25 HASTA 31 DE MAYO DE 2026
CANCIÓN 135 Guluu xpiaanuʼ xiiñehuiineʼ
Guca ti binni ni rusihuinni riene xiñee cayaca ti cosa ne zieni lii galán
«Tuuxa ni rusihuinni riene xiñee cayaca ti cosa la? zieni laa galán» (PROV. 16:20).
TEMA
Pa nácanu ti binni ni rusihuinni riene xiñee cayaca ti cosa, ximodo racaneni laanu cheni laanu galán ora ridxaagalunu guendanagana.
1, 2. ¿Ximodo nga ti binni ni rusihuinni riene xiñee cayaca ti cosa?
¿ÑEE huayuu biaje huayuni sentirluʼ qué ñuni respetárcabe lii la? ¿Ñee huaníʼcabe mal de lii o bíʼnicabe xiixa ni bininá lii laa? Ora rizaacanu ca ni bizeʼtenu riʼ, zándaca raca nagana gúninu o guininu ni jneza. ¿Xi zacané laanu yaʼ? Lu Biblia riete naquiiñeʼ gácanu ti binni ni rusihuinni riene xiñee cayaca ti cosa.
2 Ti binni ni rusihuinni riene xiñee cayaca ti cosa riníʼ ique chaahuinu ante guiníʼ o guni xiixa. Gácanu ti binni zacá, racaneni laanu gucueezanu ni rininu, gánnanu pora igáninu, gucueezanu xiana nápanu, guni perdonarnu ni guni xcaadxi laanu, guicaanu ca conseju ni gudiicabe laanu ne gudiʼnu lugar cuʼ jnézacabe laanu (Sal. 4:4; Prov. 10:19; 19:20). Ora riníʼ ique chaahuinu ante gúninu xiixa la? ni gúninu ne ni guininu zusiécheni Jehová ne laaca zacaneni laanu ne zaqueca ca binni ni nuu gaxha de laanu. Zacané cualidad riʼ laanu cadi guidaʼnu xiana ne cadi gúninu xiixa ni cadi jneza ora chuʼ xiixa ni guchiichi laanu. Guidúʼyanu chonna relatu ni zeeda lu Biblia ni rusihuinni ora guiníʼ ique chaahuinu ante gúninu xiixa zacaneni laanu gácanu humilde, chuʼnu tranquilu ne gápanu confianza Jehová de guidubi ladxidoʼno.
GÁCANU HUMILDE LUGAR DE GÁCANU ORGULLOSO
3. ¿Tuu nga Naamán?
3 Ora gácanu ti binni ni rusihuinni riene xiñee cayaca ti cosa, ¿ximodo racaneni laanu cheni laanu galán ne cadi gácanu orgulloso yaʼ? (1 Ped. 5:5). Guiníʼ íquenu ni bizaaca Naamán, ti hombre ni napa stale autoridad, jefe stiʼ ejércitu stiʼ Siria, ti guidxi ni nuu ladu guiáʼ stiʼ guidxi Israel ne nápabe lepra, ti guendahuará nabé feu ni runiná beela ladi binni (2 Rey. 5:1).
4. ¿Xi biʼniʼ Naamán ora binadiaga ni guníʼ dxaapahuiiniʼ israelita que?
4 Ti dxaapahuiiniʼ israelita ni naca criada stiʼ xheelaʼ Naamán gudxi laabe nuu ti profeta ndaaniʼ guidxi Israel ni zanda gusianda Naamán (2 Rey. 5:2, 3). Ñándaca niníʼ ique Naamán: «¡Ti dxaapahuiiniʼ si laabe! ¿Zándaxa gabi criada riʼ naa xiixa pa nácabe de ti guidxi ni naca enemigu stidu?». Peru qué niníʼ ique Naamán zacá, sínuque guníʼ íquebe ni guníʼ dxaapahuiiniʼ que. Pa qué nulábibe dxaapahuiiniʼ que nusihuínnibe nácabe orgulloso peru gúcabe humilde ne biʼniʼ crebe ni guníʼ. Ngue runi gunábabe permisu rey stiʼ guidxi Siria para chebe guidxi Israel ti guiándabe ne bidii rey que permisu laabe (2 Rey. 5:4, 5).
5. ¿Xi bizaaca Naamán ora yendá ndaaniʼ guidxi Israel?
5 Yendá Naamán ndaaniʼ guidxi Israel ne guyé nezalú rey Jehoram; ¡Nanna pabiáʼ cayéchebe yaʼ! Maʼ cabézabe guiándabe. Peru guníʼ ique Jehoram cuyubi si rey de Siria xiixa cosa para gucaalú laabe. Ora gunna profeta Eliseo ni cazaaca que gunábabe Jehoram guseendaʼ Naamán ra nuube (2 Rey. 5:6-9). Peru qué nizaaca ca cosa que modo guníʼ ique Naamán. ¡Qué nidxaagalú Eliseo laabe! Biseendaʼ ti mozo para gabi laabe xi caquiiñeʼ gúnibe para guiándabe (2 Rey. 5:10).
6. a) ¿Xiñee qué niná Naamán ñuni ni gudxi mensajeru que laa? b) ¿Ximodo bisihuinni ca mozo stiʼ Naamán riníʼ ique chaahuicaʼ, ne xi bizaaca despué? (2 Reyes 5:13, 14).
6 Ora binadiaga Naamán ni gudxi mensajeru que laa guni, «guizáʼ bidxiichi» ne «bidiibe vuelta ne zebe zidxiichibe» (2 Rey. 5:11, 12). ¿Xiñee yaʼ? Purtiʼ zándaca guníʼ íquebe cumu nácabe xaíque stiʼ ejércitu stiʼ Siria la? caquiiñeʼ gusihuínnicabe nápacabe respetu laabe. Ne zándaca guníʼ íquebe pur ni gudxi Eliseo laabe gúnibe que cayuni menu guidxi Siria, xquídxibe. Modo tiica si bizaacani, gudixhe ique Naamán guibiguetaʼ guidxi Siria. Peru ca mozo stibe bidiicaʼ cuenta dxandíʼ peʼ racalaʼdxiʼ Eliseo gacané laabe ngue runi né diidxaʼ nadóʼ gunábacaʼ laabe guiníʼ ique chaahuibe ni naguixhe íquebe gúnibe que. Bisaana Naamán de gaca orgulloso ne guca humilde, yenándabe ni gudxi Eliseo laabe. Pur ni bíʼnibe riʼ, biándabe (biindaʼ 2 Reyes 5:13, 14).
7. ¿Xi rusiidiʼ ni bizaaca Naamán laanu? (Proverbios 22:4; laaca zanda gúʼyaluʼ ca imagen ca).
7 ¿Xi rusiidiʼ relatu riʼ laanu? Ora nácanu binni ni riníʼ ique ante guni xiixa racaneni laanu cadi guiaananesinu ni cadúʼyanu, sínuque riénenu xiñee rizaaca ca cosa ca. Laaca racaneni laanu cadi gúninu xiixa pur ni cayuni sentirnu. Ne laaca racaneni laanu gácanu humilde, riénenu nuu cosa ni qué gánnanu ne caquiiñeʼ chuʼ tu gacané laanu ne jmaruʼ si caquiiñeʼ gacané Jehová laanu. ¿Ximodo bisihuinni Naamán naca ti binni ni riene xiñee cayaca ti cosa? Neca caʼruʼ gúnibe ni ná Jehová, gúcabe humilde ne bicaadiágabe dxaapahuiiniʼ israelita que, bicaadiágabe ca mozo stibe ne ni jma risaca bicaadiágabe Eliseo, hombre ni riníʼ lu lá Jehová. Qué nudxiibaʼ Naamán laca laa pur ngue gucuaa ti decisión galán ne bianda. Nga runi ante guicaanu xiixa decisión, galán guiníʼ ique chaahuinu. Pa qué ñuuláʼdxinu xiixa conseju ni zeeda lu Biblia gudiicabe laanu o cadi cayénenu xiixa instrucción ni cudii xquidxi Dios laanu la? galán guiníʼ íquenu: «Pur ni runeʼ ne pur ni rinieeʼ, ¿ñee cusihuinneʼ naca humilde la? o rudxiibaʼ laca naa?» (biindaʼ Proverbios 22:4).
Gácanu humilde cásica Naamán ne gucaadiáganu ca conseju ne sugerencia gudiicabe laanu ne chinándanu ca instrucción ni gudii xquidxi Dios laanu. (Biiyaʼ párrafo 7).
CHUʼNU TRANQUILU LUGAR DE GUIDAʼNU XIANA
8. ¿Pora zándaca gaca nagana para laanu chuʼnu tranquilu?
8 Nuu biaje rizaaca cosa ni zanda guchiichi laanu. Neca nápanu razón para guidxiichinu purtiʼ zándaca feu modo biʼniʼ tratárcabe laanu o bíʼnicabe laanu xiixa ni cadi jneza peru pa guiénenu xiñee cayaca ti cosa la? zacané nga laanu chuʼnu tranquilu (Efes. 4:26 biiyaʼ nota de estudiu «Cuando se enojen»). Guidúʼyanu ximodo bisihuinni David ne Abigaíl riníʼ ique chaahuicaʼ ante gúnicaʼ xiixa ora bidxagalucaʼ ti guendanagana.
9. ¿Ximodo biʼniʼ tratar Nabal David?
9 Guníʼ ique ni bizaaca riʼ: nucachilú David ne ca xpinni lu desiertu stiʼ Parán (1 Sam. 25:1). Rápacabe ca pastor ne ca dendxuʼ stiʼ ti hombre ricu láʼ Nabal para cadi guizaacacaʼ xiixa (1 Sam. 25:15, 16). Ora bedandá tiempu igá guichaladi dendxuʼ, biseendaʼ David caadxi hombre ra nuu Nabal para gábicaʼ laabe gápabe guendariuudxí ne guinábacaʼ laabe né stale respetu gudiibe laacaʼ ni caquiiñecaʼ (1 Sam. 25:6-8). Peru, qué nudii Nabal xquixe peʼ David né ca xpinni lugar de nga bíʼnibe menu laacaʼ ne bigúnabe laacaʼ diidxaʼ (1 Sam. 25:10, 11).
10. ¿Ximodo bisihuinni Abigaíl ne David nácacaʼ binni ni riene xiñee cayaca ti cosa? (1 Samuel 25:32, 33; laaca zanda gúʼyaluʼ imagen ca).
10 Pa ñácaluʼ David, ¿xi ñuni sentirluʼ yaʼ? Zanda guiénenu bidxiichi David purtiʼ nácabe ti hombre ni qué rucaachiʼ ni cayuni sentir. Guizáʼ cadxiichibe dede racaláʼdxibe guutibe Nabal (1 Sam. 25:13, 21, 22). Ora zebe neza para guutibe laa bidxagalú tuuxa laabe. Guca si ni Abigaíl, xheelaʼ Nabal, ti gunaa nabé nuu xpiaaniʼ, ¿ximodo bisihuinni gunaa riʼ riníʼ ique ante guni xiixa yaʼ? Bidiibe cuenta naca David ti hombre nachaʼhui, biénebe xiñee bidxiichi ne bíʼnibe guiráʼ ni nuu lu nabe para guindétebe xiana stiʼ. Bidiibe laa stale regalu ne gúcabe humilde ra bidiibe conseju laa (1 Sam. 25:18, 23-31). Laaca bisihuinni David naca ti binni ni riene xiñee cayaca ti cosa purtiʼ bicaadiaga chaahuibe Abigaíl ne biénebe jneza ni ná gunaa riʼ. Despué biete xiana stiʼ David ne zaqué maʼ qué nucheené Jehová (biindaʼ 1 Samuel 25:32, 33).
Bisihuinni David ne Abigaíl riníʼ ique chaahuicaʼ ante gúnicaʼ xiixa ora bidxagalucaʼ ti guendanagana ne zaqué gunda biʼniʼ chaahuicaʼ ni. (Biiyaʼ párrafo 10).
11. ¿Xiñee galán nga guiníʼ ique chaahuinu ora guchiichi tuuxa o xiixa laanu? (Proverbios 19:11).
11 ¿Xi rusiidiʼ relatu riʼ laanu? Ora riníʼ ique chaahuinu ante gúninu xiixa racaneni laanu chuʼnu tranquilu dede né ora nápanu razón para guidxiichinu. Laaca racaneni laanu guiníʼ íquenu xi zanda guizaaca pur ni guininu ne pur ni gúninu (biindaʼ Proverbios 19:11). Ora bisietenalaʼdxiʼ Abigail David xi riníʼ ique Jehová la? gunda bicueezabe xiana stibe. Pa nuu xiixa ni ruchiichi laanu la? cadi guidaʼnu xiana o nagueendaca guicábinu o gúninu xiixa sin guiníʼ íquenu (Sant. 1:19). Galán gábinu Jehová ni bizaaca ca, cueenu tiempu para guiduʼyaʼ chaahuinu xi riníʼ ique Jehová de laani. Zacá zanda gucueezanu ni runi sentirnu.
12. ¿Ximodo zanda gacané xcaadxi laanu gácanu ti binni ni riene xiñee cazaaca ti cosa ne gatadxí ladxidoʼno?
12 Cásica biquiiñeʼ Jehová Abigaíl para gacané David guiene xi riníʼ ique. Zacaca zanda iquiiñebe tuuxa para gacané laanu guiníʼ ique chaahuinu ante gúninu xiixa. Nga runi pa nuu xiixa ni ruchiichi laanu, galán guinínenu ti hermanu ni maʼ biniisi lu Stiidxa Dios ti gacané laanu guidúʼyanu ca cosa ca casi modo ruuyaʼ Jehová ca ni (Prov. 12:15; 20:18). Ne pa guidúʼyanu cayuni sentir ti xhamígunu cásica modo biʼniʼ sentir David, ¿ñee zanda chinándanu ejemplu stiʼ Abigaíl ne gacanenu xhamígunu guʼyaʼ ca cosa ca cásica modo ruuyaʼ Jehová ca ni la? Pa gúninu stipa pur gacanenu xcaadxi gácacaʼ binni ni riene xiñee cazaaca ti cosa ne gacanenu laacaʼ gatadxí ladxidoʼcaʼ la? nannadxíchinu zaguu Jehová ndaayaʼ laanu.
GÁPANU CONFIANZA JEHOVÁ LUGAR DE GUIDXÍBINU
13. Ora guiníʼ íquenu xiñee cazaaca xiixa, ¿ximodo racaneni laanu cadi guidxíbinu?
13 Nuu biaje ridxaagalunu cosa ni ruchibi laanu peru pa nácanu ti binni ni riníʼ ique chaahuiʼ xiñee cazaaca xiixa la? zanda gacaneni laanu gánnanu xiñee cadxíbinu. Peru pa guiníʼ íquenu jma napa Jehová poder que tu tiica ne jma nadípabe que intiica cosa, zacaneni laanu gápanu confianza laabe neca cadxíbinu (Sal. 27:1). Zanda gacané Dios stinu laanu lu intiica guendanagana ni guidxaagalunu dede né ora ruluíʼ qué zanda guireʼnu luni. Nga peʼ nga ni bizaaca Jonás. Neca nadxiibe Jehová peru caquiiñeʼ guiníʼ ique chaahuibe xiñee cadxíbibe para guni cumplirbe dxiiñaʼ nagana ni gucuaabe que.
14. ¿Xiñee qué niná ga Jonás ñuni ni gunabaʼ Jehová laa?
14 Bidii Jehová ti dxiiñaʼ nabé nagana Jonás. Chebe Nínive, ti guidxi stiʼ Asiria ne gábibe ca binni qué zanitilucaʼ (Jon. 1:1, 2). ¿Xi ñuni sentirluʼ pa ñácaluʼ Jonás? Biree Jonás de guidxi Israel ne guzá biaʼ ti beeu para yendá guidxi Nínive. Runibiáʼcabe ca binni de Asiria casi binni malu ne ni riuulaʼdxiʼ tinde. Ruzeeteʼ Biblia naca Nínive «ti guidxi ni ruxhii rini» (Nah. 3:1, 7). ¿Xi biʼniʼ Jonás yaʼ? Bixooñelube lugar de nuzuubabe stiidxaʼ Jehová (Jon. 1:3).
15. ¿Xi gucané Jonás gapa jma confianza Jehová? (Jonás 2:6-9).
15 Bisietenalaʼdxiʼ Jehová Jonás pabiáʼ poder napa. Neca cuxooñelú profeta riʼ, biʼniʼ Jehová ti milagru para gulá laabe (Jon. 1:15, 17). Ni bizaaca riʼ gucaneni laabe gudiibe cuenta cadi naquiiñeʼ guidxíbibe chebe ndaaniʼ guidxi Nínive purtiʼ zapa Jehová laabe intiica si guizaaca (biindaʼ Jonás 2:6-9). Ora gudxi Jehová laabe chebe sti biaje bizuubabe diidxaʼ ne guyebe guidxi Nínive. Guyeni laabe galán purtiʼ bicaadiaga binni laabe (Jon. 3:5).
16. ¿Ximodo racané ejemplu stiʼ Jonás laanu? (Proverbios 29:25; laaca zanda gúʼyaluʼ ca imagen ca).
16 ¿Xi rusiidiʼ relatu riʼ laanu? Qué racaláʼdxinu chuʼ xiixa o tuuxa ni gucueeza laanu de gúninu ni ná Jehová (biindaʼ Proverbios 29:25). Guníʼ ique Jonás guiráʼ ni bizaaca ne ngue gucané laa gudii cuenta Jehová nga chigacané laa ne cadi naquiiñeʼ ñuu xizaa pur ni zándaca guizaaca. Cásica Jonás laaca zanda gudxíʼlunu ca cosa ni ruchibi laanu pa guiníʼ íquenu ximodo huayacané Jehová laanu. Laaca galán guiníʼ íquenu ejemplu stiʼ ca hermanu ni bidxiilucaʼ xiixa guendanagana ne zaqueca ca ni gunda biʼniʼ xiixa cosa nagana pur nápacaʼ confianza Jehová (Heb. 13:6).a Gápanu confianza Jehová ne gacanenu xcaadxi laaca gápacaʼ confianza laabe. Zacá zusihuínninu nácanu ti binni ni riníʼ ique chaahuiʼ ante guni xiixa.
Rusiidiʼ ejemplu stiʼ Jonás laanu pa guiníʼ íquenu xiñee cazaaca xiixa zacaneni laanu gúninu ni canabaʼ Jehová laanu ne zudxíʼlunu intiica guendanagana. (Biiyaʼ párrafo 16).
GÚNINU STIPA GÁCANU BINNI NI RINÍʼ IQUE CHAAHUIʼ ANTE GUNI XIIXA
17. ¿Xi zanda gúninu para gácanu ti binni ni riene xiñee cazaaca ti cosa?
17 Casi maʼ bidúʼyanu, gácanu binni ni riene xiñee cazaaca ti cosa zacaneni laanu gudxíʼlunu intiica guendanagana. ¿Xi zacané laanu gácanu ti binni zacá yaʼ? Jehová si nga ni jma nuu xpiaaniʼ, nga runi laabe zanda gacanebe ca xpínnibe gápacaʼ cualidad riʼ (Sal. 32:8). ¿Ximodo rúnibe ni yaʼ? Riquiiñebe Stiidxabe, luni rudiibe laanu conseju ni zanda gacané laanu guicaanu decisión jneza ne zaqueca racaneni laanu ganda gucueezanu ni runi sentirnu (Sal. 119:97-101). Nga runi, caquiiñeʼ guiníʼ ique chaahuinu guiráʼ ni ridúʼndanu lu Biblia. Ne laaca rudiibe laanu espíritu santu stibe ni racané laanu guiníʼ íquenu ante gúninu xiixa, nga runi cadi gusaana de guinábanu ni laabe (Neh. 9:20, nota). Pa gúninu ca ni bizéʼtenu riʼ zacaneni laanu ora guidxaagalunu xiixa guendanagana, zaníʼ íquenu modo riníʼ ique Jehová ne zánnanu modo gudxíʼlunu intiica cosa (Prov. 21:11, nota).
18. ¿Xi maʼ gudixhe íquenu gúninu?
18 Gácanu ti binni ni rusihuinni riene xiñee cazaaca xiixa, nácani ti cosa nabé risaca. Nga runi, cadi gusaana de guinábanu Jehová gacané laanu gácanu zacá (Sal. 14:2). Pa gúninu ni bizéʼtenu riʼ qué zaxélenu de neza stiʼ guendariene (Prov. 21:16, nota). Galán quixhe íquenu cadi gusaana de gusihuínninu cualidad riʼ. Zacá zieni galán: ¡zusiéchenu Jehová!
CANCIÓN 42 Oración stiʼ xpinni Dios
a Zanda gúʼyaluʼ ni bizaaca Guéorgui Pórchulian. Guyé lu JW Library® o jw.org lu catálogo de artículos ne biyubi «Historia stiʼ ca testigu stiʼ Jehová».