MIQUEAS
1 Ndiʼ nga ca diidxaʼ stiʼ Jehová ni gucuaa Miqueas* de Moréset lu ti visión ni caníʼ de Samaria ne Jerusalén, lu ca dxi stiʼ Jotán, Acaz ne Ezequías, ca rey stiʼ Judá:
2 «¡Laatu, guiráʼ ca guidxi, lagucaadiaga!
Lii, guidxilayú, bicaadiaga chaahuiʼ, lii ne guiráʼ ni dxaʼ ndaaniluʼ.
Gaca Jehová, Señor ni runi mandar guiráʼ xixé ni nuu, testigu ni guiníʼ contra laatu,
Jehová ni nuu ra santo templu stiʼ.
3 ¡Laguuyaʼ! Caree Jehová de lugar ra nuu;
ziétebe ne zuxhatañeebe ca lugar ra nasoo stiʼ guidxilayú.
4 Ziá ca dani ca xagueteʼ de laabe
ne zalaa ca valle* ca
casi cera ni nuu gaxha de bele,
casi nisa ni caxii ti lugar ra nandagaa.
5 Zazaaca guiráʼ ndiʼ purtiʼ cucaalú Jacob,
pur ca pecadu stiʼ familia stiʼ Israel.
¿Xi caquiiñeʼ Jacob para gucaalú yaʼ?
¿Ñee cadi Samaria la?
¿Ne gunáʼ nga ca lugar ra nasoo* stiʼ Judá yaʼ?
¿Ñee cadi laacani nga Jerusalén la?
6 Zuneʼ Samaria ti montón guié lu layú,
zuneʼ ni ti lugar para guzuhuaacabe lubáʼ uva;
zusaabeʼ* ca guié stini ndaaniʼ valle
ne nisi base stini zusaanaʼ.
7 Zacadé guiráʼ ca imagen stini ni bizáʼcabe
ne guiráʼ ca regalu ni gucuaa Samaria pur bitoo laa* zacáguicani lu bele.
Zuniteluáʼ guiráʼ ca bidóʼ stibe;
purtiʼ bicaalisaabe cani né ni biáxabe ra bíʼnibe dxiiñaʼ de prostituta,
ne zabiguetaʼ zácacani ni riaxa ca prostituta».
8 Nga runi zucaaʼ ridxi de tantu cayuubaʼ ladxiduáʼ ne zuunaʼ casi ruunaʼ maniʼ;
zazayaʼ xieeñeeʼ ne xieeladeʼ.
Ca ridxi ni gucaaʼ pur cayuubaʼ ladxiduáʼ zácacani casi ridxi ni rucaa ca chacal;
zuunaʼ ne zacaalaʼdxeʼ, casi runi ca avestruz.
9 Purtiʼ qué zianda ra gucanabe;
maʼ yendani dede Judá.
Maʼ bireeche plaga ca dede ra puertaʼ xquidxeʼ, dede Jerusalén.
10 «Cadi satu guiniʼtu ni ndaaniʼ guidxi Gat;
cadi tidiʼ ndaaniʼ íquetu gúʼnatu.
Laguitubi ndaaniʼ yudé, ndaaniʼ guidxi Bet-Afrá.*
11 Laatu, ca binni de* guidxi Safir, lasá xieeláditu ne laguituilú.
Caʼruʼ guiree ca binni de guidxi Zaanán.
Zuunaʼ binni ndaaniʼ guidxi Bet-Ezel, ne zusaana de gacaneni laatu.
12 Purtiʼ guleza ca binni de guidxi Marot gueeda xiixa galán,
peru laga ni cadi galán nga biete de ra nuu Jehová hasta ra puertaʼ stiʼ Jerusalén.
13 Laatu, ca binni de guidxi Lakís, laugaanda carru ca caballu ca.
Laatu nga bizulutu pecadu stiʼ xiiñidxaapaʼ Sion,
purtiʼ ra nuuluʼ* nga bidxela ca biaje bicaalú Israel.
14 Nga runi lii zudiiluʼ regalu guidxi Moréset-Gat ora maʼ cheʼ.
Gudxite ca familia stiʼ Aczib ca rey stiʼ Israel.
15 Laatu, ca binni de guidxi Maresá, caʼruʼ diʼ guseendaʼ ra nuutu tobi ni guni ganar* laatu.
Zindá guendanandxóʼ stiʼ Israel dede Adulam.
16 Laugá guichaíquetu ne lagusipiiruʼ íquetu pur ca xiiñitu ni nadxiitu.
Lagusaana íquetu napiiruʼ casi ique águila,
purtiʼ maʼ gúxhacabe laatu ca xiiñitu para chinécabe laacaʼ casi esclavu sti guidxi».
2 «¡Pobre si de ca ni riguixhe ique guni cosa malu,
ca ni maʼ nexheʼ lu cama stiʼ maʼ caguixhe chaahuiʼ ximodo guni cosa malu!
Ora maʼ biaba xpiaaniʼ dxi, rúnicaʼ ni gudixhe íquecaʼ gúnicaʼ,
purtiʼ lu nácabe nuu stipa para gúnicabe ni.
2 Rachelúcabe guicaacabe layú ne riaananécabe cani;
laaca rachelúcabe guicaacabe yoo ne riaananécabe cani;
riguítecabe ti hombre para gáxhacabe laa lidxi,
ne zacaca ráxhacabe herencia stiʼ ti hombre.
3 Nga runi, ndiʼ nga ni ná Jehová:
“Laguuyaʼ, caníʼ iqueʼ guseendaʼ ti guendananá luguiáʼ familia riʼ ne qué zalácabe de laani.*
Maʼ qué zabiguetaʼ gudxiibacabe laca laacabe, purtiʼ zácani ti tiempu de guendananá.
4 Dxi ca, zaníʼ binni ti proverbio* ni caníʼ de laatu
ne ziuubaʼ ladxidóʼcabe tantu cayacanácabe pur laatu.
Zaníʼcabe: «¡Maʼ gúxhacabe laadu guiráʼ ni nápadu!
Laabe bíʼnibe tidiʼ herencia stiʼ xquidxeʼ lu náʼ xcaadxi binni. ¡Ximodo gúxhabe ni naa pue!
Lade ca binni ni qué runi ni ná Dios caguiizibe ca layú stidu».
5 Nga runi qué ziuu tuuxa gutiidiʼ doo ni riquiiñeʼ para chuʼbiáʼ,
ni quiʼziʼ layú ca lu xquidxi Jehová.
6 Laacabe riníʼcabe: «¡Lagusaana de guiniʼtu ca diidxaʼ riʼ!».
«Cadi naquiiñeʼ guiniʼtu de ca cosa riʼ.
¡Qué zedandá dxi guituílunu!».*
7 Lii, familia stiʼ Jacob, ¿canazá binni canaguiníʼ:
«¿Ñee maʼ birá paciencia stiʼ espíritu stiʼ Jehová la?
¿Ñee ndiʼ nga ca ni rúnibe la?»?
¿Ñee cadi cayacané ca diidxaʼ stinneʼ ca ni cayuni ni jneza la?
8 Peru cadi tan xadxí xquidxeʼ piaʼ maʼ biasa casi ti enemigu.
Sin guiníʼ íquetu, ráxhatu ca adorno sicarú ni cá lu* xhaba
ca binni ni zidiʼdiʼ sin guidxibi casi tuuxa ni ribiguetaʼ de lu guerra.
9 De ndaaniʼ ca yoo sicarú ra nabeza ca gunaa de xquidxeʼ riládxitu laacaʼ;
ne ráxhatu ca ndaayaʼ sicarú ni maʼ bidieeʼ ca xiiñiʼ ca gunaa ca ne maʼ qué rudxiguétatu cani laacabe.
10 Laguiasa ne laché, purtiʼ cadi naca ndiʼ ti lugar ra riziilaʼdxiʼ binni.
Runi guendanabiidiʼ ca, zanitiluni, guizáʼ naná modo guinitiluni.
11 Pa canazananda ti hombre bi ne guendarusiguii, ne rusiguiibe ora maʼ caniʼbe
«Chiguinieniáʼ lii de vinu ne de alcohol»,
¡ruuyaʼ ca binni de guidxi riʼ hombre riʼ nga biaʼsi peʼ para guiniʼné laacaʼ!
12 Lii, Jacob, dxandíʼ peʼ zuchiñaʼ guiráʼ xixetu;
zacá ni, zucaalisaaʼ guiráʼ ca ni guiaana de Israel.
Zuneʼ laacabe ti grupu si casi ca dendxuʼ ni nuu ndaaniʼ ti currá,
casi ti grupu de dendxuʼ ni canazá lu guixi gaʼ;
racá zaca ruidu ra caníʼ stale binni”.
13 Zazá ni maʼ ziguxheleʼ ti neza delante de laacabe;
zuxhélecabe ti neza, zadíʼdicabe ra puertaʼ ne laaca ra puertaʼ ca guireecabe.
Zadiʼdiʼ rey stícabe delante de laacabe
ne Jehová nga zániru».
3 Naa gunieeʼ: «Canabaʼ laatu, ca xaíque stiʼ Jacob, gucaadiágatu,
ne laatu, ca comandante stiʼ familia stiʼ Israel.
¿Ñee cadi naquiiñeʼ ñánnatu xii nga ni jneza la?
2 Peru laatu nanaláʼdxitu ni jneza ne nadxiitu cosa malu;
ráxhatu guidiladi ca binni xquidxeʼ ne beela ni cá lu ca dxitaládicabe.
3 Laaca roto beelaladi ca binni xquidxeʼ;
ráxhatu guidiládicabe,
rigúzatu ca dxitaládicabe, ruxuuxetu cani,
casi beela ni raʼguiʼ ndaaniʼ ti guisu,* casi beela ndaaniʼ ti guisu.
4 Ne tiempu ca, zucaarídxicabe Jehová para guinábacabe laa gacané laacabe,
peru qué zacábibe laacaʼ.
Ne tiempu ca, laabe zutixhilube para cadi gúʼyacabe lube
pur ca cosa malu ni rúnicabe.
5 Ndiʼ nga ni caníʼ Jehová en contra de ca profeta ni cabeechú xquidxeʼ,
riníʼcabe “¡Nuu paz!” ora nápacabe xiixa ni gásacabe* né láyacabe
peru riníʼcabe zúnicabe* guerra né tuuxa ni qué cuʼ gastiʼ ndaaniʼ ruaacabe.
6 “Puru huaxhinni si nga chichuu para laatu; qué ziuu nin ti visión;
guelacahui si nga ziuu para laatu, ne qué zuni adivinartu.
Ziaaziʼ gubidxa para ca profeta
ne zacahui ridxíʼ para laacabe.
7 Zatuilú ca hombre ni ruuyaʼ visión,
ne ca ni runi adivinar, qué zazaaca ni cabézacaʼ.
Guirácabe napa xidé guchiicabe ruaacabe,*
purtiʼ qué zacabi Dios laacabe”».
8 Peru naa la? pur espíritu stiʼ Jehová, napaʼ stale* poder
—laaca runeʼ ni jneza ne napaʼ stipa—
para gabeʼ Jacob xii nga ca cosa malu ni cayuni ne gabeʼ Israel pecadu stiʼ.
9 Canabaʼ laatu, gucaadiágatu ndiʼ, laatu ca xaíque stiʼ familia stiʼ Jacob,
ne laatu, ca comandante stiʼ familia stiʼ Israel,
ca ni ribixhilaʼdxiʼ guni juzgar jneza ne rucaabiéquecaʼ* guiráʼ ni nuu derechu,
10 ca ni cuxhii rini stiʼ* binni para gucuicaʼ guidxi Sion ne cayúnicaʼ ni cadi jneza para gucuicaʼ Jerusalén.
11 Rinabaʼ ca xaíque stiluʼ siʼ binni laacaʼ para guni juzgarcaʼ,
ne rinabaʼ ca sacerdote stiluʼ guiáxacaʼ para gusiidicaʼ
ne runi adivinar ca profeta stiluʼ pur bueltu.*
Neca zacá, ruyúbicabe gacané Jehová laacabe* ne nácabe:
«¿Ñee cadi nuu Jehová né laadu la?
Laadu la? nin ti guendananá qué ziaba luguiadu».
12 Nga runi, pur donda stitu,
zadiʼdiʼ aradu luguiáʼ Sion casi lu ti layú,
zaca Jerusalén stale montón guié
ne dani ra zuba Yoo* que zácani casi ti danihuiiniʼ ra zuhuaa stale yaga.*
dani ra zuba lidxi Jehová
zuzuhuaa dxiichini jma luguiáʼ de ca punta ca dani ca
ne ziuuni jma luguiáʼ de ca danihuiiniʼ ca,
ne zié ca guidxi ca ra nuuni.
2 Ne stale guidxi roʼ ziecaʼ ne zaniʼcaʼ:
«Chuu, quíbanu lu dani stiʼ Jehová,
ra lidxi Dios stiʼ Jacob.
Laabe zusiidibe laanu ca neza stibe,
ne laanu zazanu lu ca neza stibe».
Purtiʼ zaree ley* de Sion,
ne zaree stiidxaʼ Jehová de Jerusalén.
3 Laabe zácabe juez lade stale guidxi
ne zuni chaahuibe ca guendanagana ni nuu lade ca guidxi roʼ nadipaʼ ni nuu zitu.
Qué zandisaʼ ca guidxi roʼ espada para gucaalúlisaacaʼ
ne maʼ qué zaziidicabe gúnicabe guerra.
4 Cada tobi de laacabe zabí* xaʼnaʼ lubáʼ uva stiʼ ne xaʼnaʼ yaga duʼgaʼ* stiʼ,
sin chuʼ tu guchibi laacabe,
purtiʼ ruaa peʼ Jehová Dios stiʼ ca ejércitu nga guníʼ ni.
5 Purtiʼ guiráʼ ca guidxi ca cada tobi zazá lu lá dios stiʼ,
peru laadu qué ziuu dxi gusaana de sadu lu lá Jehová Dios stidu.
6 «Dxi ca —ndiʼ nga ni maʼ guníʼ Jehová—
7 De ni* guzá nachiitaʼ que la? zusaanaʼ caadxi si,
ne ni yenécabe zitu que la? zuneʼ laa ti guidxi roʼ ni nadipaʼ;
ne zuni gobernar Jehová casi rey luguiácabe lu dani Sion
dede yanna ne guiráʼ dxi ni zeeda ca.
8 Ne lii, torre stiʼ ca dendxuʼ,
loma stiʼ xiiñidxaapaʼ Sion,
ra nuuluʼ guibiguetaʼ reinu ni biʼniʼ mandar primé* que, ya, zabiguétani,
reinu stiʼ xiiñidxaapaʼ Jerusalén.
9 ¿Xiñee guizáʼ reciu cucaaluʼ ridxi pue?
¿Qué gápaluʼ rey
o maʼ guti binni ni rudii conseju lii
nga runi cudii stale yuubaʼ lii casi ti gunaa ni caxana la?
10 Lii, xiiñidxaapaʼ Sion, gucuábieque ne guca quejar de tantu cayuubaluʼ,
casi ti gunaa ni caxana,
purtiʼ yanna zieluʼ ti guidxi ne zabézaluʼ lu layú.
11 Óraca stale guidxi roʼ zacaalisaacaʼ para gucaalucaʼ lii;
laacaʼ zaniʼcaʼ: “Gaca biidiʼ Sion*
ne guʼyaʼ ca bizalunu ni”.
12 Peru qué gánnacabe xi riníʼ ique Jehová
ninca qué riénecabe xi naguixhe íquebe,*
purtiʼ laabe zuchíñabe laacaʼ ndaaniʼ era* casi ti fila manojo biidxiʼ ni birugugasi.
13 Lii, xiiñidxaapaʼ Sion, biasa ne biituʼ biidxiʼ ca;
purtiʼ zuchaaʼ ca cachu stiluʼ ne zuneʼ cani de guiibaʼ
ne zuchaaʼ ca cascuñeeluʼ ne zuneʼ cani de cobre,
ne lii zunideluʼ stale guidxi.
Ne ca ganancia guleecabe ra bíʼnicabe ni cadi jneza zudiiluʼ cani Jehová,
ne guiráʼ ni nápacabe, zudiiluʼ cani Señor ni dxandíʼ stiʼ guidubi guidxilayú».
Né ti vara caguucabe golpe xhaga juez stiʼ Israel.
2 Ne de lii, Belén Efrata,
ni jma nahuiiniʼ para chuʼ lade ca grupu de familia* stiʼ Judá,
de lii zaree ni gaca gobernante ndaaniʼ guidxi Israel para naa;
maca dede ca tiempu yooxhoʼ que bizulú xquendanabánibe, ca dxi ni guizáʼ maʼ xadxí de gudiʼdiʼ.
3 Nga runi laabe zusaanabe laatu stúbitu
dede ora maʼ guxana gunaa ni nacaxiiñiʼ que.
Ne xcaadxi ni guiaana de ca bíʼchitu zabiguétacaʼ guidxi Israel.
4 Laabe zuzuhuaabe ne zápabe casi ti pastor ne zúnibe ni né stipa stiʼ Jehová,
ne zúnibe ni né guendanandxóʼ stiʼ lá Jehová Dios stibe.
Ne laacabe zabánicabe sin chuʼ ni guchibi laacabe,
purtiʼ óraca zindá guendanandxóʼ stibe dede ca lugar jma zitu stiʼ guidxilayú.
5 Ne laabe zedanebe guendariuudxí.*
Pa guedachuu asiriu ca ndaaniʼ guidxi stinu ne guxhatañeebe ca torre nadipaʼ stinu,
zandísanu gadxe pastor para gucaalú laabe, ya, xhono príncipe* de lade binni guidxilayú.
6 Né espada zápacabe layú stiʼ Asiria casi rapa ti pastor
ne zápacabe ca entrada stiʼ layú stiʼ Nemrod.
Ne laabe zulabe laanu de asiriu que
ora chuʼ lu layú stinu ne guxhatañee ndaaniʼ xquídxinu.
7 Ne ca ni guiaana de Jacob zácacaʼ lade stale guidxi
casi gupa ni zeeda de Jehová,
casi nisaguié ni riaba lu guixi,
ne qué ribézacaʼ gacané ca hombre laacaʼ
ninca cadi caquiiñecabe gacané ca xiiñiʼ ca hombre laacabe.
8 Ne ca ni guiaana de Jacob zácacaʼ lade ca guidxi roʼ ca,
lade stale guidxi,
casi ti lión ni rizá lade ca maniʼ ni nuu ndaaniʼ guiʼxhiʼ,*
casi ti lión nahuiiniʼ* lade manada dendxuʼ,
ridiʼdiʼ, riaaxha ne ruxuuxe.
Ne qué ziuu guirutiʼ tu gulá laacabe.
9 Ziasa naluʼ luguiáʼ de guiráʼ ca ni rucaalú lii purtiʼ zuni ganarluʼ;
guiráʼ ca enemigu stiluʼ zanitilucaʼ».
10 «Dxi ca —ndiʼ nga ni maʼ guníʼ Jehová—
zunduuxeʼ guiráʼ ca caballu ni nápaluʼ* ne zuniteluáʼ ca carru stiluʼ.
11 Zuniteluáʼ guiráʼ ca guidxi ni nuu lu layú stiluʼ
ne zusabaʼ guiráʼ lugar nadipaʼ stiluʼ.
13 Zuniteluáʼ ca bidóʼ ni bizaʼluʼ ne ca columna ni runi adorarluʼ ni nuu ra nuuluʼ,
ne maʼ qué zuzuxíbiluʼ nezalú ca ni bizaʼluʼ né naluʼ.
14 Zaxhaʼ ca poste ni runi adorarluʼ* ni nuu ra nuuluʼ
ne zunduuxeʼ ca guidxi stiluʼ.
15 Guizáʼ zadxiicheʼ ne zusihuinneʼ stale xiana ora guquixeʼ ni
ca guidxi roʼ ni qué naʼ guzuubaʼ diidxaʼ».
6 Canabaʼ laatu, gucaadiágatu ni caníʼ Jehová.
Laguiasa, laguiníʼ nezalú ca dani ca para gaca justicia,
ne gunadiaga ca danihuiiniʼ ca xtídxitu.
2 Laatu, ca dani, lagucaadiaga, ni chiguiníʼ Jehová para gaca justicia,
ngueca laatu, ca base ni zuhuaadxiichiʼ stiʼ guidxilayú;
purtiʼ zaníʼ Jehová en contra de xquidxi para gaca justicia;
zaniʼbe paraa cuchee Israel:
3 «Guidxi stinneʼ, ¿xi bineʼ lii pue?
¿Xi bineʼ para guneʼ xquendanabániluʼ nagana pue?
Guníʼ paraa cucheeniáʼ lii.
4 Purtiʼ naa guleeʼ lii de lu layú stiʼ Egipto,
bilaʼyaʼ lii de lu layú ra gúcaluʼ esclavu;
bisayaniruáʼ nezaluluʼ Moisés, Aarón ne Míriam.
5 Guidxi stinneʼ, canabaʼ lii guietenaláʼdxiluʼ ni gudixhe ique rey Balac de Moab guni
ne ni bicabi Balaam xiiñiʼ Beor laabe
—ni bizaaca dede Sitim hasta Guilgal—,
para gánnaluʼ gunáʼ nga ca cosa jneza ni huayuni Jehová».
6 ¿Xi chiniáʼ ora chaaʼ nezalú Jehová yaʼ?
¿Xi chiniáʼ ora guzuxiʼbeʼ nezalú Dios, ni nuu luguiáʼ yaʼ?
¿Ñee ziniáʼ xaʼ ofrenda ni riaʼquiʼ,
o yuzehuiiniʼ de ti iza la?
7 ¿Ñee ziechené Jehová stale mil dendxuʼ barracu,
ne jma de chii mil guiiguʼ aceite la?
¿Ñee zudieeʼ baʼduʼ primé xiiñeʼ hombre pur bicaaluáʼ,
zudieeʼ xiiñeʼ piaʼ pur pecadu stinneʼ la?
8 Laabe maʼ gúdxibe lii, hombre, xii nga ni jneza.
¿Ne xii nga ribeza Jehová de lii* yaʼ?
¡Ni ribézasibe nga gúniluʼ ni jneza,* gácaluʼ leal ra gusihuínniluʼ guendarannaxhii*
ne gácaluʼ humilde* ra saluʼ cueʼ Dios stiluʼ!
9 Stidxi Jehová cucaani ridxi guidxi ca
—ca ni nanna iquiiñeʼ guendanuuxpiaaniʼ stiʼ jneza zadxíbicaʼ laluʼ—.
Lagucaadiaga chaahuiʼ ridxi stiʼ vara ca ne ni gudixheʼ chuʼni.
10 ¿Ñee nuuruʼ ra lidxi binni malu ca tesoro stiʼ cosa malu
11 ¿Ñee zanda gacaʼ ti binni nayá* pa iquiiñeʼ balanza ni qué riguubiáʼ jneza,
ne iquiiñeʼ ti bolsa de pesa de guié ni ribeeguniti la?
12 Purtiʼ guizáʼ runiná ca hombre ricu stiʼ guidxi ca
ne rusiguii ca binni ni nabeza ndaanini;
ne ndaaniʼ ruaacaʼ, nápacaʼ lúdxicaʼ ni guizáʼ rusiguii.*
13 «Ne yanna la? chinduaaʼ golpe lii dede ra gunenaʼyaʼ lii,
zuneʼ guiaanaluʼ stúbiluʼ runi ca pecadu stiluʼ.
14 Zoloʼ, peru qué zadxaluʼ;
gastiʼ qué ziuu ndaaniluʼ.
Ca ni ganda cueeluʼ qué zineluʼ cani ti lugar ra guiaapacani
ne, ca ni ganda chineluʼ, zusaanaʼ cani lu náʼ espada.
15 Zudxiibaluʼ, peru qué zandísaluʼ cosecha.
Zuxhatañeeluʼ aceituna, peru qué zaquiiñeluʼ aceite stini,
ne zuxhatañeeluʼ uva, peru qué zeʼluʼ vinu stini.
16 Purtiʼ laatu rinándatu ca ley stiʼ Omrí ne guiráʼ ca ni runi familia stiʼ Acab,
ne rinándatu ca conseju stícabe.
Nga runi zuneʼ gácaluʼ xiixa ni guchibi binni
ne ca binni de guidxi ca zuneʼ gácacaʼ xiixa ni gucaa binni gucaa stiipi;
ne laatu zuni huantartu guni ca guidxi ca menu laatu».
7 ¡Pobre si de naa!
Purtiʼ despué de guiruuguʼ cuananaxhi tiempu nandáʼ
ne despué de chindágucabe ra biruuguʼ uva,
nacaʼ casi tuuxa ni qué ridxela nin ti racimu uva para go
ne qué ridxela nin ti cuananaxhi stiʼ duʼgaʼ* ni guizáʼ cuquiinde laa go.
2 Maʼ gastiʼ nin ti binni leal lu guidxilayú;
lade ca hombre ca maʼ gastiʼ nin tobi ni runi ni jneza.
Guiracaʼ nucachilucaʼ ne cabézacaʼ para guuticaʼ.*
Cada tobi rinaazeʼ laca biʼchiʼ né ti chin.*
3 Guizáʼ maʼ biziidiʼ ca batanácabe guni cosa malu;
xaíque* ca nisi cananábabe xiixa,
juez ca canabaʼ quíxecabe laa,
hombre risaca ca caníʼ puru si ni culuíʼlaʼdxiʼ gapa,*
ne guirácabe juntu caníʼ stiidxacabe ni.*
4 Hombre ni jma nachaʼhuiʼ de laacabe naca casi ca yaga guichi,
ne hombre ni jma runi jneza de laacabe jma malu laa que ti leʼ de yaga guichi.
Peru zedandá dxi gueeda juiciu ni maca guníʼ ca hombre stiluʼ ni rapa.*
Óraca guizáʼ zadxibi xhaatacabe.
5 Cadi gápatu fe* xcompañérutu
nin gápatu confianza ni jma xhamígutu.
Guyuu cuidadu né ni gábiluʼ gunaa ni nuu ndaaniʼ naluʼ.
6 Purtiʼ cayuni hombre menu bixhoze,
cucaalú gunaa jñaa
ne cucaalú xuá suegra;
ca enemigu stiʼ cada tobi nga ca binni ni nuu ndaaniʼ lidxi.
7 Peru naa, naa qué zusaanaʼ de cuezaʼ Jehová.
Zabezaʼ né stale paciencia* Dios ni rulá naa.
Zucaadiaga Dios stinneʼ naa.
8 Lii, enemiga stinneʼ, cadi guiécheluʼ pur ni cazaacaʼ.
Neca maʼ biabaʼ, ziasaʼ;
neca nabaneʼ lu guelacahui, zaca Jehová biaaniʼ stinneʼ.
9 Zuneʼ huantar xiana stiʼ Jehová
—purtiʼ maʼ bicheeniáʼ laabe—
dede ora chuʼbe pur naa ne gúnibe justicia pur naa.
Laabe zaguube naa lu biaaniʼ;
naa zuuyaʼ justicia stibe.
10 Laaca zuuyaʼ enemiga stinneʼ ni,
ne guizáʼ zatuilú* gunaa ni gudxi naa
«¿Paraa nuu Jehová Dios stiluʼ?».
Zuuyaʼ ca bizaluáʼ laabe.
Óraca zuxhatañeecabe laabe casi beñe ndaaniʼ ca neza ca.
11 Zácani ti dxi para guzuhuaaluʼ ca muru de guié stiluʼ;
dxi ca, jma zitu zindá ra riluxe ca layú stiluʼ.
12 Dxi ca zeeda binni ra nuuluʼ
dede Asiria ne ca guidxi stiʼ Egipto,
dede Egipto hasta Guiiguʼ que,*
de ti nisadóʼ hasta sti nisadóʼ ne de ti dani hasta sti dani.
13 Ne ziaana guidxi ca stubi pur donda stiʼ ca binni ni nabeza ndaanini;
ndiʼ nga ni cueendúcabe pur ni cayúnicabe.
14 Biquiiñeʼ vara stiluʼ casi runi ti pastor para gápaluʼ xquídxiluʼ, ca dendxuʼ ni naca herencia stiluʼ,
Ne gócabe ndaaniʼ guidxi Basán ne Galaad casi ca tiempu ni maʼ gudiʼdiʼ que.
15 «Casi ca dxi bireeluʼ de lu layú stiʼ Egipto,
zuluéʼ xquídxiluʼ cosa ni ridxagayaa binni.
16 Zuyadxí ca guidxi roʼ riʼ ca cosa riʼ ne zatuílucaʼ neca nápacaʼ poder.
Zuteegucabe ruaacabe né batanácabe;
ne ziaana diágacabe nacuaataʼ.
17 Zaxúpicabe yudé casi runi beendaʼ;
zacadíticabe casi ca maniʼ rixubindaaniʼ* ni nuu lu guidxilayú ora maʼ zireecabe de ndaaniʼ ca lugar nadipaʼ stícabe.
Guizáʼ cadxibi daatacabe zadxíñacabe ra nuu Jehová Dios stinu,
ne zadxíbicabe lii».
18 ¿Tuu ndiʼ naca ti Dios casi lii,
ni rutiidilaʼdxiʼ donda ne qué ruyadxí ra maʼ bicheeʼ ca ni biaanaʼ de herencia stiʼ yaʼ?
Qué ziananédibe* xiana stibe guiráʼ ora,
purtiʼ ni rusiecheʼ laabe nga guendarannaxhii ni qué rirá.
19 Zabiguetaʼ ziabe* laanu; zundiibibe* ca guendaruchee stinu.
Lii zusáʼbiluʼ guiráʼ ca pecadu stícabe ca lugar jma gueteʼ stiʼ nisadóʼ.
20 Luguiáʼ Jacob zusihuínniluʼ nácaluʼ fiel,
ne zusihuínniluʼ guendarannaxhii ni qué rirá luguiáʼ Abrahán,
casi biʼniʼ jurarluʼ ca bixhozebiidadu dede ca tiempu yooxhoʼ que.
Lu diidxaʼ hebreu ndiʼ nga sti modo jma nachucu para lá Miguel (ni riníʼ “¿tuu nga casi Dios?”) o Micaya (ni riníʼ “¿tuu nga casi Jehová?”).
Laani nga ti lugar ra napampa ni nuu lade dani.
Biiyaʼ glosario.
Lit. «zuxhieeʼ».
O «ni biaxa Samaria ra biʼniʼ dxiiñaʼ de prostituta».
O «ra lidxi Afrá».
Lit. «gunaa nabeza».
Zándaca xiiñidxaapaʼ Sion.
O «ni gaxhaʼ».
Lit. «qué zaxha yánnicabe».
Biiyaʼ glosario.
Lit. «zugaanda guendarituilú ca laanu».
O «né».
O «guisu ni xilaga ruaa».
O zándaca «laga cayóyaacabe».
Lit. «ribeechúcabe».
O «bigote stícabe».
O «dxayatiʼpaʼ de».
O «ruchéndacaʼ».
O «cayuniná ne cayuuti».
O «plata».
O «caníʼcabe ruyúbicabe gacané Jehová laacabe».
O «templu».
O «ca lugar nasoo stiʼ ti bosque».
O «Lu ca últimu dxi».
O «instrucción».
Lit. «cubu stiʼ aradu».
O «podadera».
O «zabeza».
O «higo».
O «guidxi».
O «guidxi».
O «dxiqué».
O «zazíʼ».
O «Gaca tratar Sion sin respetu».
O «conseju stibe».
Biiyaʼ glosario.
Lit. «mil».
O «paz».
O «xaíque».
O «bosque».
O «lión nahuiiniʼ ni napa guicha guidubi ique».
Lit. «ni nuu galaa de lii».
Lit. «ni rúniluʼ né naluʼ».
Lit. «galaa de lii».
Biiyaʼ glosario, poste ni runi adorárcabe.
O «gudxiguétaluʼ laabe».
O «gácaluʼ pareju né guiráʼ binni».
O «gácaluʼ nachaʼhuiʼ ne gannaxhiiluʼ gácaluʼ leal». Lit. «gánnaxhiiluʼ guendarannaxhii ni qué rirá».
O «modesto».
Biiyaʼ apén. B14.
O «completu».
O «inocente».
O «mañoso».
O «ti higo ni rá primé».
Lit. «guxhiicaʼ rini».
O «chin ni rixubiyúcabe».
O «príncipe».
O «xhialma».
O «caguixhechaahuicabe ni». Lit. «cuzáʼcabe ni».
O «profeta».
Lit. «Cadi quíxhetu fe stitu luguiáʼ».
O «Zusihuinneʼ cabezaʼ».
Lit. «zuchii guendarituilú».
Laca laani nga guiiguʼ Éufrates.
O «bosque».
O «ndaaniʼ ti huerto».
O «reptil».
Lit. «zanazedxiichibe».
O «zápabe misericordia».
O «zuxhatañeebe», «zuni ganarbe».