Watchtower UMTAPO OKUYI-INTHANETHI
Watchtower
UMTAPO OKUYI-INTHANETHI
IsiZulu
  • IBHAYIBHELI
  • IZINCWADI
  • IMIHLANGANO
  • be isif. 24 k. 160-k. 165 isig. 1
  • Ukukhetha Amagama

Ayikho ividiyo kulokhu okukhethile.

Uxolo, kube nenkinga ekufakeni ividiyo oyifunayo.

  • Ukukhetha Amagama
  • Zuza Emfundweni YeSikole Senkonzo Esingokwasezulwini
  • Indaba Ethi Ayifane
  • Ukusebenzisa Inkulumo Enhle Nsuku Zonke
    Incwadi Yokuchasisa Isikole Senkonzo EsingokwaseZulwini
  • Ukukhuluma Amazwi Enamisayo Eqiniso
    Incwadi Yokuchasisa Isikole Senkonzo EsingokwaseZulwini
  • Khuluma ‘Okwakhayo’
    “Zigcineni Othandweni LukaNkulunkulu”
  • Ukukhuluma Ngokuqephuza
    Zuza Emfundweni YeSikole Senkonzo Esingokwasezulwini
Bheka Okunye
Zuza Emfundweni YeSikole Senkonzo Esingokwasezulwini
be isif. 24 k. 160-k. 165 isig. 1

ISIFUNDO 24

Ukukhetha Amagama

Yini okudingeka uyenze?

Sebenzisa amagama abonisa inhlonipho nomusa, amagama asheshe aqondakale, anandisa indaba, nadlulisela intshiseko nomuzwa ofanele. Sebenzisa amagama ngendlela evumelana nemithetho yohlelo lolimi.

Kungani Kubalulekile?

Kubonisa inhlonipho ngalokho okutshela abanye, futhi kwembula okuningi ngesimo sakho sengqondo ngabantu okhuluma nabo. Kuthinta indlela abanye abasabela ngayo kulokho okushoyo.

AMAGAMA angamathuluzi anamandla okuxhumana nabantu. Kodwa ukuze amagama ethu afeze injongo ethile, kumelwe siwakhethe ngokucophelela. Igama elingase lifaneleke esimweni esithile lingase lizwakale kabi kwesinye. Uma lisetshenziswa ngendlela engafanele, igama elimnandi lingase libe “yizwi elibangela ubuhlungu.” Ukusebenzisa amagama anjalo kungase kubonise ukungacabangi nokungacabangeli. Amanye amagama anezincazelo ezimbili, enye ingabonisa ukwedelela noma ukujivaza. (IzAga 12:18; 15:1, NW) Ngakolunye uhlangothi “izwi elihle”—izwi elikhuthazayo—lijabulisa inhliziyo yalowo elishiwo kuye. (IzAga 12:25) Ukuthola amagama afanele kudinga umzamo, ngisho nakumuntu ohlakaniphile. IBhayibheli lisitshela ukuthi uSolomoni wayesiqaphela isidingo sokufuna “amazwi enamisayo” kanye ‘namazwi eqiniso.’—UmSh. 12:10.

Kwezinye izilimi, kusetshenziswa amagama athile lapho kukhulunywa nabantu abadala noma abasesikhundleni, kuyilapho kusetshenziswa amagama ahlukile uma sekukhulunywa nabangontanga yalowo muntu noma abancane kunaye. Ukuyishaya indiva le mithetho kubhekwa njengokwedelela. Akunambitheki nokuba umuntu azibize ngamagama athile okuhlonipha, lawo ngokwesiko lendawo okubizwa ngawo abantu abathile. Endabeni yokubonisa udumo, iBhayibheli libeka indinganiso ephakeme kunaleyo engase ibekwe umthetho noma isiko lendawo. Linxusa amaKristu ukuba ‘adumise abantu bazo zonke izinhlobo.’ (1 Pet. 2:17) Labo abakwenza ngokusuka enhliziyweni lokhu bakhuluma nabantu babo bonke ubudala ngendlela ebonisa inhlonipho.

Yiqiniso, abantu abaningi abangewona amaKristu eqiniso basebenzisa ulimi lokwedelela nenhlamba. Bangase babe nomuzwa wokuthi ulimi lobuluhlaza lwenza abakushoyo kugcizeleleke. Noma, ukulusebenzisa kwabo kumane kubonisa ukuntula kwabo amagama abangawasebenzisa. Uma umuntu ayenomkhuba wokusebenzisa inkulumo enjalo ngaphambi kokufunda izindlela zikaJehova, angase akuthole kunzima ukuyeka lowo mkhuba. Nokho, ungayekeka. Umoya kaNkulunkulu ungamsiza umuntu ukuba ashintshe indlela yakhe yokukhuluma. Kodwa naye lowo muntu kumelwe azimisele ukuzakhela inqolobane yamagama amahle—amagama adlulisela okuhle, amagama akhayo—abese ewasebenzisa njalo.—Roma 12:2; Efe. 4:29; Kol. 3:8.

Ulimi Oluqondakala Kalula. Imfuneko eyisisekelo yokukhuluma kahle ukuthi kumelwe okushoyo kuqondakale kalula. (1 Kor. 14:9) Uma izilaleli zakho zingawaqondi kalula amagama owasebenzisayo, uvele ufane nomuntu okhuluma olunye ulimi.

Amanye amagama asho okuthile okukhethekile kubantu abanomsebenzi othile. Bangase bawasebenzise nsuku zonke lawo magama. Kodwa ukuwasebenzisa kwakho esimweni esingafanele kungase kukuvimbele ukuba uxhumane nabo. Ngaphezu kwalokho, nakuba usebenzisa amagama asetshenziswa nsuku zonke, uma uningiliza ngokungadingekile, izilaleli zakho zingase zizicabangele ezinye izinto.

Isikhulumi esicabangelayo sikhetha amagama aqondwa ngisho nayilabo abanemfundo ephansi. Silingisa uJehova, sicabangela ‘nophansi.’ (Jobe 34:19, qhathanisa ne-NW.) Uma isikhulumi sikuthola kudingekile ukusebenzisa igama elingajwayelekile, khona-ke kumelwe liwasebenzise namanye alula enza incazelo yalo ikhanye.

Amagama alula akhethwe kahle adlulisela imiqondo ngomfutho omkhulu. Imisho emifushane namagama alula kulula ukuwabamba. Ingase ihlanganiswe nemisho emide ukuze indlela okhuluma ngayo ingazwakali kabi. Kodwa kulawo maphuzu ofuna izilaleli zakho ziwakhumbule, khetha amagama alula nemisho engagwegwesi.

Ukwehlukahluka Nokunemba Lapho Ukhuluma. Amagama amahle awasweleki. Kunokusebenzisa amagama afanayo kuzo zonke izimo, sebenzisa amagama ahlukahlukene. Khona-ke, lokho okushoyo kuyothakazelisa futhi kuqondakale. Ungayandisa kanjani inqolobane yakho yamagama?

Lapho ufunda, phawula noma imaphi amagama ongawaqondi kahle, bese uwabheka kusichazamazwi uma sikhona ngolimi lwakho. Khetha amagama ambalwa kuwo, bese wenza umzamo wenkuthalo wokuwasebenzisa lapho kufaneleka khona. Qikelela ukuthi uwaphimisa kahle futhi uwasebenzise emongweni ayosheshe aqondakale kuwo, ungamane nje ubukise ngokuthi uyawazi. Ukwandisa inqolobane yakho yamagama kuyonandisa lokho okushoyo. Kodwa kunesidingo sokuqapha—lapho umuntu ephimisela kabi amagama noma ewasebenzisa kabi, abanye bangase baphethe ngokuthi akakwazi ngempela akukhulumayo.

Injongo yethu yokwandisa inqolobane yamagama iwukufundisa, hhayi ukuhlaba izilaleli zethu umxhwele. Ukukhuluma into eyinkimbinkimbi namagama amade kuvame ukuqhakambisa isikhulumi. Isifiso sethu kumelwe kube ukuhlanganyela nabanye indaba eyigugu nokuyenza ithakazelise kulabo abakulalele. Khumbula isaga seBhayibheli: “Ulimi lwabahlakaniphileyo luveza kahle ukwazi.” (IzAga 15:2) Ukusebenzisa amagama amahle, amagama afanelekayo asheshe aqondakale, kusiza ekwenzeni lokho esikushoyo kuqabule futhi kukhuthaze, kunokukwenza kungakhangi futhi kungathakazelisi.

Njengoba wandisa inqolobane yakho yamagama, qikelela ukuthi usebenzisa amagama afanele. Amagama amabili angase afane kodwa abe nezincazelo ezithé ukwehluka lapho esetshenziswa ezimweni ezihlukahlukene. Uma ukuqaphela lokhu, uyokwazi ukukukhanyisa ngokwengeziwe lokho okushoyo futhi ugweme ukucasula izilaleli. Balalelisise kahle abantu abakhuluma kahle. Kwezinye izichazamazwi, ngaphansi kwegama ngalinye, kuba namanye amagama amqondo-fana (amagama angefani kodwa anencazelo efanayo) kanye namagama amqondo-phika (amagama anencazelo ephikisanayo). Ngakho, awutholi nje kuphela amagama angefani kodwa anomqondo ofanayo kodwa futhi nanezincazelo ezingefani ncamashí. Lokhu kusiza kakhulu lapho usufuna igama elifanelana nesimo esithile esikhethekile. Ngaphambi kokunezela igama enqolobaneni yakho, qiniseka ukuthi uyazi ukuthi lisho ukuthini, ukuthi liphinyiselwa kanjani nokuthi kufanele lisetshenziswe nini.

Amagama anembile adlulisela isithombe esicacile kunalawo anomqondo obanzi. Isikhulumi singase sithi: “Ngaleso sikhathi, abantu abaningi bagula.” Noma singase sithi: “Ezinyangeni ezimbalwa ngemva kweMpi Yezwe I, abantu abangaba ngu-21 000 000 babulawa umkhuhlane waseSpain.” Yeka umehluko okuwenzayo lapho isikhulumi sikubeka ngokucacile lokho esikushoyo ngamagama athi “ngaleso sikhathi,” “abantu abaningi,” nelithi “bagula”! Ukuze ukhulume ngale ndlela kumelwe ube nolwazi lwamaqiniso endaba yakho futhi uwakhethe kahle amagama.

Ukusebenzisa igama elifanele kungakusiza ukuba uhlale ephuzwini ngaphandle kokwanda ngamagama. Amagama amaningi aye awufihle umqondo wendaba. Amagama alula enza kube lula ngabanye ukubamba amaphuzu abalulekile futhi bawakhumbule. Kuyasiza ekudluliseleni ulwazi olunembile. Imfundiso kaJesu Kristu yayiphawuleka ngokuba lula kolimi lwayo. Funda kuye. (Bheka izibonelo ezilotshwe kuMathewu 5:3-12 nakuMarku 10:17-21.) Prakthiza ukukhuluma ufushanise ngamagama akhethwe kahle.

Amagama Aveza Umdlandla, Umuzwa Nobumnandi Bolimi. Njengoba wandisa inqolobane yamagama, ungagcini nje ngokucabanga ngamagama amasha kodwa nangamagama anezici ezithile. Ngokwesibonelo, cabanga ngezenzo eziveza umdlandla; iziphawulo eziveza ubumnandi; namazwi abonisa imfudumalo, nomusa noma abonisa ukuzimisela.

IBhayibheli ligcwele izibonelo zolimi olunjalo oluzwakalayo. Ngomprofethi u-Amose, uJehova wanxusa: “Funani okuhle, hayi okubi . . . Zondani okubi, nithande okuhle.” (Amose 5:14, 15, omalukeke sizenzele.) ENkosini uSawule, umprofethi uSamuweli wathi: ‘UJehova uklebhulile umbuso ka-Israyeli kuwe namuhla.’ (1 Sam. 15:28) Lapho ekhuluma noHezekeli, uJehova wasebenzisa ulimi okunzima ukulukhohlwa, wathi: ‘Indlu yakwa-Israyeli inebunzi elilukhuni nenhliziyo enqala.’ (Hez. 3:7) Egcizelela ukungathi sína kokona kuka-Israyeli, uJehova wabuza: ‘Umuntu angaphanga uNkulunkulu na? Nokho niyangiphanga.’ (Mal. 3:8) Lapho echaza ukuvivinywa kokholo eBabiloni, uDaniyeli wabika ngendlela ecacile ukuthi ‘uNebukadinesari wagcwala ukufutheka,’ ngoba uShadiraki, noMeshaki, no-Abedi Nego babengafuni ukukhulekela isithombe sakhe, ngakho-ke wayaleza ukuba baboshwe baphonswe ‘esithandweni somlilo ovuthayo.’ Ukuze asisize siqonde izinga lokushisa kwaso, uDaniyeli wabika ukuthi inkosi yatshela amadoda ukuba ‘ashisise isithando somlilo kasikhombisa ngaphezu kwalokho okuke kwabonwa sishiswa ngakho’—sasishisa kangangokuba lapho amadoda enkosi esondela esithandweni, afa. (Dan. 3:19-22) Lapho ekhuluma nabantu eJerusalema ezinsukwini ezimbalwa ngaphambi kokufa kwakhe, uJesu wakhuluma ngomuzwa ojulile, wathi: “Kukaningi kangakanani ngifuna ukubuthela abantwana bakho ndawonye, ngendlela isikhukukazi esibuthela ndawonye ngayo amatshwele aso ngaphansi kwamaphiko aso! Kodwa anifunanga. Bhekani! indlu yenu ishiywa nani.”—Math. 23:37, 38.

Amagama akhethwe kahle akha imifanekiso ecacile ezingqondweni zezilaleli. Uma usebenzisa amagama aphathelene nezinzwa, izilaleli zakho “ziyozibona” futhi “zizithinte” izinto okhuluma ngazo, “zinambithe” futhi “zinuke” ukudla okhuluma ngakho, “zizwe” imisindo ozichazela yona nabantu obacaphunayo. Lokho okushoyo kuyozibamba izilaleli ngoba wenza izinto zibe ngokoqobo kuzo.

Amagama ayidlulisela ngokucacile imiqondo angenza abantu bahleke noma bakhale. Angakha ithemba, afake isifiso sokuphila kumuntu odumele futhi avuse uthando ngoMdali wakhe. Emhlabeni wonke abantu baye bazuza kakhulu ethembeni elibekwe ngamazwi asemavesini eBhayibheli afana namaHubo 37:10, 11, 34; Johane 3:16; nesAmbulo 21:4, 5.

Njengoba ufunda iBhayibheli nezincwadi ‘zenceku ethembekileyo neqondayo,’ uyobona amagama amaningi nemishwana. (Math. 24:45) Ungagcini ngokuwafunda. Khetha lawo akwenamisayo bese uwasebenzisa enkulumweni yakho yansuku zonke.

Indlela Yokukhuluma Evumelana Nemithetho Yolimi. Abanye abantu bayaqaphela ukuthi indlela abakhuluma ngayo ingase ingavumelani ngaso sonke isikhathi nemithetho yolimi. Kodwa yini abangayenza ngalokho?

Uma usafunda, sebenzisa ithuba manje ufunde uhlelo oluhle lolimi nokukhetha kahle amagama. Uma ungaqiniseki ngomthetho othile wolimi, buza uthisha wakho. Ungamane ufundele ukuphasa nje. Unezizathu abanye abafundi abangenazo. Ufuna ukuba isikhonzi esiphumelelayo sezindaba ezinhle.

Kuthiwani uma usumdala futhi wakhula ukhuluma ulimi ongalusebenzisi manje? Noma mhlawumbe awubanga nemfundo etheni ngolimi lwakho. Ungadumali. Kunalokho, yenza umzamo oqotho wokuthuthuka, ukwenze ngenxa yezindaba ezinhle. Okuningi esikwaziyo ngohlelo lolimi sikufunda ngokulalela abanye bekhuluma. Ngakho lalelisisa lapho izikhulumi ezivuthiwe zinikeza izinkulumo. Lapho ufunda iBhayibheli nezincwadi ezisekelwe eBhayibhelini, bheka ukwakhiwa kwemisho, amagama asetshenziswe ndawonye, kanye nomongo asetshenziswe kuwo. Lingisa lezi zibonelo lapho ukhuluma.

Izilomo zezokuzijabulisa nabaculi abadumile bangase bakhulume ngendlela engqubuzana nohlelo lolimi. Abantu bathanda ukubalingisa. Abashushumbisi bezidakamizwa, izigebengu, nabantu abangenasimilo ngokuvamile banendlela yabo yokukhuluma, amagama bawachaza ngendlela ehlukile kwejwayelekile. Akukona ukuhlakanipha ngamaKristu ukubalingisa. Ukwenza kanjalo kuyosifanisa nalaba bantu bezwe nendlela yabo yokuphila.—Joh. 17:16.

Kwenze umkhuba ukukhuluma kahle nsuku zonke. Uma ukhuluma ngokunganaki engxoxweni yansuku zonke, ungalindeli ukuthi uyokhuluma kahle ezimweni ezikhethekile. Kodwa uma usebenzisa inkulumo esezingeni elihle ekuphileni kwansuku zonke, kuyoba lula futhi kube ngokwemvelo lapho ususendaweni yesikhulumi noma lapho ufakaza kwabanye ngeqiniso.

INDLELA YOKUTHUTHUKISA

  • Ngokokusikisela okukulesi sifundo, khetha iphuzu elilodwa nje ofuna ukusebenzela kulo. Kwenze kube umgomo wakho lokho inyanga eyodwa noma ngaphezulu.

  • Khumbula umgomo wakho lapho ufunda. Uwukhumbule nalapho ulalele izikhulumi ezinekhono. Bhala amagama ofuna ukuwasebenzisa lapho ukhuluma. Phakathi nosuku noma izinsuku ezimbili, sebenzisa igama ngalinye kowabhale phansi.

ISIVIVINYO: Njengoba ulungiselela iSifundo Se-Nqabayokulinda noma iSifundo Sencwadi Sebandla kuleli sonto, khetha amagama ambalwa ohlulekayo ukuwachaza kalula. Wabheke kusichazamazwi uma sikhona, noma uxoxe ngezincazelo zawo nothile owazi kahle amagama.

Amagama engifuna ukuwanezela enqolobaneni yami yamagama

Awokwenza kuthakazelise Awokuveza umdlandla, umuzwa,

nanembile noma ubumnandi bolimi

․․․․․․․․․․․․․ ․․․․․․․․․․․․․ ․․․․․․․․․․․․․ ․․․․․․․․․․․․․

․․․․․․․․․․․․․ ․․․․․․․․․․․․․ ․․․․․․․․․․․․․ ․․․․․․․․․․․․․

․․․․․․․․․․․․․ ․․․․․․․․․․․․․ ․․․․․․․․․․․․․ ․․․․․․․․․․․․․

․․․․․․․․․․․․․ ․․․․․․․․․․․․․ ․․․․․․․․․․․․․ ․․․․․․․․․․․․․

․․․․․․․․․․․․․ ․․․․․․․․․․․․․ ․․․․․․․․․․․․․ ․․․․․․․․․․․․․

․․․․․․․․․․․․․ ․․․․․․․․․․․․․ ․․․․․․․․․․․․․ ․․․․․․․․․․․․․

․․․․․․․․․․․․․ ․․․․․․․․․․․․․ ․․․․․․․․․․․․․ ․․․․․․․․․․․․․

․․․․․․․․․․․․․ ․․․․․․․․․․․․․ ․․․․․․․․․․․․․ ․․․․․․․․․․․․․

․․․․․․․․․․․․․ ․․․․․․․․․․․․․ ․․․․․․․․․․․․․ ․․․․․․․․․․․․․

    Zulu Publications (1975-2026)
    Phuma
    Ngena
    • IsiZulu
    • Thumela
    • Okukhethayo
    • Copyright © 2026 Watch Tower Bible and Tract Society of Pennsylvania
    • Imibandela Yokusebenzisa Le Webusayithi
    • Imithetho Yokugcinwa Kwemininingwane Eyimfihlo
    • Amasethingi Okugcinwa Kwemininingwane Eyimfihlo
    • JW.ORG
    • Ngena
    Thumela