EPULO 6-12, 2026
NYIMBO NA. 82 “Lilanguka Lyawo Liŵalile Wosope”
Ana Mpaka Twakamuchisye Chamti Uli Ŵachibale Ŵetu Ŵangakulupilila?
“Kwende tukaleka kutenda yindu yambone.”—AGAL. 6:9.
CHAKULINGA CHA NGANIJI
Chitulole yampaka tutende kuti tulimbisye unasi wetu ni ŵachibale ŵetu ŵangakulupilila soni yampaka tutende pakwakamuchisya mwausimu naga kuli kwakomboleka.
1-2. Patwalijiganyisye yisyesyene, ana komboleka yakwayiye chamti uli unasi wetu ni ŵachibale ŵetu?
YESU jwamsalile jwamlume jwine juŵasakaga kuŵa jwakumkuya jwakwe kuti, “Mjawuleje kumangwenu kwa achalongo achimjenu, ni mkasalile yindu yosope yamtendele Yehofa.” (Mak. 5:19) Yesu jwaŵechete maloŵega ligongo jwamanyililaga kuti ŵandu ŵajinji akusasaka kwasalila ŵachibale ŵawo yindu yambone.
2 Ana akusakumbuchila muŵapikanile mumtima paŵapikene kandanda ngani syambone? Ngatukukayichila kuti ŵasalile ŵachibale ŵawo ngani syambone siŵapikenesyo. Nambope, komboleka kuti yindu yaŵasalileyo nganiyasangalasya. Kombolekasoni kuti yiŵatite pakwasalila yakuŵesye jemanjaji. Naga mwelemu ni mwayaŵelele ni wawojo, ngani ajino chijakamuchisye kuti apitilisye kuŵa ŵakulupichika kwa Yehofa soni kuti akamulaneje ni ŵachibale ŵawo.
3. Ana munganiji chitukambilane chichi?
3 Munganiji, chitulole, (1) mwele chanasa mpaka chitukamuchisye kuti twanonyeleje ŵachibale ŵangakulupililaa atamose yili mkuti ngakusaka kulijiganya yindu yakwamba Yehofa, (2) yampaka tutende kuti tukayikosyaga yindu yachipongwe yampaka atutendele kapena kutuŵechetela ŵachibale ŵetu, (3) mwampaka jijile ndamo jakuwusimana mtima pakutukamuchisya kuti tupitilisye kwakamuchisya ŵachibale ŵetu ni kulupilila kuti lisiku line chachitanda kumtumichila Yehofa, soni (4) yampaka tutende pakulosya kuti tukusitwanonyela jemanjaji.
ŴATENDELEJE CHANASA
4. Ana Yesu jwatendaga uli ni ŵandu ŵanganapikanilaga utenga wakwe?
4 Yesu nganaleka mwachitema kwakamuchisya ŵandu ŵanganasakaga kupikanila utenga wakwe. Jwalakwe jwalilandenye ni mundu juŵakamulaga masengo mumgunda wa mipeleya jwele jwamalile machili gakwe pakuchisamalila chitela cha mkuju changanichisogolaga kuti chitande kusogola. (Luk. 13:6-9) Yesu paŵaŵechetaga yeleyi, jwaliji ali ŵakamuchisye Ayuda achimjakwe kola chikulupi kwa yaka yakupunda yitatu. Ligongo chichi jwalakwe jwapitilisye kwakamuchisya jemanjaji? Jwalakwe jwatesile yeleyi ligongo lyakuti jwatendelaga chanasa. Mwamti yeleyi yamkamuchisye jwalakwe kuti atendeje nawo yindu mwakuwusimana mtima.
5. Ana ni chichi chachamtendekasyaga Yesu kuti jwatendeleje chanasa Ayuda achimjakwe?
5 Yesu jwatendelaga chanasa Ayuda achimjakwe ligongo lyakuti achimlongola ŵa dini ŵalepele kwakamuchisya ŵanduwo kuti ammanyilile chenene Mlungu. Mwamti Yesu jwayiweni kuti ŵanduŵa “ŵaliji mpela ngondolo syangali m’busa.” (Mak. 6:34) Ali asigele panandi kuwulajidwa, jwalakwe jwayikene pakuwulilila msinda wa Yelusalemu ligongo jwamanyililaga kuti ŵandu ŵajinji ŵa mu msindamo chachijasa umi wawo ligongo lyakusoŵa chikulupi. (Luk. 19:41-44) M’wejisoni, naga tukukola nganisyo syaŵakwete Yesusi yichitutendekasya kusachilila kwakamuchisya ŵachibale ŵetu.
6. Ligongo chichi tukusasosekwa kutendaga yindu mwakuwusimana mtima ni ŵachibale ŵetu ŵanganaŵa ŵa Mboni? (Agalatiya 6:9)
6 Aŵalanje Agalatiya 6:9. Atamose yili mkuti ŵachibale ŵetu ngakusaka kulijiganya yakwamba Yehofa, tukusosekwape kutendaga yindu mwakuwusimana mtima soni tukalekaga “kutenda yindu yambone.” Tukusamanyilila kuti pakusajigala ndaŵi jelewu kuti mundu aleche kukuya yindu yaŵayikulupililaga ni kutanda kumkulupilila Yehofa. Ana wawojo pandaŵi jine ngati ŵaliji ‘ŵangali chembecheyo soni nganakola Mlungu m’chilambochi?’ (Aef. 2:12) Nambotu, mundu jwine jwayiche ni kwakamuchisya wawojo. Ana yeleyi ngayikwatendekasya wawojo kusachilila kwakamuchisya ŵachibale ŵawo kulijiganya yakwamba Yehofa naga yili yakomboleka?
AKAYIKOSYAGA YINDU YACHIPONGWE
7. Ana ni chichi chichalepelekasyaga achapwakwe ŵa Yesu kumkulupilila jwalakwe?
7 Achapwakwe ŵa Yesu ŵapikene yakusimonjesya yaŵatesile Yesu ali ku Galileya. (Luk. 4:14, 22-24) Atamose kuti yaliji myoyo, pandanda jemanjajo nganamkulupilila jwalakwe. (Yoh. 7:5) Ligongo chichi? Baibulo jangasalaga ligongo lyakwe. Nambo jikusasala yindu yiŵili yayatendekasyaga Ayuda ŵane kuti akaŵa ŵakulijiganya ŵa Yesu. Chandanda, ŵane ŵajogopaga ŵandu ŵa mudela jawo kuti chiŵalagasyeje. (Yoh. 9:18-22) Chaŵili, ŵane ŵammanyililaga Yesu kutandila ali mwanache mwamti ŵaganisyaga kuti jwalakwe nganaŵa aŵele Mwanache jwa Mlungu. (Mak. 6:1-4) Komboleka kuti yeleyi ni yayatendekasisyesoni achapwakwe ŵa Yesu kuti akamkulupilila jwalakwe. Ana komboleka kuti magongo gelega ni gampaka gatendekasyesoni ŵachinasi ŵawo ngasaka kupikanila utenga wa m’Baibulo?
8. Ana ni chichi champaka chatendekasye ŵachibale ŵetu ŵangakulupilila kuŵecheta kapena kututendela yindu mwachipongwe?
8 Aganichisyeje chichatendekasisye kuŵecheta kapena kutenda yindu mwachipongwe. Komboleka kuti achapwakwe ŵa Yesu ŵaliji m’gulu ja ŵachibale ŵakwe ŵele ŵaŵechetaga kuti jwalakwe “awutwiche masoka.” (Mak. 3:21) Ana komboleka kuti ni chichi chachatendekasisye jemanjaji kuganisya myoyo? Baibulo jikusalosya kuti Yesu jwalipelekaga mnope pa utumiki wakwe mwamti pane nganakolaga ndaŵi jakuti alye. (Mak. 3:20) Ana ŵachibale ŵakweŵa ŵaganisyaga kuti jwalakwe akuyikandapasya yindu? Komboleka kuti ŵaganisyaga myoyo. Ŵachibale ŵetu mpaka aganisyejesoni kuti m’weji tukuyikosya mnope ya dini jetu. Naga mwelemu ni mwayiŵelele ni ŵachibale ŵaŵo, akusosekwa kwalosya jemanjaji kuti ngakusagambaga kutamila kutenda ya dinipe.
9. Ana mpaka twakamuchisye chamti uli ŵachibale ŵetu kuchenga mwakusatuwonela? (1 Petulo 3:1, 2) (Alolesoni yiwulili.)
9 Akoleje ndamo syambone. Maloŵe soni yakutenda yetu yambone mpaka yakamuchisye ŵachibale ŵetu kuchenga mwakusatuwonela. (Aŵalanje 1 Petulo 3:1, 2.) Mlongo jwele ŵamkwakwe ali ŵangakulupilila, mpaka yasakalisye naga mlongojo akwawula ku misongano kapena kukulalichila. Pakusaka kuti yeleyi yikatendekwaga, mlongoju mpaka achenje ndandanda jakwe jakutendela yindu ya usimu ni chakulinga chakuti apateje ndaŵi jejinji jakukunguluka ni ŵamkwakwe. Mwachisyasyo, jwalakwe mpaka ajinjileje mu utumiki pandaŵi jele ŵamkwakwewo atanganidwe kapena atyosile pamlango. Naga mlongo akuŵa jwakundilila mpaka yakamuchisye ŵamkwakwe kuchenga mwakusiŵawonelaga ŵa Mboni sya Yehofa.
Maloŵe soni yitendo yetu yambone mpaka yimkamuchisye jwachibale jwetu jwangakulupilila kuchenga mwakusiŵawonela ŵa Mboni sya Yehofa (Alole ndime 9)g
10. Ana mpaka tumsyasye chamti uli Yesu ŵandu ŵane pakutuŵechetela yindu yachipongwe?
10 Akajangaga pa yachipongwe yiliyose yampaka ŵaŵechetele. Pandaŵi jele ŵandu ŵaŵechetaga kuti Yesu akusalya soni kumwa mnope, jwalakwe nganaliŵichila kunyuma. Mmalomwakwe, jwalimbikasisye ŵandu kuti apateje maumboni gasyesyene. (Mat. 11:19) Kupitila mu yakuŵecheta soni yakutenda yakwe, jwalakwe jwalosisye kuti akusawuwona umi mwakuŵajilwa. (Alole Yohane 2:2, 6-10.) Mwakulandanamo, wawojosoni ngakusosekwa kuyiwonaga kuti akusosekwa kwanga yachipongwe yiliyose yampaka ŵaŵechetele ŵandu. Mmalomwakwe, kupitila mu yakutenda yawo ŵalosyeje ŵachibale ŵawo kuti ngakusayikandapasya yindu soni kuti akusangalala. Kutenda yeleyi komboleka mpaka kwakamuchisye jemanjaji kuti akakulupililaga yindu yaunami yapikene yakwamba m’weji.
APITILISYE KUŴA ŴAKUWUSIMANA MTIMA SONI KOLA CHEMBECHEYO
11. Ana Yesu jwatendaga yindu mwamti uli ni achapwakwe ŵanganamkulupililaga?
11 Yagakusasala mabuku ga Ngani Syambone yikusalosya kuti Yesu jwapitilisye kutenda yindu mwakuwusimana mtima ni achapwakwe. Mwachisyasyo, pajwatendaga chakusimonjesya chakwe chandanda ku Kana, ŵachibale ŵekwewo ŵaliji kukoko. (Yoh. 2:11, 12) Mpela mwatuyiwonele kala, achapwakweŵa nganamkulupililaga jwalakwe. Atamose yayilji myoyo, Yesu nganaleka kusamala ya jemanjajo. Baibulo jikusasala kuti pali pamasile yaka yitatu kutyochela pajwatesile chakusimojesya chakwe chandanda ku Kana, Yesu jwaŵechete mwachinonyelo kwa achapwakweŵa.—Yoh. 7:5-8.
12. Ani ni chichi champaka chitukamuchisye kuti tukoleje chembecheyo chakuti lisiku line ŵachibale ŵetu chachichenga?
12 Kuchipikanichisya chenene chanasa cha Yehofa, mpaka kutukamuchisye kuti tupitilisye kukola chembecheyo pakwamba ya ŵachibale ŵetu. Dini ja unami pajichijonanjidwa, komboleka kuti ŵachibale ŵetu chachikumbuchila kuti lisiku line pakwete pitwasalile ya nganiji.b (Chiw. 17:16) Kombolekasoni kuti jemanjaji chachitanda kumtumichila Yehofa yakusawusya yekulungwa payichitanda. Myoyo, naga ŵachibale ŵetu akusimana ni yakusawusya, tukusosekwa kutenda yampaka tukombole kuti twakamuchisye. Kombolekasoni kuti jemanjaji pakuyiwona yindu yambone soni chinonyelo chatukwalosya mpaka yatendekasye kusachilila kulijiganya yisyesyene.
ŴALOSYEJE KUTI AKUSIŴANONYELA
13. Atamose kuti tukusatanganidwa mnope pakumtumichila Yehofa, ana tukusasosekwa kusamala ni chichi?
13 Atamose kuti tukusatanganidwa mnope pakumtumichila Yehofa, ngatukusosekwa kwatendekasyaga ŵachibale ŵetu kuganisyaga kuti ngatukusakolaga ndaŵi jakukunguluka ni jemanjaji soni kuti twalesile kwanonyela. (Mat. 7:12) Ana mpaka tulosye chamti uli kuti tukusasamalaga ya jemanjajo? Kwende tukambilane matala gamnonope.
14-15. Ana ni litala limo lyapi lyampaka tuloche kuti tukusitwanonyela ŵachibale ŵetu ŵangakulupilila? Apeleche chisyasyo.
14 Aŵechetaneje nawo ndaŵi ni katema soni ŵalosyeje chinonyelo. Tukusalosya kuti tukusitwanonyela ŵachibale ŵetu mwakwasalila mwayikwendela yindu pa umi wetu ndaŵi ni katema. Mwachisyasyo, mpaka twatumichisye utenga soni yiwulili yakulosya yatutesile pachangakaŵapa. Mtuka kapena utenga wampaka twatumichisye komboleka ni yampaka yikamuchisye kuti tulimbisye unasi wetu ni jemanjajo. Mwamti kutenda yindu mu litala lyeleli, kukusalosya kuti tukusitwanonyela jemanjaji.
15 Aganichisye ya chisyasyo cha mlongo Anna jwa ku Armenia. Pandaŵi ja maholide soni jakukumbuchila lisiku lyakupagwa, liŵasa lyakwe likusanonyela kusangalalila yimpepe. Pandaŵi jele Anna ŵalijiganyisye yisyesyene, ŵachibale ŵakwe ŵatandite kudandawula kuti yeleyi chiyikwaye unasi wakwe ni jemanjajo. Jemanjaji ŵadandawulagasoni kuti kuŵa jwa Mboni sya Yehofa chikusokonasye sogolo jakwe. Ana Mlongo Anna jwakamuchisye chamti uli jemanjaji kuti akadandawulaga? Jwalakwe jwatite, “Pambite kukwalola ŵachibale ŵangu, ngusinasalilaga mwayikwendela yindu pa umi wangu soni yayikusandekasya kuti ndanganidweje. Ngusinaŵilanjilasoni kunyumba jangu soni ngusinalosya achimjangu ŵangwete. Yakuyichisya yakwe, ŵachibale ŵanguŵa akusiŵamanyililaga chenene achimjangu mwamti akusaŵaga ŵagopoka kukunguluka nawo.” Jwalakwe jwasasilesoni kuti, “Ŵachibale ŵangu ŵajinji ŵasasile kuti apano ndili jwakusangalala mwamti kudandawula kwawo pakwamba ya une kwamasile.”
16. Ana Yesu jwalosisye mwamti uli kuti jwamwonaga Yakobo kuŵa jwakusosekwa mnope? (Alolesoni maloŵe gamwiŵanda.)
16 Alosyeje kuti akusasamala ya jemanjajo. Panyuma pakuti Yesu ajimwiche ku chiwa, jwalakwe jwalosisye kuti akusasamala ya mpwakwe lina lyakwe Yakobo mwakuwonechela kwa jwalakwe. (1 Akoli. 15:7) Agambe ganichisya muŵapikanile mumtima Yakobo pajwayikopochele kuti Yesu akusamalape ya jwalakwe. Yaŵatesile Yesuyi yamkamuchisye Yakobo kukulupilila kuti Yesu jwaliji Mesiya. Panyuma pakuwonegana ni Yesu, komboleka kuti Yakobo jwakamuchisye achalongo achimjakwe kukola nganisyo syakuŵajilwa pakwamba ya Yesu.c—Mase. 1:14.
17. Ana mpaka tukamulichisye masengo chamti uli mfundo jajikusimanikwa pa Aloma 12:15? (Alolesoni chiwulili.)
17 Aŵalanje Aloma 12:15. Patukulosya kuti tukusasamala mnope ya ŵachibale ŵetu mnopemnope pandaŵi jakusosechela chikamuchisyo chetu, chinga pandaŵi jambone kapena jakusawusya tuchiŵa kuti tukwakamuchisya kuchenga nganisyo syawo pakwamba ya mwakusatuwonela m’weji.d Mwachisyasyo, mpaka tusangalale nawo yimpepe soni kumpa mituka jwachibale jwetu pakwete mwanache. Ŵachibale ŵetu pawililwe, mpaka tutende chenene kwalimbikasya, kwakamuchisya mmatala gane kapenasoni kwalembela utenga. Konjechesya pelepa, mpaka tujawulejesoni kukwalola ndaŵi ni katema mnopemnope pakusimana ni yakusawusya.
Patukulosya kuti tukusasamala mnope ya ŵachibale ŵetu mnopemnope pandaŵi jakusosechela chikamuchisyo chetu, yichakamuchisya kuchenga nganisyo syawo pakwamba ya mwakusatuwonela m’weji soni yatukusakulupilila (Alole ndime 17)h
18. Ana mpaka tumsyasye chamti uli Andileya?
18 Twamanyikasyeje kwa ŵakulupilila achimjetu. Andileya paŵagambile kumanyilila kuti Yesu ali Mesiya, jwalakwe jwammanyikasisye Petulo juŵaliji mchimwenegwe kwa Yesu. (Yoh. 1:40-42) M’wejisoni mpaka tutende yakulandanayo. Mwachisyasyo, mpaka twaŵilanjile ŵachibale ŵetu ku misongano ja mpingo kapena kukunguluka ni ŵakulupilila achimjetu. Patukwamanyikasya jemanjaji kwa ŵakulupilila achimjetu yichakamuchisya kumanyilila kuti ŵa Mboni sya Yehofa ali ŵandu ŵambone.
19. Atamose kuti ŵachibale ŵetu ngakusapikanichisya yindu yine yatukusakulupilila, ana tukusosekwa kutendaga nawo yindu mwamti uli? (1 Petulo 3:15)
19 Aŵalanje 1 Petulo 3:15. Komboleka kuti ŵachibale ŵetu nganaŵa apikanichisye ligongo lyakwe tukukana kutenda yindu yineyakwe, nambope nganaŵa aliŵalile yatukusatenda pakwachimbichisya soni pakwanonyela. Jemanjaji mpaka ayamichile mnope naga tukulingalinga kupata ndaŵi jakukunguluka nawo pa yakutendekwa yine. Mwachisyasyo, nganituŵa tutesile nawo yindu yine mpela miyambo jakutindana ni malemba, nambope mpaka twajendele jemanjaji, kulya nawo yimpepe, nambosoni kwapa mituka pa ndaŵi jine.
AKALEKA KWAKAMUCHISYA ŴACHIBALE ŴAWO
20. Ligongo chichi chisyasyo cha Yakobo chili chakulimbikasya kwa m’weji?
20 Yakobo jwajasile upile wakwenda ni Yesu pa utumiki ŵakwe, nambope pali papite ndaŵi jwaŵele jwakulijiganya jwakwe. (Agal. 1:18, 19; 2:9) Atamose kuti jwalakwe jwacheleŵe kuŵa jwakulijiganya jwa Yesu, nambope jwayinonyelaga yindu yaŵajiganyisye Yesu. Mwachisyasyo, mwakulongoleledwa ni msimu weswela, jwalakwe jwalembile chikalata chakulondesya yindu yayaliji yakulandana ni yaŵajiganyisye Yesu pa Ulaliki wa Petumbi.e
21. Ligongo chichi ngatukusosekwa kuleka kwakamuchisya ŵachibale ŵetu ŵangakulupilila?
21 Atamose tuli tutesile yakomboleka pakulosya kuti tukusasamala ya ŵachibale ŵetu, komboleka mpaka yisimanikwe kuti jemanjaji ngakututendela yindu mwachinonyelo soni kuti ngakusaka kumtumichila Yehofa. Ligongo chichi ngatukusosekwa kuleka kwakamuchisya jemanjaji? Kutenda yeleyi mpaka kulosye kuti tukujigalila chisyasyo cha Yehofa soni Yesu ŵali ŵachanasa. (Luk. 6:33, 36) Mkupita kwa ndaŵi, ndamo jetu jachinonyelo mpaka jatendekasye jemanjaji kuchenga mwakusatuwonela. Kombolekasoni mpaka atande kukumbuchila yindu yakwamba Yehofa yatwasalilaga munyumamo. Naga ngatukuleka kwakamuchisya jemanjaji, mpaka tuŵe ŵakusangalala patukwawona ŵane mwa jemanjaji ali atandite kumtumichila Yehofa yimpepe ni m’weji.
NYIMBO NA. 60 Akulupusye Umi Wawo
a NGOPOLELO JA MALOŴEGA: M’Baibulo, maloŵe gakuti “jwangakulupilila” ngagakusagopolela mundu jwanganakola dini jilijose kapena jwangakusakulupilila Mlungu. (1 Akoli. 7:12) Mpela yatite pakugakamulichisya masengo munganiji, maloŵega gakusagopolela ya mundu jwangakusamtumichilaga Yehofa mpela mwakusatendelaga ŵa Mboni sya Yehofa.
b Alole ngani jakuti “Yatukumanyilila Pakwamba Yachachitenda Yehofa Pakwawelusya Ŵandu?” mu Sanja ja Mlonda ja Meyi 2024, peji 11, ndime 11-13.
c Achapwakwe ŵaŵili ŵa Yesu ŵaŵele ŵakumkuya ŵakwe panyuma pakuti jwalakwejo awile ni kwimuka ku chiwa.
d Alole libokosi lyakuti “Ana Akusosekwa Kusimanikwa pa Ukwati Kapena pa Malilo ga Jwachibale Jwawo Jwangakulupilila?”
f Kuti amanyilile yine yampaka atende pangani syelesi, alole “Yiwusyo Yakutyochela Kwa Ŵakuŵalanga” mu Sanja ja Mlonda ja chichewa ja Meyi 15, 2002, soni ja Nofemba 15, 2007.
g KULONDESYA YIWULILI: Mlongo akulinganya yakulya ya ŵamkwakwe mkanaŵe kwinjila mu utumiki.
h KULONDESYA CHIWULILI: Mlongo julajula apite kukwalola akwegwe ŵakwe ŵanganaŵa ŵa Mboni.