamba amakhilomitha ayishumi uma beyotheza izinkuni zokupheka nokubilisa amanzi okuphuza. UCarmen uthi: “Asinayo indlu yangasese, ngakho uma sixinekile sizikhulula ngasemfuleni, ophinde usetshenziselwe ukugeza nokulahla izibi. Izingane zigula njalo.”

UFrancisco no-Ilídia bahlala emaphandleni aseMozambique. Banezingane ezine eziphilayo; eyodwa yabulawa umalaleveva ngemva kokuba isibhedlela senqabile ukuyilalisa. UFrancisco nomkakhe batshala ilayisi nobhatata engadini yabo ukuze bathole ukudla kwezinyanga ezintathu. UFrancisco uthi: “Ngezinye izikhathi liyomisa, ngezinye izikhathi amasela eba izitshalo zethu. Ngakho, imadlana ngiyithola ngokugawula nokuthengisa uqalo kulabo abasuke bezakhela amaqhugwana abo. Sitheza nezinkuni ehlathini eliqhele ngebanga elingamahora ababili ukusuka ekhaya. Mina nomkami sithwala izinyanda ezimbili; enye siyayithengisa, enye siyisebenzisele ukupheka isonto elilodwa.”

Abaningi banomuzwa wokuthi kukhona okonakele kakhulu kuleli zwe elingenabulungisa lapho umuntu oyedwa kwabangu-7 ekhungethwe inhlupheko njengoMbarushimana, uVictor noFrancisco, kuyilapho izigidigidi zidla izambane likapondo. Abanye baye bazama ukwenza okuthile ngale ndaba. Izihloko ezilandelayo zizoxoxa ngemizamo nangezifiso zabo.

[Isithombe emakhasini 2, 3]

UCarmen namadodakazi akhe amabili bakha amanzi emfuleni