Masisitele Gaŵele Alongo

Felisa: Napagwile m’cilambo ca Spain. Liŵasa lyetu lyanonyelaga mnope yakupopela. Ŵacibale ŵangu ŵakwana 13 ŵakwete maukumu mu dini jacikatolika, ŵane mwajemanjaji ŵaliji ŵambopesi. Msiŵani jwa mama ŵangu ŵaliji jwambopesi soni ŵajiganyaga pa sukulu jine jacikatolika. Ŵalakwewo paŵajasice, Papa John Paul II ŵasasile kuti ŵaliji ŵaswela. Liŵasa lyetu lyaliji lyakulaga. Baba ŵakamulaga masengo gakupanganya yindu yayisyano, soni mama ŵakamulaga masengo gakulima. Mwiŵasa mwetu twapali ŵanace 8 soni unejo ni junaliji jwandanda kupagwa.

Panaliji ni yaka 12, m’cilambo cetu mwapagwile ngondo. Panyuma pa ngondojo, baba ŵataŵigwe ligongo lyakuti ŵakwete nganisyo syakusisyana ni boma. Mama ŵalajililaga kupata yakulya yakwanila liŵasa lyosope. M’yoyo, mjawo ŵasalile kuti ŵatumisye acapwanga ŵatatu ku malo kuŵatamaga masisitele mu msinda wa Bilbao. Mena gawo galiji Araceli, Lauri, ni Ramoni. Kweleko, acapwangawo nganasoŵaga yakulya.

Araceli: Paŵatutumisyaga ku Bilbao, une nakwete yaka 14, Lauri ŵakwete yaka 12, soni Ramoni ŵakwete yaka 10. Kulekangana ni liŵasa lyetu kwaliji kwakusawusya mnope. Ku Bilbao twakamulaga masengo gakuswejesya. Pali papitile yaka yiŵili, masisitelego gatutumisye ku malo gane gekulungwa gaŵatamaga masisiteli gagali ku Zaragoza. Kweleko ŵasamalilagasoni ŵandu ŵakalambale. Twakamulaga masengo gakuswejesya ku kicini, gagaliji gakupesya mnope kwa ŵanace.

Felisa: Acapwangawo paŵapite ku Zaragoza, mama ni mjomba ŵangu ŵaŵaliji ŵambopesi, ŵasagwile yakuti andumisyesoni kweleko kuti ngakamuleje masengo. Jemanji ŵasakaga kuti ndalikangane ni mnyamata jwine juŵasakaga. Ligongo lyakuti nanonyelaga mnope yakupopela, naliji jwakusacilila kuti ngatame ku malo kuŵatamaga masisiteleko kwakandaŵi kamnono. Najawulaga ku Misa lisiku lililyose, soni nayikene pakuganisya kuti cimbe mmishonale mpela muŵatendele msiŵani jwangu juŵatumicile mpela jwambopesi ku Africa.

Masisitele nganigalimbikasyaga kuti cingatumicile m’cilambo cine. M’yoyo, natandite kulaga mnope ni umi wakweleko soni naliwonaga kuti nganimba ndesile yejinji. Pali papitile caka, nawujile kunyumba kuti ngasamalileje mjomba ŵangu ŵala. Nakamulaga masengo gapanyumba, soni ligulo lililyose napopelaga ni mjombawo pakamulicisya masengo Kolona. Nanonyelaga kulinganya maluŵa ku calici soni kuweka yakuwala yiwanicisyo ya Maliya soni yine.

Araceli: Yindu yacenjilesoni paumi wetu. Ndili ngambile kulumbila ndaŵi jandanda kuti cimbe sisitele, masisitele gasagwile yakutulekanganya. Ramoni ŵasigele ku Zaragoza, Lauri ŵamtumisye ku Valencia, soni unejo ŵandumisye ku Madrid. Kweleko ni kunalumbile kakumalisya ni kuŵa sisitele. Ku Madrid kwatamaga ŵandu ŵayice kukulijiganya yausisitele, ŵandu ŵacikulile soni kwayicilaga acalendo. M’yoyo kwapali masengo gamakulungwa. Unejo nakamulaga masengo m’kacipatala kapamalopo.

Kusala yisyene, najembeceyaga kuti pacimbe sisitele umi wangu ciwuŵe wambone mnope. Najembeceyagasoni kuti cinajipikanicisye cenene Baibulo. Nambo pangali jwalijose juŵasalaga ya Mlungu kapena Yesu, soni nganitukamulicisyaga masengo Baibulo. Nagambile kulijiganya Cilatini soni yakwamba ŵandu ŵaswela mtima, nambosoni twalambilaga Maliya. Nambo ndaŵi syejinji twagambaga kamula masengo gakupesya mnope.

Natandite kulaga mnope munganisyo, mwati namsalile sisitele juŵatulolelaga kuti ngusaka mbujileje kunyumba ligongo nganinayiwonaga cenene kuti ngamuleje masengo gakwasicilisya ŵane mmalo mwakulikamucisya liŵasa lyetu. Jwalakwe ŵambugalile m’cipinda cine aciganisyaga kuti cinjenje nganisyo syangu.

Kaneko masisitele gangopwesye m’cipinda cila, nambo paŵamanyilile kuti nganinjengape nganisyo syangu ŵambugalilesoni. Ŵatesile yeleyi maulendo gatatu. Panyuma pakwe ŵasalile kuti mpaka ngombolece kwawulaga kunyumba naga ngulemba m’cikalata maloŵe gakuti, “Ngutyoka ligongo lyakuti ngusaka kumtumicila Satana ngaŵaga Mlungu.” Yeleyi yandengwisye mnope. Nasacililaga mnope kutyoka ku maloko nambo ngamkanilemba gele maloŵego. Pambesi pakwe naŵendile yakuti mbonegane ni jwambopesi ni namsalile yosope yayatendekwaga. Jwalakwe ŵalingenye yakuti mbujile kumalo gakutama masisitele ga ku Zaragoza. Pali papitile miyesi jakuŵalanjika ndili kweleko, ŵangundile kuti njawuleje kunyumba. Mwangapita ndaŵi, Lauri ni Ramoni ŵatyosilekosoni.

BUKU “JAŴAJILEKASISYE” JATULEKANGENYE

Felisa: Pali papitile ndaŵi, nalombegwe ni twasamile ku Cantabria. Najawulagape ku Misa mwakutamilicika. Nambo Lyamlungu line napikene cimanyisyo cacasimonjesye mnope. Jwambopesi jwasasile mwakutumbila mnope kuti, “Ajiweni buku aji?” Acilanjilaga buku jakuti Coonadi cimene cimatsogolera ku Moyo Wamuyaya ŵasasile kuti, “Naga mundu jwine akwapa buku jeleji, ambeje unejo kapena agambeje kwasa!”

Nganingola bukuji, nambo nasacililaga kuti najipate. Pali papitile masiku gakuŵalanjika, ŵamboni ŵaŵili ŵayice panyumba pangu ni kumba buku “jaŵajilekasisye” jila. Naŵalasile bukujo lisiku lilyolyo, soni ŵamboni ŵala paŵayicesoni, nakundile kuti anjiganyeje Baibulo.

Usyesyene wanalijiganyisye wambice pamtima mnope. Natandite kumnonyela mnope Yehofa soni nasalilaga ŵane ya jwalakwe. Kaneko mu 1973, nabatiswe. Atamose kuti nganingolaga mapesa gakwanila gakwasalila ŵamwiŵasa mwangu yakwamba usyesyene, nambo nalingagalingaga kuti nasalileje. Nambope, mpela mwambecetele kundanda kwa nganiji, jemanjajo, mnopemnope Araceli ŵasisyaga mnope.

Araceli: Yindu yangalwe yaŵatutendelaga ku malo kuŵatamaga masisitele kula yandendekasisye kuti ngasangalalaga ni dini jangu. Nambope, najendelecele kwawula ku calici Lyamlungu, soni lisiku lililyose napopelaga pakamulicisya masengo Kolona. Nasacililagape kuti najipikanicisye Baibulo, m’yoyo nam’ŵendile Mlungu kuti angamucisye. Mcemwali jwangu Felisa ŵasalile yaŵatandite kulupilila. Jwalakwe ŵawonekaga kuti ŵasangalalaga nayo. Nambo une naganisisye kuti jwalakwe atandite masoka, soni namsisisye mnope.

Pali papitile yaka yamnono, najawile ku Madrid kukamula masengo soni kaneko nalombegwe. Mkupita kwa ndaŵi natandite kayicila yanakulupililaga. Nayiwonaga kuti ŵandu ŵajinji ŵaŵajawulaga ku calici mwakutamicika nganakuyaga yayili m’Baibulo. M’yoyo nalesile kwawula ku caliciko. Nalesilesoni kulupilila “ŵandu ŵaswela mtima,” moto wa helo, soni kuti ŵambopesi mpaka atukululucile yakulemwa yetu. Najasile yiwanicisyo yosope yanakwete. Nganimanyililaga naga yanatendagayo yaliji yakuŵajilwa. Pandaŵiji naliji ndili ndengwice mnope nambo najendelecele kupopela kwa Mlungu kuti, “Ngusaka kwamanyilila wawojo, conde angamucisye!” Ngukumbucila kuti ŵa Mboni sya Yehofa ŵayikaga panyumba jangu, nambo nganimbugulaga litanga ligongo nganinajikulupililaga dini jilijose.

M’yaka ya m’ma 1980, Lauri ŵatamaga ku France soni Ramoni ŵatamaga ku Spain. Kweleko jemanjaji ŵatandite kulijiganya Baibulo ni ŵamboni. Nayiweni kuti jemanjajisoni asapwice mpela muŵatendele Felisa. Mkupita kwandaŵi nasimene ni jwamkongwe jwine juŵatamaga mwakuŵandikana ni m’weji ni natandite kunguluka najo mnope. Lina lya jwamkongejo lyaliji Angelines soni ŵaliji jwa Mboni sya Yehofa. Ndaŵi ni katema, Angelines ni ŵamkwakwe ŵambendaga kuti nalijiganyeje nawo Baibulo. Jemanjaji ŵamanyilile kuti atamose kuti nganingulupililaga dini jilijose, nambo nakwete njota ja Maloŵe ga Mlungu. Kaneko nasalile jemanjajo kuti, “Cambone, cingunde kuti nalijiganyeje nawo naga cingamulicisyeje masengo Baibulo jangu.” Pandaŵijo nakwete Baibulo jakolanjikwa Nácar-Colunga.

BAIBULO JATUKAMULENYE

Felisa: Panabatiswe mu 1973, mu msinda wekulungwa wa Santander wawuli mu upande wa Cantabria, mwapali ŵamboni ciŵandika 70. Twakwete mkuli wekulungwa mnope wakulalicila, mwati twajendaga pa basi kaneko pa galimoto jine kuti tukalalicile m’misi jakulekanganalekangana jajaliji mu upandewo.

Kutandila pandaŵi janabatiswejo, mbele ndili mkutendesya majiganyo ga Baibulo gejinji, soni ŵandu 11 ŵabatiswe. Ŵajinji mwa ŵandu ŵanalijiganyaga nawowo ŵaliji ŵacikatolika. Ligongo lyakuti pandaŵi jine naliji jwacikatolika, nayimanyi kuti jemanjajo ŵasosecelaga ndaŵi jejinji kuti alece yikulupi yawo. Nayimanyisoni kuti Baibulo ni msimu weswela wa Yehofa mpaka wakamucisye kuti amanyilile usyesyene. M’yoyo nasosekwaga kuŵa jwakulitimalika soni jwakupikanicisya. (Ahe. 4:12) Ŵamkwangu lina lyawo Bienvenido, ŵaŵaliji ŵapolisi ŵabatiswe mu 1979. Mama ŵajasice ali agambile kutanda kulijiganya Baibulo.

Araceli: Panatandite kulijiganya Baibulo ni ŵamboni naganisyaga kuti nganimba nakulupilile. Nambo pajapitaga ndaŵi, nganisyo syangu sila syamasile. Cacasangalesye mnope ni ŵamboni caliji cakuti ŵatendaga yindu yaŵalalicilaga. Natandite kumkulupilila Yehofa, soni naliji jwakusangalala mnope. Ŵandu ŵanaŵandikene nawo nyumba ŵayiweni yeleyi mwati ŵasalile kuti, “Araceli, mjendelecele kwenda m’litala lyamsagwilelyo.”

Ngukumbucila lisiku line napopesile kuti, “Sikomo kwejinji Yehofa ligongo lyakuti nganandeka soni ambele upile wekulungwa mnope wanawusosasosaga wakuti najimanyilile cenene Baibulo.” Nam’ŵendile Felisa kuti angululucile ligongo lya maloŵe gakupweteka ganam’ŵecetele gala. Kutandila pandaŵiji, m’malo mwakusisyana ni mcemwali jwanguju, tuŵele tuli mkutagulilana yakwamba Baibulo. Kaneko nabatiswe mu 1989 ndili ngwete yaka 61.

Felisa: Apano ngwete yaka 91. Ŵamkwangu ŵajasice soni macili gangu gakunandipa mwati nganimba ndesile yejinji mpela munatendelaga munyumamo. Nambope, ngusaŵalanga Baibulo lisiku lililyose, ngusajawula ku misongano naga m’ciilu mwangu muli cenene, soni ngusajawula mu undumetume pangombwele kutenda m’yoyo.

Araceli: Ngusanonyela kwalalicila ŵambopesi soni masisitele ŵangusasimana nawo mu undumetume, mwine ligongo lyakuti ndaŵi jine naliji sisitele. Mbele ndili mkwapa jemanjaji mabuku gejinji soni kutagulilana nawo ya m’Baibulo. Ngusakumbucila lisiku line jwambopesi junaŵele ndili mkumlalicila maulendo gejinji ali mkusalila kuti, “Araceli, ngwiticisya yamkusalayi, nambo ana mpaka njawule kwapi munjekulupilemu? Ana ŵandu ŵakusapopela ku dini jetu soni ŵamwiŵasa mwangu mpaka ajile cici?” Namjanjilile kuti, “Nambi Mlungu mpaka ajile cici?” Ŵajiticisye yanasasileyo soni ŵawonekaga kuti akulitendela canasa. Nambope, pandaŵiji ŵawonekaga kuti nganakola macili gakuti acenje.

Ngasindiŵalila yayatendekwe lisiku line lakwe. Palisikuli ŵamkwangu ŵasalile kuti akusaka ambecesye ku misongano. Atamose kuti ŵalakwe ŵakwete yaka yakupunda 80 pandaŵiji, nambo ŵatandite kusimanikwa pamisongano mwakutamilicika. Ŵatandite kulijiganya Baibulo mpaka ŵaŵele jwakulalicila jwangabatiswa. Ngusasangalala mnope panguganicisya ya ndaŵi jatwajendelaga yimpepe mu undumetume wa mumgunda. Ŵamkwanguwo ŵajasice kuli kusigele miyesi jiŵili kuti abatiswe.

Felisa: Cindu cacikusasangalasya mnope paumi wangu cili kwawona acapwanga ŵatatu ŵaŵasisyaga mnope ŵala ali aŵele alongo. Twasangalalaga mnope kutama pampepe ni kutagulilanaga ya Mlungu jwetu jwacinonyelo, Yehofa soni Maloŵe gakwe. Apano wosope tukumlambila Yehofa mwakamulana.a