Umzamo Wokufinyelela Inhliziyo

NGAPHANDLE kokufakaza kubantu, kudingeka uzame ukufinyelela izinhliziyo zabo. EBhayibhelini, inhliziyo ivame ukuqhathaniswa nalokho umuntu abonakala eyikho ngaphandle. Inhliziyo engokomfanekiso imelela lokho umuntu ayikho ngaphakathi—indlela azizwa ngayo, konke akucabangayo, ukuthi kungani ecabanga kanjalo, nendlela leyo micabango ethinta ngayo izenzo zakhe. Imbewu yeqiniso itshalwa kule nhliziyo engokomfanekiso. (Math. 13:19) Ukulalela uNkulunkulu kumelwe kusuke enhliziyweni.—IzAga 3:1; Roma 6:17.

Ukuze ukufundisa kwakho kungene kujule kanjalo, namathela kule migomo: (1) Thola ukuthi inhliziyo yomuntu okulalele ithonywe yini kakade. (2) Gcizelela izimfanelo ezinhle, njengothando nokwesaba uNkulunkulu. (3) Khuthaza umuntu okulalele ukuba ahlaziye izisusa ezingaphakathi kuye ukuze ajabulise uJehova ngokugcwele.

Ukusebenzisa Ukuqonda. Ziyahlukahluka izizathu ezenza abantu bangalamukeli iqiniso kuze kube manje. Lapho uqhuba isifundo seBhayibheli sasekhaya, kungase kudingeke ususe umbono womuntu ongenazisekelo, bese umnikeza amaphuzu azothatha isikhundla semibono eyiphutha umfundi anayo, noma kungase kudingeke umnikeze ubufakazi obuthile. Zibuze: ‘Ingabe lo muntu uyaqaphela ukuthi njengoba engumuntu unezidingo ezingokomoya? Kungakanani akukholelwayo? Yini angayikholelwa neze? Kungani efinyelele kulezo ziphetho? Ingabe udinga usizo lokunqoba izifiso ezingamvimbela ukuba amukele imithwalo ehambisana nokwazi iqiniso?’

Akulula ngaso sonke isikhathi ukuthola ukuthi kungani abantu bekholelwa yizinto ezithile. “Isiluleko enhliziyweni yomuntu sinjengamanzi ajulileyo,” kusho izAga 20:5, ‘kepha umuntu [onokuqonda] uyakusikhipha.’ Ukuqonda yikhono lokubona into engabonakali kalula. Kudinga ukuba uqaphelisise futhi ube nesimo sengqondo sokukhathalela.

Asixhumani ngamazwi kuphela nabantu. Isihloko esithile singase senze ubuso bomfundi noma iphimbo lakhe lishintshe. Uma ungumzali, cishe uyazi ukuthi uma ukuziphatha kwengane yakho kushintsha, kungaba uphawu lokuthi kunethonya elisha ekuphileni kwayo. Ungazizibi lezi zimpawu. Zikubonisa lokho okungaphakathi.

Imibuzo ekhethwe kahle ingakusiza ukwazi ukukhipha okusenhliziyweni yomuntu. Ungase ubuze: “Uzizwa kanjani nge- . . . ?” “Yini ekwenza ugculiseke ukuthi . . . ?” “Ungenzenjani uma . . . ?” Kodwa uqaphele ungabaxini ngemibuzo abantu. Ngesu lokungacunuli, ungase wandulelise umbuzo wakho ngokuthi, “Ngicela ukubuza . . . . ” Ukuthola ukuthi kukhonani enhliziyweni kuwumsebenzi odinga isineke, okungafanele ujahwe. Ezikhathini eziningi kumelwe kuqale kwakhiwe ukwethembana andukuba umuntu aveze imizwa yakhe ejulile. Ngisho nalapho, kumelwe uqaphele ukuze umuntu angabi nomuzwa wokuthi umbuza izinto ezingakudingi.—1 Pet. 4:15.

Indlela osabela ngayo kulokho okuzwayo nayo idinga ukuqonda. Khumbula ukuthi umgomo wakho uwukwazi abantu ukuze unqume ukuthi yikuphi ukwaziswa okuseBhayibhelini okungabenza bathathe isinyathelo. Yilwa ngokushesha nesifiso sokuveza ukuthi imibono yabo iyiphutha. Kunalokho, yiba ngoqaphile ukuze uqonde ukuthi yini emenza asho akushoyo. Uyobe usuthola-ke ukuthi kumelwe uphendule kanjani; kanti cishe nomfundi uyocabanga ngokungathi sína ngalokho okushoyo uma enomuzwa wokuthi uyamqonda.—IzAga 16:23.

Ngokwezinga elithile, ungabashukumisa abantu ngisho noma ukhuluma neqembu elikhulu. Uma uzibheka izilaleli zakho, uqaphelisisa indlela ezisabela ngayo ebusweni, futhi ubuza imibuzo ezenza zicabange kodwa engadingi zimpendulo, cishe uyowuthola umqondo wokuthi izilaleli zakho zizizwa kanjani ngalokho okushoyo. Uma uzazi kahle izilaleli zakho, zibonise ukuthi uyacabanga ngezimo ezikuzo. Cabangela isimo sengqondo sebandla lilonke njengoba ubonisana nalo ngeZwi likaNkulunkulu.—Gal. 6:18.

Ukuvusa Imizwa Ewusizo. Lapho usutholile ukuthi yini umuntu ayikholelwayo, yini angayikholelwa, nokuthi kungani, uyokwazi ukwakhela kulokho. Ngemva kokuvuswa kwakhe, uJesu wafinyelela izinhliziyo zabafundi bakhe ‘ngokubavulela imiBhalo ngokugcwele’ ngezinto ezazisanda kwenzeka. (Luka 24:32) Nawe kufanele uzame ukwenza kube nokuhlobana phakathi kwalokho okwenzeke kumuntu, lokho akufisayo, naloko akubona eZwini likaNkulunkulu. Inhliziyo yomfundi iyothinteka ngendlela eyomzuzisa lapho eqaphela ngokucacile ukuthi: “Nanti IQINISO!”

Lapho ugcizelela ubuhle bukaJehova, uthando lwakhe, umusa wakhe ongafanelwe, nokulunga kwezindlela zakhe, usuke usiza obafundelayo ukuba bakhe uthando lwabo ngoNkulunkulu. Uma uzinika isikhathi sokubonisa izilaleli zakho izimfanelo ezinhle uNkulunkulu azibona kuzo, usuke uzinikeza isizathu sokukholwa ukuthi zingakwazi ukwakha ubuhlobo bomuntu siqu naye. Lokhu ungakwenza ngokuxoxa ngemibhalo enjengamaHubo 139:1-3, Luka 21:1-4, noJohane 6:44, nangokusiza izilaleli zakho ukuba ziqonde ukuthi uJehova usondela ngendlela ejulile nenothando ezincekwini zakhe ezithembekile. (Roma 8:38, 39) Chaza ukuthi uJehova akabheki amaphutha ethu kodwa ubheka inkambo yokuphila kwethu konke, ukushisekela kwethu ukukhulekela okumsulwa, nothando esinalo ngegama lakhe. (2 IziKr. 19:2, 3; Heb. 6:10) Ukhumbula ngisho nezinto ezincane ngokwakhiwa kwethu, futhi ngendlela emangalisayo, uyobabuyisela ekuphileni “bonke abasemathuneni.” (Joh. 5:28, 29; Luka 12:6, 7) Njengoba abantu benziwe ngomfanekiso kaNkulunkulu, ukuxoxa ngezimfanelo zakhe ngokuvamile kuyomthinta ngaphakathi umuntu kumenze asabele kahle.—Gen. 1:27.

Inhliziyo iyathinteka nalapho umuntu efunda ukubheka abanye abantu ngendlela uJehova ababheka ngayo. Kusobala-ke ukuthi uma uNkulunkulu esikhathalela njengabantu ngabanye, ubakhathalela ngokufanayo nabanye, kungakhathaliseki ukuthi banasiphi isizinda, ubuzwe, noma uhlanga. (IzE. 10:34, 35) Lapho umuntu esefinyelele kuleso siphetho, uyoba nesizathu esiqinile esingokomBhalo sokuqeda inzondo nobandlululo enhliziyweni yakhe. Lokhu kuyomenza asebenzelane ngokuthula nabanye njengoba efunda ukwenza intando yaphezulu.

Ukwesaba uNkulunkulu kungomunye umuzwa okufanele usize abanye bawuhlakulele. (IHu. 111:10; IsAm. 14:6, 7) Inhlonipho ejule kanjalo, noma ukwesaba uNkulunkulu, kungashukumisa umuntu ukuba enze izinto angase angakwazi ukuzenza ngamandla akhe. Ngokuxoxa ngemisebenzi kaJehova ebabazekayo nomusa wakhe omkhulu wothando, ungasiza abanye besabe ukumdumaza.—IHu. 66:5; Jer. 32:40.

Qiniseka ukuthi izilaleli zakho ziyaqonda ukuthi ukuziphatha kwazo kubalulekile kuJehova. UJehova unemizwa, futhi indlela esisabela ngayo esiqondisweni sakhe iyamdabukisa noma imthokozise. (IHu. 78:40-42) Bonisa abantu ukuthi kungani ukuziphatha kwabo kungaba nengxenye ekuphenduleni inselele uSathane ayiphonsela uNkulunkulu.—IzAga 27:11.

Siza izilaleli zakho ukuba zibone ukuthi ukuhlangabezana nezimfuneko zikaNkulunkulu kusiza zona. (Isaya 48:17) Enye indlela yokwenza lokhu iwukubonisa imiphumela ebonakalayo nengokomzwelo etholakala ngokungakunaki ukuhlakanipha kukaNkulunkulu, ngisho okwesikhashana nje. Chaza indlela isono esisiqhelisa ngayo kuNkulunkulu, siphuce abanye ithuba lokufunda iqiniso kithi, noma sibaphuce amalungelo abo. (1 Thes. 4:6) Siza izilaleli zakho ukuba zizazise izibusiso ezizitholayo ngokugcina imithetho kaNkulunkulu. Zenze ziqonde nangokwengeziwe ukuthi ukuhamba ezindleleni zikaJehova ezilungileyo kusiphephisa ekuhluphekeni okuningi. Uma umuntu esekholwa ukuthi izindlela zikaNkulunkulu zihlakaniphile, uyozenyanya zonke izindlela eziphambene nezikaNkulunkulu. (IHu. 119:104) Uyobona ukuthi ukulalela akuwona umthwalo, kodwa kuyindlela yokubonisa ukuzinikela ngothando kuJehova.

Ukusiza Abanye Bazihlole. Ukuze baqhubeke bekhula ngokomoya, abantu kudingeka bakulalele okusezinhliziyweni zabo. Chaza ukuthi iBhayibheli lingabasiza kanjani ukuba benze lokhu.

Siza izilaleli zakho zibone ukuthi iBhayibheli aliyona nje incwadi enemiyalo, izeluleko, umlando neziprofetho. Lisembulela nemicabango kaNkulunkulu. KuJakobe 1:22-25, iZwi likaNkulunkulu lifaniswa nesibuko. Ngendlela esisabela ngayo kulokho elikushoyo nasendleleni uJehova afeza ngayo injongo yakhe, umyalezo weBhayibheli uveza lokho okusezinhliziyweni zethu. Ngokwenza kanjalo lembula indlela asibona ngayo uNkulunkulu, yena “ovivinya izinhliziyo.” (IzAga 17:3) Khuthaza izilaleli zakho ukuba zingakulibali lokhu. Zinxuse ukuba zizindle ngalokho uNkulunkulu asigcinele kona eBhayibhelini nangezinguquko okungase kudingeke zizenze ekuphileni kwazo ukuze zimjabulise ngokwengeziwe. Zisize zibheke ukufunda iBhayibheli njengendlela yokuthola ukuthi imiphi “imicabango nezinhloso zenhliziyo” ezamukelekayo kuJehova ukuze zibambisane noNkulunkulu ekwenzeni noma iluphi ushintsho.—Heb. 4:12; Roma 15:4.

Abanye abafundelwa iBhayibheli bangase bafune ukwenza lokho abakufundayo; kodwa bakhathazeke ngokuthi abanye bazothini. Kungenzeka ukuthi balwa nezifiso zenyama ezinamandla. Noma kungenzeka ukuthi basafuna indlela ethile yokukhonza uNkulunkulu bebe besanamathele emikhubeni yezwe. Veza izingozi zokuba manqikanqika kanjalo. (1 AmaKh. 18:21) Banxuse ukuba bathandaze kuNkulunkulu bacele ukuba ahlole futhi alungise izinhliziyo zabo.—IHu. 26:2; 139:23, 24.

Babonise ukuthi uJehova uyayiqonda impi ababhekene nayo nokuthi iBhayibheli liyayichaza leyo mpi. (Roma 7:22, 23) Basize baqaphele ukuze bangavumeli ukubuswa ukuthambekela kwenhliziyo engaphelele.—IzAga 3:5, 6; 28:26; Jer. 17:9, 10.

Khuthaza ngamunye ukuba ahlaziye izisusa zokwenza kwakhe izinto. Mfundise ukuba azibuze: ‘Kungani ngifuna ukwenza lokhu? Ingabe kuzobonisa uJehova ukuthi ngikwazisa ngempela konke angenzele kona?’ Sebenzela ukuqinisa ukholo lwakho ekutheni ubuhlobo uJehova abamukelayo buyinto eyigugu ngaphezu kwazo zonke umuntu angaba nazo.

Siza izilaleli zakho ukuba ziqonde ukubaluleka kokukhonza uJehova ‘ngenhliziyo yonke.’ (Luka 10:27) Lokhu kusho ukwenza yonke imizwa yazo, izifiso, nezisusa zazo zivumelane nezindlela zikaJehova. Ngakho fundisa izilaleli zakho ukuba zingagcini nje ngokuhlaziya ezikwenzayo, kodwa zihlaziye nendlela ezizizwa ngayo ngezimfuneko zikaNkulunkulu nokuthi ziyini izisusa zazo zokumkhonza. (IHu. 37:4) Njengoba abantu obafundelayo beqonda izici okudingeka bathuthuke kuzo, bakhuthaze ukuba bathandaze kuJehova: “Yenza inhliziyo yami iqonde ntonye, yesabe igama lakho.”—IHu. 86:11.

Lapho umuntu omfundelayo akha ubuhlobo noJehova, uyolalela uNkulunkulu ngenxa yokuthi unokholo, hhayi ngoba kusho wena. Kuyobe sekuzisukela kuye ukuba ‘aqhubeke eqiniseka ukuthi yini eyamukelekayo eNkosini.’ (Efe. 5:10; Fil. 2:12) Ukulalela okunjalo okusuka enhliziyweni kuyamthokozisa uJehova.—IzAga 23:15.

Khumbula ukuthi nguJehova olinganisa izinhliziyo, enze ukuba abantu bakhe ubuhlobo naye. (IzAga 21:2; Joh. 6:44) Thina kumelwe sibambisane naye. (1 Kor. 3:9) Kunjengokungathi “uNkulunkulu uncenga ngathi.” (2 Kor. 5:20; IzE. 16:14) UJehova akaphoqi muntu ukuba amukele iqiniso, kodwa lapho sisebenzisa imiBhalo, angase enze izilaleli zethu zibone ukuthi ezikuzwayo kuyimpendulo yemibuzo yazo—noma imithandazo yazo. Kukhumbule njalo lokhu lapho uthola ithuba lokufundisa, futhi ngokuzimisela ucele isiqondiso nosizo lukaJehova.—1 IziKr. 29:18, 19; Efe. 1:16-18.