Inkolo NobuNazi
“UHitler . . . wamisa umKatolika njengeSekela Likanobhala futhi kusukela osukwini lokuqala lwesikhathi sakhe sokubusa uFranz von Papen waba umdlali wogubhu owayehunga amaqembu amaKatolika ukuba asekele uMbuso omusha waseJalimane. Kuzo zonke izingxenye zoMbuso waseJalimane uvon Papen wayezwakala enxusa abaqotho ukuba balalele uAdolf Hitler.”
“Ekuqaleni kuka-1933 indikimba yokuziphatha nokucabanga kwamaKatolika eJalimane eyayiholwa u[Franz] von Papen yenza isimemezelo esingokomthetho esilandelayo, ngalesosikhathi: ‘Thina maKatolika aseJalimane siyokuma, ngayo yonke imiphefumulo yethu nangakho konke ukukholwa kwethu, sisekela uAdolf Hitler noHulumeni wakhe. Siyamangala ngothando lwakhe ngezwe lakubo, amandla akhe nokuhlakanipha kwakhe. . . . UbuKatolika baseJalimane . . . kumelwe buthathe ingxenye enamandla ekubumbeni uMbuso waseJalimane.’”
UFranz von Papen waba ithuluzi lokufinyelela isivumelwano phakathi kukahulumeni wamaNazi ayewusebenzela eJalimane neVatican eRome. Isivumelwano sasayinwa ngoJuly 20, 1933. Iphephandaba elikhethekile lathi: “UKhadinali noNobhala woMbuso uPacelli [kamuva owaba uPapa Pius XII] namuhla uklomelise isekela likanobhala uvon Papen, ngeGrand Cross of the Order of Pius . . . LeliSekela Likanobhala uvon Papen laklomelisa loKhadinali onguNobhala woMbuso ngomfanekiso kaMariya ongcwele owenziwe ngosimende okuthiwa iWhite Meissen Porcelain njengesipho sikaHulumeni woMbuso wamaJalimane. . . . Zonke izipho ezanikelwa zazinombhalo othi: ‘Isikhumbuzo seSivumelwano Sombuso wamaJalimane sango-1933.’”—Zonke izingcaphuno zithathwe encwadini ebhalwe uH. W. Blood-Ryan ethi, Franz von Papen—His Life and Times.